PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : تفاوت اذان واقامه چیست؟ (از نظر جایگاه ویژه موذّنین)



belher2
۱۳۹۰/۰۴/۰۵, ۱۸:۰۳
بنام خدا
روايت است كه در جهان اخرت مؤذنان يك سرو گردن از مابقي افراد بلند ترند ...
نبا براين اذان جايگاه والائي دارد اما سؤالم همانگونه كه از موضوع مشخص است اينه كه فرق اذان واقامه چيست؟البته تفاوت ظاهري ان از كلمات برمي ايد
آيا فلسفه حقيقي خاصي تفاوت ان را تضمين ميكند؟



کارشناس بحث : پاسخگوي احکام

پاسخگوی احکام 1
۱۳۹۰/۰۴/۱۰, ۰۹:۴۲
به نام خدا و سلام بر شما
وقت بخیر

بله، همانطور که فرمودید در مورد اذان و موذّنین احادیث فراوانی وارد شده است که حکایت از فضیلت اذان و جایگاه رفیع موذّنین دارد.

چند نمونه از احادیث را در ادامه عرض کرده و در پست بعدی به مطلب بعدی می پردازم.


- چند نمونه از احادیث:


قال رسول الله صلى الله عليه وآله و سلم:

لو علم الناس ما فى النداء و الصف الاول الاستهموا عليه ؛

پيامبر خدا صلى الله و عليه و آله فرمودند:
اگر مردم مى دانستند چه فضيلتى دارد اذان گفتن و شركت در صف اول جماعت، هر آينه براى اين كار قرعه كشى مى كردند.

(بحارالانوار، ج 88، ص 200)



قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم:

ثَلاثٌ لَو يَعلَمُ النّاسُ ما فيهِنَّ ما اُخِذنَ اِلاّ بِسَهمَةٍ حِرصا عَلى ما فيهِنَّ مِن الخَيرِ وَ البَرَكَةِ: اَلتَّذينُ بِالصَّلاةِ وَ التَّهجيُر بِالجَماعاتِ وَ الصَّلاةُ فى اَوَّلِ الصُّفوفِ؛

پيامبر خدا صلى الله و عليه و آله فرمودند:
سه چيز است كه اگر مردم آثار آن را مى دانستند، به جهت حريص بودن به خير و بركتى كه در آنها هست، به قرعه متوسل مى شدند: اذان نماز، شتاب به نماز جماعت و نماز در صف اول.

(كنزالعمّال، ح 43235)



قالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله و عليه و آله و سلم:

ثَلاثَةٌ لَوْ تَعْلَمُ اُمَّتى ما فيها لَضَرَبَتْ عَلَيْها بِالسَّهامِ. اَلْأَذانُ و الْغُدُّوُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَ الصَّفُّ الْاَوَّلُ.

پيامبر خدا صلى الله و عليه و آله فرمودند:
سه چيز است كه اگر امّت من ارزش آنها را مى دانستند درباره آنها قرعه مى كشيدند:

1 - اذان گفتن .
2 - از صبحگاه جمعه آماده براى نماز جمعه شدن
3 - در صف اول نماز ايستادن.

(دعائم الاسلام، ج1، ص144، بحارالانوار، ج81، ص156)



قالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله و عليه و آله و سلم:

اِنَّ الشَّيْطانَ اِذا سَمِعَ النِّداءَ هَرَبَ.

پيامبر خداصلى الله و عليه و آله فرمودند:
شيطان وقتى كه صداى اذان را بشنود فرار مى كند.

(ميزان الحكمة، ج1، ص82)



قالَ زَيْنُ الْعابِدينَ عليه السلام:

حَقُّ الْمُؤَذِّنِ، أَنْ تَعْلَمَ اَنَّهُ مُذَكِّرٌ لَكَ رَبَّكَ عَزَّ وَ جَلَّ، وَداعٍ لَكَ اِلى حَظِّكَ، وَعَوْنُكَ عَلى قَضاءٍ فَرَضَ اللَّهُ عَلَيْكَ، فَاشْكُرْهُ عَلىذلِكَ شُكْراً لِلْمُحْسِنينَ اِلَيْكَ.

