صفحه 1 از 2 12 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: اخلاص

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۶
    نوشته
    1,957
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    28
    آپلود
    0
    گالری
    0

    اخلاص




    اخلاص به معنی «خالص كردن، ویژه كردن، ارادت صادق داشتن .. است.(1)
    بر اساس این معنی، مخلص كسی است، كه طاعات عبادات و تمامی اعمال صالح خود را از هرگونه آلودگی و آمیختگی به غیر خدا خالص كرده ، انگیزه ای جز تقرّب به درگاه خدا ندارد. از این رو، فقط به او دل می بندد و تعریف و تكذیب دیگران، در نظرش یكسان است و هدف از عبادت، جلب رضایت خالق است نه كس دیگر.
    حضرت علی ـ علیه السلام ـ در این باره فرمود: العباده الخالصه أن لا یرجو الرّّجل إلاّ ربَّهُ، و لا یخاف إلا ذنبه(2)
    عبادت خالص آن است كه مرد جز به پروردگارش امیدوار نبوده و جز از گناه خویش نهراسد.
    امام صادق ـ علیه السلام ـ فرمود: لا یصیر العبد عبداً خالصاً لله عزََّوجلَّ حتّی یصیر المدح و الذَّمُّ عنده سواء ً..(3)
    انسان، بنده خالص خدای بزرگ نمی شود تا اینكه تعریف و تكذیب (دیگران) در نظرش یكسان باشد.
    ارزش و اهمّیّت اخلاص
    اخلاص، معیار ارزش عبادت، مقامی از مقامات مقرّبان الهی و هدف دین است. هر كس آن را یافت، موهبتی الهی نصیبش گشته كه به وسیله آن به مقامات بزرگی خواهد رسید. چرا چنین نباشد، در حالی كه خداوند متعال، بندگانش را به آن امر كرده، می فرماید: فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ وَ لَوْ كَرِهَ الْكافِرُونَ(4)
    خدا را بخوانید، در حالی كه تنها برای او در دین اخلاص می ورزید، اگر چه كافران را ناخوش آید.
    در سخنان پیشوایان معصوم، تعابیر گوناگونی، از قبیل بهترین عبادت، ثمره عبادت، غایت دین، عبادت مقرّبان الهی و مانند آن دربار فضیلت اخلاص آمده است. در اهمیت اخلاص همین بس كه شرط قبولی عمل است و اگر در عملی موجود نباشد، بی هدف و بی نتیجه خواهد بود. از این رو، علی ـ علیه السلام ـ فرمود: من لم یصحب الإخلاص عمله لم یقبل(5)
    عمل هر كس كه با اخلاص همراه نباشد، قبول نمی شود.
    پي نوشت:
    1-لغت نامه دهخدا، ذیل لغت اخلاص.
    2- شرح غرر الحكم، ج 2، صفحه‌ 144.
    3- بحارالانوار، ج 73، صفحه 294.
    4- سوره غافر آیه 14.
    5-شرح غررالحكم، ج 5، صفحه 418.

    الهمّ صلّ علی محمّد وآل محمّد

  2. تشکرها 2


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    1




    اخلاص در قرآن

    هرچند واژه‌ی اخلاص در قرآن به كار نرفته، ولي مشتقات آن 31بار در قرآن آمده است كه با صراحت، موضوع اخلاص را مطرح مي‌كند. از اين موارد برخي واژگان مانند: مخلصين به فتح و كسر لام آمده است، و گاهي اين دو واژه را به يك معني گرفته‌اند و تفاوتي ميان آن قائل نشده‌اند، و گاهي قائل به تفاوت شده اند و گفته شده مخلصين به كسر لام به كساني مي‌گويند كه درحال خودسازي و خالص نمودن دين از ناخالصي هستند، ولي مخلصين به فتح لام در عرف قرآن به كساني مي‌گويند كه از ابتداي آفرينش به دليل صفاي باطن، ادراكات درست، سلامت روان و قلب‌هاي سليم داراي ويژگي اخلاص‌اند و آنچه ديگران با جهاد و مبارزه با نفس به دست مي‌آورند آنان همان را بلكه بالاتر از آن را از ابتدا با عنايت حق تعالي دارا بوده‌‌اند.[1] و برخي آيات به صورت ضمني به بحث اخلاص پرداخته‌‌اند. در اين نوع آيات با تأكيد بر انحصار عبادت در خداوند، روي نهادن به سوي حق و دل بريدن از غير او و انجام اعمال براي طلب رضايت الهي، منتهي به اخلاص مي‌گردد. و در برخي از آيات با نفي شرك و ريا به موضوع اخلاص اشاره شده است. از آنجايي كه شرك و ريا، انجام عمل براي غير خداست و اخلاص انجام عمل فقط براي خداست، اين دو با يكديگر جمع نمي‌شوند.




  5. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    2




    رابطه‌ی اخلاص با ريا

    ريا ضد اخلاص است و از هر دري كه ريا و شرك وارد شود، اخلاص از در ديگر خارج مي‌شود. از آنجا كه منشأ اخلاص و ريا، نيت است، در مقايسه با عمل از اهميت خاصي برخوردار است؛ چنان كه امام صادق(علیه السلام) مي‌فرمايد:

    «نيت افضل از عمل است، اصلاً نيت همان عمل است».[2]

    نيت انسان از اعتقادات او بر مي‌خيزد و به عمل او شكل مي‌دهد. در فرهنگ اسلامي، نيت يك نوع شاكله، يعني مقيدكننده و شكل‌دهنده است گاهي به خود عمل و گاهي برتر از عمل شناخته مي‌شود.[3]

    از اين رو گرچه عمل صالح به ظاهر عبادت تلقي مي‌شود، اما چون نيت آن غيرالهي و ناخالص است، هيچ گونه پاداشي بر آن مترتب نمي‌گردد.

    اينكه ريا در انفاق و در هركار ديگري مقابل اخلاص قرار مي‌گيرد، از آن روست كه انجام آن به معناي شرك به خدا است؛ به بيان ديگر رياكاري نشانه‌ی اين است كه رياكار ايمان واقعي به خداوند ندارد و به توجه مردم و خوشايند آنان نظر دارد و به رضاي خدا و پاداش اخروي نمي‌انديشد؛ بلكه نتايج دنيوي عمل يا انفاق خويش را مي‌خواهد. خداوند در توصيف شخص رياكار مي‌فرمايد:

    «وَ الَّذينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ رِئاءَ النَّاسِ وَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ مَنْ يَكُنِ الشَّيْطانُ لَهُ قَريناً فَساءَ قَريناً»

    «رياكار، قرين شيطان است و چه همراه و قرين بدي است شيطان».[4]





  6. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    3




    عوامل ريا

    ريا در مقابل اخلاص قرار دارد و به معناي خودنمايي و انجام اعمال نيك به قصد جلب توجه مردم مي‌باشد.[5] ريا عوامل فراواني دارد كه به صورت مختصر به يكي از مهم‌ترين آن‌ها اشاره مي‌شود. از مهم‌ترين عوامل ريا باور نداشتن خدا و روز آخرت است. كسي كه خدا و جزا و پاداش را باور ندارد اعمالش را براي جلب رضايت خداوند و يا كسب ثواب و نجات از عذاب انجام نمي‌دهد. از اين رو، شخص رياكننده هدفش جلب توجه مردم براي رسيدن به منافع دنيوي مانند: ثروت، قدرت، شهرت و محبوبيت مي‌باشد. چنين شخصي با توسل به اعمال عوام فريبانه و به ظاهر صالح، تمام تلاش خود را براي نيل به منافع دنيوي صرف مي‌نمايد. در روايتي از حضرت رسول نقل شده است:

    «خدا در قيامت از شهيدي كه ظاهراً در راه او به شهادت رسيده است، درباره نعمت هايي كه به او عطا شده سؤال مي‌كند كه با آن‌ها چه كردي؟ او مي‌گويد: در راه تو صرف نمودم و در راه تو جنگيدم تا به شهادت رسيدم، خداوند مي‌فرمايد: دروغ مي‌گويي؛ زيرا براي هدف ديگري جنگيدي و آن اين بود كه به مردم بگويي، مردي دلير و شجاع هستي. سپس دستور مي‌دهد تا كشان كشان او را به دوزخ ببرند.
    پس از آن عالمي را مي‌آورند و همان سؤال را از او نيز مي‌پرسند و او پاسخ مي‌دهد: براي رضاي تو درس خواندم و به مردم آموختم و براي تو قرآن خواندم. اما خداوند مي‌فرمايد: دروغ مي‌گويي؛ بلكه به اين نيت درس خواندي كه مردم تو را به دانشمندي بستايند و قرآن خواندي كه مردم بگويند، قاري قرآن است. سپس دستور مي‌دهد تا او را نيز كشان كشان به دوزخ ببرند
    ».[6]

    بسيار اتفاق مي‌افتد كه شخص رياكار خودش هم متوجه نيست كه ريا در اعمال او رخنه كرده و اعمالش ريايي و ناچيز شده است، زيرا حيله‌هاي شيطان و نفس به قدري دقيق و باريك است و صراط انسانيت به گونه‌اي نازك و تاريك است كه تا انسان موشكافي كامل ننمايد نمي‌فهمد چه كاره است. خودش گمان مي‌كند كارهايش براي خداست، ولي براي شيطان است. انسان چون گرفتار حب نفس است، از اين رو پرده خودخواهي معايبش را بر او مي‌پوشاند.[7]





  7. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    4




    مراتب اخلاص

    از آيات قرآن استفاده مي‌شود كه اخلاص داراي درجات مختلفي است، و فضل و بخشش حق تعالي به هر شخصي به اندازه اخلاص اوست، سنگيني و سبكي ترازوي اعمال در آخرت به درجه اخلاص بستگي دارد. در سوره‌ی بقره[8] وضعيت كساني كه اموالشان را در راه رضاي خدا انفاق مي‌كنند، به باغي تشبيه نموده كه در زمين نيكو باشد و باراني بسيار بر آن ببارد و ثمرش را دو برابر ثمر دهد و يا دست‌كم باراني اندك بر آن ببارد. بنابراين، همچنان كه زمين نيكو هميشه ثمري نيكو مي‌دهد، عمل صالح خالص نيز پيوسته نتيجه‌اي نيكو دارد و عنايت الهي شامل آن مي‌شود؛ چراكه خداوند بر اعمال انسان بينا است و از ميزان اخلاص اعمال او آگاه است.
    «و الله بما تعملون بصير»[9]

    عارفان براي اخلاص، درجات گوناگوني بيان كرده اند، كه در يك تقسيم كلي به دو نوع تقسيم مي‌شود:

    1- اخلاص مطلق

    اخلاص مطلق اخلاص صديقان است كه از هرگونه آميختگي پيراسته است؛ با رسيدن به درجه‌ی بالاي اخلاص، حقيقت آيه‌ی «الا لله الدين الخالص»[10] در وجود شخص تجلي مي‌يابد و در اين حالت، سالك نه خود را مي‌بيند و نه مخلوقات را؛ بلكه فقط در طريق دين و عبوديت گام مي‌نهد.[11] چنين شخصي، حتي به اخلاص خود نيز نظر ندارد.[12] در اين حالت، سلطان توحيد بر سالك تجلي مي‌كند و تعلق به غير خدا از او زدوده مي‌شود و انقطاع كامل براي او رخ مي‌دهد. شايد به جهت همين ارتباط بين دو مقوله توحيد و اخلاص است كه «لااله الا الله» كلمه‌ی اخلاص ناميده شده است،[13] چنان كه به سوره‌ی توحيد، سوره‌ی اخلاص گفته مي‌شود.[14]

    2-اخلاص اضافي

    اخلاصي كه با نيت دست‌يابي به پاداش و رهايي از عذاب همراه است، اخلاص اضافي نام دارد.[15]
    از ديدگاه مخلصان واقعي، عبادت براي پاداش و يا ترس از عذاب، اخلاص كامل نيست و در آن شائبه‌اي از شرك و خودپرستي به چشم مي‌خورد، زيرا اينان براي رهايي از عقوبت و يا رسيدن به نعمت، خدا را عبادت مي‌كنند، و چنانچه براي رسيدن به اين هدف، راهي جز عبادت حق تعالي پيش روي خود مي‌ديدند، آن را بر مي‌گزيدند.[16]





  8. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    5




    آثار اخلاص

    قرآن كريم آثار متعددي را براي اخلاص برشمرده است كه به برخي از آنان اشاره مي‌كنيم:

    1- احساس امنيت

    قرآن كريم مي‌فرمايد:

    «بلي من اسلم وجهه لله و هو محسن فله اجره عند ربه و لاخوف عليهم و لا هم يحزنون»

    «كسي كه خود را تسليم محض خدا مي‌كند، از هيچ چيزي نمي‌هراسد و هرگز دچار ترس و اندوه نمي‌گردد». [17]

    در قرآن كريم همين اثر براي انفاق كننده‌ی در راه خدا دانسته شده است؛ آنجا كه مي‌فرمايد:

    «الذين ينفقون اموالهم في سبيل الله... و لاخوف عليهم و لاهم يحزنون»

    « ترس و اندوهي براي انفاق كننده در راه خدا نيست». [18]

    در آيه اي ديگر مي‌خوانيم:

    «ايمان خالص، امنيت مي‌آورد و ايمان ناخالص، دلهره و اضطراب در پي دارد».[19]

    امام صادق(علیه السلام) در مورد نقش امنيتي اخلاص بر روان آدمي مي‌فرمايد:
    «اگر مؤمن خود را براي خدا خالص گرداند، خداوند هر چيزي را از او خواهد ترساند. حتي حشرات زمين، درندگان ]صحرا[ و پرندگان هوا را از او مي‌ترساند. هر چيزي در برابر مؤمن مخلص رام است و هيبتش بر همه آشكار است».[20]




  9. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    6




    2- پاداش مضاعف

    اعمال خالص، بسان مزرعه اي در منطقه‌ی مرتفع است كه از خطر سيل محفوظ است، و مثل انفاق خالص نيز همانند مزرعه‌اي در دامنه‌هاي كوه و زمين‌هاي مرتفع است كه هميشه سرسبز و شاداب است و چند برابر محصول مي‌دهد. در قرآن كريم آمده است:

    «كساني كه اموال خود را در راه خدا انفاق مي‌كنند، همانند بذري است كه هفت خوشه بروياند و در هر خوشه صد دانه باشد»[21]

    بنابراين، انفاق در راه خدا تا هفتصد برابر و يا براي برخي به مقتضاي حكمت و رحمت واسعه‌ی الهي بيش‌تر خواهد شد. گرچه انفاق در راه خدا در آيه‌ی مذكور به انفاق در خصوص جهاد اشاره دارد، اما اين پيامد و پاداش مضاعف شامل همه انفاق‌هايي كه در راه خدا انجام مي‌شود نيز خواهد بود.[22]





  10. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    7




    3- نجات از دشواري

    امير مؤمنان(علیه السلام) يكي از نتايج اخلاص را نجات انسان از پرتگاه‌ها ذكر نموده است. حضرت يوسف(علیه السلام) از جمله كساني است كه اخلاصش مايه‌ی نجات او گرديد. قرآن كريم نجات يوسف(علیه السلام) را از گرداب خطرناكي كه همسر عزيز مصر بر سر راهش ايجاد كرده، به خداوند نسبت مي‌دهد و مي‌فرمايد:
    «ما بدي و فحشاء را از يوسف دور ساختيم».

    و باتوجه به اين حقيقت كه حضرت يوسف(علیه السلام) از بندگان مخلص الهي بود، اين نكته فهميده مي‌شود كه پروردگار متعال هرگز بندگان مخلصش را در لحظات بحراني تنها نمي‌گذارد و كمك‌هاي معنوي خود را از آنان دريغ نمي‌ورزد، بلكه با الطاف باطني و مددهاي غيبي خود بندگان را از گزند حوادث و ظلمت معاصي حفظ مي‌نمايد و اين در واقع، پاداش خدا به بندگان مخلصش به شمار مي‌رود.[23]





  11. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    8




    ويژگي‌هاي مخلصين

    در آيات متعددي، از برخي از افراد با عنوان «مخلصين» ياد شده است؛ مخلصين يعني كساني كه خداوند آنان را براي خود خالص كرده است. و در سوره‌ی «ص» به صراحت آمده است كه خالص كننده‌یاين افراد خداوند است؛
    «انا اخلصنهم بخالصه ذكري الدار».
    خدا همواره در ميان انسان‌ها، افرادي را بر مي‌گزيند كه اخلاص كامل داشته و داراي نفوس پاك، قلوب طاهر و فطرت مستقيم توحيدي باشند تا توحيد در جامعه‌ی بشري را حفظ كنند.[24]

    اينك به بررسي برخي از ويژگي‌هاي مخلصين از ديدگاه قرآن مي‌پردازيم:



  12. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    9




    1- نجات از نابودي دنيوي و عذاب اخروي

    خداوند در بعضي آيات خبر از نابودي مشركان و گمراهان امت‌هاي پيشين و نجات مخلصين داده و تأكيد مي‌كند كه در آخرت نيز آن گاه كه تكذيب كنندگان براي عذاب برانگيخته مي‌شوند، مخلصين استثناء شده و احضار نمي‌شوند.

    «فكذبوه فانهم لمحضرون، الا عباد الله المخلصين»[25]

    2- عصمت

    از جمله ويژگي‌هاي مخلصين، نيل به نوعي علم و يقين است كه خداوند شايستگي توصيف راستين خود را به آنان عطا فرموده است.




صفحه 1 از 2 12 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود