PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : جمع بندی شده مجازات تهمت و کسی که در مقابل تهمت سکوت میکند در دین مبین اسلام چیست؟؟



[Kavir]
۱۳۸۸/۰۹/۱۳, ۰۷:۵۹
با سلام

سوال:
1- اگر کسی به دیگران تهمت بزند و تهمت هایش دورغ باشد، جزای وی چیست؟؟

2- اگر روشن شود که تهمت های آن شخص دروغ بوده، حکم کسی که ببیند فرد تهمت زن دروغ میگوید ولی سکوت کند چیست؟؟

با تشکر
=================================================

اگر نیاز به جزییات بیشتری بود اساتید بسیار ارجمند سایت بفرمایند تا خدمت انورشان عرض کنم.
با تشکر

مجیب
۱۳۸۸/۰۹/۱۳, ۱۸:۳۱
با سلام

سوال:
1- اگر کسی به دیگران تهمت بزند و تهمت هایش دورغ باشد، جزای وی چیست؟؟



مهم‏ترین آثار تهمت زدن عبارتند از:
1- زوال ایمان: امام صادق(ع) مى‏فرماید:
«هرگاه مؤمن به برادر مؤمنش تهمت بزند، ایمان در دل او ذوب مى‏شود، همان گونه که نمک در آب ذوب مى‏گردد».(1)

2- قطع روابط انسانى: امام صادق(ع) مى‏فرماید:
«کسى که برادر دینى اش را متهم کند، بین آن دو حرمتى وجود ندارد».(2)

3- عذاب اخروى: پیامبر اکرم(ص) مى‏فرماید:
«هر کس به مرد یا زن با ایمانى بهتان زند یا چیزى را به او نسبت دهد که در او نیست، خداوند او را در روز قیامت بر تلّى از آتش به پا مى‏دارد تا از آن چه گفته خارج شود».(3)

4- رسوایى: در روایات آمده است:
«خداوند کسى را که به دنبال عیب‏هاى مسلمانان باشد، حتى در داخل خانه‏اش رسوا مى‏کند».(4)

1. بحارالانوار، ج 72، ص 198.
2. کافى، ج 2، ص 361.
3. وسائل الشیعه، ج 12، ص 287.
4. کافى، ج 2، ص 354

مجیب
۱۳۸۸/۰۹/۱۳, ۱۸:۳۵
«وَالَّذِینَ یُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِناتِ بِغَیْرِ ما اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتاناً وَإِثْماً مُبِیناً،
و كسانى كه مردان مؤمن و زنان مؤمن را بى آن كه گناهى كرده باشند مى آزارند بهتان و گناه آشكارى را به دوش مى كشند
(سوره مبارکه احزاب ،58)

مجیب
۱۳۸۸/۰۹/۱۳, ۱۹:۵۸
حکم فقهی تهمت زدن‌، به لحاظ نوع تهمت‌، متفاوت است‌.
مثلا تهمت ناروا به زن پاک دامن‌، هشتاد ضربه شلاق است‌;
"وَ الَّذِین‌َ یَرْمُون‌َ الْمُحْصَنَـَت‌ِ ثُم‌َّ لَم‌ْ یَأْتُواْ بِأَرْبَعَة‌ِ شُهَدَآءَ فَاجْلِدُوهُم‌ْ ثَمَـَنِین‌َ جَلْدَة‌ً وَ لاَ تَقْبَلُواْ لَهُم‌ْ شَهَـَدَة‌ً أَبَدًا وَ أُوْلَغ‌کَ هُم‌ُ الْفَـَسِقُون‌َ ;(نور،4)
و کسانی که زنان پاک دامن را متهم می‌کنند سپس چهار شاهد (بر ادعای خود) نمی‌آورند، آنها را هشتاد تازیانه بزنید، و شهاتشان را هرگز نپذیرید، و آنها فاسقانند".
البته این نوع تهمت ها که حدّ دارد، از نظر فقهی به آن قذف می‌گویند.
در ضمن‌، تهمت‌، قصاص ندارد; و جبران تهمت‌، بر حسب مورد متفاوت است‌.
اگر تهمت زده از سوی تهمت خورده بخشیده نشود. چنان چه تهمت از نوع قذف باشد ـ که حدّ دارد ـ حدّ بر او جاری می‌شود. و اجرای حدّ ]که در واقع نوعی جبران حق اللّه یا حق الناس است‌[ اگر توأم با توبه باشد، در کمال توبه مؤثر است‌.
در قیامت‌، اگر تهمت خورده به هیچ وجه راضی نشود، فصل الخطاب خود خداوند خواهد بود و تهمت زده را به اندازة جرمش مجازات کرده‌، یا طبق مصلحت عمل می‌کند، تا شخص بلا تکلیف نماند.
قرآن کریم‌، در حالات تهمت زنندگان در قیامت می‌فرماید:
"یَوْم‌َ تَشْهَدُ عَلَیْهِم‌ْ أَلْسِنَتُهُم‌ْ وَ أَیْدِیهِم‌ْ وَ أَرْجُلُهُم بِمَا کَانُواْ یَعْمَلُون‌;(نور،24)
در آن روز که زبان‌ها، دست‌ها و پاهایشان بر ضدّ آن‌ها به اعمالی که مرتکب می‌شدند، گواهی می‌دهد."
گفتنی است‌، احکام فقهی دربارة تهمت به لحاظ فروض گسترده‌ای که دارد بسیار است‌. بیان همة فرض ها و احکام آنها از حوصلة این پاسخ نامه خارج است‌. در این باره می‌توانید به توضیح المسائل مرجع تقلید خود یا کتب فقهی دیگر مراجعه کنید.
(ر.ک تفسیر نمونه‌، آیة اللّه مکارم شیرازی و دیگران‌، ج 14، ص 369 ـ 374; ج 4، ص 117ـ121، دارالکتب الاسلامیة‌.)

[Kavir]
۱۳۸۸/۰۹/۱۴, ۲۲:۱۶
با سلام و احترام...

لطفا" در مورد سوال زیر کمی بیشتر و منبسط تر توضیح دهید.

با تشکر


2- اگر روشن شود که تهمت های آن شخص دروغ بوده، حکم کسی که ببیند فرد تهمت زن دروغ میگوید ولی سکوت کند چیست؟؟

معین
۱۳۹۶/۱۲/۲۲, ۰۷:۲۸
با نام و یاد دوست







http://askquran.ir/gallery/images/75940/1_erjae1.jpg









کارشناس بحث: استاد بدیع

بدیع
۱۳۹۶/۱۲/۲۲, ۲۲:۲۵
;217770]اگر روشن شود که تهمت های آن شخص دروغ بوده، حکم کسی که ببیند فرد تهمت زن دروغ میگوید ولی سکوت کند چیست؟؟
سلام خدمت همگی دوستان
پاسخ به این سوال تا حد زیادی به این بستگی دارد که تهمت در حضور فردی که مورد تهمت قرار گرفته زده شده است و یا در غیاب او؟ اگر در غیاب او صورت گرفته باشد وظیفه افرادی که این تهمت را میشنوند بیشتر میشود و در صورت سکوت، گناه آنان نیز بیشتر است. چرا که آن فرد خودش حضور ندارد تا از خود دفاع کند و آنان هم که حضور دارند و میتوانند دفاع کنند این کار را انجام نمی دهند و با سکوتشان به نوعی تهمت را تایید میکنند. بنابراین در گناه تهمت زننده شریک خواهند بود. اما اگر فردی که تهمت به او زده میشود حضور دارد و از خود دفاع میکند تکلیفی جز نهی از منکر تهمت زننده بر آنها نیست که در صورت وجود شرایط واجب میشود. (مثلا یکی از این شرایط این است که احتمال دهند فرد تهمت زننده این گناه را در آینده نیز تکرار خواهد کرد). اما اگر سکوت آنان به نوعی تایید تهمت محسوب شود باید صریحا و سریعا موضع بگیرند و از کسی که مورد تهمت قرار گرفته دفاع کنند.

رحیل
۱۳۹۶/۱۲/۲۳, ۰۶:۴۰
سلام خدمت همگی دوستان
پاسخ به این سوال تا حد زیادی به این بستگی دارد که تهمت در حضور فردی که مورد تهمت قرار گرفته زده شده است و یا در غیاب او؟ اگر در غیاب او صورت گرفته باشد وظیفه افرادی که این تهمت را میشنوند بیشتر میشود و در صورت سکوت، گناه آنان نیز بیشتر است. چرا که آن فرد خودش حضور ندارد تا از خود دفاع کند و آنان هم که حضور دارند و میتوانند دفاع کنند این کار را انجام نمی دهند و با سکوتشان به نوعی تهمت را تایید میکنند. بنابراین در گناه تهمت زننده شریک خواهند بود. اما اگر فردی که تهمت به او زده میشود حضور دارد و از خود دفاع میکند تکلیفی جز نهی از منکر تهمت زننده بر آنها نیست که در صورت وجود شرایط واجب میشود. (مثلا یکی از این شرایط این است که احتمال دهند فرد تهمت زننده این گناه را در آینده نیز تکرار خواهد کرد). اما اگر سکوت آنان به نوعی تایید تهمت محسوب شود باید صریحا و سریعا موضع بگیرند و از کسی که مورد تهمت قرار گرفته دفاع کنند.

سلام
اگر در یک مکالمه دو نفره این اتفاق بیفته و ما چیزی نگیم تا بحث منحرف بشه چطور؟ چون معمولا اگر مخالفت کنیم فرد شروع به اثبات خودش می کنه و بدتر مساله کش میاد

بدیع
۱۳۹۶/۱۲/۲۳, ۱۵:۰۰
اگر در یک مکالمه دو نفره این اتفاق بیفته و ما چیزی نگیم تا بحث منحرف بشه چطور؟ چون معمولا اگر مخالفت کنیم فرد شروع به اثبات خودش می کنه و بدتر مساله کش میاد
سلام و تشکر بابت سوال خوبی که مطرح کردید.
در چنین مواردی باید میان غیبت و تهمت تفاوت قائل شد. در غیبت فرد غیبت کننده از فرد غیبت شونده اطلاعاتی را در اختیار قرار میدهد که: 1.ما از آن بی اطلاع بودیم. 2.واقعیت دارد. 3.غیبت شونده راضی به شنیدن و دانستن آنها توسط ما نیست. در این موارد باید کاری کرد که کلام غیبت کننده قطع شود و از شنیدن غیبت جلوگیری شود. اما در مواردی که تهمتی زده میشود و ما میدانیم چیزی که تهمت زننده میگوید دروغ است حقی از تهمت زننده و حقی از کسی که مورد تهمت قرار گرفته بر گردن ما قرار میگیرد. حق تهمت زننده این است که او را نهی از منکر کنیم و از اشتباهی که در آن است بیرون بیاوریم و حق فرد مورد تهمت این است که از او دفاع کنیم. البته در مواردی که به بحث و جدل کشیده میشود و فرد مقابل حاضر به پذیرش حق نیست نباید ادامه داد.

رحیل
۱۳۹۶/۱۲/۲۳, ۱۵:۳۴
سلام و تشکر بابت سوال خوبی که مطرح کردید.
در چنین مواردی باید میان غیبت و تهمت تفاوت قائل شد. در غیبت فرد غیبت کننده از فرد غیبت شونده اطلاعاتی را در اختیار قرار میدهد که: 1.ما از آن بی اطلاع بودیم. 2.واقعیت دارد. 3.غیبت شونده راضی به شنیدن و دانستن آنها توسط ما نیست. در این موارد باید کاری کرد که کلام غیبت کننده قطع شود و از شنیدن غیبت جلوگیری شود. اما در مواردی که تهمتی زده میشود و ما میدانیم چیزی که تهمت زننده میگوید دروغ است حقی از تهمت زننده و حقی از کسی که مورد تهمت قرار گرفته بر گردن ما قرار میگیرد. حق تهمت زننده این است که او را نهی از منکر کنیم و از اشتباهی که در آن است بیرون بیاوریم و حق فرد مورد تهمت این است که از او دفاع کنیم. البته در مواردی که به بحث و جدل کشیده میشود و فرد مقابل حاضر به پذیرش حق نیست نباید ادامه داد.

سلام علیکم
بعضی ها هستن که خیلی راحت به کسی که باهاش مشکل دارن یه سری نسبت ها میدن:
مثلا فلانی به جنس مخالف شماره میده؛ فلانی اصلا نمیدونه نامحرم یعنی چی؛ فلانی ... است.
آیه ۱۲ سوره نور که گفته چرا آن هنگام که آن را شنیدید نگفتند این تهمتی آشکار است، شامل این موارد هم میشه؟

بدیع
۱۳۹۶/۱۲/۲۴, ۲۱:۴۹
بعضی ها هستن که خیلی راحت به کسی که باهاش مشکل دارن یه سری نسبت ها میدن:
مثلا فلانی به جنس مخالف شماره میده؛ فلانی اصلا نمیدونه نامحرم یعنی چی؛ فلانی ... است.
آیه ۱۲ سوره نور که گفته چرا آن هنگام که آن را شنیدید نگفتند این تهمتی آشکار است، شامل این موارد هم میشه؟
سلام و وقت به خیر
به آیه بسیار خوبی اشاره کردید. خداوند در آیه 12 سوره مبارکه نور میفرماید: لَوْ لا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْراً وَ قالُوا هذا إِفْكٌ مُبين‏. چرا هنگامى كه اين (تهمت) را شنيديد، مردان و زنان با ايمان نسبت به خود (و كسى كه همچون خود آنها بود) گمان خير نبردند و نگفتند اين دروغى بزرگ و آشکار است؟!
اگرچه این آیه شریفه درباره تهمتی خاص(ناموسی) وارد شده است اما میتوان حکم آیه را در تهمت های دیگر نیز جاری دانست. در این آیه به مومنین توصیه شده است وقتی تهمتی درباره کسی می شنوند به او بدبین نشوند، بلکه تهمتی که به او زده شده است را رد و نفی کنند.

بدیع
۱۳۹۷/۰۱/۱۵, ۲۳:۱۵
سلام
سوال: اگر کسی به دیگران تهمت بزند، جزای وی چیست؟ وظیفه افرادی که تهمت را می شنوند چیست؟ در صورتی که به این وظیفه عمل نکنند چه مجازاتی در انتظار آنها است؟

پاسخ: در ابتدا در ضمن نقل یک روایت به تعریف تهمت و تفاوت آن با غیبت اشاره می کنیم:
رسول اکرم(صلی الله علیه و آله) درباره تعریف و تفاوت تهمت و غیبت می فرماید: آیا می دانید غیبت چیست؟ عرض کردند: خدا و پیامبر او بهتر می دانند. فرمودند: اینکه از برادرت چیزی بگویی که دوست ندارد. عرض شد: اگر آنچه می گوئیم در برادرم بود چه؟ فرمودند: اگر آنچه می گویی در او باشد، غیبتش کرده ای و اگر آنچه می گویی در او نباشد، به او تهمت زده ای.(1)
در منابع دینی موارد متعددی از عواقب دنیوی و اخروی تهمت ذکر شده است که به برخی از مهم ترین آنها اشاره می کنیم:

الف) ابتلا به بدتر از آن: امام سجاد(علیه السلام) می فرمایند: «مَنْ‏ رَمَى‏ النَّاسَ‏ بِمَا فِيهِمْ رَمَوْهُ بِمَا لَيْسَ فِيه»؛ هر کس به مردم عیبی را نسبت دهد که دارند، مردم به او عیبی را که ندارد نسبت دهند.(2)
ب) ذوب شدن ایمان: امام صادق(علیه السلام) می فرمایند: «إِذَا اتَّهَمَهُ انْمَاثَ‏ الْإِيمَانُ‏ فِي قَلْبِهِ كَمَا يَنْمَاثُ الْمِلْحُ فِي الْمَاء»؛ هرگاه مؤمن به برادر (دینی) خود تهمت بزند، ایمان در قلب او از میان می رود، همچنانکه نمک در آب، ذوب می شود.(3)
ج) مورد لعن قرار گرفتن: امام کاظم(علیه السلام ) میفرمایند: «مَلْعُونٌ مَنِ اتَّهَمَ‏ أَخَاه‏»؛ کسی که به برادر(دینی) خود تهمت بزند ملعون است.(4)
د) محشور شدن در چرک: امام صادق (علیه السلام) میفرمایند: «مَنْ بَهَتَ مُؤْمِناً أَوْ مُؤْمِنَةً بِمَا لَيْسَ‏ فِيهِ‏ بَعَثَهُ اللَّهُ فِي طِينَةِ خَبَالٍ‏ حَتَّى يَخْرُجَ مِمَّا قَال»؛ هر که بهتان زند به مرد يا زن با ايمانى بدان چه در او نيست، خدايش در طينت خبال زنده دارد تا از آنچه گفته بدر آيد.(5)
ح) گرفتار شدن به آتش دوزخ: ‏ امام صادق(علیه السلام) میفرمایند: «مَن اغْتَابَ‏ مُؤْمِناً بِمَا لَيْسَ فِيهِ انْقَطَعَتِ الْعِصْمَةُ بَيْنَهُمَا وَ كَانَ الْمُغْتَابُ فِي النَّار»؛ كسى كه در غیاب مؤمنى او را بصفتى كه در او نباشد توصیف کند، ارتباط دينى ميان آنها بكلى قطع مى‏شود و غيبت‏ كننده در دوزخ مخلد است‏.(6)

وظیفه شنونده تهمت
در مواردی که تهمتی زده میشود حقی از تهمت زننده و حقی از کسی که مورد تهمت قرار گرفته بر گردن ما قرار میگیرد. حق تهمت زننده این است که او را نهی از منکر کنیم و از اشتباهی که در آن است بیرون بیاوریم و حق فرد مورد تهمت این است که از او دفاع کنیم.
خداوند در آیه 12 سوره مبارکه نور میفرماید: «لَوْ لا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْراً وَ قالُوا هذا إِفْكٌ مُبين‏»؛ چرا هنگامى كه اين (تهمت) را شنيديد، مردان و زنان با ايمان نسبت به خود (و كسى كه همچون خود آنها بود) گمان خير نبردند و نگفتند اين دروغى بزرگ و آشکار است؟!
اگرچه این آیه شریفه درباره تهمتی خاص(ناموسی) وارد شده است اما میتوان حکم آیه را در تهمت های دیگر نیز جاری دانست. در این آیه به مومنین توصیه شده است وقتی تهمتی درباره کسی می شنوند به او بدبین نشوند، بلکه تهمتی که به او زده شده است را رد و نفی کنند.
اما اگر فردی که تهمت به او زده میشود حضور دارد و از خود دفاع میکند تکلیفی جز نهی از منکر تهمت زننده نداریم که در صورت وجود شرایط واجب میشود.

اگر ندانیم چیزی که درباره دیگری گفته میشود راست است و یا دروغ وظیفه چیست؟ موضوع هم به گونه ای است که نه علاقه ای به تحقیق داریم و نه به مصلحته!
ما لازم نیست برای اینکه بدانیم حرفی که در مورد برادر دینیمان زده شده حقیقت دارد یا ندارد تحقیق کنیم. چنین تحقیقی یعنی تجسس که خود حرام دیگری است. کسی که عیب و گناهی به فرد دیگری نسبت دهد چه آن عیب در او باشد و چه نباشد گناهکار است. اگر حقیقت بگوید غیبت است و اگر دروغ باشد تهمت است. بنابراین در هر صورت باید حرف او را رد کرد. اصل حسن ظن اقتضا میکند چنین حرفی را تکذیب کنیم. آیه شریفه نیز همین را میگفت که چرا وقتی حرفی در مورد کسی میشنوند حسن ظن پیدا نمیکنند؟ در روایتی از امیر المومنین (علیه السلام) آمده است:
«كَذِّبْ‏ سَمْعَكَ وَ بَصَرَكَ عَنْ أَخِيكَ، فَإِنْ شَهِدَ عِنْدَكَ خَمْسُونَ‏ قَسَامَةً وَ قَالَ لَكَ قَوْلًا، فَصَدِّقْهُ وَ كَذِّبْهُمْ‏، لَاتُذِيعَنَ‏ عَلَيْهِ شَيْئاً تَشِينُهُ‏ بِهِ وَ تَهْدِمُ بِهِ مُرُوءَتَهُ، فَتَكُونَ مِنَ الَّذِينَ قَالَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ: إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ‏ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيم‏»؛ اى محمّد، گوش و چشم خود را نسبت به برادرت تكذيب كن، و چنانچه پنجاه تن نزد تو شهادت دادند و قسم ياد كردند و او بر خلاف آنان گفت از او قبول كن و از آنان نپذير، و در باره او چيزى را كه باعث سرشكستگى و عيب اوست و به شخصيت وى لطمه می زند شايع مكن كه از كسانى خواهى بود كه خداوند در باره آنان فرموده است. «كسانى كه دوست دارند كار زشت در ميان مؤمنان رواج يابد، در دنيا و آخرت عذابى دردناك خواهند داشت.(7)

گناه کسی که تهمت را میشنود و سکوت میکند چیست؟
اگر در غیاب فردی به او تهمت زده شود، چنین تهمتی نه تنها احکام غیبت را دارد بلکه از غیبت نیز شنیع تر است. چرا که در غیبت در غیاب فرد، حقیقتی ناخوشایند در مورد او گفته می شود و در تهمت چیزی که حقیقت ندارد به او نسبت داده می شود. بنابراین همانطوری که شنونده غیبت در گناه غیبت کننده شریک است، شنونده تهمت نیز در گناه تهمت زننده شریک میشود. چرا که آن فرد خودش حضور ندارد تا از خود دفاع کند و آنان هم که حضور دارند و میتوانند دفاع کنند این کار را انجام نمی دهند و با سکوتشان به نوعی تهمت را تایید میکنند.

پی نوشت ها:
1. مجلسی، محمد باقر(1110ق)، بحار الانوار، بیروت، دار احیا التراث العربی، ج 74، ص 89.
2. همان ؛ ج‏72 ؛ ص261.
3. همان ؛ ج‏71 ؛ ص232.
4. همان ؛ ج‏75 ؛ ص333.
5. همان ؛ ج‏72 ؛ ص244.
6. همان ؛ ج‏67 ؛ ص2.
7. همان، ج72، ص215.