امام سجاد عليه السلام فرمودند:
حق مؤذن بر تو آن است كه بدانى همانا او يادآورنده پروردگار تو و دعوت كننده تو به بهره ات از خداست و يار تو در اداى واجب الهى است، پس قدردان او باش همچون سپاسگزارى از كسانى كه به تو نيكى كرده اند.

(ميزان الحكمه، ج1، ص83)

پاسخگوی احکام 1
۱۳۹۰/۰۴/۱۰, ۱۰:۰۵
ادامه از پست قبل:

--------------------------------


نکته 1):

«اذان» از «اذن» گرفته شده است.

اذن اعلام رخصت است. کسی می خواهد کاری انجام دهد و احتیاج دارد که شخص دیگری موافقت یا عدم مخالفت خود را اعلام کند. این را «اذن» می گویند.

لذا وقتی می گویند: این کار را به اذن پدرم انجام دادم، یعنی پدرم اعلام کرد که من مخالف نیستم.


نکته 2):

در مفهوم اذن، اعلام خوابیده است. اصلا این لغت در زبان عربی هر جا به کار برده می شود، به معنای اعلام است.

به عنوان نمونه:

وَنَادَى أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابَ النَّارِ أَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا قَالُوا نَعَمْ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَینَهُمْ أَنْ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِینَ

و بهشتیان دوزخیان را صدا می زنند که: «آنچه را پروردگارمان به ما وعده داده بود، همه را حق یافتیم؛ آیا شما هم آنچه را پروردگارتان به شما وعده داده بود حق یافتید؟!» در این هنگام، ندادهنده ای در میان آنها ندا می دهد که: «لعنت خدا بر ستمگران باد!

«الأعراف/44»


فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَایةَ فِی رَحْلِ أَخِیهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَیتُهَا الْعِیرُ إِنَّكُمْ لَسَارِقُونَ

و هنگامی که (مأمور یوسف) بارهای آنها را بست، ظرف آبخوری پادشاه را در بار برادرش گذاشت؛ سپس کسی صدا زد؛ «ای اهل قافله، شما دزد هستید!»

«یوسف/70»


می بینیم که در این آیات «موذّن» به معنای «اعلام کننده» آمده است.


------------------------

ادامه دارد...

پاسخگوی احکام 1
۱۳۹۰/۰۴/۱۰, ۱۰:۰۷
ادامه از پست قبل:

--------------------------


نکته 3):

فرق اذان با اقامه این است که اقامه مقدمه بر پا داشتن نماز است؛ با اقامه نماز شروع می شود، ولی اذان اعلام است.

البته ما هم اذانی که مقدمه نماز باشد داریم و هم اذان اعلامی، ولی اصل معنای اذان اعلام است. که کسی بالای مأذنه می رود و با صدای بلند به مردم اعلام می کند که موقع نماز است و آماده برای نماز باشید.

پس اذن برای اعلام رخصت و اطلاع دادن به طرف مقابل است که مانعی برای آغاز اقامه نماز نیست.


در فارسی به این اعلام اذن، «اجازه» نیز گفته می شود که البته این نیز لغتی عربیست و از ماده «جواز» به معنای عبور گرفته شده است.

وقتی کسی می خواهد از دروازه ای و یا مرزی عبور کند و از آنجا بگذرد، نیاز دارد که شخص دیگری به او جواز بدهد، یعنی به او اعلام کند که حق عبور کردن و گذشتن دارد.


نکته 4): فرق اذان با اقامه

اذان و اقامه دو ادب برای نماز است که کاربرد متفاوت و متمایزی دارند، لذا اختلاف بین آن دو روشی برای ایجاد تمایز بین آن است. در عین حال که دو عمل عبادی محسوب می شوند که آثار و نتایج خاص معنوی و اخروی و هم دنیوی بر آن مترتب است.

1- همانطور که قبلا گذشت، اذان به عنوان نشانه و اعلام ورود به وقت نماز است در حالی که اقامه، مقدمه آغاز ارکان نماز می باشد.

2- با اذان مردم برای اقامه نماز خبر می شوند و با اقامه برای ادای نماز آماده می گردند. وجود عبارت قد قامت الصلوات در اقامه به همین تفاوت اشاره دارد. (از این رو دستور داده شده است که بین اذان و اقامه اندکی فاصله ایجاد گردد تا مردم به نماز جماعت برسند.)


-------------------------------------------------------

نکته:

این حکمت که بالا عرض شد، نشان دهنده این است که اصل و مبنا در اقامه نماز، نماز جماعت است که احکام مربوط به اذان و اقامه اصالتا در مورد آن تشریع شده است.

البته ذکر اذان و اقامه برای نماز فرادی نیز مستحب است لکن تاکید و استحباب ان در نماز جماعت بیشتر بوده تا جایی که حتی برخی فقها ترک اذان واقامه در نماز جماعت را جایز ندانسته اند.

-------------------------------------------------------

ادامه دارد...

پاسخگوی احکام 1
۱۳۹۰/۰۴/۱۰, ۱۰:۱۱
- نتیجه:

بی شک تمام احکام الهی دارای حکمت و علت هستند ولی عقل بشر از رسیدن به تمام این حکمت ها قاصر است.

نحوه ادای اذان و اقامه و تفاوت آن دو نیز از احکام تعبدی است که دارای حکمت های متعدد مادی و معنوی است که برخی از این حکمت ها در کلام ائمه معصومین علیهم السلام منعکس شده و برخی نیز با دقت در فلسفه تشریع آنان قابل درک است و برخی از حکمت ها نیز از عقل بشری مخفی مانده است.


لذا:

با توجه به مطالبی که در پست های پیشین عرض شد، چنین برداشت می شود که اذان به دلیل اعلام آمادگی مسلمین برای ورود وقت نماز و دعوت آنها به جماعت، از ارزش خاص و جایگاه ویژه ای برخوردار است.

و بعید نیست که احادیثی هم که در فضلیت اذان و جایگاه رفیع موذّنین دارد، به دلیل همین اهمیت و نقش ویژه ای باشد که اذان در اجتماع مسلمین دارد.

Lachini
۱۳۹۰/۰۴/۱۰, ۲۳:۴۳
سلام بر جناب پاسخگوی احکام

آورده اید که " سه چيز است كه اگر مردم آثار آن را مى دانستند، به جهت حريص بودن به خير و بركتى كه در آنها هست، به قرعه متوسل مى شدند: اذان نماز، شتاب به نماز جماعت و نماز در صف اول."

اذان نماز را معمولا کسی می گوید که دارای صوتی حسن باشد و این از زمان پیامبر مرسوم بوده است و حتما می دانید که ایشان بلال را به خاطر صوت حسنش برای موذنی انتخاب فرمودند و آقای قرائتی هم در یکی از جلساتش فرمودند که به محله ای رفته بودم و موذن بد صوتی اذان می گفت که من گفتم بهتر است موذن خوش صوتی پیدا کنید.

نماز در صف اول هم که مختص بزرگسالان است و این سنت هم بد نیست و نیاز به قرعه کشی ندارد.

shouridemahzoon
۱۳۹۰/۰۴/۱۱, ۰۱:۳۲
سلام بر جناب پاسخگوی احکام

آورده اید که " سه چيز است كه اگر مردم آثار آن را مى دانستند، به جهت حريص بودن به خير و بركتى كه در آنها هست، به قرعه متوسل مى شدند: اذان نماز، شتاب به نماز جماعت و نماز در صف اول."

اذان نماز را معمولا کسی می گوید که دارای صوتی حسن باشد و این از زمان پیامبر مرسوم بوده است و حتما می دانید که ایشان بلال را به خاطر صوت حسنش برای موذنی انتخاب فرمودند و آقای قرائتی هم در یکی از جلساتش فرمودند که به محله ای رفته بودم و موذن بد صوتی اذان می گفت که من گفتم بهتر است موذن خوش صوتی پیدا کنید.

نماز در صف اول هم که مختص بزرگسالان است و این سنت هم بد نیست و نیاز به قرعه کشی ندارد.
در خصوص اینکه نماز در صف اول مخصوص بزرگسالهاست دلیل یا منبع قابل استنادی وجود دارد؟

belher2
۱۳۹۰/۰۴/۳۱, ۱۱:۲۹
بنام خدا

هر اذان زمزمه حق گوئي است
وخدا ميداند
كه زنجواي بلندش همه جا
مي رسد رقص كنان
پرتو نور وصفا
نام زيباي خدا
از همه دوستاني كه دراين باب نوشتند وسخن راندند ممنونم
راستش اول تاپيك بسته شدن بود.بسيار نا ااميد شدم واز اينكه باز شده ومورد بحث قرار گرفته از همكاران وخادمان قراني به ويژه پاسخگويان محترم متشكرم

قاری قرآن
۱۳۹۰/۰۵/۰۲, ۱۸:۱۵
فرق اذان با اقامه این است که اقامه مقدمه بر پا داشتن نماز است؛ با اقامه نماز شروع می شود، ولی اذان اعلام همگانی
برای دانستن وقت نمازها برای مسلمین است

پاسخگوی احکام 1
۱۳۹۰/۰۵/۰۳, ۲۲:۰۸
نماز در صف اول هم که مختص بزرگسالان است و این سنت هم بد نیست و نیاز به قرعه کشی ندارد.

وجه قرعه کشی را که در پست قبلی عرض کردم.

اما اینکه نوشتید: صف اول مختص بزرگسالان است، اینگونه نیست که اختصاص به آنها داشته باشید و جوانان و نوجوانان حق نماز در صف اول نداشته باشند.


بله، در خصوص فضیلت صف اول نماز جماعت روایات زیادی داریم، از جمله:


اَفْضَلُ الصُّفُوفِ اَوَّلُها وَ هُوَ صَفُّ الْمَلائِكَةِ وَ اَفْضَلُ الْمُقَدَّمِ مَيامِنُ الْاِمام؛

امام علي (ع) فرمود: بهترين و با فضيلت‌ترين صفهاى نماز جماعت، صف اول است، و آن صف ملائكه است و بهترين جاى صف اول سمت راست امام جماعت است.

بحارالانوار ج88ص 18


اِنَّ الصَّلاةَ فِى الصَّفِّ الْاَوَّلِ، كَالْجِهادِ فى سَبيلِ اللَّهِ - عَزَّ وَ جَلَّ -؛

امام كاظم (ع) فرمود: نماز در صف اوّل نماز جماعت، مانند جهاد در راه خداوند متعال است.

وسائل الشيعه ج 5 ص387


اما جایی نداریم که صف اول اختصاص به بزرگسالان داشته باشد، بلکه کسانی در صف اول می ایستند که به احکام آشناتر باشند و نمازشان صحیح تر باشد.

و شاید علت آن هم این باشد که افراد صف اول موجب اتصال امام جماعت به دیگر افراد آن صف و دیگر صف ها هستند و لذا صحت نماز آنها مهم تر از دیگران است. از آنجایی که در آداب نماز جماعت داریم که افرادی که پشت سر امام جماعت می ایستند نیز بهتر است واجد شرایط امامت باشند تا اگر اتفاقی برای امام افتاد و نتوانست به هر دلیل نماز را ادامه دهد، فرد پشت سری از همان بین نماز جایگزین او گردد.


روایت دیگری نیز در این رابطه دیدم که خالی از لطف نیست و دقت و اهمیت اسلام را به روانشناسی کودکان نشان می دهد:


سَأَلْتُهُ عَنِ الصّبْيانِ اِذا صَفُّوا فِى الصَّلاةِ الْمَكْتُوبَةِ. قالَ: لا تُؤَخّروُهُمْ عَنِ الصَّلاةِ وَ فَرّقُوابَيْنَهُمْ؛

جابر مى گويد: از امام باقر(ع) در مورد كودكاني كه براى نماز واجب در صف جماعت شركت مى كنند، سؤال كردم؛ امام(ع) فرمود: آنان را از صفوف نماز جماعت خارج نكنيد، بلكه آنها را(در ميان بزرگسالان) پراكنده سازيد.

تهذيب الاحكام ج 2 ص 380

-------------------------------------

خداوند متعال همه ما را جزء نمازگزاران واقعی قرار دهد.

پاسخگوی احکام 1
۱۳۹۰/۰۵/۰۳, ۲۲:۰۸
سلام بر جناب پاسخگوی احکام

آورده اید که " سه چيز است كه اگر مردم آثار آن را مى دانستند، به جهت حريص بودن به خير و بركتى كه در آنها هست، به قرعه متوسل مى شدند: اذان نماز، شتاب به نماز جماعت و نماز در صف اول."

اذان نماز را معمولا کسی می گوید که دارای صوتی حسن باشد و این از زمان پیامبر مرسوم بوده است و حتما می دانید که ایشان بلال را به خاطر صوت حسنش برای موذنی انتخاب فرمودند و آقای قرائتی هم در یکی از جلساتش فرمودند که به محله ای رفته بودم و موذن بد صوتی اذان می گفت که من گفتم بهتر است موذن خوش صوتی پیدا کنید.


به نام خدا و سلام بر شما
وقت بخیر

گرچه دقیق متوجه اشکال و یا سوال شما نشدم، ولی اگر منظورتان در خصوص این هست که چرا حضرت فرموده اند: اگر مردم اهمیت اینها را می دانشتند به قرعه متوسل می شدند، فرمایش پیامبر اکرم صلوات الله علیه و آله در ترغیب مردم به شرکت در اذان و نماز جماعت هست.

و این تشبیهات نه مشکل معنایی دارد و نه بلاغی، بلکه در کلام روزمره همه معمول هست که امری را که می خواهند خیلی مهم جلوه دهند، اینطور می گویند که اگر اهمیتش را می دانستید، سر آن قرعه کشی می کردید. (یا به تعبیر امروزی، سر آن دعوا می کردید.)

------------

در مورد صحابی بزرگوار حضرت جناب بلال رحمة الله علیه هم که اشاره کردید، البته در تاریخ ثبت است که صدایی رسا و بلند داشته است، ولی لزوما به این معنا نبوده که از او خوش صدا تر در بین اعراب وجود نداشته، بلکه آنطوری که در تاریخ ذکر شده است اتفاقا بلال قدری می گرفت نمی توانست عربی را صحیح تلفّظ کند و حرف شین را سین تلفّظ می کرد.

مثلا به جای «اشهد ان لا اله الّا الله» «اسهد ان لا اله الّا الله» می گفت. هم چنین بلال «حی علی الصّلوة» را «هی علی السلوة» تلفّظ می کرد. و وقتی گروهی از صحابه به پیامبر اعتراض کردند که چرا مؤذّن دیگری برنمی گزیند، فرمودند: «سین بلال عند الله شین» یعنی سین بلال در نزد خدا شین است.(1)

بلکه انتخاب بلال برای اذان گفتن به خاطر این بود که گذشته از صلاحیت اخلاقی، در وقت شناسی نیز اطلاع کامل داشت و در آن روزگار که هنوز ساعت اختراع نشده بود، وقتی بلال به آسمان نگاه می کرد، وقت دقیق را تشخیص می داد.

البته مطلبی که عرض کردم به هیچ عنوان رد بر خوش صدا بودن موذن نیست، بلکه مسلّم است که خوش صدایی یکی از گزینه های مهم موذنین است، ولی باید جنبه های دیگر موذن از جمله تقوای او را نیز در نظر گرفت.

-----------------

1- (نفس الرحمان..). محدّث نورى رحمه اللّه ص 378