جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: اسماعیلیه

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۸۸
    نوشته
    3
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    اسماعیلیه




    سلام
    یه سوال داشتم در مورد فدائیان اسماعیلی
    آیا ما شیعیان امروز که ایرانی هستیم مدیون فدائیان اسماعیلی نیستیم؟اگه واضح نیست میتونم واضح تر بگم:
    اگه اونا حکومت شافعی ها رو تضعیف نمی کردن پس چنگیز خان هم حمله نمی کرد و در نتیجه شاه اسماعیلی هم وجود نداشت! پس در این صورت اونا شهید محسوب میشن دیگه...؟!
    ویرایش توسط saiedena : ۱۳۸۸/۰۳/۱۴ در ساعت ۰۰:۰۳

  2. تشکر


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۶
    نوشته
    793
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    2 ساعت 12 دقیقه
    دریافت
    7
    آپلود
    0
    گالری
    13



    بسم الله النور
    باسلام خدمت برادربزرگوار
    ابتدا یک زمینه ای درمورداسماعیلیان عرض می کنم:
    مذهب اسماعیلیه که از آن با نام باطنیه و قرامطه یاد می‏شود.قرمطی‏گری گرایش خاصی از آن است که بیش‏تر در حاشیه جنوبی خلیج فارس، فعال بود.
    اسماعیلیان به امامت اسماعیل فرزند جعفر صادق علیه السلام اعتقاد داشته و پس از او به امامانی که از نسل وی بودند، معتقد شدند.پس از یک دوره تلاش‏های پنهانی ـ امامان مستور ـ امامان اسماعیلی از شمال افریقا ظاهر شده و بعد از تصرف مصر در اواسط قرن چهارم، مرکز خلافت خود را به قاهره منتقل کردند.
    اما درمورداینکه آیا حکومت های تشکیل شده درالموت وتحت مرام اسماعیلیه تاچه حد برحق بوده اند باید گفت که حکومت آنان دردوران سه امام اول یعنی حسن صباح،بزرگ امید ومحمدحکومتی براساس شریعت بود .
    جوینی درتاریخ خود می نویسد:
    «و محمد بزرگ امید بر متابعت مذهب حسن صباح و پدر خویش در استحکام قواعد آن می‏کوشید و در اقامت رسوم اسلام و التزام شرع هم بر آن شیوه که ایشان اظهار کرده بودند، می‏رفت.»
    زمانی که حسن در سال 557 به رهبری اسماعیلیان رسید، نوعی تحول فکری در الموت، از دو جهت پدید آمد.نخست آن که حسن اعتقادی به آداب و رسوم شرعی که از زمان حسن صباح در الموت تبلیغ می‏شد، نداشت.به نوشته جوینی «در اوایل جلوس به جای پدر، به هر وقت رسوم شرعی و قواعد اسلامی را که از عهد حسن صباح التزام آن نمودندی، مسخ و فسخ جایز می‏داشت و تغییری می‏کرد.»
    وی در هفدهم رمضان آن سال، همه مردم را زیر چهار علم سپید و سرخ و سبز و زرد گرد آورد و اعلام کرد که رأفت و رحمت امام سبب شده تا پایان رسوم شریعت اعلام شود.وی گفت که قیامت فرا رسیده و دیگر نیازی به اجرای احکام شرعی نیست.او خطبه را به عربی می‏خواند و کسی را در پای منبر نهاده بود تا سخنان او را به فارسی برای مردم ترجمه کند.پس از خطبه، دستور داد تا غذا آورده و همه افطار کردند! این تحول، بر اساس نوعی تأویل گرایی در مفاهیم صریح دینی بود که اسماعیلیان از ابتدا، مهارتی تمام در آن داشتند.آنها هر مفهوم دینی مانند نماز، روزه و...را به گونه‏ای غیر عادی تفسیر می‏کردند.این بار نیز گفتند که «قیامت آن وقت باشد که خلق با خدا رسند و بواطن و حقائق خلایق ظاهر گردد و اعمال طاعت مرتفع شود که در عالم دنیا همه عمل باشد و حساب نه و آخرت همه حساب باشد و عمل نه...در شریعت فرموده بودند که در شبانروزی پنج نوبت عبادت خدای باید کردن و خدای را بودن، آن تکلیف ظاهر بود، در قیامت خود به دل، دائما خدای را باید بودن!» .باطنیان در این گونه تأویل‏ها که دین را از اساس بی‏هویت می‏کرد، استادی تمام داشته و آثار فراوانی که بسیاری از آنها به صورت محرمانه در میان خودشان وجود داشت، در این باره تألیف کرده بودند.
    اما درمورد اینکه آیا رفتارومنش اسماعیلیان مورد خوشایند دیگر مسلمانان بود یاخیر بایدگفت:
    شیعیان امامی نیز نظر مساعدی با اسماعیلیان نداشتند.نخست به دلیل آن که جدای از حسن صباح، اصولا اسماعیلیان به شریعت چندان اعتنایی نداشتند و اسباب بدنامی آنها بودند.بی‏توجهی به شریعت، پس از محمد فرزند بزرگ امید در الموت مبنای کار قرار گرفت.شگفت آن که از الموتیان کتاب فقهی و آثار علمی بر جای نمانده است.دیگر آن که، سخت به تأویل‏های بی‏اساس برای آیات قرآنی و احادیث اعتقاد داشته و عقاید آنها در نگاه شیعه، بسی سست و بی‏پایه بود .
    افزون بر اینها، شدت عمل اسماعیلیان، شیعیان را نیز که در کنار اهل سنت زندگی می‏کردند، گرفتار مشکل کرده بود.سنیان می‏گفتند: آیین اثنا عشری، دهلیز و راهرو ملحدی است، یعنی افراد، اول شیعه اثنا عشری می‏شوند و سپس به مذهب اسماعیلی می‏گروند.این سخن درستی نبود و بیش‏تر برای تحت فشار گذاشتن شیعیان مطرح می‏شد.
    ودرادامه وباروی کارآمدن حسن نو التزام اسماعیلیه به شریعت احیاشد.
    اما بحث بعدی درمورد اینکه آیا کشتگان اسماعیلی شهیدند یاخیر....
    درمورد فدائیان اسماعیلی که حسن صباح از آنان برای ترور سران سلجوقی استفاده می کرد باید گفت ملاک شهید محسوب شدن ...جهاد فی سبیل الله وکشته شدن درراه خداست...





    [SIGPIC][/SIGPIC]
    اللهم انی اسئلک بحق روح ولیک
    علی بن ابی طالب
    الذی مااشرک بالله طرفه عین ابدا
    ان تعجل فرج ولیک القائم المهدی
    --------------------------------------
    همه نام بسیج در گمنامی است و عزت او در مظلومیت او و افتخار او حضور در صحنه های حساس در روز های حادثه.... بسیجی دلگیر نباش ،تو خار چشم دشمنی....



  5. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۸
    نوشته
    1,017
    مورد تشکر
    4 پست
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    29
    آپلود
    0
    گالری
    3



    فرق كلي ميان شيعه دوازده اماي و شيعه اسماعيلي نيز اين است كه اسماعيليه معتقدند كه امامت به دور ((هفت)) گردش ميكند و نبوت در حضرت محمد (ص) ختم نشده است و تغيير و تبديل در احكام شريعت بلكه ارتقاع اصل تكليف خاصه به قول باطنيه مانع ندارد! بر خلاف شيعه‌دوازده امامي كه حضرت محمد صلي‌الله‌عليه‌و‌آله‌وس م را خاتم الانبياء مى‌دانند و براي وي دوازده وصي و جانشين قائلند و ظاهر و شريعت را معتبر و غير قابل نسخ مى‌بيند و براي قرآن كريم و هم ظاهر و هم باطن اثبات مى‌‌كنند.
    اين فرقه تا امامت حضرت جعفر صادق(ع) را قبول دارند و چون اين بزرگوار به سال 148 هجري رحمت فرمودند. در امامت اختلاف شد گروهي اسماعيل بن جعفر را امام دانستند.
    اين فرقه هم خود به چند حزب منقسم شدند بعضي تصور كردند اسماعيل زنده است و برخي گفتند چون اسماعيل در زمان پدر از دنيا رفت و دو امام در يك عصر محال است لذا امامت به محمد پسر او رسيد و محمد بن اسماعيل امام هفتم است.
    فرقه‏ئ اسماعيليه در برخي از نقاط ايران در دوران سلاجقه طرفدار زيادي پيدا كرد كه مهمترين پايگاه آنها قلعه‏ئالموت در شمال شرقي قزوين بود واز شخصيت‏هاي معروف و رهبر اين فرقه حسن صباح و پس از او ابو علي دهدار زواره‏اي شهرت دارند. حكومت سلجوقيان توسط خوارزمشاهيان از ميان رفت. اكنون در لبنان حدود چهار صد هزار نفر و در سوريه حدود سيصد هزار نفر كه بنام شيعيان دروزي معروفند ساكن مي‏باشند و به صورت پراكنده در برخي كشورها مثل هند و... نيز زندگي مي‏كنند.
    ویرایش توسط کلات : ۱۳۸۸/۰۳/۲۷ در ساعت ۰۶:۴۸ دلیل: تغییر فونت

  6. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۸
    نوشته
    1,017
    مورد تشکر
    4 پست
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    29
    آپلود
    0
    گالری
    3



    از قرن پنجم تا اواخر قرن نهم, شيعه به همان افزايش كه در قرن چهارم داشت ادامه مى‌داد و پادشاهاني نيز كه مذهب شيعه داشتند به وجود آمده از تشيع ترويج مى‌نمودند.
    در اواخر قرن پنجم هجري, دعوت اسماعيليه در قلاع اَلَموت ريشه انداخت و اسماعيليه نزديك به يك قرن و نيم در وسط ايران در حال استقلال كامل مى‌زيستند(1) و سادات مرعشي در مازندران , سالهاي متمادي سلطنت كردند.
    (1) تواريخ كامل, روضة الصفا و حبيب السير
    (( شاه خدابنده)) از پادشاهان مغول, مذهب شيعه را اختيار كرد و اعقاب او از پادشاهان مغول, ساليان دراز در ايران سلطنت كردند و از تشيّع ترويج مى‌كردند و همچنين سلاطين (( آق قويونلو و قره قويونلو)) كه در تبريز حكومت مى‌كردند و دامنه حكمراني شان تا فارس و كرمان كشيده مى‌شد و همچنين حكومت فاطميين نيز ساليان دراز در مصر برپا بود.
    البته قدرت مذهبي جماعت با پادشاهان وقت تفاوت مى‌كرد چنانكه پس از برچيده شدن بساط فاطميين و روي كار آمدن سلاطين ((آل ايوب)) صفحه برگشت و شيعه مصر و شامات , آزادي مذهبي را بكلي از دست دادند و جمع كثيري از تشيع از دم شمشير گذشتند.
    و از آن جمله ((شهيد اول محمد بن محمد مكي )), يكي از نوابغ فقه شيعه, سال 786 در دمشق به جرم تشيع كشته شد!!
    و همچنين شيخ اشراق ((شهاب الدين سهروردي )) در حلب به جرم فلسفه به قتل رسيد!!
    روي هم رفته در اين پنچ قرن, شيعه از جهت جمعيت در افزايش و از جهت قدرت و آزادي مذهبي , تابع موافقت و 1مخالفت سلاطين وقت بوده‌اند و هرگز در اين مدت , مذهب تشيع در يكي از كشورهاي اسلامي؛ مذهب رسمي اعلام نشده بود.
    اسماعيليه در حال حاضر جماعتي آرام و معتدل هستند، ولي در آن زمان، جهان اسلام را تكان دادند(تاريخ جامع اديان، جان ناس، ص 1233).
    در حال حاضر، از اسماعيليه دو گروه باقي هستند: آقا خانيّه كه در بمبئي هند هستند و بُهرَه كه در هند و يمن زندگي مي‏كنند. كلمه‏ي بُهْرَه به معناي تلاش و عمل است و اين‏ها بسيار تلاش‏گر هستند و حتي در ميان آنان يك نفر هم فقير يافت نمي‏شود(اعيان الشيعه، ج 5، ص 91).
    ویرایش توسط کلات : ۱۳۸۸/۰۳/۲۷ در ساعت ۰۶:۴۷

  7. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۸۸
    نوشته
    1
    مورد تشکر
    1 پست
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    مطلب چواب مطالب آقای مرصاد




    به نام خداوند بخشنده مهربان
    خدایی که جز او معبودی نیست
    و او یکتا و بی همتا است
    و از هر چیزی بی نیاز
    به نام خداوند لاشریک

    جناب آقای مرصاد و سیدنا و دیگر کاربران محترم کانون گفتمان قرآن
    در ابتدا آرزوی سلامتی و موفقیت شما را دارم
    و سپس از اینکه خودم را در بین شما احساس می کنم، خرسندم
    و خیلی خوشحالم که توانستم به جمع شما علم دوستان و حقیقت دوستان بپیوندم...

    جنای آقای مرصاد
    مطالبی را تحت عنوان اسماعیلیه در جواب برادر ما سیدنا ارسال کرده بودید که آنها را به دقت مطالعه کردم. اما متأسفانه اینگونه احساس می شود که شما در این بخش معلومات کافی و قابل قبولی ندارید و در ضمن از برخی منابع مهم هم بی خبر و بی اطلاع می باشید.

    در مورد زمینه اسماعیلیان مطالبی چند را تحریر فرموده اید که می خواهم به آن بیافزایم و در ضمن تصحیح نمایم.
    در ابتدا باید بگویم که اسماعیلیان یک کلمه کلی و مجموعی می باشد.
    به طور مثال وقتی که می گویید کتابها یا کتب هر نوع کتابی را شامل می شود. اما معلوم نیست که کدام کتاب، توسط کی و در کدام بخش.
    کلمه اسماعیلیان نیز، یک کلمه کلی می باشد و در درون خود شاخه ها و تقسیمات زیادی دارد که باید از آن آگاه باشید.
    به طور مثال باید عرض کنم که تا جایی که من مطالعه کرده ام و معلومات دارم اینها شاخه ها و تقسیماتی از اسماعیلیان می باشد:
    اسماعیلیان شش امامی
    اسماعیلیان هفت امامی
    اسماعیلیان بهره
    اسماعیلیان قرمطی
    اسماعیلیان مستعلویه
    اسماعیلیان نزاری آقاخانی
    اسماعیلیان قاسم شاهی
    اسماعیلیان محمد شاهی
    اسماعیلیان طیبی

    در کل ریشه و سرچشمه اصلی اینها بر می گردد به زمان امام جعفر صادق (ع) که بعد از وی در مورد جانشینی آنحضرت مشکلاتی به وجود آمد و خود شاید در مورد حکومت غاصب آن عصر و زمان اطلاعاتی را مرور کرده باشید. منظورم در مورد منصور دوانیقی است که قصد داشت تا خلافت را از امام جعفر صادق (ع) به ناروا غصب نماید و لهذا شرایط بسیار وخیم و بحرانی بود و حتی خانواده امام در تنگنا، محاصره و زیر نظر بودند تا به محض اینکه حضرت امام جعفر صادق (ع) بعد از خود جانشینی را تعیین کرد او را بکشند و نسل امامت را منقطع سازند...
    و همچنین شاید مطالعه کرده باشید که امام برای اینکه این اتفاق رخ ندهد 5 نفر را به عنوان ولیعهد خلافت و جانشین خود معرفی کرده بودند که در میان آنها حتی یک زن نیز نامش به چشم می خورد...
    برخی از مسلمانان به موسی کاظم فرزند کوچکتر او ایمان آوردند
    و برخی دیگر بنا به پیروی از وصیت امام جعفر صادق (ع) به امامت اسماعیل گرویدند و از اینجاست که اسماعیلیان به وجود می آیند و به نام مبارک فرزند ارشد و مهتر امام جعفر صادق (ع) یعنی حضرت اسماعیل مسمی می گردند.

    و در این مورد ذکر شده است که اسماعیلیان قبل از پدر وفات کرده اند، اما این نقش زیرکانه ای بود که امام جعفر صادق (ع) آن را طرح کرده بود تا حکومت منصور دوانیقی را فریب دهند و جان امام بعد از خود را محفوظ نگه دارند و در ضمن حضرت موسی کاظم سپر دفاعی و به اصطلاح اسماعیلیان امام مستودع بودند و اگر خدا نخواسته برای مولانا اسماعیل کدام مشکلی به وجود می آمد و جان مبارک شان در خطر می بود، این بود که حضرت موسی کاظم می بایست تسلسل را ادامه دهند که این امر اتفاق نیافتد و امامت در نسل اسماعیل مستقر گردید. و در اینجاست که دو شاخه اسماعیلیه و اثناعشریه پدیدار گشت.

    جناب آقای مرصاد، بنده فکر می کنم که شما در برخی مسائل با مشکلات و مبهمات مواجه هستید به خاطر اینکه در جایی از متن جوابیه خود ذکر کرده اید که و من نقل قول می کنم:
    «اما در مورد اینکه آیا حکومت های تشکیل شده در الموت و تحت مرام اسماعیلیه تا چه حد برحق بوده اند باید گفت که حکومت آنان در دوران سه امام اول یعنی حسن صباح، بزرگ امید و محمد حکومتی بر اساس شریعت بود.»

    در مورد کلمه امام شما در این مورد کاملا اشتباه کرده اید. به خاطر اینکه حسن صباح، کیا بزرگ امید و محمد حکومتی هیچ کدام شان امام نبودند بلکه در زیر نظر دستورات و هدایات امام خود فعالیت می کردند و در مذهب شیعه امامی اسماعیلیه این سه شخصیتی که شما ذکر کرده اید، به نام داعی الدعات یاد می شوند و کسانی هسند که از طرف امام خود وظیفه ترویج، تبلیغ و دفاع از دین را داشتند.

    مدت یک و نیم قرن و یا حتی بیشتر، مناطق مرکزی ایران در زیر پرچم اسماعیلیان بود و آنها بودند که تشیع را در این مناطق پیاده ساختند و رشادت ها و دلیری ها و زحمت های حسن صباح بود که به دستور امام وقت خود بیرق اهل بیت و تشیع را در ایران محکم ساخت. پس می توانیم بگوییم که شما ایرانیان به نحوی مدیون حسن صباح هستید.
    خواست من از شما این است که به دنبال منابع اصیل و درجه یک باشید و معلومات خود را در مورد گذشته تصحیح کنید تا بهتر بتوانید قضاوت کنید. این یک پیشنهاد از طرف برادر کوچک شماست.
    به نظر شخصی من شیعه امامی اسماعیلی و شیعه اثناعشری در خیلی ابعاد و جهت ها با هم یکسان هستند و آراء شان مکمل و متمم یکدیگر می باشند به جز چند مورد انگشت شمار که بر می گردد به مسئله جانشین پیامبر و امامت.

    حرف و سخن زیاد است، اما چه کنیم که وقت اجازه نمی دهد و الا بیشتر در خدمت شما می بودم. انشاء الله به امید و خواست خداوند باز هم در آینده موضوعاتی را که مورد بحث باشد برای شما خواهم نوشت و در پایان این مبحث منابعی را برای شما معرفی می کنم که اگر می توانید آنها را مطالعه کنید تا دید شما بهتر گردد:
    1) تاریخ و عقاید اسماعیلیه، نوشته دکتر فرهاد دفتری، مترجم: فریدون بدره ای
    2) مختصری در تاریخ اسماعیلیه دکتر فرهاد دفتری، مترجم: فریدون بدره ای
    3) کتاب وجه دین حکیم ناصر خسرو قبادیانی که در مذهب شیعه امامی اسماعیلی جایگاهی والا و عظیم دارد
    4) ابو یعقوب سجستانی متفکر و داعی اسماعیلی نوشته دکر پل ای. واکر، مترجم: فریدون بدره ای،
    5) تاریخ و اندیشه های اسماعیلی در سده میانه، تنظیم و تدوین: دکتر فرهاد دفتری، مترجم: فریدون بدره ای
    6) سنتهای عقلانی در اسلام، دکتر فرهاد دفتری، مترجم: فریدون بدره ای
    7) تاریخ اسماعیلیان، نوشته برنارد لوئیس، مترجم: فریدون بدره ای
    8) پژوهشی در یکی از امپراطوریهای اسلامی، نوشته دکتر پل .ای.واکر، مترجم: دکتر فریدون بدره ای
    9) خاطرات یک مأموریت (المؤید فی الدین شیرازی)، نوشته دکتر ورنا کلم، مترجم: دکتر فریدون بدره ای
    10) حمید الدین کرمانی، نوشته دکتر پل.ای.واکر، مترجم: دکتر فریدون بدره ای

    امیدوارم که این منابع را به دست آورید و مطالعه نمایید و مخصوصا موارد اول و سوم و ششم که منابع بسیار عالی می باشد.

    با تشکر از توجه تان
    کریم حسینی

  8. تشکر


  9. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۸
    نوشته
    1,017
    مورد تشکر
    4 پست
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    29
    آپلود
    0
    گالری
    3



    دوست عزیز بحث ما در نحوه به وجود آمدن اسماعیلیه نیست بلکه در تأثیر آنها در نقش شیعه بودن کشور ایران است با تشکر از مطالبتون

  10. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۸
    نوشته
    2,082
    مورد تشکر
    84 پست
    حضور
    14 روز 16 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط saiedena نمایش پست
    سلام
    یه سوال داشتم در مورد فدائیان اسماعیلی
    آیا ما شیعیان امروز که ایرانی هستیم مدیون فدائیان اسماعیلی نیستیم؟اگه واضح نیست میتونم واضح تر بگم:
    اگه اونا حکومت شافعی ها رو تضعیف نمی کردن پس چنگیز خان هم حمله نمی کرد و در نتیجه شاه اسماعیلی هم وجود نداشت! پس در این صورت اونا شهید محسوب میشن دیگه...؟!
    با عرض سلام و ادب

    اين تعبير شما به عقيده بنده،از اين ذهنيت نشأت مي گيرد كه فكر ايرانيان از زمان صفويه شيعه شدند،لذا در اين رابطه مطالبي خدمت شما عرض مي كنم؛اميدوارم مفيد واقع گردد:

    تأسیس سلسله صفویه و اعلام رسمی بودن "تشیع" توسط شاه اسماعیل اول و در آغاز کسب قدرت در تبریز ، باعث یک تصور اشتباه شده که شیعه در ایران از اسلام تا صفویه اهمیت سیاسی و حکومتی نداشته و صفویه اول بار شیعه را در حکومت و سیاست دخالت داده اند.

