پرسش: نگهداري و جمع آوري قرآن تنها با تكيه بر حافظه اعراب عقلا شايد محال نباشد اما عملا محال است . آشنايي اجمالي با حفظ قرآن در دوران اخير اثبات اين مدعاست.
پاسخ: با سلام
در خصوص پرسش شما بايد دو نكته را مد نظر قرار داد :

  1. قران كريم ، در صدر اسلام و در طي نزول شريفش ، مكتوب هم مي شد ، هم نبي اكرم – صلي الله عليه و آله وسلم – كاتب وحي داشتند و هم خود كاتبان وحي يا ساير صحابه ، مصاحف شخصي داشتند .

  2. اشكال استبعاد شما در حفظ قرآن با تكيه بر حافظه اعراب ، از اشتباه شما در مقايسه ي حفظ قرآن در آن زمان و حفظ قران در زمان ما نشات مي گيرد . تلقي شما در اين قياس كاملا اشتباه است . امروزه ما با يك قرآن و كتاب بين الدفتين كه از ابتدا تا انتهاي آيات قرآن كريم را در بر دارد مواجهيم اما در عصر نزول قرآن اينگونه نبوده است ؛ قرآن كريم بتدريج بر پيامبر اكرم – صلي الله عليه و آله و سلم – نازل مي شد و آن حضرت هم به همان ترتيب ، قرآن را بر مردم ابلاغ مي كردند ، اين نزول تدريجي با توجه به اينكه قرآن كريم برنامه زندگي فردي و اجتماعي و معاملات و ارتباطات مسلمانان بود و همچنين توصيه ها و تاكيدات پيامبر اكرم – صلي الله عليه و آله و سلم – و تشويق مسلمانان بر حفظ و از بر كردن قرآن كريم، موجب مي شد كه اياتي كه بتدريج نازل مي شد ، بتدريج هم در حافظه مسلمانان قرار گيرد . اما امروزه آن نزول تدريجي پايان يافته و ما با يك كتاب كامل مواجهيم و لذا به خاطر سپاري و حفظ يك كتاب كه مشتمل بر 6236 آيه است آن هم در مدت يك سال يا سه سال – بنابر روشهاي مختلف حفظ مرسوم در زمان حاضر – مشكل تر است تا حفظ و بخاطر سپاري تدريجي 6236 آيه طي 23 سال .


کلید واژه ها: حفظ قرآن،ازبر کردن قرآن در صدر اسلام،نزول تدریجی ،کاتب وحی