PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : چرا مدرسه فيضيه که موسس آن فتحعلی شاه است به نام فيض كاشاني نسبت مي‎دهند؟



نتگرد
۱۳۹۱/۰۵/۲۷, ۲۲:۴۴
سلام
گفته شده مدرسه فيضيه توسط فتحعلي شاه تأسيس شد، اگر صحيح است پس چرا آن را به نام فيض كاشاني نسبت مي‎دهند؟
ممنونم


کارشناس بحث : پاسخگوی تاریخی 3

عماد
۱۳۹۱/۰۵/۳۱, ۲۱:۲۴
سلام علیکم
نماز روزه قبول و عیدتان مبارک باشد
از تاخیر پوزش می طلبم
«مدرسة فيضيه از بناهاي عهد صفويه است كه در جنب صحن كهنه بنا شده به طوري كه نوشته‎اند از بناهاي شاه طهماسب اول است چنانكه بر سر در ايوان جنوبي مدرسه كه به طرف صحن كهنه باز مي‎شود كتبيه آن بنام شاه طهماسب صفوي است. عين عبارت كتيبه اين است قد اتفق بناء هذه العماره الشريفه والعتبه السنيه والسده العليه الفاطميه في زمان دولة سلطان اعاظم السلاطين برهان اكارم خلف الخواقين خليفة الانبياء والمرسلين والائمه الطاهرين المعصومين شيد مباني الشريعه المصطفويه مؤسس اساس المله المرتضويه رافع الويه العدل والاحسان ابوالمظفر شاه طهماسب بهادر خان... بسعاية تعاوة اكابر السادات والنقباء الاشراف الامير شرف الدين اسحق تاج الشرف الموسوي في سنة «934».[1] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftn2)
بنابر نقل متون معتبر تاريخي بناي اوليه اين مدرسه مربوط به قرن ششم هجري است كه با نام مدرسة آستانه مشهور بوده است. و بعد در زمان صفوي تجديد بنابراين گرديد و در نيمه نخستين قرن سيزدهم بناي مدرسه فيضيه جايگزين مدرسه آستانه شد.[2] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftn3)
به طوري كه نوشته‎اند بناي اوليه تا حدود حوض وسط مدرسه بوده و وجه تسميه به فيضيه ‌را نيز چنين گويند كه چندي محدث حكيم و فقيه عليم عالم رباني مولي محسن فيض كاشاني در اين مدرسه سكونت داشته. اما بناء فعلي مدرسه مربوط به دوره فتحعلي شاه است كه در سنه 1213 و 1214 هجري بنياد شده و بناي سابق را خراب كرده و مدرسه را بزرگ و رفيع نموده‎اند و به طوري كه نوشته‎اند 75 ذرع طول و 50 ذرع عرض است مشتمل بر چهل حجره تحتاني و 4 ايوان رفيع بنيان و غرفات سپهرنشان كه در آن تاريخ دوازده غرفه بود و حوض مربع دوازده ذرع در دوازده ذرع و در جدول آب در طول 12 ذرع و در عرض 3 ذرع (حوضهاي طرفين فعلاً پر كرده‎اند.».[3] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftn4)
وجه تسميه اين مدرسه به نام فيضيه شايد به اين خاطر بوده است كه فيض كاشاني مدتي در شهر قم اقامت و در اين مدرسه تدريس مي‎نمود و محل تدريس يا محل اقامت دائمي او بوده است كه بين مردم بنام مدرسه فيض معروف شده چنانكه نام مدارس قديم در بغداد به نام نظاميه كه مؤسس و مروج آنها خواجه نظام الملك بوده است معروف شده، و شايد علت تسميه آن بنام فيضيه هنگامي كه در عصر قاجار تجديد بنا مي‎شد، بنابر پيشنهاد علماي عهد قاجار بوده است كه خواسته‎اند بنام فيض كاشاني بنا شود چنانكه در مقدمه ديوان فيض چنين نوشته‎اند «... مدرسه فيضيه قم نيز بنام او بنياد شده و سالهاست كه از مراكز علمي عالم تشيع است و وي نيز روزگاري در اين دانشگاه اسلامي به تدريس و تعليم علوم عقلي و نقلي اشتغال داشته است.[4] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftn5) چنانكه روشن است، فيض كاشاني از علماي بزرگ عهد صفويه است كه معاصر با شاه عباس و شاه صفي و شاه سليمان بوده است و او يكي از برجسته‎ترين شاگردان ملاصدراي شيرازي و داماد او بوده،[5] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftn6) از خاندان فيض علماي بزرگي برخاسته‎اند كه تا امروز به فرهنگ اسلامي خدمت نموده و مي‎نمايند، از جمله آنها مرحوم آيت الله العظمي فيض قمي می باشد،[6] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftn7) لذا احتمال دارد كه در عصر قاجار نيز بنابر پيشنهاد نواده‎هاي فيض كه در شهر قم رياست شرعي داشته‎اند اين نام به مدرسه فيضيه نهاده شده است. براي مطالعة بيشتر مي‎توانيد به كتاب گنجينة دانشمندان آقاي رازي و كتاب مدارس ديني شيعه نوشتة آقاي اصفهاني مراجعه كنيد.
[2] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftnref2) . محمد حسين ناصر الشريعه، تاريخ قم، چاپ سوم، تهران دارالفكر، 1350، ص 155.
[2] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftnref3) . حسن زنده دل و دستياران، استان قم، ج اول، انتشارات جهانگردان و ايرانگردان، 1379، ص 57.
[3] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftnref4) . همان، ص 156.
[4] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftnref5) . فيض كاشاني، ديوان اشعار، تصحيح محمد پيمان، چاپ چهارم، تهران، سنائي، 1370، ص 13.
[5] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftnref6) . خوانساري، روضات الجنات، قم، اسماعيليان، 1390 هـ . ، ص 18.
[6] (http://www.andisheqom.com/Files/faq.php?level=4&id=716&urlId=911#_ftnref7) . احمد باقري، خاندان فيض در مقالات و بررسي‎ها، دفتر 67 تهران، دانشگاه 79، سال سي دوم ص 22 ‌ـ 13 و محمد شريف رازي، گنجينة دانشمندان، تهران، اسلاميه، 1352، ج 1، ص 39.