صفحه 1 از 2 12 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: انواع عرفان در کشور ما

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۸
    نوشته
    363
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    11 ساعت 15 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    پرسش انواع عرفان در کشور ما




    سلام.
    امروزه هرکسی که بلند میشود خود را عارف میداند!
    میخواستم بدانم بین نظریات عرفانی رایج در کشورمان کدامیک به عرفان ناب نزدیکتر است؟
    البته منظور بنده از نظریات عرفانی مثلا مکتب جناب اوشو نیست!
    ای مالک!
    هرگز مگو که من مامورم و معذور و هرگز مگو که به من دستور داده اند,از خشم ملت بترس که نمونه ای از خشم خداوند است,از اجتماعات عمومی جلوگیری مکن,و بدان که از کشور ویران کسی خراج نمیگیرد.(امام علی ع)

  2. تشکر


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99



    نقل قول نوشته اصلی توسط angel1943 نمایش پست
    سلام.
    امروزه هرکسی که بلند میشود خود را عارف میداند!
    میخواستم بدانم بین نظریات عرفانی رایج در کشورمان کدامیک به عرفان ناب نزدیکتر است؟
    البته منظور بنده از نظریات عرفانی مثلا مکتب جناب اوشو نیست!

    سلام
    عرفان ناب درارای شاخصه هایی می باشد که هر عرفانی که به این شاخصه ها نزدیک تر باشد به عرفان ناب نزدیک تر است در پست بعدی به مهمترین شاخصه ها و مؤلفه های عرفان ناب اشاره خواهم کرد.



  5. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99



    مؤلفه های عرفان ناب

    1.
    خدا محوری

    عرفان اصیل اسلامی، عرفانی «خدامحور» است؛ حال آیا «سلوک منهای خدا» و عرفان خداگریزانه ممکن است؟

    عرفان های بدون خدا و سلوک منهای حق سبحانه، گرفتاری نفسانی و ابلیسی می آورد و «انسان در تاریکی» خود را در «روشنایی» می بینید!

    باید هوشیار بود که ایمان به خدا، دارای دو رکن زیر است:

    1. باور قلبی پایدار. 2. عمل مؤمنانه1.


    «ایمان» هم دارای مراتبی است؛ «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا آمِنُوا»2 و «لِیَزْدادُوا إِیماناً مَعَ إِیمانِهِمْ»3 . ایمان عقلی- شهودی، ایمان ناب و خالص می تواند مأمن و مصونیت‌بخش باشد؛ «الَّذِینَ آمَنُوا وَ لَمْ یَلْبِسُوا إِیمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولئِکَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَ هُمْ مُهْتَدُونَ»4. پس عرفان، نباید سکولار و منهای خدا باشد که «سرابی» بیش نیست.

    2. ولایت گرایی

    سالک الی اللَّه در عرفان اصیل اسلامی، «اهل ولایت» است؛ یعنی معرفت و محبت به انسان کامل معصوم و تعبد و التزام عملی به سنت و سیره و اولیای دین را نصب‌العین خویش قرار می دهد؛ زیرا انسان کامل، هم «صراط مستقیم» است که قرآن کریم فرمود: «إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ عَلی صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ»5.

    امام صادق علیه السلام در تفسیر «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ»6 ، فرمود: «واللَّه نحن الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ»7.

    امام سجادعلیه السلام نیز فرمود: «نحن ابواب اللَّه و نحن الصراط المستقیم»8.

    سلوک، «صراط مستقیم» می طلبد و تخلف پذیر باشد و نه «اختلاف بردار» و این هم خصوصاً باید تبیین شود و هم مصداقا و در احادیث آمده که انسان‌های کامل و مکمل، مصادیق عینی و حقیقی صراط مستقیم هستند و سلوک منهای ولایت آنان معنا ندارد و نتیجه‌بخش نیست؛ چنان که در تفسیر آیه «ثُمَّ اهْتَدی »9 از امام زین العابدین، امام محمدباقر و امام صادق علیهما السلام چنین آمده است: «ثم اهتدن، الی ولایتنا اهل البیت، فواللَّه او ان رجلا عبداللَّه عمرا، ما بین الرکن و المقام، ثم مات و لم یجئی بولایتنا لاکبر اللَّه فی النار علی وجهه»10.

    3. نیاز به استاد

    به تعبیر استاد مطهری، سالک برای رسیدن به «توحید»، باید مراحل و منازل را طی کند و در طی مراحل و مقامات که با واردات قلبی همراه است، محتاج «پیر»، «راهنما»، «مرغ سلیمان» و «خضر طریق» یا انسان کامل است که او را مراقبت نماید و از راه و رسم منزل ها، آگاهش کند11.

    در «عرفان عملی»، پس از طرح ضرورت استاد سلوکی، از شرایط مرید و مراد و شاگرد و استاد گفته اند؛ مثلا در شرایط استاد چنین گفته اند:

    1. جامع باشد.

    2. به مقام فنا رسیده باشد.

    3. صاحب‌نظر و دارای ولایت باطنی باشد.

    4. اسلام شناس کامل باشد.


    حال با توجه به ویژگی‌های علمی و عملی یاد شده، آیا بهتر نیست که انسان سالک در پرتو انسان کامل معصوم که سنت و سیره اش حضور دارد، سلوک نماید و از جاده حق و مستقیم «ولایت گرایی»، خارج نشود و به دنبال استادانی برود که ویژگی های یاد شده را داشته، غرق در ولایت باشند؛ مجتهد، مجاهد و صاحب ولایت باشند.

    با توجه به نکات یاد شده است که بزرگان فرموده اند: «اگر انسان عمری را در پیدا کردن استاد کامل صرف کند، جا دارد».12 همچنین فرمودند: «کسی که به استاد رسید، نصف راه را طی کرده است»13.

    4. شریعت گرایی

    شریعت در این جا به معنای مجموعه باید و نبایدها یا احکام فقهی اسلام است که در وجوب، حرمت، اباحه، استحباب و کراهت، ظهور یافته‌اند؛ چنان که گفته اند: «شرع از ماده شَرَعَ (بر وزن زرع) و در اصل، به معنای «راه روشن» است و راه ورود به نهرها را نیز «شریعه» می گویند؛ سپس این کلمه در مورد ادیان الهی و شرایع آسمانی به کار رفته است؛ زیرا راه روشن سلوک و سعادت در آن است و طریق وصول به آب حیات و زندگی حقیقی، معقول و سازنده است؛ پس شریعت هرگاه در مورد آیین حق به کار برود، به خاطر آن است که انسان را به سرچشمه وحی و رضایت الهی و سعادت جاودان که همانند آب حیات است، می رساند14.

    «سلوک عرفان»، بدون التزام عملی به شریعت، یعنی واجب و حرام، نتیجه‌بخش نیست
    و شریعت‌گروی برای همه اصحاب سیر و سلوک - چه سالکان مجذوب و چه مجذوبان سالک - در همه شرائط روحی و معنوی مطرح و با توجه به ساحت ها و لایه های گوناگونی که دارد، قابل اجرا و کارآمد است. عرفان منهای شریعت، نه ممکن و نه سودمند است؛ «سقوط تکلیف» نه تنها در هیچ مرتبه ای از مراتب و هیچ منزلی از منازل معنوی، اعتبار ندارد بلکه تکلیف، بیشتر و وظایف، دشوارتر می شود و به تعبیری سلوک با انجام واجب و ترک حرام، شروع و هر چه جلوتر می رود، انجام مستحبات و ترک مکروهات و مباحات نیز بر آن اضافه شده، به گونه ای که اهل معرفت خاص، به مرتبه ای می رسند که تنها دو وظیفه شرعی، یعنی «واجب و حرام» را می شناسند؛ یعنی «مستحب» را بر خود واجب و مباح و مکروه را حرام می دانند؛ تا رابطه آنها با خدا عمیق تر و نیل به مقامات معنوی و فتوحات غیبی، دسترس‌پذیرتر و شفاف تر گردد که به تعبیر علامه طباطبایی، «افراد هر چه به خداوند تقرب بیشتری داشته باشند، تکالیف سنگین تری است که حسنات الابرار، سیئات المقربین»15.

    عرفان منهای شریعت، عرفان منهای عرفان است و ضلالت و فساد و نهایتش نیز ندامت و پشیمانی است. علی علیه السلام فرمود: «الا و ان شرائع الدین واحده وسبله قاصده فمن اخذبها لحق و غنم و من وقف عنها ضل و ندم»16.

    استاد جوادی آملی می‌فرمایند: «البته اگر عارفان در سیر و سلوک، تابع شریعت و ولایت اهل بیت علیهم السلام باشند و راه صحیح را طی کنند. گوشه ای از علم شهودی انبیاء و اولیا به آنها می رسد17 و در جای دیگر فرمود: «معلوم می شود اگر تهذیب و تزکیه، برخلاف مسیر شرع باشد، چنین ریاضتی باطل است؛ یعنی سیر و سلوک جز با انجام واجبات و مستحبات از یک سو و ترک محرمات و مکروهات، از سوی دیگر، قابل قبول نیست و بازدهی ندارد...»18 وی در تفسیر آیه «وَ اعْبُدْ رَبَّکَ حَتَّی یَأْتِیَکَ الْیَقِینُ»19 نوشته است: یقین در آیه «وَ اعْبُدْ رَبَّکَ حَتَّی یَأْتِیَکَ الْیَقِینُ»، همان یقین معرفتی است و اگر به مرگ تفسیر شده، از باب جری و تطبیق است؛ نه تفسیر مفهوم یقین و حتی «غایت» نیست؛ تا گفته شود که وصول به یقین، غایت عبادت است؛ پس عبادت کن تا به یقین برسی و با دست‌یابی به یقین، می توانی عبادت را رها کنی؛ هرگز، بلکه مراد آن است که یکی از منافع عبادت، یقین است و رسیدن به یقین، جز از راه عبادت و بندگی، میسور نیست.20

    علامه طباطبایی نیز پندار برخی را که در تفسیر آیه می گویند: رهایی از عبادت، پس از وصول به یقین دست می دهد، نقد و نفی کرده اند.21

    5. عقل‌گرایی و خردورزی

    عرفان اسلامی برای عقل و خرد، اصالت و اهمیت قائل است و برهان و عرفان را مانعه الجمع ندانسته است و به بهانه «شهود»، از «فهم» و به بهانه عرفان، از برهان و استدلال، گریزان نیست.

    استاد مطهری می‌گوید: «در اسلام، اصالت با عقل و معرفت عقلی است که به واسطه آن و با چنین کلیدی، انسان به دامان معرفت شهودی و معارف قلبی وارد می شود»22.

    به هر تقدیر، عرفان، عقل را از کار نمی اندازد و از مصدر تشخیص، عزل نمی کند؛ بلکه آن را شکوفا نموده، به مراحل بالاتر و مراتب والاتر، دعوت می کند و معرفت شهودی – سلوکی، در طول معرفت عقلی و برهانی است و نه در عرض آن و کافی است اندکی به آیات ذیل و تفسیرهای آنها توجه نمائیم:

    الف) «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یُجادِلُ فِی اللَّهِ بِغَیْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدی وَ لا کِتابٍ مُنِیرٍ»23.

    ب) «لا تَعْلَمُونَ شَیْئاً وَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَه لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ»24.

    ج) «إِنَّ فِی ذلِکَ لَذِکْری لِمَنْ کانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَی السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِیدٌ»25.

    استاد شهید مطهری می‌گوید: «به نظر ما، سخن از ترجیح آن راه بر این راه، بیهوده است؛ هر یک از این دو راه، مکمل دیگری است و به هر حال، عارف، منکر ارزش راه استدلال نیست».26 پس در معرفت شناسی جامع قرآنی و حدیثی، جایگاه هر کدام از «عقل و دل» و برهان و عرفان، معلوم و حضور یکی، عامل غیبت دیگری نیست. استاد مطهری می‌گوید: «از کانون دل، حرارت و حرکت بر می خیزد و از کانون عقل، هدایت و روشنایی...».27 البته در این که میان اهل تصوف و عرفان، نسبت به عقل افراط شده و عقل را تحقیر کرده اند، تردیدی نیست؛ امّا مقام عشق، بالاتر از مقام عقل است و ضدیتی با هم ندارند و عقل خالص با شهود ناب، قابل اجتماع هستند.28 بنابراین، چنین نتیجه می‌گیریم:

    الف) عقل و خرد، دارای ارزش معرفتی و شرط لازم ورود به عرفان و سلوک عرفانی است.

    ب) عقل سلیم، معیار سنجش مکاشفات و مشاهدات عرفانی است و در طول هم هستند و نه در عرض هم.

    ج) عقل، استعلاء یافته و برین، خود ره‌آورد شهود عرفانی و دوران پختگی «عرفان عملی» است.


    6. ریاضت معقول، مشروع و معتدل


    در عرفان عملی اسلام، «ریاضت»، نقش مهم و سرنوشت‌سازی دارد؛ تا درون انسان، نورانی و پاک گردد و «ریاضت» در مراتب و مراحل سلوکی، بار معنایی و معرفتی خاصی دارد.

    «ریاضت سلوکی»، حداقل باید سه ویژگی کلی و کلان داشته باشد که عبارتند از:

    الف) عقلانی بودن. ب) شرعی بودن. ج) معتدل بودن.

    امام علی علیه السلام فرمود: «هی نفسی اروضها بالتقوی»29 ؛ «آن نفس من است که با تقوا، آن را ریاضت می دهم».

    در قرآن کریم، بهترین تعریف از ریاضت «معقول و معتدل» آمده است؛ «و اما کسی که از ایستادن در برابر پروردگارش هراسید و نفس خود را از هوس باز داشت... پس جایگاه او، همان بهشت است».30

    وجود داستان های عبرت‌انگیزی در صدر اسلام، مانند داستان عثمان بن مظعون، عبداللَّه بن عمرو و سخن پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در نقد و ستیز با زهد افراطی، می تواند تحمل تفسیر درستی از ریاضت و زهدگرایی باشد به تعبیر استاد مطهری، «زهد برای آدمی، تمرین است؛ اما تمرین روح و روح با زهد ورزش می یابد و تعلقات اضافی را می‌ریزد و سبک‌بال و سبک‌بار می گردد و در میدان فضایل، سبک به پرواز در می آید».31 اینک به چند روایت پیرامون زهد توجه کنید:

    1. امام علی علیه السلام فرمود: «ای مردم! زهد، کوتاه کردن آرزوست».32

    2. «تمام زهد در دو کلمه قرآن آمده است؛ «بر آن چه از دستتان رفته، اندوهگین نشوید و به آن چه به دست آورده اید، سرخوش نباشید».33

    3. امام صادق علیه السلام فرمود: «زاهد در دنیا کسی است که حلال دنیا را از ترس حسابرسی آن کنار بگذارد و حرام دنیا را از ترس عذاب آن کنار بگذارد».34

    4. معنای زهد را می توان از برخورد قاطع امام علی علیه السلام با جریان «عاصم بن قاسم» فهمید. هنگامی که او ترک دنیا کرده، اهل و عیال را رها کرد و نفقه زندگی او و عیال او را برادرش «علاء بن زیاد» می داد، حضرت او را نکوهش کرد و برای شبهه زدایی و دادن روش و معیار صحیح برای همیشه تاریخ، فرمود: «وای بر تو! من مانند تو نیستم. همانا خداوند متعال، بر امامان عادل، مقدر کرده که در حد ضعیف ترین مردم، بر خود سخت بگیرند».35

    پس در ریاضت و زهد ناب اسلامی، نکات ذیل قابل تأمل و راه‌گشا خواهند بود:

    الف) زهدورزی و عدم وابستگی به دنیا، با بهره مندی به قدر کفاف و نیاز، منافات ندارد.

    ب) سرچشمه ریاضت اسلامی، «شریعت» است که ریاضت معتدل، معقول و مقبول را در یک هندسه سلوکی تعریف شده، ارائه می دهد.

    ج) سنت و سیره انسان کامل معصوم، الگوهای جامع و کاملی، برای ریاضت و زهدگرایی است.

    د) ریاضت و زهد، به معنای ترک وظایف فردی، خانوادگی و اجتماعی نیست.

    ه) زهدورزی، باید آثاری چون وظیفه‌گرایی، معنویت و نورانیت درونی، جهاد و مبارزه با انحراف ها و تحریف ها، کرامت نفس و فروتنی داشته باشد.36


    7. عرفان عبودیت محور

    عرفان اسلامی در بعد علمی و عینی، عرفانی است که از رهگذر بندگی و عبودیت شکل می‌گیرد و سیر و سلوک، نه برای رسیدن به کشف، کرامات، شطح و غیب گویی، پیدا کردن موقعیت اجتماعی و مریدپروری نیست؛ بلکه تنها و تنها برای بندگی خدا خواهد بود.

    قرآن کریم با آیه «رِجالٌ لا تُلْهِیهِمْ تِجارَه وَ لا بَیْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ»37، منطق و معیاری را ارائه کرده که با جهان‌بینی محدود صوفیانه و تفکر خلوت‌گرایانه و بینش درون‌گرایانه محض، سازگار نیست و عرفان را با انگیزه الهی داشتن و برای خدا عمل کردن در خلوت و جلوت و در هنگام عبادت و تجارت، تأیید می کند.

    از دیدگاه عرفان اسلامی، بندگی خدا، در همه ساحت های زندگی دیده می شود؛ یعنی خوردن، آشامیدن، مهرورزی، به زن و فرزند و تأمین معیشت و نفقه آنها، تحصیل علم و تولید اندیشه، سیاست ورزی و عدالت گستری و...، همه مشمول حکم عبادت می باشند.

    8. عرفان سیاسی

    با توجه به مطالب پیش درباره زهد، ریاضت و عبودیت در عرفان اسلامی، حاصل می شود که عرفان عملی اسلام، نه تنها با سیاست‌ورزی در تضاد و چالش نیست، بلکه سیاست در دل عرفان قرآنی و ولایی نهفته و عرفان به سیاست نیز جهت خدایی و الهی می دهد و رهبری جامعه، در حقیقت سامان‌دهی و نظام‌بخشی امت، در راستای اهداف عالی الهی است.

    علامه جعفری می‌گوید: «رهبر یک جامعه، بزرگ ترین وسیله رسیدن به حیات معقول و زندگی هدف‌دار تکاملی جامعه است؛ لذا خود باید در عالی ترین حد ممکن، از حیات معقول و زندگی هدف‌دار تکاملی که بر مبنای «عرفان مثبت اسلامی» استوار شده است، برخوردار باشد».38

    امام خمینی خطاب به فرزندش، مرحوم احمدآقا فرمود: «پسرم! نه گوشه گیری صوفیانه دلیل پیوستن به حق است و نه ورود به جامعه و تشکیل حکومت، گسستن از حق است؛ میزان در اعمال، انگیزه های آنهاست. چه بسا عابد و زاهدی که گرفتار دام ابلیس است و آن دام‌گستر، با آن چه متناسب او است، چون خودبینی و خودخواهی و غرور و عجب و بزرگ‌بینی و تحقیر خلق اللَّه و شرک خفی و امثال آنها، او را از حق دور و به شرک می کشاند و چه بسا متصدی امور حکومت که با انگیزه الهی، به معدن قرب حق نایل می‌شود».39

    استاد شهید مطهری می‌گوید: «عرفان، هیچ وقت در نهایت امر، سر از خدمت به خلق در نمی آورد؛ در وسط راه و بلکه در مقدمه راه، سر از خدمت به خلق در می آورد. خدمت به خلق در عرفان هست و باید هم باشد؛ ولی خدمت به خلق، نهایت راه نیست. خدمت به خلق، مقدمه ای از مقدمات عرفان است».40

    9. ذکر و یاد خدا

    بحث ذکر، از بحث های دامنه‌دار و مهم عرفان عملی است. ذکر، نقطه آغازین سلوک و حرکت عرفانی است و در همه مراحل و مقامات نیز حضور جدی و سرنوشت سازی دارد. با ذکر، انسان از ماده به معنا و از مُلک به ملکوت و از فرش به عرش، هجرت می کند و ذکر در واقع، از قید خودپرستی و انانیت به در آمدن است و در همه حال، یاد خدا بودن است.

    ذکر دارای اقسامی است که عبارتند از: ذکر قلبی و ذکر عملی.

    ذکر عملی از همه مهم تر است؛ زیرا دوری از گناه و لغزش و روی آوردن به تعبد و تدین و عمل مبتنی بر شریعت است و ذکر، حالتی نفسانی و کیفیتی درونی است که معارف را از گزند خطا و لغزش و دل را از فراموشی خدا باز می دارد و ذکر خدا، زمان و مکان نمی شناسد و حد خاصی ندارد. در قرآن آمده است:

    1. «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْکُرُوا اللَّهَ ذِکْراً کَثِیراً»41.

    2. «الَّذِینَ یَذْکُرُونَ اللَّهَ قِیاماً وَ قُعُوداً وَ عَلی جُنُوبِهِمْ...»42.

    3. «وَ اذْکُرْ رَبَّکَ فِی نَفْسِکَ تَضَرُّعاً وَ خِیفَه»43.

    در حدیثی امام صادق علیه السلام خطاب به ابی عبیده آمده است: «درباره ذکر بسیار خداوند، منظور «سبحان اللَّه والحمدللَّه ولا اله الا اللَّه واللَّه اکبر» نیست؛ اگر چه این هم از آن است؛ اما منظورم یاد خدا درباره چیزی است که حلال یا حرام کرده است. پس اگر طاعت خدا بود، به آن عمل کند و اگر نافرمانی خدا بود، آن را ترک کند».44

    10. عشق و محبت

    عرفان و عشق، سرنوشتی همراه داشته، به گونه ای که جدایی ناپذیرند و نام یکی، نام دیگری را تداعی می کند. خدای سبحان از باب حب به ذات، تجلی کرد و این همه عوالم پیدا و پنهان را آفرید و همه هستی نیز عاشق و شیدای او هستند.

    امام علی علیه السلام می فرماید: «خدایا! از تو خواهانم که قلبم را از محبت خودت لبریز گردانی».45

    قرآن مجید، هندسه محبت خدا را چنین ترسیم می کند: «اگر [به راستی ] خدا را دوست می دارید، مرا پیروی کنید؛ خدا شما را دوست می دارد»46 و پس از آن، دوستی عترت طاهره پیامبر اکرم، معیار اساسی است؛ «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّه فِی الْقُرْبی ».47

    ناگفته نماند که عشق، تعریف نابردار و تفسیر ناشدنی است؛ زیرا از جنس چشیدنی هاست و نه شنیدنی ها که با فنای عاشق در معشوق، درک کردنی و شناخته شدنی است؛ «الَّذِینَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ».48

    نتیجه گیری

    عرفان اسلامی با مبانی و مؤلفه هایی که دارد و به بخشی از آنها اشاره شد، عرفان توحید و ولایت است؛ عرفانی است که در آن، بار امانت الهی، یعنی ولایت مطلقه الهیه49 را انسان عارف دردمند، به دوش می کشد و در فرجام کار نیز از این نعیم الهی، پرسش می شود؛ «ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ».50

    معرفت نفس در عرفان اصیل قرآنی، طریقت داشته، نه موضوعیت؛ «و تکون النفس طریقا سلوکا و اللَّه سبحانه هوالغایه التی یسلک الیها و ان الی ربک المنتهی».51

    مراقبت و محاسبه نفس، در یک ریاضت مبتنی بر شریعت محمدی است که انسان عاشق کمال و وصال را به توحید ناب و لقای رب می رساند که مبنای آن، ایمان و عمل صالح می باشد.

    عرفان اصیل اسلامی، خداگرایی و خداباوری و خداجو شدن است و رنگ و بوی رحمانی یافتن که بر اثر تقوای الهی، رزق معنوی انسان می شود و علم لدنی و افاضی و رحمت خاصه الهی، شامل حال او می گردد.64 و مقامات عارفان راستین و اولیای حقیقی، به دلیل فنای فعلی، صفاتی و ذاتی آنها در خدا، برای ما دور افتادگان وادی حیرت و ضلالت و واماندگان کوی سرگشتگی و طبیعت، میسور نیست.52

    پی‌نوشت:

    1. ر.ک: مطهری، حکمت ها و اندرزها، ج 1، ص 47-50.
    2. نساء، آیه 136.
    3. فتح، آیه 4 .
    4. انعام، آیه 122.
    5. یس، آیه 3 و 4.
    6. حمد، آیه 6.
    7. نور الثقلین، ج 1، ص 21.
    8. همان، ص 22.
    9. طه، آیه 81.
    10. طبرسی، مجمع البیان، ج 7، ص 35؛ طباطبایی، المیزان، ج 14، ص 199.
    11. ر.ک: مطهری، مجموعه آثار، ج 23، ص 27-36.
    12. حسن زاه آملی، در آسمان معرفت، ص 26.
    13. سیدمحمدحسین تهرانی، رساله سیر و سلوک منسوب به بحر العلوم، ص 115-116.
    14. ر.ک: مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج 21، ص 268؛ تفسیرالمیزان، ج 5، ص 574 و ج 18، ص 252.
    15. رساله الولایه، ص 17-20.
    16. نهج البلاغه، خطبه 12.
    17. جوادی آملی، دین شناسی، ص 268.
    18. تفسیر موضوعی قرآن مجید، ج 11، ص 295.
    19. حجر، آیه 99.
    20. دین شناسی، ص 70-69 (با اندکی تصرف)؛ تفسیر موضوعی قرآن مجید، ج 11، ص 138-137.
    21. ر.ک: تفسیر المیزان، ج 8، ص 288-289.
    22. ر.ک: مجموعه آثار، ج 4، ص 960-961؛ ج 21، ص 484-485؛ ج 23، ص 184-186.
    23. حج، آیه 8-9.
    24. نحل، آیه 78.
    25. ق، آیه 37.
    26. مجموعه آثار، ج 6.
    27. مجموعه آثار، ج 23، ص 771-772.
    28. ر.ک: مطهری، مجموعه آثار، ج 22، ص 214.
    29. نهج البلاغه، نامه 45.
    30. نازعات، آیه 40 و 41.
    31. مجموعه آثار، ج 16، ص 541-539.
    32. نهج البلاغه، خطبه 79.
    33. حدید، آیه 23.
    34. نهج البلاغه، خطبه 439.
    35. جامع السعادت، ج 2، ص 52.
    36. نهج البلاغه، خ 209؛ کلینی، اصول کافی، ج 1، ص 401.
    37. ر.ک: مطهری، مجموعه آثار، ج 23 ؛ ناظم زاده قمی، علی علیه السلام در آینه عرفان، ص 281-328 ؛ تفسیر موضوعی قرآن مجید، ج 1، ص 171-190.
    38. نور، آیه 37.
    39. عرفان اسلامی، ص 102 و 108.
    40. نامه های عرفانی، ص 119-120.
    41. م.ل، ج 23، ص 389.
    42. احزاب، آیه 41.
    43. آل عمران، آیه 191.
    44. اعراف، آیه 200.
    45. شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج 11، ص 200.
    46. همان.
    47. آل عمران، آیه 31.
    48. شوری، آیه 23.
    49. بقره، آیه 165.
    50. تفسیرالمیزان، ج 16، ص 342.
    51. تکاثر، آیه 8 ؛ ر.ک: علامه تهرانی، مهرتابان، ص 219.
    52. المیزان فی التفسیر القرآن، ج 17، ص 193-194.


    منبع: http://www.hawzah.net



  6. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۸
    نوشته
    363
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    11 ساعت 15 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    سلام.
    موج عرفانگرایی امروزه گسترش شدیدی بین اقشار مختلف جامعه ما داشته.

    عرفانی که گاها به الحاد دنیاگرایی و کفر میانجامد.با گذشت سالیان مدید از عرفان و صوفیگری قدما امروز هرکس به فراخور موقیعت اجتماعی خویش نگاهی خاص به عرفان دارد.
    نویسندگان.روشنفکران و تئوریسینهای چپگرا خویش را مالک اصلی عرفان زمینی میدانند و جریانهای دینی و بنیادگرا این نوع صوفیگری را در مقابل عقاید توحیدی و دریچه ای برای ملاقات شیطان می بینند.
    عرفان در جامعه مدرن امروزیی ما خود را به شکلها و طرق گوناگون نمایان میسازد.گاه در لباس سما در کنسرتهای آنچنانی و گاه در مقالات به اصطلاح روشنفکری.
    عارف نمایان دوران ما به نظر میرسد که علاقه شدیدی به رویارویی با نگرشهای دینی دارند.افتان و خیزان و از راههای گوناگون ساز تضاد با ارزشهای دینی و بعضا اخلاقی کوک میکنند.
    به نظر بنده عرفان ساری در کشور ما زاییده تفکرات جریان چپگرای متمایل به غرب است که میکوشد با تمسک به اشعار دیوانها و تواریخ پرفرازو نشیب صوفیگری پایگاهی هرچند ناچیز در بین توده های مردم و لایه های وامانده نهضت روشنفکری پیدا کند.
    عرفانی که از مجالس دود و دم سربر میآورد و با کنسرتهای همایها تبلیغ میشود.

    نوشته شده توسط:angel1943
    منبع:www.raze777.blogfa.com
    ای مالک!
    هرگز مگو که من مامورم و معذور و هرگز مگو که به من دستور داده اند,از خشم ملت بترس که نمونه ای از خشم خداوند است,از اجتماعات عمومی جلوگیری مکن,و بدان که از کشور ویران کسی خراج نمیگیرد.(امام علی ع)


  7. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۸۷
    نوشته
    222
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    16 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    بسم الله
    از بابت توضیحات سپاسگزارم.
    من کمی روی این کلمه"عرفان"ها درنگ میکنم.عرفان یک بستر است.بستر معرفتی و شناختی.امروزه بسیاری از مدعیان معرفت گرایی و آنهایی که حرفی برای گفتن دارند سعی میکنند خودشان را با نام عرفان مطرح کنند چون این طعم عرفانی ظاهرا به مذاق خیلی ها سازگار است.
    با توضیحات ارائه شده واضح هست که بسیاری از این مکتب های نوین فکری و طریقت های روحانی و معنویت گرا اصلا موضوع جدیید را مطرح نکرده اند و حیطه موضوعی آنان بطور مشخص عرفان نیست.
    عرفانی که از آن صحبت شد و به ذهن آشنا تر است همان معرفت است.این معرفت در کلیت خودش مربوط به خداست و چون ذات خدا قابل شناخت نیست توجه به صفات و اسماء الله مورد عنایت قرار میگیرد در حالیکه در جنبش های نو ظهور مرکز توجه انسان است نه خالق انسان و کائنات است نه خالق کائنات و موجودات هستند نه خالق موجودات.
    توجه به نیروی برتر از آن نظر مهم و مورد اعتناست که بهره انسانی در این میان نصیب شخص میشود.
    روش هایی چون باور به خود و تقویت بعد درونی و یا استمداد از قوای آسمانی اینها اگرچه متصل به نیروی برتر میشود اما بطور مشخص انگیزه و هدف معرفت به خدا در موضوعات گفته شده نیست.
    لذا تفاوت بزرگ عرفان حقیقی و جنبش های معنوی نو گرا در نوع خواسته هاست.
    هریک از این خواسته ها سر فصل هایی تعیین میکند و بر اساس این سر فصل ها موضوعات و اهدافی تعریف میشود و در همان راستا عمل میشود.
    ویرایش توسط moridenur : ۱۳۸۹/۰۸/۲۲ در ساعت ۱۷:۵۲


  8. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99



    نقل قول نوشته اصلی توسط پاسخگوی معارف دینی نمایش پست

    1.
    خدا محوری

    عرفان اصیل اسلامی، عرفانی «خدامحور» است.
    عرفان‌های كاذب این خدا محوری را ندارند بلکه آن ها با سلب محوريت خداوند، مدعی شناخت هستی از طريق انسان‌ هستند . به علارت دیگر آن ها دچار انسان محوری شده اند .

    با دقت در آموزه های عرفان های کاذب ، این مطلب مشخص می شود که عرفان های کاذب در بعد انسانی، نیز نگاهی همه‌جانبه به انسان ندارند، بلکه نگاه آنها به انسان، تک‌بعدی است، اما در عرفان اصیل و حقیقى، چون هدف نهایى، رساندن انسان به خدا و قرب الهی است، به همه ابعاد فردى، اجتماعى، جنسى، جسمی و روحی انسان توجه می‌شود.

    براساس همین نگاه تک‌بعدی عرفان‌های کاذب به انسان است که اغلب پیروان این عرفان‌ها دنیاگریزند و دنیا را فدای آخرت می‌کنند . این افراد
    از حضور جدی در جامعه كناره می‌گيرند (اگر اهل جمع هم باشند منحصر در همان جمع خودشان هستند) در حالی كه در عرفان اسلامی يك عارف بايد حضور جدی در جامعه داشته باشد و در رفع مشكلات مردم واصلاح و ترقی جامعه ايفای نقش كند.


  9. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۹۰
    نوشته
    29
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط پاسخگوی اعتقادی 4 نمایش پست
    سلام
    عرفان ناب درارای شاخصه هایی می باشد که هر عرفانی که به این شاخصه ها نزدیک تر باشد به عرفان ناب نزدیک تر است در پست بعدی به مهمترین شاخصه ها و مؤلفه های عرفان ناب اشاره خواهم کرد.
    استاد گرامی ، در بخش شاخصه های عرفان ناب شما در بخش 3 به لزوم استاد با ویژگیهای مذکور نام بردید.
    من چند سالیست که در مسیر سیر و سلوک هستم و چون دسترسی به استاد ندارم همواه از کتب اسلامی بهره جسته ام و آثار و نتایج خوبی گرفته ام طوری که اوضاع روحی و روانی ام بسیارمتفاوت گشته ،خانواده و اطرافیانم از حضور من در بینشان لذت میبرند و خلاصه بر اساس آیین ناب اسلام عملکردم را تنظیم میکنم...........سوال من اینست که در شرایط فعلی دسترسی به چنین استادی با آن ویژگیها ی ناب چگونه برایم مقدور است ؟
    از طرفی اگر به بیراهه رفته بودم مطمئنا نتایج مطلوبی نصیبم نمیشد چطور است که بدون استاد زنده هم طی طریق نموده ام؟


  10. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۹۰
    نوشته
    1
    مورد تشکر
    1 پست
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0



    درود
    مصداق های عرفان های مختلف در اطراف ما رو اگه بگین ممنون میشم
    در زندگی زخم‌هایی هست که مثل خوره روح را آهسته و در انزوا می‌خورد و می تراشد.


  11. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۹۰
    نوشته
    29
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با سلام و درود بی پایان
    الحق که از این چکیده تر نمیتوان در رابطه با عرفان چیزی گفت بسیار موجز و مجمل بود
    برای اینجانب که مطالعاتی در این زمینه دارم بسیار مفید بود و ازین خوشحالم که بدون استاد و در پناه خدا هیچ وقت راه افراط را در مقوله زهد نپیمودم


  12. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99



    نقل قول نوشته اصلی توسط سلام برتو نمایش پست
    استاد گرامی ، در بخش شاخصه های عرفان ناب شما در بخش 3 به لزوم استاد با ویژگیهای مذکور نام بردید.
    من چند سالیست که در مسیر سیر و سلوک هستم و چون دسترسی به استاد ندارم همواه از کتب اسلامی بهره جسته ام و آثار و نتایج خوبی گرفته ام طوری که اوضاع روحی و روانی ام بسیارمتفاوت گشته ،خانواده و اطرافیانم از حضور من در بینشان لذت میبرند و خلاصه بر اساس آیین ناب اسلام عملکردم را تنظیم میکنم...........سوال من اینست که در شرایط فعلی دسترسی به چنین استادی با آن ویژگیها ی ناب چگونه برایم مقدور است ؟
    از طرفی اگر به بیراهه رفته بودم مطمئنا نتایج مطلوبی نصیبم نمیشد چطور است که بدون استاد زنده هم طی طریق نموده ام؟

    با سلام خدمت شما

    همانگونه که گفته شد یکی از مسائل مهم در امر سلوک وجود راهنما ، مرشد و استاد راه است که واقعا راه رفته و وارسته باشد و بتواند دست سالک را گرفته و منزل به منزل راه ببرد.
    این مسأله در عرفان به اندازه ای اهمیت دارد که از برخی بزرگان نقل شده که اگر انسان نيمی از عمرش را صرف يافتن استادي مناسب و خبره نمايد ارزش دارد.
    البته شناخت استاد راه کار ساده اي نیست و اين شناخت جز با مصاحبت و همراهي با او در آشکار و پنهان و اطمينان از او حاصل و عملکرد او حاصل نمی گردد. مدعيان کمال و عرفان فراوانند و همواره کسانی هستند که از کمال و معنويت بهره ای ندارند برای باز کردن دکان و جلب منافع شخصی ادعای ارشاد و راهنمايیمی کنند و باعث گمراهی وانحراف جوانان پاک دل و طالب معنا می شوند.
    مکته ای که باید در انتخاب استاد به آن توجه کرد این است که ظهور کرامات و خوارق عادات و خبر دادن از امور غيبی و ساير کارهای غير عادی دليل بر استاد بودن و راهنما بودن کسي نیست.
    اگر به استادی شایسته و مطمئن دسترسي نداشتیم بدین معنا نیست که از کمال و معنویت محروم شده ایم و نمی توانیم در این مسیر گام برداریم. بلکه می توان با استفاده از راهنمايی ها و هدايت های قرآن و پيروی از دستورات پيشوايان دينی و دعا و تضرع و توسل به اهل بيت راه کمال را بپيماييم و انجام واحبات ، دوری و ترک محرمات با توجه به ظرفیتان به مقام قرب الهی برسیم.


    تذکر مهم : از سخنان عرفا و بزرگان اینگونه فهمیده می شود که انسان خواهان طی مسیر عرفان باید در هر مرحله از مراحل زندگی اش به وظایفی که خدا برایش تعیین کرده ( ترک محرمات و انجام واجبات) عمل کند همواره مراقب نفس خود باشد .(مشارطه،مراقبه،محاسبه) خداوند در هر مرحله از مراحل علمی ، استاد مناسب با آن مرحله را براي آن فرد می رساند که او را یاری کند.
    بسیاری از امور قطعی است و کاملا از طرف شرع مشخص شده است مانند اهمیت به نماز بخصوص نماز اول وقت ، احترام به والدین ، ادای حقوق دینی (خمس و زکات) ، حفظ حجاب و کنترل چشمو .... نمی شود کسی این امور را رعایت نکند و تنها در پی یافتن استاد باشد.

    انواع عرفان در کشور ما

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف دینی


صفحه 1 از 2 12 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود