جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: ملا محسن فيض کاشانى‏

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۸
    نوشته
    4,583
    مورد تشکر
    19 پست
    حضور
    8 ساعت 35 دقیقه
    دریافت
    861
    آپلود
    199
    گالری
    331

    ملا محسن فيض کاشانى‏




    بسم الله الرحمن الرحیم

    ملا محسن فيض کاشانى‏

    صاحب تفسیر الاصفى فى تفسير القرآن‏




    ‏محل تولد; کاشان

    تاريخ تولد; 1007 ق

    تارخ وفات : 1091 ق

    استادان :

    پدر، شيخ بهائى، ملا محمد طاهر شيرازى، خليل قزوينى، شيخ محمد بن حسن بن زين الدين، شيخ محمد صالح مازندرانى، ملا صدراى شيرازى، سيد محمد باقر حسينى معروف به مير داماد شاگردانعلامه مجلسى، سيد نعمت اللّه جزايرى و قاضى سعيد معرفي تفسيرنام کامل تفسير« الاصفى فى تفسير القرآن» مى‏باشد، به زبان عربى و شامل تفسير کل قرآن مى‏باشد، الاصفى برگزيده‏اى از تفسير صافى است، فيض در الاصفى به قول شيخ آقا بزرگ، تنها به تفسير اهل بيت اکتفا کرده است، با اين ديد تفسيرى روايى است. و نيز مى‏توان آن را آميخته‏اى از روايت و درايت دانست.

    الاصفى در 21 هزار سطر، حدود يک سوم صافى مى‏باشد که در دو مجلد ارائه شده است. تفسير صافى در سال 1075 پايان يافت و بعد از دو سال الاصفى به نهايت رسيد.
    مؤلف در مقدمه مى‏گويد:« اين تفسير را از تفسير ديگرم صافى برگزيدم و در نگارش آن گزيده‏گويى را پيشه ساختم و آن را از زوايد پيراستم، در تفسير آيات به بيان آياتى که نيازمند توضيح بودند، با توجه به کلام معصومين، همت گماشتم، هر گاه از تفسير قمى چيزى آوردم که منسوب به معصوم نيست در آغازش واژه قمى را نهادم تا از روايات ديگر جدا شود و اگر چيزى از طريق عامه نقل کردم، آن را با کلمه« روى» از روايات ديگر متمايز ساختم، آنجا که از ائمه به لفظ آنها نقل مى‏کنم به لفظ« قال»،« ورد» و« فى روايه» مشخص نمودم و اگر تلخيص شده يا نقل به مضمون کرده باشم با لفظ« کذا ورد» آن را بيان کرده‏ام. و آنجا که کلامى از معصوم( ع) نيافتم يا اينکه يافته ولى قابل اعتماد نديدم، از ساير تفاسير قويترين قول را انتخاب کرده و آن را نوشته‏ام.
    مفسر در مقدمه بر اين معنا تکيه دارد که: کسيکه در فهم معانى قرآن به اخبار مراجعه مى‏کند، اگر بخواهد به تناقض و تضاد نرسد، بايد در معناى آيات و تفسير آنها بر برخى روايات آحاد و افراد تکيه نکند، بلکه به معناى عام و مفهومى که از مجموعه روايات فهميده مى‏شود بايد تکيه کند، بدين ترتيب تناقض در اخبار نيز مرتفع مى‏شود، مواردى از اخبار که بر تخصيص معنا دلالت دارد، براى اشاره به منزّل فيه، يا اشاره به يکى از بطون آيه است، و ممکن است معناى ديگرى را قصد کرده باشد، بستگى به فهم مخاطب و ميزان انس او با روايات دارد زيرا کلام معصومين( ع) به تناسب فهم مردم بيان شده است. اگر آن را بر معناى خاص، حمل کنيم، قرآن را محدود به همان موارد کرده‏ايم در نتيجه از فايده خواهد افتاد و حاشا که چنين قصدى از روايات در کار باشد.
    با اين بيان معناى تأويل روشن مى‏شود و آن اراده بعض افراد معناى عام است، که از ذهن مخاطب پنهان شده، که در مقابل تنزيل مى‏باشد.

    روش تفسیر : روش ورود و خروج اين تفسير در مباحث به اين شکل است که ابتدا، اطلاعات کلى شامل، مکى و مدنى بودن، نام سوره و تعداد آيات آن را بيان مى‏کند. پس از آن معناى آيات و کلمات را با روايات معصومين( ع) ذکر مى‏نمايد، رواياتى که مصدر آنها، يعنى اسانيد و نام معصوم از آن به دليل اختصار حذف گرديده است. در مرحله بعد به معناى لغوى کلمات مى‏پردازد و سپس مطالب خود را که برگرفته از اجتهاد خود يا تفاسير ديگران است، با عنوان« اقول» مطرح مى‏کند. در اين عنوان بين روايات نقل شده جمع کرده و گاه در اين جمع از آيات استفاده برده است، مانند ج 1 ص 8 در بحث« صراط مستقيم».
    و در نهايت با تعبير« و بالجمله»، تبيين و تفسير کلى فراز و جمع‏بندى آن را بيان مى‏دارد. در آخر هر سوره نيز به فضل سوره و ارزش آن به نقل از ثواب الاعمال مى‏پردازد. با وجود همت مفسر بر اختصار امّا از نقل شأن نزول از طريق روايت و غير آن، غفلت نمى‏ورزد، مانند ج 1 ص 14 آيه 8 سوره بقره. با اين وجود نيز گاهى به نقل اقوال مبادرت مى‏ورزد مانند ج 1 ص 17 آيه 19 سوره بقره.

    آثار مفسر:

    1- تفسير صافى( کتاب مورد بحث)
    2- تفسير اصفى( خلاصه‏اى از صافى که حدود 3 / 1 آن مى‏باشد.)
    3- تفسير مصفى( مختصرتر از اصفى)
    4- تنوير المذاهب، تعليقاتى است بر تفسير منسوب به کاشفى سبزوارى بنام« تنوير المذاهب» که حدود 3000 سطر مى‏باشد.
    5- تعليقه بر« زبده البيان» مقدس اردبيلى که تفسير آيات الاحکام مى‏باشد و ...


  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99



    ملا محسن فيض کاشانى‏

    شوق مهدی
    حاوی اشعاری پرشور از دانشمند عالی مقام و فقیه و محدث نامی، ملا محسن فیض کاشانی درباره حضرت ولی عصر(عج الله) است.


    ملا محسن فیض کاشانی از حکما و فیلسوفان و محدثین و عرفای نامدار دوره صفوی و از دانشمندان بزرگ شیعه است ملا محسن شاگرد ملاصدرای شیرازی و داماد بزرگ او بوده‌است. در فقه و اصول و فلسفه و کلام و حدیث و تفسیر و شعر و ادب، توانا و در تمامی این‌ها و رشته‌های دیگر آثار گرانقدری از خود به یادگار گذارده‌است.

    وی در طول 65 سال تحقیق و مطالعه نزدیک به دویست کتاب و رساله نفیس در علوم و متون مختلف نگاشت. اهم تألیفات فیض عبارتند از: تفسیر صافی، تفسیر اصفی و تفسیر مُصفّی در تفسیر، الوافی (در شرح کافی)، الشافی، المحجة البیضاء، فهرست علوم، دیوان اشعار (تعداد اشعار فیض به سیزده هزار بیت بالغ می شود.) و ده ها اثر گرانسنگ ایشان در کلام، عرفان، اخلاق، ادب و موضوعات دیگر، نشانگر روح پر تلاش و احاطه ایشان بر معارف اسلامی و علوم روز می باشد.

    از جمله آثار فیض می توان از "شوق مهدی" نام برد. اگرچه فیض کاشانی شاعر حرفه ای نبود و نمی خواسته از نظر شعری به پای شاعران بزرگ برسد ولی در عین حال اشعار او به ویژه شوق مهدی از لطف و حال و شور و شوق خاصی برخوردار است. فیض کاشانی درکتاب شوق مهدی به تضمین غزلیات حافظ پرداخته است.

    کتاب دارای سه بخش است:

    بخش اول شامل سه مقدمه، یک پیشگفتار و مباحثی چون شوق مهدی و نظری اجمالی درباره آن، بامداد روشن در افقی نورانی، غیبت امام زمان، مسئله طول عمر امام عصر(ع)، برنامه دولت مهدی، درونمایه مهدی موعود، سراینده

    شوق مهدی ملا فیض کاشانی، نگاهی به حافظ و غزلیات او، حافظ و قرآن، فیض و شوق مهدی،نگاهی به دیوان فیض و ... است که توسط استاد علی دوانی به نگارش درآمده است.

    بخش دوم متن شوق مهدی است که توسط ایشان تصحیح و تنظیم شده است. فیض کاشانی در مقدمه انگیزه سرودن اشعار شوق مهدی را چنین بیان می کند:

    1. مرا در عنفوان شباب، شور و محبت امام زمان و شوق بقیه خلفای رحمان، قائم عترت و مهدی امت- سلام الله علیه و علی آبائه- در سر افتاد و شوقی عظیم به لقای کریم او در دل پدید آمد. نه تن را به مقصود راهی و نه جان را از صبر پناهی. به خاطر رسید که کاش کلمه ای چند موزون در وصف اشتیاق بودی، و مضنونی چند منظوم در شرح فراق رو نمودی، تا گاهی به انشاء آن زنگ غبار از دل زدودی. پس در اشعار فصحا گردیده، شعری که ناخنی بر دل زند و تاثیری در نفس کند نیافت، مگر بیتی از غزلهای حافظ شیرازی. با خود اندیشیدم که از نتایج افکار خود سخنی چند شکسته بسته فراهم آورم و با آن جواهر ناسفته علی وجه التضمین والاقتباس بیامیزم تا این را از آن زینتی من حیث الصوره و آن را از این رتبتی من حیث المعنی حاصل گردد.
    2. شاید که در این ترکیب و تالیف شرح درد دل خود – کما ینبغی – درج توان کرد و قصه سوز جان – کما هو حق – بیان توانم نمود و به وسیله انشاء آن داد این غم جانکاه توان داد.

    اول بیت شوق مهدی به اقتباس از اولین بیت دیوان خواجه حافظ شیرازی چنین است:
    ألا یا أیّها المهدى، مدامَ الوصل ناوِلها
    كه در دوران هجرانت بسى افتاد مشكل‏ها

    بخش پایانی کتاب، سه قصیده از سروده های فیض کاشانی است که به شیوه شاعران متقدم سروده شده است.

    قصیده اول در مبدا آفرینش ارواح ائمه هدی و قصه حضرت آدم و حواست.
    قصیده دوم در قائم بودن جهان به وجود امام زمان (ع) است و قصیده سوم بشارت به ظهور موعود و منقبت آن زبده می جودات است.

    فیض در این سه قصیده نغز مخصوصا قصیده نخست که در آن از آغاز آفرینش انسان و تطور و تکامل او تا پیدایش نبی اکرم و ائمه طاهرین ، بر اساس احادیث معتبر اسلامی، سخن گفته، منتهای مهارت و استادی خود را به ثبوت رسانده است. فیض در این سه قصیده مضامین آیات قرآنی و عمده احادیث و روایات اسلامی را به کار گرفته و خصوصا در قصیده سوم علایم امام زمان و حالات و کارهای برجسته او را در زمان ظهور بیان کرده است.

    دو نمونه از غزل های فیض كاشانى:


    دل مى‏رود زدستم صاحب زمان خدا را
    بیرون خرام از غیب، طاقت نماند ما را
    اى كشتى ولایت، از غرق ده نجاتم
    باشد كه باز بینم، دیدار آشنا را
    اى صاحب هدایت، شكرانه ى ولایت
    از خوان وصل بنواز، مهجور بینوا را
    مست شراب شوقت، این نغمه مى‏سراید
    هاتِ الصبوح حیّوا، یا أیّها السّكارا
    ده روزه مهر گردون، افسانه است و افسون
    یك لحظه خدمت تو، بهتر زملك دارا
    آن كو شناخت قَدْرَت، هرگز نگشت محتاج
    این كیمیاى مهرت، سلطان كند گدا را
    آیینه ى سكندر، كى چون دل تو باشد
    با آفتاب تابان، نسبت كجا سها را
    در كوى حضرت تو، فیض ار گذر ندارد
    در بارگاه شاهان، ره نیست هر گدا راو


    دردم از یار است و درمان نیز هم
    دل فدای او شد و جان نیز هم
    سیف و عصمت، علم و نصرت جمع كرد
    یار ما دین دارد و آن نیز هم
    از طفیل اوست كل كائنات
    گفتمت پیدا و پنهان نیز هم
    داستان در پرده می گویم ولی
    گفته خواهد شد به دستان نیز هم
    روزهای وصل معصومان گذشت
    بگذرد ایام هجران نیز هم
    اعتمادی نیست بر كار جهان
    بلكه بر گردون گردان نیز هم
    صبر كن ای فیض تا عصر امام
    دین قوی خواهد شد، ایمان نیز هم

    ویرایش توسط پاسخگوی اعتقادی 4 : ۱۳۸۹/۰۷/۱۵ در ساعت ۰۱:۰۴ دلیل: آپلود تصویر در سایت


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود