PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : جمع بندی شده کدام ایه در قران نشان میده که امام علی (ع) قران راجمع اوری کرده ؟



همدم
۱۳۹۱/۰۱/۲۴, ۰۸:۵۹
بسیار شنیده می شود که قرآن توسط امام علی علیه السلام جمع آوری شده است و به این مطلب به طور غیر مستقیم در قرآن اشاره شده است

سوالم اینه که کدام ایه نشان میده که امام علی قران را جمع اوری کرده است ؟


با تشکر از پاسخگویی


کارشناس بحث : پاسخگوی تاریخی 1

مقداد
۱۳۹۱/۰۱/۲۵, ۲۲:۳۲
پرسش:
آیا قرآن توسط امام علی (علیه السلام) جمع آوری شده است و به این مطلب به طور غیر مستقیم در قرآن اشاره شده است؟ کدام آیه نشان می دهد که امام علی قرآن را جمع آوری کرده است؟

پاسخ:
قرائن و شواهد متعددي وجود دارد كه دلالت دارند بر اينكه قرآن در زمان حيات پيامبر(صلي الله عليه و آله) جمع آوري شده بود.

مهم ترين اين شواهد و قرائن عبارتند از:

1. نگارش قرآن در زمان رسول‌ الله (صلی الله ‌عليه‌ و آله‌ و‌ سلّم) يك امر ضروری و روشن است، زيرا قرآن سند و معجزه اسلام است و اهمال اين امر با مقام رسول‌ الله (صلی الله ‌عليه‌ و آله‌ و‌ سلّم) ناسازگار است و معنی ندارد كه اين كار اساسی را آن حضرت، به ديگران واگذار كرده باشد. از طرف ديگر، اعتماد به حفظ قرآن در سينه‌ها نمی توانست انسان را در مورد بقای اين كتاب آسمانی مطمئن سازد. بنابراين پيامبر (صلی الله ‌عليه‌ و آله‌ و‌ سلّم) افرادي را انتخاب كرد تا قرآن را ثبت كنند و خود نيز بر كار آنها نظارت داشت.

2. از روایات متعدّدی استفاده می‌شود كه قرآن در زمان پیامبر (صلوات الله علیه) نگارش یافته است كه این روایات خود به چند دسته تقسیم می‌شود:
دستهٔ اوّل: اخبار ثقلین كه متواتر بین شیعه و اهل سنّت است؛ مانند دو حدیث زیر:
قال رسول اللّه (صلی الله علیه و آله): انّی تارك فیكم الثقلین كتاب اللّه و عترتی اهل بیتی؛ پیامبر فرمودند: همانا من در بین شما دو چیز گرانبها را به امانت می‌گذارم: یكی كتاب خدا و دیگری عترت من كه اهل‌بیت من هستند.(1)

دسته دوم اخباری كه در مورد چگونگی ختم قرآن از رسول اللّه (صلوات الله علیه) نقل شده است:
عن عبداللّه ابن عمرو قال: یا رسول اللّه، فی كم أقرأ القرآن؟ قال (صلی الله علیه و آله) اختمه فی شهر، قلت انّی اطیق افضل من ذالك قال: إختمه فی عشرین…(2)
عبداللّه بن عمرو از پیامبر (صلوات الله علیه) سؤال كرد در چه مدّت قرآن را ختم كنم؟ فرمود: در یك ماه. گفتم: زودتر از این هم می‌توانم ختم كنم. فرمود: در بیست روز ختم كن.

3. یكی از معروف‌ترین اسامی سورهٔ حمد، فاتحه الكتاب است و اگر قرآن در زمان پیامبر (صلی الله علیه و آله) جمع‌آوری نشده بود، چرا این سوره را به این اسم نامگذاری كرده‌اند؛ در حالی كه قطعا این سوره طبق ترتیب نزول، اوّلین سورهٔ نازل شده نیست. پس می‌توان نتیجه گرفت كه این سوره چون از نظر نظم و ترتیب در اوّل قرآن قرار گرفته، فاتحه الكتاب نامیده شده است.

4. احادیثی كه جمع‌آوری قرآن را بعد از رحلت پیامبر (صلوات الله علیه) دانسته، با یكدیگر متعارض‌اند؛ زیرا در بعضی از آنها این جمع به ابوبكر، در برخی به عمر و در بعضی نیز به عثمان نسبت داده شده است.(3)

5. دكتر محمد حسین علی الصغیر، كه استاد دروس علوم قرآن در دانشگاه كوفه است؛ در این زمینه می‌گوید:
ورود لفظ كتاب در قرآن و سنّت دلالت دارد كه قرآن یك مجموعهٔ جمع‌آوری شده بوده است.(4)

بنا بر گزارشات متعدد اولين كسي كه عهده دار كتابت مخصوصا كتابت وحى شد، علی بن ابی طالب (عليه السلام) بود که تا آخرين روز حيات پيامبر به اين كار ادامه داد. پيامبر هم اصرار فراوان داشت تا علی، آنچه را نازل می شود، نوشته و ثبت نمايد تا چيزی از قرآن و وحى آسمان از علی دور نماند.(5)

در این باره از سلیم بن قیس نقل شده است که امام علی (علیه السلام) فرمود: «به خدا قسم آيه ای نازل نشد مگر آنكه پيامبر (صلی الله عليه و آله) آن را بر من مي خواند و تفسير و تأويل آن را به من مي آموخت.» ابن كواء عرض كرد: " آن چه نازل می گرديد و شما حضور نداشتی چگونه است ؟ علی (عليه السلام) فرمود: "هنگامي كه به حضور پيامبر می رسيدم، فرمود: يا علی در غياب تو آيه هائی نازل مي شد، آنگاه آنها را بر من می خواند و تأويل آنها را به من تعليم می فرمود.»(6)
بنابراين بايد گفت كه قرآن كريم در زمان حيات پيامبر (صلي الله عليه و آله) جمع آوری شد كه عده ای مسئوليت نوشتن آن را بر عهده داشتند كه امام علی (عليه السلام) در رأس آنها قرار داشتند.

همانگونه كه اشاره شد يكی از دلايل جمع آوری قرآن در زمان پيامبر (صلی الله عليه و آله) ورود لفظ كتاب در خود قرآن كريم است، آياتی كه از قرآن با عنوان كتاب نام برده اند عبارتند از:
_ «ذلك الكتاب لا ريب فيه هدى للمتقين»(7)
_ «بسم الله الرحمن الرحيم الر كتاب انزلناه اليك لتخرج الناس من الظلمات الى النور باذن ربهم الى صراط العزيز الحميد»(8)
_ «كتاب انزلناه اليك مبارك ليدبروا اياته وليتذكر اولو الالباب»(9)

اينكه در اين ايات و آيات ديگر از قرآن كريم با عنوان كتاب نام برده شده است، يكی از دلايل جمع آوری قرآن در زمان حيات پيامبر (صلی الله عليه و آله) می باشد كه مورد اعتمادترين نويسنده قرآن نزد آن حضرت امام علی (عليه السلام) بوده است، اما اگر منظور شما دوست بزرگوار اين است كه آياتی از قرآن كريم به جمع آوری قرآن توسط امام علی (عليه السلام) بعد از رحلت پيامبر (صلي الله عليه و اله) دلالت داشته باشند، تا كنون چنين مطلبی را نديده و نشنيده ام.

____________
(1) حاكم، مستدرك، ج3 ص109.
(2) زنجانی، ابو‌عبداللّه، تاريخ القرآن، ص73.
(3) خویی، سید‌ابوالقاسم، البیان ،ص278 ـ 257.
(4) تاریخ القرآن، ص 77.
(5) معرفت ، محمد هادي، علوم قرآن ، ص 33 و محمدي، محمدحسين، تاريخ قرآن، ص 154.
(6) كتاب سليم بن قيس الهلالي ، ص 331؛ معرفت، محمد هادي، همان و مير محمدي زرندي ، ابو الفضل، تاريخ و علوم قرآن ص 28.
(7) بقره/ 1.
(8) ابراهيم/ 1.
(9) ص/ 29.