صفحه 1 از 18 12311 ... آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: پرسمان قرآنى نماز

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,648
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 دقیقه
    دریافت
    19
    آپلود
    0
    گالری
    38

    پرسمان قرآنى نماز




    بسم الله الرحمن الرحیم

    پرسمان قرآنى نماز



    تهيه: مركز فرهنگ و معارف قرآن


    تدوين و گردآورى: سعيد شمس


    ناظر محتوايى: رضا محمدى





    ویرایش توسط حکمتی فرد : ۱۳۸۹/۰۲/۰۶ در ساعت ۱۴:۵۸


  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,648
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 دقیقه
    دریافت
    19
    آپلود
    0
    گالری
    38



    پيش گفتار


    قرآن، تنها كتاب آسمانى است كه از تحريف مصون مانده و كلامى است كه بر بلنداى قله فصاحت و بلاغت، هدايت و رستگارى را نويد مى دهد[1] و رمز و راز مكتوم عالم را باز مى گويد.[2]

    قرآن، عالى ترين معارف گنجينه غيب را همراه با آهنگى روح نواز به عالميان هديه مى كند.[3]

    قرآن، سرشار از حقايقى است كه آدمى جز در پرتو وحى، از آن نصيبى نخواهد داشت. نعمت بزرگى كه پروردگار هستى، عطاى آن را بر زمينيان منّتى بزرگ مى داند.[4]

    قرآن، چشمه سار بى پايان و فوران آب حيات است.[5] اكسير سعادت و شراب جاودانگى است. شعاع پرفروغش، روشنى بخش ظلمتكده عالم ملك است.[6]

    قرآن، شورانگيزترين نغمه اى است كه جانهاى مشتاق را به خويش مى خواند. آواى آسمانى اش در اعماق وجود حق پويان طنين انداز است و نقبى به سوى نور و آگاهى مى گشايد. مرواريد اشك، اين مستوره مقدس دلهاى پاك را همچون لطافت شبنمى با طراوت بر گونه ها جارى مى سازد[7] و سرود وجد و ابتهاج را در دلها مى سرايد.[8] انذارهايش تن و جان خاشعان را به لرزش و اضطراب مى آورد و بشارتهايش، اميد و شوق به رحمت و فضل الهى را بارور مى سازد.

    قرآن، حزن، شادى، بيم و اميد را در هم مى آميزد و فروغ بى پايان و شور و شتاب را در دلها مى تاباند و در پرتو اين تحوّل شگرف، جانها از هدايت و ايمان سرشار مى شوند.[9]

    قرآن از محبس ظلمانى ملك تا اوج تابناك و طربناك ملكوت، راه رستگارى و صراط مستقيم را در آيينه آيه هاى نور، تصوير مى كند و حق پويان پاك نهاد را به ضيافت خويش فرا مى خواند.

    چون به جان در رفت جان ديگر شود *** جان كه ديگر شد جهان ديگر شود
    همچو حق پنهان و هم پيداست اين *** زنده و پاينده و گوياست اين[10]


    جهان شمولى و جاودانگى آيات الهى قرآن، اقتضا مى كند كه در تمامى اعصار، محور حل مشكلات و زداينده ظلمت و جهل و حيرت گمراهى باشد. پيشرفت و تكامل علوم از طراوت و تازگى آن نكاهد و محوريت پيام آسمانى را مخدوش نسازد.

    امروزه در جهان معاصر، با تراكم دانش و انفجار اطلاعات، شاهد شبهات و پرسشهاى فراوان و موضوعات متنوعى هستيم كه جهان پرالتهاب كنونى، بويژه جوامع اسلامى را به چالش فرا خوانده و دل مشغولان حقيقت و دين مداران پرسوز را به پاسخ گويى دعوت مى كند.

    حوزه هاى علميه، سنگربانان شريعت نبوى و پاسداران انديشه علوى، پاسخ گويى به سؤالات و شبهات اعتقادى را اصلى ترين رسالت خود دانسته و همواره اين نقش خطير را به زيبايى ايفا كرده اند.

    «واحد پاسخ به پرسشهاى قرآنى» در «گروه پژوهش هاى نوآمد» وابسته به «مركز فرهنگ و معارف قرآن» از زير مجموعه هاى دفتر تبليغات اسلامى، يكى از واحدهاى برخاسته از حوزه علميه در سال 1377 با هدف پاسخ گويى به سؤالات عقيدتى كار خود را آغاز كرد.

    حاصل تلاش اين واحد، پاسخ دهى به بيش از 40 هزار پرسش در زمانى كم تر از 6 سال بود. تنوع و گستردگى پرسشها كه از حدود دويست شهر از سراسر كشور ارسال شده است، رابطه مطلوب اين مركز با قشرهاى مختلف جامعه اسلامى را نويد مى دهد.


