جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: هنر و ادبیات در دفاع مقدس

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۷
    نوشته
    17,586
    تشکر:
    1
    حضور
    4 ساعت 10 دقیقه
    دریافت
    662
    آپلود
    397
    گالری
    32

    مطلب هنر و ادبیات در دفاع مقدس




    ((هنر)) يكى از واقعيّت هاى مسلّم هر تمدن و فرهنگى است و تاءثير فراوانى بر قلب مخاطبانخـويـش دارد. هـنـرِ دفـاع مـقـدس نـيـز كه با آغاز دفاع متولد شد به عنوان يك هنر دينى و ملى ،تاءثير زيادى بر روحيه رزمندگان و ملت ايران داشته است .
    جـلوه هاى بارز هنر دفاع مقدس ، در قالب شعر، سينما، موسيقى ، نقاشى ، داستان ، نمايش و...پديدار شد كه در اين مقاله به اختصار به برخى از آن ها اشاره مى شود.
    هنر، رساندن مخاطب به ((حق اليقين )) حقيقت است . بشر از آن روزى كه ((اسماء)) را شناخت و بهمـلائكه آموخت ، گام در راه شناخت پديده ها و جهان پيرامون خود و هستى نهاد. اگر از تبيين علمىو فـلسـفـى معانى مكشوف بشر بگذريم ، به نوع سومى از بيان مى رسيم كه ذهن مخاطب را ازگـزرارش هـا و اطـلاعات انباشته نمى كند، بلكه با تلاش جان فرسا، با حذف آهسته آهسته وماهرانه واسطه ها، مخاطب را به طور مستقيم در حضور معنا مى نشاند.
    مقام معظم رهبرى ، حضرت آيت اللّه خامنه اى ، با تعريف هنر به ((نمايش و تصوير مستقيم معنا وقرار دادن بى واسطه مخاطب در جريان حوادث )) آن را يك شيوه بيان مى داند؛ شيوه اى كه از هرتبيين ديگر، رساتر، دقيق تر، نافذتر و ماندگارتر است :
    بـارهـا گـفـتـه ام كـه هـر پـيـامى ، هر دعوتى ، هر انقلابى ، هر تمدّنى و هر فرهنگى ، تا درقـالب هـنـر ريخته نشود، شانس نفوذ و گسترش ندارد و ماندگار نخواهد بود و فرقى هم بينپيام هاى حق و باطل نيست .((1))
    در واقـع ، اثر هنرى با برخاستن از روح و قلب هنرمند به عنوان يك انسان ، روح و قلب مخاطبخود را نشانه مى گيرد و اين بدان معناست كه اثر هنرى از محيط شخصى هنرمند فراتر مى رودو در دايره اى قرار مى گيرد كه از آنِ مخاطبانش است .
    از ايـن رو هـنـرمـنـد داراى رسـالتـى سـنـگـيـن اسـت ، او ديـگر نمى تواند اهداف شخصى خود رادنـبـال كـنـد، بـلكـه خـويـشتن را در اختيار ميل باطنى قرار مى دهد تا هنر به وسيله او به اهدافبلند خويش دست يابد.
    ((يونگ )) در اين باره مى گويد:
    هـنـرمـنـد، بـشـر بـه مـعـنـاى مـتعالى لفظ است ؛ بشر جمعى است ؛ يعنى كسى كه هياءت روانى ناخودآگاه بشر را بر دوش مى كشد و شكل مى دهد.((2))
    شهيد مرتضى آوينى نيز درباره رسالت معنوى هنرمند مى نويسد:
    كار هنرمند تنزل بخشيدن به حقايق متعالى وجود است از طريق صورت هاى متمثله آن حقايق ؛ و يابه تعبيرى ديگر، كار هنرمند تمثل بخشيدن به حقايق قدسى است .((3))
    از ايـن طـريـق اسـت كـه هـنـر بـه ديـن مـى رسـد و هـنـر ديـنـىشـكـل مـى گـيرد؛ مگر دين در اصل ، همان تجلى قدس ، قداست مطلق و يا بهتر بگوييم آن مطلقمقدس در ساحت مادى وجود نيست ؟ درست است كه دين مجموعه بزرگى است كه منشاء در قداست داردو ابـعاد گوناگون هستى بشر را پوشش مى دهد و در يك انسجام واحد به سوى آن يگانه پاك هـدايـت مـى كند، اما آن گنج پنهان و معناى لايتناهى كه قداست ، پرتوهاى درخشان آفتاب وجودى اوسـت ، در طـلب ، اراده ، عـلم و تـمـركـزِ بـرافـروخـتـه از شـعـور بـشـرى قابل كشف و فهم است .
    هـدف هـنـر ديـنـى هم حذف واسطه هاست و با چنين انگيزه اى است كه هنر دينى همه اضطراب ها ونـگـرانـى هـا، خـوف و رجـاهـاى دنـيـايـى و سـود و زيـان هـاىعقل معاش را از ميان برمى دارد و براى آفرينش نظامى كه بشرى متوازن ، آرام و باصفا بسازد،تلاش مى كند.
    هـنـرِ دفـاع مـقـدس كـه هـمـزمـان بـا آغـاز دفـاع و شـكـل گـيـرى جـبـهـه ، وتـشـكـّل بـسـيـج و بـسـيـجـيان متولد شد و پا به پاى دفاع مقدّس در شناخت ، تبيين و نمايش آنبال برافراشت و باليد مى تواند يك هنر دينى و ملى باشد.
    اكـنـون كـه جـهاد اصغر پايان يافته و جهاد اكبر همچنان به قوت خود باقى است ؛ تلاش هاى شـيـطان نفس و شيطان بزرگ براى فراموش ‍ كردن آن حماسه عظيم و در ظلمت قرار دادن انساناز آن بارقه نورانى ادامه دارد و اين جاست كه اهميت هنر دفاع مقدس بيش از پيش آشكار مى شود،زيرا:
    شعر و هنر، زيباترين قالب براى همه پيام هاى نوين و مايه گسترش و نفوذ اين پيام ها تا هرسـوى خـطـّه وسيع دل ها و جان هاى انسانى است و شاعران و سخن سرايانِ آگاه هميشه توانستهانـد والاتـريـن مـعـارف انـسـانـى را در كـتـيـبـه روزگـار بـا نـقـشـى جـاودانـه ، بـه نسل هاى بعد از خود بنمايانند.((4)) طـبـيـعـى اسـت هنرى كه از آن ((نفحه الهى )) سخن مى گويد و ياد و پيام آن روزهاى سرشار ازحماسه و شهادت و عشق را براى انسان هاى طالب طهارت و آزادى و جويندگان اسوه هاى راستين انسانيت ، حفظ مى كند، ويژگى هاى خاص خود را دارد. هنر دفاع مقدس در جاى جاى جبهه و لحظه به لحظه هشت سال دفاع مقدس و ارائه صميمانه آن در قالب شعر، موسيقى ، نقاشى ، خطاطى، داستان ، نمايش و سينما، همپاى دفاع مقدس رشد كرد و اكنون نيز رسالت خود را در ارائه خط فرهنگى دفاع مقدس به دوش مى كشد.

  2. تشکر


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۷
    نوشته
    17,586
    تشکر:
    1
    حضور
    4 ساعت 10 دقیقه
    دریافت
    662
    آپلود
    397
    گالری
    32



    1ـ شــعر

    از هـنـرهـايى كه در خدمت دفاع مقدس قرار گرفت و در افزايش روحيه رزمندگان اسلام تاثيرداشـت شـعـر اسـت . ايـن تـاثـيـر مـرهـون ويـژگـى هـاى مـحـتوايى و مضمونى چندى است كه درسرودهاى دفاع مقدس وجود دارد:


    1ـ1ـ دعوت و تشويق

    اوليـن قـدمى كه شعر دفاع مقدس برمى دارد، دعوت و تشويق به جبهه است . او مخاطبان خود راكـه شـيران ، يلان ، دليران و تكسوارانند به ميدان فرامى خواند و مسؤ وليت سنگين آن ها را وزمان اداى آن را گوشزد مى كند.
    جـبهه از نگاه شعر، سرچشمه عشق است و رزمندگان در آن جا، با پاك كردن خويشتن از آلودگىهـاى دنـيوى به حضور و قرب خدا نايل مى شوند. طبيعى است شعر همه فنون هاى خود را ـ نسبت بـه تـوان شـاعـر ـ بـه كـار مـى گـيـرد تـا پـيـام را دردل مخاطب بنشاند. شـاعر از انعكاس شور رزمندگان در سينه خود بى قرار شده است ، و اين سرخوشى و مستى راآيـنـه وار، در شـعر خويش منعكس مى كند. شعر او خواننده را به سوى باغ گلى كه از خون عشقگلگون است ، دعوت مى كند؛ دعوتى كه از يك آرزوى ديرين هر ايرانى مايه دارد؛ يعنى آرزوى وصال كربلا، جبهه دروازه اى است كه ما را به كربلا مى رساند.
    ویرایش توسط سوگند : ۱۳۸۸/۰۷/۰۶ در ساعت ۰۷:۵۳

  5. تشکر


  6. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۷
    نوشته
    17,586
    تشکر:
    1
    حضور
    4 ساعت 10 دقیقه
    دریافت
    662
    آپلود
    397
    گالری
    32



    2ـ1ـ فرهنگ تشيّع


    يـكى ديگر از عناصرى كه شعر و شاعر با تكيه بر آن ، در خدمت دفاع مقدس قرار مى گيرد،تـوجـه زبـان شـعـرى مـا بـه امـامـت و اعـتـقـادات تشيّع است . در اين ميان ، حضرت على (ع ) بهدليـل قـهـرمـانـى هـاى جـنـگـاورانه اش در خدمت به اسلامِ تازه بنيان گرفته ، نماد شجاعت ، وحضرت حسين بن على (ع )، نماد شهادت است :
    در دايره بلا بلى بايد گفت
    لبيك به نعره جلى بايد گفت
    اى صف شكنان مكتب ثار اللّه
    جنگِ شرف است يا على بايد گفت ((5))

    مـكـتـب ثـاراللّه كـه هـمـان مـكتب شهادت است و شيعه را در برابر هر ذلتى بيمه كرده است . يك شـيـعـه هـرگز تن به ذلت نمى دهد و در نهايت ، اگر همه راه هاى جهان براى آزادى و آزادگى به بن بست برسد، با اقتدا به حسين بن على (ع ) شهادت را ترجيح مى دهد و با يارى خواستن از حيدر كرّار و با فرياد ((ياعلى )) به صف دشمن مى زند:
    عالم همه خاك كربلا بايدمان
    پيوسته به لب ، خدا خدا بايدمان
    تا پاك شود زمين ز اَبناى يزيد
    همواره حسين مقتدا بايدمان((6))
    ویرایش توسط سوگند : ۱۳۸۸/۰۷/۰۶ در ساعت ۰۸:۲۰

  7. تشکر


  8. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۷
    نوشته
    17,586
    تشکر:
    1
    حضور
    4 ساعت 10 دقیقه
    دریافت
    662
    آپلود
    397
    گالری
    32



    3ـ1ـ رجز و رجزخوانى


    از ديـگر مواردى كه بايد به آن اشاره كرد، رجز و رجزخوانى در جنگ است ، در جنگ هاى قديم ،يـكـى از فـنـون جـنـگِ تـن به تن ، قدرت رجزخوانى جنگجو بوده است . رجز خوانى در جنگ هاى پيشوايان دينى نيز بوده است .
    رجـز، روحـيـه قـهـرمـان را تـقـويـت مـى كـنـد و بـا تـحـقـيـر دشـمـن ،دل رزمـنـده را در حـمـله و ستيز قوت مى بخشد. شاعران ما نيز با استفاده از اين شيوه در تشجيع رزمندگان تلاش كردند؛ استاد حميد سبزوارى مى سرايد:
    امروز حماسه دگر بايد ساخت
    هنگامه بدر را ز سر بايد ساخت
    اين كوردلان كافر بعثى را
    از پهنه زندگى به در بايد ساخت ((7))

    در اشـعـارى از اين نوع ، شهامت و شجاعت ، با بزرگ نمايى شاعرانه ، نمايش داده مى شود تاسربازان هم صف شاعر بهتر بتوانند هجوم بياورند و سختى ها و شكست هاى احتمالى خود را درغـرورى كـه شـعـر در آن مـى دمـد فـرامـوش كـنـنـد و ضـربـات مـهـلك خـود را بـرپـيـكـرذليل دشمن بنوازند.

  9. تشکر


  10. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۷
    نوشته
    17,586
    تشکر:
    1
    حضور
    4 ساعت 10 دقیقه
    دریافت
    662
    آپلود
    397
    گالری
    32



    4ـ1ـ روح حماسى


    يـكـى ديـگـر از ويـژگـى هـا كـه بايد به آن اشاره شود، روح حماسى شعر دفاع مقدس است .سـرشـت بـشـر بـا غـرور و مناعت و بزرگوارى آميخته است . بشر ذاتا برترى جو است ، و اين بـرتـرى طـلبـى و شـكـوه و عـظـمـت خواهى در وادى ادبيات ، حماسه را به وجود مى آورد. شعرحـمـاسـى تـلاش هـاى طـاقت فرساى يك ملت را در راه رسيدن به مرزهاى وادى شرف و آزادگى شرح مى دهد.

    در شـعر دفاع مقدس نيز جابه جا طنين باشكوهِ حماسه ديده مى شود و موج آرام و سنگين اين آهنگ بيان ، شعر را بر دل مخاطب حك مى كند: آقاى احمد خوانسارى مى گويد:

    اى سمند نقره يالِ ماه زير پايتان
    وى نگارين مشعل خورشيد چهرآرايتان
    در پگاه آتش خون زير گلباران نور
    در سپيده دم درخشد برق خنجرهايتان ((8))

  11. تشکر


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود