PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : تفسیر فردی از قرآن



بی ریا
۱۳۹۵/۱۰/۰۴, ۱۳:۲۳
به نام خدا

آيا برداشت هاى فردى از قرآن صحيح است؟

آيا نمى شود بدون مراجعه به كتاب هاى تفسيرى، خودمان از قرآن استفاده كنيم؟ مگر قرآن هدايت براى همه نيست؟

قرآن كتابى است با زبان عرفى و در اوج فصاحت و بلاغت و رسايى معنا؛ از اين رو عرب زبانان عصر نزول، بسيارى از معارف قرآن را بدون مراجعه به تفسير، درك مى كردند.
اما به دلايلى، جهت فهم صحيح آيات قرآن نياز به آگاهى هاى بيشتر و مراجعه به تفسيرهاى معتبر داريم:

1. قرآن در كنار حادثه ها بود و به وقايعى كه در طول 23 سال رسالت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله اتفاق مى افتاد، نظر داشت. عرب هاى معاصر پيامبر صلى الله عليه و آله آن حوادث را درك كرده بودند، اما نسل هاى بعد از آن صحنه ها دور شدند. لذا آگاهى به شرايط نزول آيات در فهم بهتر كمك مى كند.

2. قرآن با توجه به مخاطبان اوليه خود، از مثال ها و اصطلاحات منطقه اى بهره جسته است؛ اگر چه پيام هاى آن فرامنطقه اى است. آگاهى از اين قالب ها در فهم بهتر پيام ها بسيار كارگشا است.

3. برخى از عبارات قرآنى، مربوط به اديان آسمانى گذشته است؛ لذا آشنايى با اعتقادات آنان و محتواى كتاب ها و منابع آنان بايسته است.
روشن است به دليل ناآگاهى از موارد فوق، پرده هايى از ابهام، بر عبارات قرآن عارض مى شود. مفسران اين پرده ها را كنار مى زنند، تا مراد خداوند به طور شفاف استخراج و كشف شود. در واقع آنان كار فهم آيات را بر ما ساده و آسان مى كنند.
گاهى جهت فهم مراد آيات قرآن، علاوه بر تفسير به دانش هاى ديگرى همچون تأويل و تطبيق نيز نيازمنديم.
گفتنى است معناى «هدايت بودن قرآن» آن نيست كه بدون دانستن زبان آن و رسيدن به سرچشمه هاى قرآنى، بتوانيم از هدايت آن بهره گيريم. همان طور كه استفاده از آب كه مايه حيات است، گاه نيازمند حفر چاه و كنار زدن لايه هاى خاك و سنگ از روى آن است.

بی ریا
۱۳۹۵/۱۰/۰۴, ۱۳:۲۴
بنا بر آنچه گفته شد؛ بهره مندى از معارف قرآن تا حدودى براى همگان ممكن است؛ امّا براى فهم قرآن ـ به عنوان منبع اساسى معرفت دينى ـ بايد ابزارهاى خاص آن را بيابيم و حدود استفاده از آنها و ميزان تأثير و اعتبار آنها را بدانيم. مهم ترين اين ابزارها عبارت است از:


1. ادبيات و قواعد زبان شناختى

براى درك سخن هر گوينده و نقطه آغاز تفاهم، آگاهى از قواعد اوليه مربوط به زبان و لغت او ضرورى است؛ از اين رو بايد اطلاعاتى كافى و عميق از ادبيات اين زبان، داشت. در ادبيات نيز فهم معناشناسى واژه ها، آشنايى با علم صرف و علم نحو ـ كه جايگاه تركيبى كلمات را در ساختار جملات مشخص مى سازد ـ و اطلاع از علم معانى و بيان و بديع ـ كه در زيباسازى كلام حاوى قواعد مهمّى است ـ بايسته است.


2. آشنا بودن به مضمون و سياق خود قرآن

در قرآن قرينه هايى هست كه بعضى پيوسته و برخى ناپيوسته است و براى فهم مقصود هر گوينده، مناسب ترين شيوه آن است كه سخنان او را در كنار هم و مرتبط با هم بنگريم و اين شيوه در ارزيابى و نتيجه گيرى مفيد است.

بی ریا
۱۳۹۵/۱۰/۰۴, ۱۳:۲۶
3. سنت معصوم عليه السلام

از جمله شئون پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان عليهم السلام، تبيين مقاصد كتاب الهى است: «وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ».[1]
علامه طباطبايى مى نويسد: «اين آيه مباركه، دليل بر حجّيت سخن پيامبر اكرم در شرح آيات قرآن كريم است».[2] سنّت و سخن معصوم عليه السلام در تفسير و تبيين قرآن و تعليم شيوه تفسير به مردم و تبيين تأويل و تعليم راهيابى به بطون قرآن، نقش اساسى دارد.

4. عقل و تفكر خلاق

مفسّر و بهره گيرنده از قرآن، بايد عقل فعّال و تفكّر خلاق داشته باشد تا بتواند با استفاده از اين ابزار به طور صحيح و دقيق، معارف دينى را از آيات قرآنى استخراج كند.

5. جامع نگرى

گفتنى است دين مجموعه عقايد و آموزه هايى است كه بايد با هم سازگار باشد؛ ازاين رو در برداشت از قرآن، بايد هر مفهوم قرآنى، در مجموعه آموزه هاى دينى ـ كه از منابع اصلى به دست آمده ـ نگريسته شود. فهم عميق معانى قرآن، نياز به تلاش علمى بسيار دارد؛ از اين رو مفسرانى موفق بوده اند كه كوله بارى از پيشينه علمى و تحقيقى بر دوش آنان بوده است.[3]

منبع پرسمان دانشجو , قرآن و حدیث


پی نوشت ها

__________________
[1]. نحل 16، آيه 44.
[2]. الميزان، ج 12، ص 261.
[3]. براى آگاهى بيشتر در اين زمينه به كتاب هاى علوم قرآنى مراجعه شود؛ از جمله:
الف. دزفولى، كمال، شناخت قرآن؛
ب. بهشتى، محمدحسين، روش برداشت از قرآن؛
ج. سعيدى روشن، محمدباقر، علوم قرآنى.

بی ریا
۱۳۹۵/۱۰/۱۸, ۱۱:۲۱
قرآن از نگاه دانشمندان






قرآن در انديشه انديشمندان و مشاهير جهان در گفت‌و‌گو با يك پژوهشگر

انيشتين گفته است: «قرآن كتاب جبر يا هندسه يا حساب نيست، بلكه مجموعه‏اى از قوانين است كه بشر را به راه راست، راهى كه بزرگ‏ترين فلاسفه دنيا از تعريف و تعيين آن عاجزند، هدايت مى‏كند.»
خبرگزارى قرآنى ايران (ايكنا)،در مصاحبه با دكتر «احمد‌على افتخارى»، از پژوهشگران حوزه علوم قرآنى و حديث ، وى با اشاره به اين‌كه قرآن كريم كتابى جهانى و جاويد است كه متضمن تعاليم آخرين آئين و شريعت الهى براى هدايت بشر است و با خطابات (الناس، بشر، اهل‌الكتاب، عالمين و ...) اين شمول عام و جهانى را اعلام مى دارد، به گفته‌هاى «يوهان ولفگانگ گوته»، شاعر و نويسنده مشهور آلمانى، دكتر «موريس» فرانسوى، علامه طباطبايى (ره) فيلسوف و مفسر بزرگ معاصر، «جلال‌الدين سيوطى»، دكتر «طه حسين»، نويسنده و سخنور مصرى و «شبلى شميل»، مسيحى عرب و متفكر معاصر درباره قرآن پرداخت.
دكتر افتخارى بخشي از اين گفت‌و‌گو به انديشه‌هاى «مصطفى صادق‌رافعى»، «بارتلمى سنت هيلر»، خاورشناس فرانسوى، «ادموند برك»، پدر محافظه‌كارى و سياستمدار بزرگ انگليسى، «لومانس»، دانشمند آمريكايى، «پرلامس»، كشيش نامى مسيحى، «ديويد جويت»، اخترشناس دانشگاه هاوايى آمريكا، «سناليسى»، «ادوارد لوهارت»، «فرديو» پروفسور ايتاليايى، دكتر «گوستاولبون» مستشرق مشهور فرانسوى، «گازيمرسگى»، «تئودور نولد» دانشمند و خاورشناس مشهور آلمانى، «ژول لابوم»، خاورشناس فرانسوى و «سديو» دانشمند و مستشرق فرانسوى در مورد جايگاه و اهميت قرآن پرداخت.
وى گفت: «لئو تولستوى»، نويسنده برجسته، افسانه‌اى و مشهور روسى در مورد اهميت قرآن كريم گفته است: «هر كس بخواهد به سادگى و بى پيرايگى اسلام پى ببرد. بايد قرآن را مورد مطالعه قرار دهد، در آن‌جا قوانين و تعليماتى بر مبناى حقايق روشن و آشكار صادر و به طور ساده براى عموم بيان شده است، در اين كتاب آيات فراوانى است كه به‌ خوبى بر مقام اعلاى اسلام و پاكى روح و روان آورنده آن گواهى مى دهد.»
وى افزود: همچنين تولستوى مردم را به خواندن قرآن ترغيب كرده و خطاب به آن‌ها گفته: «هر كسى بخواهد سادگى پيام الهى، بى‌پيرايگى اسلام، عظمت كلام و طراوت سخن را دريابد، قرآن بخواند.»
«كوسين دپرسوال» در مورد قرآن اشاره كرد و گفت: «دپرسوال» مى گويد: «مسئله وحى درباره قرآن از امورى است كه بيش از حد، پر اشكال شمرده مى‏شود؛ زيرا كه اهل جستجو و تحقيق هنوز راه حلى پسنديده براى آن نيافته‏اند و عقل در اين‌جا سرگشته و حيران است كه چگونه ممكن است اين آيات از مردى درس نخوانده و بى سواد بيان نمايد. مردم شرق عموما اعتراف دارند كه قرآن آياتى است كه فكر بنى نوع بشر از آوردن، به مانند آن از حيث لفظ و معنى عاجز و ناتوان خواهد بود و آن آياتى است كه وقتى «عقبة بن ربيعه» شنيد، در زيبائى و مجال آن حيران گرديد و آن‌گاه كه جعفر بن ابى‌طالب برخى از اين آيات را براى نجاشى، پادشاه حبشه خواند اشك از چشمان او سرازير شد!»
وى افزود: همچنين «دپرسوال» در جاى ديگرى گفته است: «زيبايى و حيرت قرآن مثال‌زدنى است.»
اين محقق قرآنى بار ديگر به «لومانس»، دانشمند امريكايى اشاره كرد و گفت: لومانس در جاى ديگرى گفته است: «اولين شراره زيبا و با‌طراوت كه نور از قرآن كريم مى باراد، عبارت بسم‌الله الرحمن‌الرحي است كه دنيايى از معنا است.»

بی ریا
۱۳۹۵/۱۰/۱۸, ۱۱:۲۲
ويل دورانت:

در قرآن قانون و اخلاق و بسيارى از اصول و مبانى يك سان آمده است. در قرآن اگر از دين صحبت مى‏كند، از دنيا چشم نمى‏پوشد
اين محقق قرآنى به «وات ويليام مونت‌گمرى» اسلام‌شناس معاصر انگليسى و استاد بازنشسته مطالعات عربى و اسلامى دانشگاه ادينبورگ، اشاره كرد و اظهار كرد: مونت‌گمرى در مورد اهميت قرآن گفته است: «قرآن وقتى تلاوت مى‏شود گويى از قلب بيرون مى‏آيد و سپس به قلب نفوذ مى‏كند.»
نويسنده كتاب «زن از ديدگاه‌ ملت‌ها، اديان و بزرگان» در ادامه سخنانش به ديدگاه دانشمند فرانسوى «ربوا» درباره قرآن پرداخت و گفت: به زعم «ربوا»، «قرآن منطق و زيبايى دارد، به زور به كسى تحميل نمى‏شود، بلكه لطيف است و در مقام اقناع به نيروى منطق مجهز است.»

بی ریا
۱۳۹۵/۱۰/۱۸, ۱۱:۲۲
دكتر افتخارى در ادامه سخنانش به مشهورترين دانشمند معاصر، «آلبرت انيشتين» فيزيكدان آلمانى و برنده جايزه نوبل اشاره كرد و گفت: انيشتين در مورد قرآن گفته است: «قرآن كتاب جبر يا هندسه يا حساب نيست، بلكه مجموعه‏اى از قوانين است كه بشر را به راه راست، راهى كه بزرگ‏ترين فلاسفه دنيا از تعريف و تعيين آن عاجزند، هدايت مى‏كنند.»
دانشمند انگليسى «سرويليام موئيس» در مورد اهميت قرآن گفته است: «قرآن كريم آكنده از دلايل منطقى، علمى، قضايى، حقوقى، مدنى و مهم‏تر از همه لطافت است كه در كتب آسمانى بى‌نظير است.»
وى در ادامه سخنان به دانشمند ايتاليايى «مايكل آنجلو» پرداخت و گفت: وى گفته «آشنايى من با تعايم حيات‌بخش و معارف درخشان اسلام و قرآن، بينش جديد و عميقى در من ايجاد كرد و طرز فكرم را درباره جهان آفرينش و فلسفه وجود به كلى دگرگون ساخت و احساس كردم كه تعليمات اسلام برخلاف تعاليم مسيحيت انسان را موجودى شريف و با شخصيت مى شناسد نه موجودى كثيف و ذاتا آلوده، مسلمانان به حكم كتاب آسمانى خود قرآن پيامبر والامقام خود را انسانى مانند انسان‌هاى ديگر مى دانند كه خداوند او را براى تبليغ و رسالت و راهنمايى انسان‌ها برگزيده است در اين كتاب دستور و نحوه بهره گيرى از لذايذ اين دنيا و حيات آن، به طرزى جالب و خردمندانه بيان شده است.»
وى افزود: دانشمند و مستشرق فرانسوى «سديو» نيز معتقد بود «در قرآن كه اوج زيبايى سخن‏ها است، چيزى از مقررات اجتماعى فروگذارى نشده است.»
اين محقق علوم قرآنى به محقق و مورخ برجسته امريكايى «ويل دورانت» پرداخت و گفت: دورانت در مورد اهميت قرآن گفته «در قرآن قانون و اخلاق و بسيارى از اصول و مبانى يكسان آمده است. در قرآن اگر از دين صحبت مى‏كند، از دنيا چشم نمى‏پوشد.»
وى افزود: همچنين دورانت در جاى ديگرى گفته است: «در قرآن، قانون و اخلاق يكى است، رفتار دينى در قرآن، شامل رفتار دنيوى نيز هست و همه امور از جانب خدا و به طريق وحى آمده است. قرآن شامل مقرات در خصوص ادب، تندرستى، ازدواج، طلاق، رفتار با فرزند و حيوان، تجارت، سياست، ربا، دين ، امور زراعت، مجازات جنگ و صلح است ... مدت چهارده قرن، قرآن در حافظه اطفال مسلمان محفوظ مانده، خاطرشان را تحريك كرده، اخلاقشان را فرم داده و قريحه صدها ميليون مرد را صيقلى كرده است.»