جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: شرایع الاسلام

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۸
    نوشته
    75
    مورد تشکر
    5 پست
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    14
    آپلود
    0
    گالری
    33

    شرایع الاسلام




    شرایع الاسلام

    کتابی مهم در کلیه ابواب فقه شیعه امامیه به زبان عربی که در قرن هفتم هجری قمری یک دوره کامل احکام اسلام و مسائل حلال و حرام آن بیان شده است. نویسنده این کتاب نجم الدین جعفربن حسن معروف به محقق، محقق حلی، محقق اول از دانشمندان بزرگ و فقهای نامی شیعه است (متوفی 676 هـ ق).
    نام اصلی این اثر شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام می باشد.

    ساختار و تقسیم بندی کتاب
    :

    کتاب شرایع، مشهورترین تالیفات محقق حلی و شاید مشهور ترین کتاب فقه شیعه است. در این کتاب مطالب و موضوعات فقه، در 4 باب مجزا، با عناوین 1- عبادت، 2- عقود 3- ایقاعات 4- احکام، تقسیم شده است. عبادت در 10 فصل، عقود در 18 فصل، ايقاعات در 10 فصل و احکام شامل 12 فصل می باشد.
    غير از اين تقسيم بندي کلي، نويسنده با ابتکار خود در ترتيب نگارش و بيان احکام، ملتزم به قاعده معيني است و در ترتيب دروني ابواب، ابتدا واجبات سپس مستحبات و سپس مکروهات و در مواردي محرمات را بيان مي کند.


    باب عبادات
    (شامل 10 کتاب) : طهارت، صلوة، زکوة، خمس، صوم، اعتکاف، حج، عمره، جهاد، امر به معروف، نهی از منکر.
    باب عقود (شامل 18 کتاب) : تجارت، رهن، افلاس، حجر، ضمان که شامل حواله و کفالت نیز هست، صلح، شرکت، مضاربه، مزارعه، مساقات، ودیعه، عاریه، اجاره، وکالت، وقف، هبه، سبق و رمایه، وصیت و نکاح.
    باب ایقاعات (شامل 10 کتاب) : طلاق، ظهار، ایلاء لعان، عتق، تدبیر، مکاتبه، استیلا، اقرار، جعاله، ایمان و نذر.
    باب احکام (شامل 12 کتاب) : صید و ذباحه، اطعمه و شربه، غصب، شفعه، احیای موات، لقطه، فرائض، قضا، شهادات، حدود و تعزیرات، قصاص و دیات.


    ویژگی کتاب
    :

    شرایع الاسلام، بسیار سلیس، روان، رسا با عبارات دقیق و شیوا و الفاظ مختصر و موجز است. نثر آن کاملا سنجیده، با الفاظ کم و معانی بسیار است و حاوي دوازده هزار مسأله از مسائل حلال و حرام مي باشد.

    شرایع از کتب مهم فقه استدلالی است که قرن هاست در حوزه علمیه شیعه تدریس می شود و تا کنون بیش از یکصد شرح و دهها حاشیه بر آن نوشته شده.
    از معروف ترین شرح های آن، جواهر الکلام است[1] و مسالك الافهام فى شرح شرايع الاسلام شهید ثانی [2] و از مهم ترین حواشی آن ، حاشیه محقق کرکی[3] و حاشیه آقا جمال الدین محمد خوانساری[4] است . این کتاب اثر محقق حلی[5] ( دایی علامه حلی[6] ) است.[7]


    وسائل الشیعه (تألیف شیخ حر عاملی )، شرح روایی کتاب شرایع الاسلام است. (ابواب احادیث این کتاب، طبق ابواب کتاب شرایع تقسیم و ترتیب بندی شده است) یعنی اگر بخواهیم حدیثی که مربوط به بابی خاص است را پیدا کنیم، باید ببینیم این باب در کجای کتاب شرایع آمده است، به همان قسمت در کتاب وسائل الشیعه رجوع کنیم.[8]


    پاورقی:---------------------------------

    [1] اثر حاج محمد حسن نجفی فرزند شيخ باقر نجفی، معروف به صاحب جواهر، یکی از بزرگترين علما و مراجع شيعه در قرن سيزدهم هجری.

    [2] اين كتاب از تأليفات ذى قيمت شهيد در فقه استدلالى است و يكى از بهترين شروح شرايع محقق حلى است. آرا و نظريات شهيد ثانى در مسالك مورد توجه و استناد فقهاى بعد واقع شد; به طورى كه در بسيارى از موارد به رأى و نظر شهيد در مسالك استناد مى جويند. اين كتاب يك دوره فقه كامل است كه از كتاب طهارت شروع مى شود و به كتاب ديات پايان مى پذيرد.

    [3]نورالدین ابوالحسن علی بن حسین بن عبدالعالی، مشهور به محقق ثانی، محقق کرکی، از فقهای بزرگ شیعه است که در روستای کرک از روستاهای جبل عامل لبنان در سال 865 یا 870 قمری به دنیا آمد و در هجدهم ذیحجه سال 940 قمری، هم‏زمان با روز غدیر خم در نجف اشرف از دنیا رفت

    [4] جمال الدین محمد بن آقا حسین معروف به «جمال المحققین» محدث و متكلم و از فقیهان مشهور امامیه. متوفی 1125 هـ . ق

    [5] جعفر بن حسن حلی معروف به محقق حلی، در سال 602 هجری در حله عراق بدنیا آمد.شرایع الاسلام او از عالى ‏ترین متن‏ هاى فقهى است، المختصرالنافع فی فقه الامامیه او نیز از دیگر آثار مهم اوست. محقق حلی در سال 676 ق، در هفتاد و چهار سالگی رحلت نمود و در خانه خود مدفون شد. آرامگاه وى امروزه در «محلة الطاق‏» شهر حله قرار دارد و بر قبرش گنبد و سرایى ساخته اند.

    [6] از علمای برجسته قرن هفتم هجری قمری که تألیفات فراوانی در زمینه های مختلف علوم اسلامی از خود به یادگار گذاشت است.
    او پس از سال‌های طولانی تلاش و جدیت در راه تفقه و کسب علم، در 78 سالگی در بیست و یکم محرم سال 726 قمری، رحلت کرد و
    پیکر پاک این عالم عالی مقام را از شهر حله به نجف اشرف تشییع کردند و در کنار امام علی(ع) در حرم مطهرش به خاک سپردند.
    صاحب ريحانه الادب چهارده جلد از آثار وي را نام مي برد. برخی از آنها عبارتند از:
    1- تلخيص الفهرست که خلاصه فهرست شيخ طوسي است. 2- نکت النهايه و شرح آن(در فقه اماميه) که در دو جلد و در پاسخ به مسائلي که در نجف از او پرسيده اند تدوین شده 3- المختصر النافع؛ يکي ديگر از آثار فقهي علامه، که خلاصه ای ازشرایع است و به علت اختصار و فراگيرندگي آن مورد توجه محافل علمي وتحصيلي قرار گرفته است. 4- المعتبر: يکي ديگر از کتابهاي فقهي محقق که در شرح المختصر النافع نگاشته شده است.


    [7] گلشن ابرار ، ج 1
    http://book.tahoor.com/page.php?id=11080
    http://sadid59.parsiblog.com/-963384.htm
    برای کتابشناسی شرح های شرایع رجوع کنید به پايگاه حوزه نت : کتابشناسی شروح شرایع الاسلام http://www.hawzah.net/Hawzah/Article....aspx?id=82007

    [8 آیة الله جوادی آملی در درس تفسیر این مطلب را از علامه طباطبایی نقل کردند.
    ویرایش توسط فصل سبز : ۱۳۸۸/۱۲/۰۹ در ساعت ۰۵:۲۰
    قَالَ الْمَسِيحُ (ع) خُذُوا الْحَقَّ مِنْ أَهْلِ الْبَاطِلِ وَ لَا تَأْخُذُوا الْبَاطِلَ مِنْ أَهْلِ الْحَقِّ كُونُوا نُقَّادَ الْكَلَامِ
    بحارالأنوار،ج2/ص96
    از حضرت مسیح (ع) روایت شده که می فرماید: حق را از اهل باطل فرا گیرید اما باطل را از اهل حق یاد نگیرید، سخن دیگران را بسنجید (و نقد کنید).



  2.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود