PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : اربعين در فرهنگ اهل بيت عليهم السلام



دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۱۸
عبدالكريم پاك‏نيا
واژه «اربعين‏» در متون دينى و مجموعه‏هاى حديثى از ارزش والايى برخوردار است . آثار حفظ چهل حديث، اخلاص عمل در چهل روز و دعاى عهد در چهل صبح، كمال عقل در چهل سالگى، دعا براى چهل مؤمن، شهادت چهل مؤمن براى ميت، برگزارى عبادت در چهل شب چهارشنبه براى ديدار حضرت ولى عصر عليه السلام، و بعثت غالب انبياء در چهل سالگى، از جمله مواردى است كه ارزش و جايگاه اين اصطلاح اسلامى و عرفانى را مشخص مى‏سازد .
«اربعين‏» از اصطلاحات رايجى است كه در متون اسلامى كاربرد زيادى دارد، مثلا در برخى از روايات به عنوان نماد كمال، حدى براى تصفيه باطن و ... قلمداد شده است . در اين نوشتار به مناسبت روز اربعين شهادت امام حسين عليه السلام برخى از موارد كاربرد اين واژه ارزشمند كه در فرهنگ اسلامى به مناسبتهاى گوناگون از آن ياد شده و گاهى پيامهاى اخلاقى و دستورهاى الهى با آن همراه شده است، با اشاره به سى نكته تقديم مى‏شود:

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۱۹
1 . شهادت چهل مؤمن
امام صادق عليه السلام فرمود: «اذا مات المؤمن فحضر جنازته اربعون رجلا من المؤمنين وقالوا: اللهم انا لانعلم منه الا خيرا وانت اعلم به منا، قال الله تبارك وتعالى: قد اجزت شهاداتكم وغفرت له ما علمت مما لا تعلمون; (1) هرگاه يكى از اهل ايمان بميرد و بر جنازه او چهل نفر از مؤمنين حضور يابند و گواهى دهند كه پروردگارا! ما به جز خوبى و نيكى از اين شخص نديده‏ايم و تو از ما داناتر هستى، خداوند متعال مى‏فرمايد: من نيز شهادت شما را پذيرفتم و آنچه [از بديها و گناهان] از او مى‏دانستم كه شما بى‏اطلاع بوديد، همه را بخشيدم .»
همچنين امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد: «در بنى اسرائيل عابدى بود كه پيوسته به عبادت و راز و نياز اشتغال داشت . خداوند متعال به حضرت داوود عليه السلام وحى فرستاد: اى داوود! اين مرد عابد، فردى رياكار و غيرمخلص است . هنگامى كه او مرد، حضرت داوود عليه السلام به تشييع جنازه‏اش حاضر نشد . اما چهل نفر از بنى اسرائيل حضور يافتند و در درگاه الهى به نيكى و خوبيهاى ظاهرى وى شهادت دادند و از خداوند طلب عفو و آمرزش براى وى نمودند . در هنگام غسل نيز چهل نفر ديگر چنين كردند و در هنگام دفن چهل نفر ديگر آمده، بعد از گواهى به نيكمردى عابد از خداوند متعال آمرزش او را خواستار شدند . در آن حال، خداوند به حضرت داوود عليه السلام الهام كرد كه من او را به خاطر شهادت آن عده بخشيدم و اعمال بد و ريايى او را ناديده گرفتم . (2)

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۱۹
2 . دعا براى چهل مؤمن
پيشواى ششم يكى از مهم‏ترين عوامل استجابت دعا را تقديم ديگر مؤمنين در هنگام دعا مى‏داند . آن حضرت مى‏فرمايد: «من قدم اربعين من المؤمنين ثم دعا استجيب له; (3) هر كس چهل نفر از مؤمنين را در دعا كردن بر خود مقدم بدارد، سپس حاجات خود را بطلبد، دعاى او به اجابت‏خواهد رسيد .» آن حضرت تاكيد مى‏فرمايد كه اگر اين‏گونه دعا كردن در نماز شب و بعد از آن باشد، تاثير بيشترى خواهد داشت . (4) همچنين دعا كردن چهل مؤمن در قنوت نماز وتر در دل شبهاى تار اجابت دعا را نزديك‏تر و سريع‏تر مى‏نمايد . (5)

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۱۹
3 . دعاى چهل نفره
دعا كردن هميشه خوب و يكى از سلاحهاى مؤمن و وسيله ارتباط با پروردگار عالميان است . هنگامى كه انسان خود را از هر جهت درمانده و عاجز مى‏بيند با جان و دل زمزمه مى‏كند كه:
• سينه مالامال درد است اى دريغا مرهمى
• دل زتنهايى به جان آمد خدايا همدمى
در آن لحظات حساس، دعا همچون نور اميدى در دل انسان مى‏تابد و دعاكننده علاوه بر آرامش درون، اعتماد به نفس، تلطيف روح، عشق و معرفت‏خويش را نيز به نمايش مى‏گذارد . امام صادق عليه السلام در يكى از رهنمودهاى حكيمانه خويش ما را به دعاى دسته جمعى فرا مى‏خواند و مى‏فرمايد: «اگر گروهى چهل نفره جمع شوند و خداى خويش را بخوانند، مطمئنا دعاى آنان مستجاب خواهد شد و اگر چهل نفر نبودند گروه چهار نفره، ده بار خدا را بخوانند كه همين اثر را دارد و اگر بيش از يك نفر نباشد و چهل بار خدا را صدا بزند، خداى عزيز و جبار خواسته او را برآورده خواهد كرد .» (6)

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۱۹
4 . آمرزش چهل گناه
حضرت باقر عليه السلام يكى از حقوق واجب مسلمانان بر عهده همديگر را، حضور در تشييع جنازه آنان مى‏شمارد و با توجه به اهميت آن، تاثير معنوى اين حضور را نيز بيان مى‏كند: «من حمل جنازة من اربع جوانبها غفرالله له اربعين كبيرة; (7) كسى كه جنازه‏اى را از چهار طرف حمل كند، خداوند متعال چهل گناه كبيره او را خواهد بخشيد .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۰
5 . كمال در چهل سالگى
از مهم‏ترين نكاتى كه در زندگى انسان وجود دارد و در مرحله تكامل معنوى و شخصيت وى مؤثر است، رسيدن به مراتبى از سن و سال است كه انسان كامل‏تر و پخته‏تر مى‏شود . خداوند متعال در اين زمينه چهل سالگى را اوج كمال انسانى مى‏داند و مى‏فرمايد: «... حتى اذا بلغ اشده وبلغ اربعين سنة قال رب اوزعنى ان اشكر نعمتك التى انعمت على وعلى والدى وان اعمل صالحا ترضيه واصلح لى فى ذريتى انى تبت اليك وانى من المسلمين‏» ; (8) «تا زمانى كه به كمال قدرت و رشد برسد و به چهل سالگى بالغ گردد، مى‏گويد: پروردگارا! مرا توفيق ده تا شكر نعمتى را كه به من و پدر و مادرم دادى، به جا آورم و كار شايسته‏اى انجام دهم كه از آن خشنود باشى و فرزندان مرا صالح گردان! من به سوى تو باز مى‏گردم و توبه مى‏كنم و از مسلمانان مى‏باشم .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۰
6 . آثار چهل روز اخلاص
امام رضا عليه السلام از پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله چنين نقل فرمود: «ما اخلص عبد لله عزوجل اربعين صباحا الا جرت ينابيع الحكمة من قلبه على لسانه; (9) هيچ بنده‏اى چهل روز اعمال خود را خالصانه به درگاه حضرت حق انجام نمى‏دهد، مگر اينكه خداوند متعال چشمه سارهاى حكمت را از قلب او به زبانش جارى مى‏سازد .» حافظ با اشاره به اين حديث مى‏گويد:
• سحرگه رهروى در سرزمينى كه اى صوفى شراب آنگه شود صاف
• همى گفت اين معما با قرينى كه در شيشه بماند اربعينى

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۰
7 . ياران حضرت مهدى عليه السلام
هنگامى كه حضرت مهدى عليه السلام ظهور مى‏كند هر يك از ياران و شيعيان آن حضرت معادل نيروى چهل مرد قدرت روحى و بدنى خواهد داشت . امام سجاد عليه السلام فرمود: «اذا قام قائمنا اذهب الله عزوجل عن شيعتنا العاهة وجعل قلوبهم كزبر الحديد وجعل قوة الرجل منهم قوة اربعين رجلا; (10) هرگاه قائم ما قيام كند، خداوند متعال از شيعيان ما آفت، بلا و سستى را دور خواهد كرد و دلهاى آنان را همانند پاره‏هاى آهن قوى و محكم مى‏نمايد و نيروى هر يك از آنان را معادل نيروى چهل مرد قرار خواهد داد .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۰
8 . چهل روز عزاى مؤمن
رسول گرامى اسلام عليه السلام در سفارشهاى خويش به جناب ابى‏ذر غفارى به اهميت و جايگاه والاى مؤمن در جهان اشاره كرده و فرموده است: «يا اباذر! ان الارض لتبكى على المؤمن اذا مات اربعين صباحا; (11) اى ابوذر! هنگامى كه مؤمنى از دنيا مى‏رود، زمين تا چهل روز براى فقدان او گريان و عزادار است .»
ممكن است منشا مجالس اربعين براى اموات مؤمنين همين روايت نبوى باشد .

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۱
9 . زندگى چهل ساله
هنگامى كه فرزدق شاعر قصيده معروف خود را در مدح حضرت امام سجاد عليه السلام در حضور خليفه ستمگر عباسى، هشام بن عبدالملك، با رشادت تمام قرائت كرد و مطلع آن چنين بود كه:
• هذا الذى تعرف البطحاء وطاته
• والبيت‏يعرفه والحل والحرم
يعنى، اين آقايى است كه گامهاى او را سرزمين بطحاء، بيت‏خدا و حل و حرم مى‏شناسد; خليفه بر او خشم گرفت و دستور داد تا فرزدق را علاوه بر قطع حقوق، به جرم دفاع از اهل‏بيت عليهم السلام زندانى كنند; اما بعد از گذشت مدتى به دعاى امام چهارم عليه السلام آزاد شد . امام زين‏العابدين عليه السلام براى كمك به فرزدق مبلغى را كه چهل سال مخارج زندگى‏اش را كافى بود به حضورش فرستاد و فرمود: «لو علمت انك تحتاج الى اكثر من ذلك لاعطيتك; [اى فرزدق!] اگر مى‏دانستم بيش از چهل سال زنده خواهى بود، بيشتر مى‏فرستادم .» على بن يونس بياضى مى‏نويسد: دقيقا بعد از چهل سال از آن تاريخ فرزدق به ديار باقى شتافت و صداقت و كرامت امام چهارم بر همگان روشن شد . (12)

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۱
10 . بعثت انبياء در چهل سالگى
در روايت آمده است كه اكثر انبياء در چهل سالگى به رسالت مبعوث شده‏اند . (13) همچنان كه رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله نيز در چهل سالگى به رسالت مبعوث گرديد . (14) امام باقر عليه السلام فرمود: «پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در 63 سالگى از دنيا رفت، كه آخر سال دهم هجرت بود . آن حضرت بعد از تولد خويش هنگامى كه چهل سالش كامل گرديد، به پيامبرى رسيد و 13 سال ديگر در مكه بود كه در 53 سالگى به مدينه هجرت كرد و بعد از ده سال در مدينه به سراى جاويدان منتقل شد .» (15)

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۱
11 . حفظ چهل حديث
حضرت رسول صلى الله عليه و آله در زمينه پاسدارى از فرهنگ و معارف اسلام مى‏فرمايد: «من حفظ من امتى اربعين حديثا مما يحتاجون اليه من امر دينهم بعثه الله يوم القيامة فقيها عالما; (16) هر كس از امت من چهل حديث از احاديث دينى مورد نياز جامعه را حفظ كند خداوند متعال او را در روز قيامت‏به عنوان فقيه و دانشمند محشور خواهد كرد .»
براساس همين حديث، دانشمندان بزرگ شيعه تلاش كرده‏اند كه كتابهايى را به نامهاى الاربعين و چهل حديث از خود به يادگار بگذارند تا شايد مشمول اين كلام نورانى رسول گرامى اسلام بشوند، نظير: اربعين شيخ بهائى، اربعين شهيد اول، اربعين مجلسى دوم، اربعين جامى و چهل حديث امام خمينى رحمه الله .

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۱
12 . آثار گناه تا چهل روز
آثار گناهانى كه انسان مرتكب مى‏شود تا چهل روز در روح و روان او باقى است . امام صادق عليه السلام فرمود: «لا تقبل صلاة شارب الخمر اربعين يوما الا ان يتوب; (17) كسى كه از شراب و مسكرات حرام استفاده كند تا چهل روز نمازش پذيرفته نمى‏شود، مگر اينكه حقيقتا توبه كند .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۲
13 . اصلاح تا چهل سالگى
اساسا افراد سعادتمند و كسانى كه به دنبال خوشبختى و كمال هستند تا سن چهل سالگى در اعمال و رفتارشان نشانه‏هاى اصلاح پيدا مى‏شود; اما اگر تا سن چهل سالگى تغييراتى در رفتارهاى زشت و ناپسند آنان ايجاد نگردد، بعد از آن اصلاح آنان مشكل خواهد بود . رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله در اين زمينه به مسلمانان هشدار داده و فرموده است: «اذا بلغ الرجل اربعين سنة ولم يغلب خيره شره قبل الشيطان بين عينيه وقال: هذا وجه لايفلح; (18) هنگامى كه شخص به سن چهل سالگى پا مى‏گذارد و كارهاى نيك او از اعمال زشتش بيشتر نباشد، شيطان پيشانى او را بوسيده، مى‏گويد: اين چهره‏اى است كه ديگر روى سعادت و خوشبختى را نخواهد ديد .» و در حديث ديگرى آن حضرت افراد چهل ساله‏اى را كه به سوى صلاح گام برنمى‏دارند از دوزخيان به شمار مى‏آورد و مى‏فرمايد: «فرد چهل ساله‏اى كه در انديشه كارهاى نيك نباشد، براى ورود به آتش جهنم خود را آماده كند كه نجات او مشكل است .» (19)

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۲
14 . هشدار به چهل ساله‏ ها!
امام زين‏العابدين عليه السلام فرمود: «اذا بلغ الرجل اربعين سنة نادى مناد من السماء دنا الرحيل فاعد زادا ولقد كان فيما مضى اذا اتت على الرجل اربعون سنة حاسب نفسه; (20) هرگاه شخصى به سن چهل سالگى برسد فرشته‏اى از سوى خداوند در آسمان ندا مى‏دهد كه هنگام سفر نزديك است، زاد و توشه سفر را مهيا كن و در گذشته هنگامى كه فردى به چهل سالگى مى‏رسيد، با نفس خود محاسبه مى‏كرد .»
و از رسول گرامى اسلام نقل است كه «خداوند فرشته‏اى را مامور كرده است تا در هر شب صدا بزند: «يا ابناء الاربعين ماذا اعددتم للقاء ربكم; (21) اى كسانى كه چهلمين بهار عمر خود را سپرى مى‏كنيد! براى ملاقات با پروردگارتان چه چيزى آماده كرده‏ايد [و چه پاسخى داريد] ؟!»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۲
15 . تغذيه و اربعين
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: «من ترك اللحم اربعين صباحا ساء خلقه; (22) هر كس چهل روز از خوردن گوشت‏خوددارى كند، اخلاقش بد خواهد شد .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۳
16 . چهل نفر هسته اوليه
زمانى كه برخى از ياران امام حسن مجتبى عليه السلام از وى درخواست كردند كه در مقابل ظلم و ستم زمامداران جور به ويژه معاويه قيام و مبارزه نمايد، امام حسن عليه السلام فرمود: «لى اسوة بجدى رسول الله حين عبدالله سرا وهو يومئذ فى تسعة وثلاثين رجلا فلما اكمل الله له الاربعين صاروا فى عدة واظهروا امر الله فلو كان معى عدتهم جاهدت فى الله حق جهاده; (23) الگوى من در رهبرى امت، جدم رسول خدا صلى الله عليه و آله است، آن حضرت تا زمانى‏كه تعداد يارانش به سى و نه نفر رسيده بود، مخفيانه و غيرعلنى خدا را عبادت مى‏كرد [و به مبارزه و تبليغ علنى روى نياورد] ; اما از موقعى كه خداوند متعال تعداد مسلمانان را به چهل نفر رساند، [تبليغ] دين خدا را آشكار كردند و اگر با من هم به تعداد آنها باشد، در راه خدا به جهاد و مبارزه شايسته دست مى‏زنم .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۳
17 . دريغ از چهل ياور راستين!
على عليه السلام نيز با شكايت از مظلوميت و غربت‏خويش فرمود: «من بارها از مردم يارى خواستم اما به غير از چهار نفر - زبير، سلمان، ابوذر و مقداد - كسى جواب مثبت‏به من نداد .» سپس افزود: «لو كنت وجدت يوم بويع (اخوتيم) اربعين رجلا مطيعين لجاهدتهم; (24) اگر من در روز بيعت چهل ياور گوش به فرمان [و راستين] داشتم، با آنان مقابله و مجاهده مى‏كردم .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۳
18 . حقوق همسايه
رسول گرامى اسلام به منظور سالم سازى و ايجاد روحيه اعتماد و اطمينان به همديگر و همچنين تقويت وحدت و انس و الفت در جامعه اسلامى درباره حدود همسايگى و رعايت‏حقوق آنان مى‏فرمايد: «كل اربعين دارا جيران من بين يديه ومن خلفه وعن يمينه وعن شماله; (25) تا چهل خانه از چهار سوى منزل يك مسلمان، از روبه‏رو، پشت‏سر، از سمت راست و از سمت چپ، همسايه يك مسلمان به شمار مى‏آيد .»
پيامبر صلى الله عليه و آله ضمن بيان اين پيام حكيمانه، به حضرت على عليه السلام و سلمان و ابوذر و مقداد دستور داد كه در ميان مسلمانان ندا دهند كه اى مردم! اين حدود همسايگى است و: «انه لاايمان لمن لم يامن جاره بوائقه; (26) كسانى كه همسايگانشان از شر و آزار آنان در امان نيستند، ايمان ندارند .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۴
19 . مهلت تا چهل روز
برخى از مسلمانان كه در رعايت مسائل دينى و حفظ ناموس خود اهل تسامح و تساهل هستند، مورد خشم و غضب الهى قرار مى‏گيرند و خداوند متعال به آنان چهل روز مهلت مى‏دهد كه خود و خانواده‏هايشان را اصلاح كنند و در صورت ادامه سهل‏انگارى و بى‏تفاوتى چشم و قلبشان وارونه شده و از ديدن حقيقت ناتوان مى‏گردند . رسول اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: هرگاه مردى در محيط خانواده خود عمل ناپسند و زشتى را مشاهده كند و در مورد آن حساسيت و غيرت دينى از خود نشان ندهد و اعضاء خانواده‏اش را از ارتكاب گناه و معصيت‏باز ندارد و در صدد اصلاح برنيايد، خداوند متعال پرنده‏اى سفيد را مامور مى‏كند كه چهل صبح بر در خانه وى پرهايش را بگسترد و هنگام ورود و خروج آن مرد مسامحه كار، بگويد: اصلاح كن! اصلاح كن! غيرت داشته باش! غيرت داشته باش! اگر خانواده‏اش را اصلاح كرد كه چه بهتر وگرنه آن پرنده سفيد بالهايش را به چشمهاى او مى‏كشد و بعد از آن او وارونه مى‏بيند; يعنى خوبيها را خوب نمى‏بيند و بديها را بد نمى‏بيند .» (27)

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۴
20 . بهداشت فرزندان
پيامبر بزرگوار اسلام صلى الله عليه و آله با اشاره به لزوم ختنه كردن نوزادان پسر مى‏فرمايد: «اختنوا اولادكم يوم السابع فانه اطهر واسرع لنبات اللحم فقال ان الارض تنجس ببول الاغلف اربعين يوما; (28) نوزادان خود را در روز هفتم ختنه كنيد، اين عمل براى پاكيزگى و سلامت و رشد آنان تاثير فراوان دارد و زمين از بول فردى كه ختنه نشده تا چهل روز آلوده مى‏ماند .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۴
21 . تسبيح حيوانات
امام صادق عليه السلام فرمود: «حضرت داوود عليه السلام در يكى از شبها با حال خوشى زبور را تلاوت مى‏كرد و از حالات معنوى خود لذت مى‏برد . آن شب به نظرش آمد كه شب زنده دارى خوبى داشته است و از اين جهت‏شگفت زده شد . در آن حال قورباغه‏اى از زير صخره‏اى از سوى خداوند متعال به سخن آمد و گفت: «يا داود تعجبت من سهرك ليلة وانى لتحت هذه الصخرة منذ اربعين سنة ماجف لسانى عن ذكر الله تعالى; (29) اى داوود! آيا از شب زنده‏دارى‏ات به شگفت آمده‏اى؟ من چهل سال است كه در زير اين صخره زبانم به ذكر الهى مترنم است .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۴
22 . كرامت نام حضرت محمد صلى الله عليه و آله
حضرت على عليه السلام - در ضمن روايتى طولانى در منقبت‏حضرت خاتم الانبياء صلى الله عليه و آله - فرمود: «روزى يكى از علماء يهود به حضور پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و سؤالات متعددى از آن حضرت پرسيد و پاسخهاى وافى دريافت كرد و مسلمان شد . سپس الواحى بيرون آورد و در مقابل پيامبر قرار داد و گفت: اين از جمله صفحات توراتى است كه به حضرت موسى بن عمران عليه السلام نازل شده است . من فضائل تو را در آنها مى‏خواندم و شك مى‏كردم و چهل سال تمام نام تو را پاك مى‏نمودم; اما قسم به آن خدايى كه تو را به حق و راستى مبعوث فرموده است، هرگاه نامت را از تورات پاك نمودم، دوباره آن را در آنجا ثبت‏شده مى‏يافتم .» (30)

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۵
23 . اربعين در قرآن
در برخى از آيات قرآن به واژه «اربعين‏» اشاره شده است، مثل: فرازى از قصه حضرت موسى عليه السلام كه مى‏فرمايد: «واذ واعدنا موسى اربعين ليلة‏» ; (31) «[به ياد آوريد] آن هنگامى را كه با موسى عليه السلام (براى يافتن پيامهاى آسمانى) چهل شب وعده قرار گذاشتيم .»
نيز مى‏فرمايد: «وواعدنا موسى ثلثين ليلة واتممناها بعشر فتم ميقات ربه اربعين ليلة‏» ; (32) «و ما با موسى سى شب وعده گذاشتيم، سپس آن را با ده شب ديگر تكميل نموديم . به اين ترتيب، ميعاد پروردگارش با چهل شب تمام شد .»
قرآن كريم در مورد نافرمانى بنى‏اسرائيل از حضرت موسى عليه السلام و سرپيچى آنان از دستورات الهى و مجازات آن گروه از يهوديان با چهل سال سرگردانى، مى‏فرمايد: «فانها محرمة عليهم اربعين سنة يتيهون فى الارض فلا تاس على القوم الفاسقين‏» (33) ; «اين سرزمين مقدس تا چهل سال بر آنها ممنوع خواهد بود و آنان همواره در مدت چهل سال در اين بيابان سرگردان هستند، پس تو درباره سرنوشت اين جمعيت گناهكار ناراحت نباش!»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۵
24 . مجاهد دار به دوش
دعبل بن على خزاعى، از شاعران متعهد و شجاع اهل‏بيت عليهم السلام است كه از دست مبارك حضرت رضا عليه السلام به كسب مدال افتخار و عطاياى مادى و معنوى نائل شد . او وصيت كرد قصيده معروف خود به نام «مدارس آيات‏» را - كه مورد تاييد اهل‏بيت عليهم السلام قرار گرفت - در كفنش بنويسند . زبان گوياى وى آن چنان برنده بود كه حكمرانان ستمگر را به هراس مى‏انداخت .
ابن مدبر مى‏گويد: «روزى به دعبل گفتم: من مردى بى‏باك و با شهامت مثل تو نديده‏ام كه اين چنين بى‏پروا در اشعار خود به زمامداران ستمگرى، مثل مامون مى‏تازى و حقائق را در قالب شعرهاى گويا و بليغ به گوش مردم مى‏رسانى . دعبل در مقابل هشدار ابن مدبر، با صلابت‏خاصى كه از عشق او به اهل‏بيت عليهم السلام ريشه مى‏گرفت، چنين گفت: «يا ابا اسحاق! انى احمل خشبتى مذ اربعين سنة ولا اجد من يصلبنى عليها; (34) اى ابا اسحاق! من چوبه دار خودم را چهل سال است كه با خود حمل مى‏كنم، اما هنوز كسى را نيافته‏ام كه مرا بر آن بياويزد .»
• شيعه يعنى دعبل چشم انتظار شيعه يعنى همچو امثال كميل
• مى‏كشد بر دوش خود چل سال دار سر نهد بر خاك پاى اهل‏بيت

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۵
25 . ارزش عدالت گسترى
امام موسى بن جعفر عليه السلام در تفسير آيه «يحيى الارض بعد موتها» فرمود: «خداوند زمين را با قطرات باران احياء نمى‏كند، بلكه با مردان عدالت گستر زنده مى‏گرداند ... و اين عمل از منافع مادى چهل روز باران بهتر و پربارتر است .» (35)

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۵
26 . هشدار به محتكران!
امام صادق عليه السلام به تاجرانى كه براى منافع مادى خود اجناس مورد نياز مردم را انبار كرده، با قيمتهاى گزاف مى‏فروشند، شديدا هشدار مى‏دهد و مى‏فرمايد: «الحكرة فى الخصب اربعون يوما وفى الشدة والبلاء ثلاثة ايام فمازاد على الاربعين يوما فى الخصب فصاحبه ملعون ومازاد على ثلاثة ايام فى العسرة فصاحبه ملعون; (36) مدت احتكار جنسهاى مورد نياز مردم در روزگار فراوانى، چهل روز است و در روزهاى سخت فقط سه روز . اگر بازرگانى در ايام فراوانى جنس، بيش از چهل روز و در هنگام دشوارى بيش از سه روز انبار كند، لعنت‏خدا بر او باد .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۶
27 . چله نشينى براى حاجت
مولاى متقيان على عليه السلام فرمود: «خداوند متعال به حضرت داوود وحى كرد: «انك نعم العبد لولا انك تاكل من بيت المال ولا تعمل بيدك شيئا» ; «اى داوود! اگر از بيت‏المال تغذيه نمى‏كردى و از دست رنج‏خودت امرار معاش مى‏نمودى، چقدر بنده خوبى بودى!»
حضرت داوود چهل صبح با ناله و زارى به درگاه احديت استغاثه كرد و از خداوند خواست تا مشكل او را رفع نمايد . خداوند متعال نيز مقدمات آهنگرى را در اختيار او گذاشت . به اين ترتيب، حضرت داوود، به كار زره‏سازى پرداخت . او هر روز يك زره مى‏ساخت و به هزار درهم مى‏فروخت تا اينكه با ساختن سيصد و شصت زره كه به مبلغ سيصد و شصت هزار درهم فروخت، سرمايه‏اى به دست آورد و از بيت‏المال بى‏نياز شد .» (37)

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۶
28 . زيارت اربعين از نشانه‏هاى ايمان و تشيع
امام حسن عسكرى عليه السلام فرمود: «علامات المؤمنين خمس: صلاة الاحدى والخمسين وزيارة الاربعين والتختم فى اليمين وتعفيرالجبين والجهر ببسم الله الرحمن الرحيم; (38) نشانه‏هاى مؤمنان (شيعيان) پنچ چيز است: خواندن پنجاه و يك ركعت نماز در هر روز (17 ركعت واجب و 34 ركعت نافله)، زيارت اربعين امام حسين عليه السلام، داشتن انگشتر در دست راست، و ساييدن پيشانى به خاك، و بلند خواندن بسم الله الرحمن الرحيم در نمازها .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۶
29 . چهل روز گريه بر امام حسين عليه السلام
امام صادق عليه السلام در روايتى به بيان گريه موجودات عالم بر سالار شهيدان پرداخته، به زراره مى‏فرمايد: «يا زرارة! ان السماء بكت على الحسين عليه السلام اربعين صباحا بالدم وان الارض بكت اربعين صباحا بالسواد و ان الشمس بكت اربعين صباحا بالكسوف والحمرة ... وان الملائكة بكت اربعين صباحا على الحسين عليه السلام; (39) اى زراره! آسمان چهل روز بر حسين عليه السلام خون گريه كرد و زمين چهل روز براى عزاى آن حضرت گريست‏به تيره و تار شدن و خورشيد با كسوف و سرخى خود چهل روز گريست ... و ملائكه الهى براى آن حضرت چهل روز گريستند .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۷
30 . فرازى از زيارت اربعين
صفوان بن مهران جمال مى‏گويد: مولايم حضرت صادق عليه السلام زيارت اربعين را به من آموخت و فرمود: «در روز اربعين جدم حسين عليه السلام را اين‏چنين زيارت كن: السلام على ولى الله وحبيبه ...» در بخشى از آن زيارت كه با مضامين عالى عرفانى و معنوى بيان شده است، چنين مى‏خوانيم: «وبذل مهجته فيك ليستنقذ عبادك من الجهالة وحيرة الضلالة; (40) [خداوندا! من شهادت مى‏دهم كه] حضرت حسين عليه السلام جان را در راه تو تقديم كرد تا بندگان تو را از جهالت و بى‏خبرى رها سازد و از حيرت و سرگردانى و گمراهى نجات دهد .»

دايي حسن
۱۳۹۳/۰۹/۱۸, ۰۱:۲۷
------------------------------------------------------------
---------------------- پاورقی ها : -----------------------
------------------------------------------------------------
1) من لايحضره الفقيه، ج‏1، ص‏166، ح‏472; مستدرك سفينة البحار، ج‏4، ص‏64 .
2) مستدرك الوسائل، ج‏2، ص‏471 .
3) الكافى، ج‏2، ص‏509، ح‏5 .
4) بحارالانوار، ج‏90، ص‏389 .
5) كشف الغطاء، ج‏1، ص‏246 .
6) الكافى، ج‏2، ص‏487 .
7) همان، ج‏3، ص‏174، ح‏1 .
8) احقاف/15 .
9) عيون اخبار الرضا عليه السلام، ج‏1، ص‏74، ح‏321 .
10) الخصال، ج‏2، ص‏541، ح‏14 .
11) مكارم الاخلاق، ص‏465 .
12) الصراط المستقيم، ج‏2، ص‏181 .
13) بحارالانوار، ج‏13، ص‏50 .
14) تاريخ يعقوبى، ج‏2، ص‏22 .
15) كشف الغمه، ج‏1، ص‏14 .
16) الخصال، ج‏2، ص‏541، ح‏15 .
17) مستدرك الوسائل، ج‏17، ص‏57 .
18) مشكاة الانوار، ص‏295 .
19) همان .
20) مستدرك الوسائل، ج‏12، ص‏156; مجموعه ورام، ج‏1، ص‏35 .
21) مستدرك الوسائل، ج‏12، ص‏157 .
22) همان، ج‏16، ص‏305 .
23) مستدرك الوسائل، ج‏11، ص‏77 .
24) همان، ص‏74 .
25) وسائل الشيعة، ج‏12، ص‏132 .
26) مستدرك الوسائل، ج‏8، ص‏431 .
27) الجعفريات، شيخ صدوق، ص‏89 .
28) مكارم الاخلاق، ص‏230 .
29) بحارالانوار، ج‏61، ص‏50 .
30) الخصال، ج‏2، ص‏356 .
31) بقره/51 .
32) اعراف/141 .
33) مائده/26 .
34) العدد القويه، ص‏292 .
35) تهذيب الاحكام، ج‏10، ص‏146 .
36) الكافى، ج‏5، ص‏165 .
37) وسائل الشيعه، ج‏17، ص‏37 .
38) مصباح المتهجد، ص‏787 .
39) مستدرك الوسائل، ج‏10، ص‏314، با تلخيص .
40) تهذيب الاحكام، ج‏6، ص‏113 .