    می دانیم از صدر اسلام- مخصوصاً دوران خلافت حضرت علی (ع)- شیعه در ایران به خوبی شناخته شده و پیروانی داشته است. مخصوصاً در قیام مختار و تا قیام زیدیان و تا قیام ابومسلم، شیعیان ایرانی- با وجود ستمگری های حکام بنی امیه، از اهمیت های سیاسی و اجتماعی برخوردار بوده و برعلیه بنی امیه اقدامات فکری- عقیدتی و مسلحانه می نموده اند.

    شاید بتوان اولین حضور سیاسی فعال ایرانیان شیعه را گرایش به امام جعفر صادق (ع) و قیام برعلیه ابومسلم دانست. شیعیان خراسان عقیده داشتند که ابومسلم آنان را فریب داده، در حالی که آنان برای خلافت امام جعفر صادق (ع) از آل علی (ع) تلاش داشته اند، و او بنی عباس که مورد تأیید آن حضرت نبوده اند را به خلافت رسانیده است. ابومسلم نیز در حالی که در تعقیب بنی امیه بود، لشکریانی برای سرکوب آنان روان نمود .

    حضور فعال و چند بُعدی امام رضا (ع) در خراسان، تأثیرات متعدد- خاصه در تبلیغ شیعه اثنی عشری- داشته است. پذیرش ولایتعهدی را می توان اولین حضور شیعیان در سیاست و حکومت بعد از خلافت حضرت علی (ع) دانست. این حادثه عظیم تاریخی در منطقه خراسان بزرگ، بیشترین انعکاس، پذیرش و حمایت ایرانیان را باعث شد. بدیهی است ائمه (ع) فرستادگانی جهت تبلیغ و ارشاد ایرانیان مسلمان مأمور می نموده اند. ایرانیان نه تنها پاسخ سؤال های شرعی خود را دریافت می نموده اند، بلکه از موقعیت های سیاسی، رنج ها و مشکلات ائمه (ع) مطلع شده و جهت پیروزی شیعه تلاش می نموده اند. دعوت ایرانیان از فرزندان ائمه (ع) جهت حضور در ایران نیز مؤید این امر است (امام زاده ها در ایران).

    بعضی از امیران طاهری و سامانی شیعه بوده و در حمایت از شیعیان قلمرو خود اقدام می نموده اند. آل بویه، از مهم ترین قدرت های منطقه ایی بوده که با تصرف بغداد و مطیع نمودن خلیفه بنی عباس، با حمایت گسترده از فقیهان شیعه، سیاست و حکومت شیعیان را با علاقه مندی توسعه داده و باعث رشد و شکوفایی معارف شیعی شدند.

    با وجود شدت عمل غزنویان و سلجوقیان برعلیه شیعیان، آنان در هر فرصتی به مبارزه فکری- عقیدتی و حتی مسلحانه خود ادامه می دادند. از نمونه های بارز عقیدتی- سیاسی، باید از شیخ الطائفه طوسی وفات 460 ه.ق نام برد. شیعیان اسماعیلی در ایران نمونه بارز مبارزه عقیدتی و مسلحانه در قبل و بعد از حمله مغول می باشند که حکومت تشکیل دادند.


    بعد از حملات مغولان، با اقدامات خواجه نصیرالدین طوسی (وفات 460 ه.ق)، محقق حلّی (وفات 676 ه.ق)، علامه حلی (وفات 726 ه.ق) و ده ها شخصیت علمی، سیاسی و اجتماعی، تفکر سیاسی شیعه رونق فراوان یافت. این دوره را دوران احیای تفکر عقیدتی- سیاسی شیعه اثنی عشری دانسته اند.


    از اولین حملات مغولان توسط چنگیز در سال 616 ه.ق تا آغاز سلسله صفویه در سال 907 ه.ق (حدود 300 سال)، دوران خاصی برای شیعیان و تفکر سیاسی آنان بوده است. اکثر کسانی که حوادث و مسائل تاریخی را به دقت مطالعه نمی کنند، از یک نکته اساسی غفلت می نمایند:

    سقوط بغداد- مرکز خلافت بنی عباس- در سال 656 ه.ق توسط هلاکوخان مغول، فرصت بسیار مطلوبی را برای شیعیان فراهم آورد تا بدون ترس و نگرانی ها، و با امنیت خاطر به تبلیغ بپردازند.

    آنان با تلاش های فراوان مظلومیت آل علی (ع)- را آشکارا اثبات می نمودند. تحریف های بنی امیه و بنی عباس در مورد تاریخ زندگانی آنان- خاصه حضرت علی (ع) و امام حسین (ع)- را افشا می نمودند.

    گرایش و حتی گرویدن بعضی خان ها و امیران مغولی به تشیع، موقعیت آنان را محکم می نموده است. در قرن هشتم، حکومت محلی سربداران خراسان، از مهم ترین نمونه های حضور فعال فقه شیعه اثنی عشری در حکومت است. حکومت های شیعه دوازده امامی مشعشیان در خوزستان و تا کربلا، مرعشیان در مازندران، و قره قویونلوها در آذربایجان، خود نمونه های بارز حکومت و سیاست مذهبی شیعیان در ایران قبل از صفویه می باشند.

    مجموعه این عوامل باعث بیداری و آگاهی متفکران و نویسندگان اهل تسنن و گرایش آنان به شیعه گردیده است. در این دوران، در تاریخ عقائد و در تاریخ ادبیات، ما نام بسیاری از سنیان معتدل و دوستدار آل علی (ع) را ملاحظه می نماییم. حتی شیعه شدن سنیان نیز گزارش شده است. نمونه بارز آن، گرایش به تشیع در میان نوادگان شیخ صفی الدین اردبیلی- جد صفویه- از اواخر قرن هشتم و اوائل قرن نهم هجری می باشد. (حدود 150-100 سال قبل از تأسیس). نکته بسیار مهم و قابل توجه این است که شیعیان معارف اهل بیت (ع) را مخصوص خود ندانسته، عقیده دارند نه تنها کلیه مسلمین، بلکه جهانیان نیز باید از آن معارف بهره مند گردند. بدیهی است این نظریه، به گسترش وسیع تشیع انجامیده است.

    تأسیس حکومت های شیعی در این دوران و قبل از صفویه این نکته را تأكيد می کند که صفویان اولین تشکیل دهنده حکومت شیعی اثنی عشری در ایران نبوده اند. تمام این حکومت ها، دارای قلمرو گسترده- و یا بسیار گسترده- نبوده اند. تنها تفاوت آنان با صفویان، از نظر وسعت قلمرو می باشد. بعد از سقوط ساسانیان، صفویان اولین قدرت سیاسی- مذهبی با مرزها، قلمرو وسیع و بزرگ بوده اند.

    مدت ها بعد از سربداران، جانشینان تیمور در خراسان. سنیان معتدلی بودند و بعضی گرایش به شیعه داشتند و گاهی تلفیقی از نظریات سنی- شیعه در حکومت آنان قابل بررسی می باشد. در شمال و مرکز ایران نیز شیعیان تا حدامکان نظریات سیاسی خود را در حکومت های مورد نظر اعمال می نمودند.

    در قرن نهم- حدود یک صد سال قبل از صفویه - جنگ عقیدتی مهمی میان قدرت های محلی به نظر نمی رسد. فقط از آذربایجان (شمال و جنوب ارس) تا نواحی دریاچه وان، جنگ های قدرت های محلی با یکدیگر و خصومت های ایلی و طایفه ای همراه با جنگ عقائد بوده است. در واقع در منطقه مذکور اتحاد تشیع و تصوف با شتاب قابل توجهی شکل می گرفت و دارای نظریات منسجم و وحدت آفرین می گردید. تبلیغات این دو گروه تقریباً به هم پیوسته و هرچه بیشتر در میان طوائف و ایلات، نیز در میان شهرنشینان گسترده می شد و حساسیت مخالفین را برمی انگیخت.


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود