PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : جمع بندی شده وضو در دوران اولیه اسلام



صمیمی
۱۳۹۸/۱۰/۱۶, ۰۸:۴۸
با سلام

آیه وضو در سوره مائده بیان شده که این سوره جزو سوره های مدنی است و در اواخر بعث پیامبر ص نازل شده.در صورتیکه هم پیامبر هم یارانش در مکنه و مدینه قبل از نزول این آیه نماز می خوانده اند.

پس قبل نزول این آیه پیامبر و یاران آیا وضو نمی گرفته اند؟ یا چگونه وضو میگرفته اند؟

نور الثقلین
۱۳۹۸/۱۰/۲۵, ۱۲:۰۱
با نام و یاد دوست




http://askquran.ir/gallery/images/75940/1_erjae11.png



کارشناس بحث: استاد صدرا

صدرا
۱۳۹۸/۱۰/۲۸, ۲۰:۲۰
پرسش:

با توجه به اینکه آیه ی وضو در سوره مائده بوده و نزول این سوره نیز به عنوان آخرین سوره بوده و اینکه شرط نماز کسب طهارت است، مسلمانان قبل از نزول آیه چگونه نماز می خواندند؟ آیا آنها بدون وضو نماز می خواندند یا خیر؟

پاسخ:

بر اساس روایات فریقین سوره ی مائده آخرین سوره ای است که بر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نازل شده است. بر این اساس احکامی که در این سوره بیان شده اند قابل نسخ نمی باشند. (1)

آیه ی وضو نیز از آیاتی است که تبیین انجام آن در سوره ی مائده آمده است؛ چنین امری بیانگر آن است که این تبیین قابل نسخ نبوده و اصلی در تبیین مسأله ی وضو در بین فریقین است؛ لذا می بایست روایات کیفیت انجام وضو را بر این آیه عرضه داشت.

سؤالی که در اینجا مطرح است آن است که آیا وجوب وضو قبل از نزول سوره ی مائده وارد شده یا خبر پس از نزول آیه ی وضو به عنوان مقدمه ی نماز واجب شده است؟ در پاسخ به این سوال می گوئیم بر اساس روایات قطعی فریقین شرط نماز کسب طهارت است؛ چنانکه در احادیث فریقین آمده است که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: «لَا صَلَاةَ إِلَّا بِطَهُور»؛(2) و فرمودند: «لَا يَقْبَلُ اللَّهُ صَلَاةً إِلَّا بِطُهُورٍ».(3) که این روایت بیانگر آن است که وضو شرط صحت و قبولی نماز است.

بر این اساس قبل از نزول آیه ی وضو، مردم به واسطه ی امر و تبیین پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) وضو می گرفتند که چنین دستوری با نزول آیه ی وضو، جنبه ی قرآنی نیز پیدا نمود.

در اینکه کیفیت انجام وضو قبل از نزول آیه به چه صورتی بوده،‌ گزارشی که بیانگر تفاوت در انجام وضو بوده در دست نیست. چنین امری خود بیانگر عدم تغییر در کیفیت انجام این واجب است؛ هر چند که برخی از قرآن پژوهان اختلاف در برخی از مسائل وضو همچون مسح و یا شستن پاها را ناظر به تبیین قبل و بعد از نزول سوره مائده دانسته اند؛ اما چنین امری تنها در حد احتمال بوده و فاقد دلیل معتبری است. (4)



پی نوشت:

1. ر.ک: السیوطی،‌ أسرار ترتيب القرآن، ج1، ص79، دار الفضيلة للنشر والتوزيع.: « وقد افتتحت البقرة التي هي أول ما نزل في المدينة، وختمت بالمائدة التي هي آخر ما نزل بها، كما في حديث الترمذي»؛ الجصاص، أحكام القرآن، دار إحياء التراث العربي – بيروت، ج4، ص161.: «قَالَ جُبَيْرُ بْنُ نَفِيرٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ الْمَائِدَةُ مِنْ آخِرِ سُورَةٍ نَزَلَتْ فَمَا وَجَدْتُمْ فِيهَا مِنْ حَلَالٍ فَاسْتَحَلُّوهُ وَمَا وَجَدْتُمْ مِنْ حَرَامٍ فَاسْتَحْرِمُوهُ وَرَوَى أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي مُيَسَّرَةَ قَالَ فِي الْمَائِدَةِ ثَمَانِي عَشْرَةَ فَرِيضَةً وَلَيْسَ فِيهَا مَنْسُوخٌ وَقَالَ الْحَسَنُ لَمْ يُنْسَخْ مِنْ الْمَائِدَةِ شَيْءٌ فَهَؤُلَاءِ ذَهَبُوا إلَى أَنَّهُ لَيْسَ فِي الْآيَةِ شَيْءٌ مَنْسُوخٌ ... وَلَيْسَ يَمْتَنِعُ أَنْ يُرِيدُوا بِقَوْلِهِمْ مِنْ آخِرِ مَا نَزَلَ مِنْ آخِرِ سُورَةٍ نَزَلَتْ فِي الْجُمْلَةِ لَا عَلَى أَنَّ كُلَّ آيَةٍ مِنْهَا مِنْ آخِرِ».

2. طوسى، محمد بن حسن، تهذيب الأحكام، 10جلد، دار الكتب الإسلامية - ايران - تهران، چاپ: 4، 1365 ه.ش، ج1، ص209.

3. ابن ماجه، محمد بن يزيد، سنن الحافظ أبى عبدالله محمد بن يزيد القزويني ابن ماجه، 6جلد، دار الجيل - لبنان - بيروت، چاپ: 1، 1418 ه.ق، ج1، ص248.

4. الصادقی الطهرانی، تبصرة الفقهاء بین الکتاب و السنة، اسماعیلیان، 1412هـ،‌ ص55.