    اين تلاش صادقانه كه به گسترش و تداوم ارتباطى صميمى و پرثمر، ميان حوزويان و آحاد مردم انجاميد، حاصل سفارشهاى مؤكد مقام معظم رهبرى، مراجع تقليد و مسئولان بلند پايه نظام جمهورى اسلامى ايران است.
    از آنجا كه اين پرسشها از متن جامعه برخاسته و مى تواند نمايانگر شبهات و سؤالات اعتقادى رايج عصر ما باشد، گروه پژوهشهاى نوآمد قرآنى تصميم گرفت، تا اين سؤالات را در مجموعه هاى موضوعى و صنفى[11]مستقل چاپ و منتشر نمايد و در دسترس جويندگان حقايق دينى قرار دهد. اين وظيفه به عهده واحد پژوهش هاى نوين در گروه واگذار شد.

    [1] . «إِنَّ هَـذَا الْقُرْءَانَ يَهْدِى لِلَّتِى هِىَ أَقْوَمُ وَ يُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِين»(اسراء/17،9).

    [2] . «وَ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَـبَ تِبْيَـنًا لِّكُلِّ شَىْء»(نحل/16،89)

    [3] . «وَ اتَّبِعُواْ أَحْسَنَ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكُم»(زمر/39،55)

    [4] . «لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولاً مِّنْ أَنفُسِهِمْ يَتْلُواْ عَلَيْهِمْ ءَايَـتِهِ ى وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَـبَ وَالْحِكْمَة»(آل عمران/3،164)

    [5] . «يَـأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُم»(انفال/8،24)

    [6] . «وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًا»(نساء/4،174); «كِتَـبٌ أَنزَلْنَـهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّـلُمَـتِ إِلَى النُّورِ»(ابراهيم/14،1)

    [7] .«وَإِذَا سَمِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَى أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُواْ مِنَ الْحَقِّ»(مائده/5،83)

    [8] . «اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَـبًا مُّتَشَـبِهًا مَّثَانِىَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُم»(زمر/39،23)

    [9] . «ذَ لِكَ هُدَى اللَّه»(زمر/39،23)

    [10] .اقبال لاهورى.

    [11] .مقصود از پروژه هاى موضوعى، مجموعه هايى است كه با عناوينى همچون: علوم قرآنى، قرائت قرآن، اخلاق در قرآن و... تنظيم و ساماندهى مى شود و منظور از پروژه هاى صنفى، آن دست از پرسمانهايى است كه با توجه به مقاطع مختلف صنفى و تحصيلى و يا اصناف و مشاغل اجتماعى تنظيم مى شود.

  4. تشکر


  5. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,648
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 دقیقه
    دریافت
    19
    آپلود
    0
    گالری
    38



    در گام اول دوازده پروژه مستقل با عنوان مشترك «پرسمان قرآنى» در دستور كار واحد قرار گرفت و بعد از تدوين آيين نامه اجرايى پروژه ها و شناسايى محققان شايسته كار آغاز شد.
    قابل توجه است كه:
    1. اختلاف سطح علمى، تفاوتهاى سنى و تنوع فرهنگى پرسشگران، محققان را ملزم مى ساخت كه پاسخها را با توجه به ويژگيهاى پرسشگر، سامان دهند; گاه با زبانى ساده و بيانى عاميانه، پاسخ را فهم پذير مى ساختند و زمانى با بيان علمى تخصصى، بلاغت و مطلوبيت پاسخ فراهم مى شد، با اين حال در تدوين اين مجموعه سعى بر اين شد كه پاسخ ها تا حد امكان يكدست شود.
    2. وصول به نظمى كاملا منطقى و تدوينى آرمانى با توجه به اهداف اين مجموعه، كارى بس دشوار مى نمود كه اين مهم با حساسيت فراوان و جلسات متعدد كارشناسى از سوى اين مركز پيگيرى شد و تا حد امكان تأمين گرديد.
    3. علاوه بر پاسخ گويى به شبهات و پرسشهاى گسترده، از اهداف ديگر تدوين اين مجموعه، ارائه گزارشى از تلاش محققان براى راه يابى به پاسخى گويا، و منطبق با سطح علمى، ويژگيهاى سنى، فضاى روحى و نيازهاى عاطفى پرسشگر است.
    4. ممكن است مستند، يا متن ارجاعى برخى از پاسخها در نگاه فرزانگان و استادان با كاستيهايى همراه باشد. اين ملاحظات غالباً از نگاه ناظران علمى واحد ياد شده نيز دور نمانده، امّا با توجه به سطح مخاطبان و اصولى كه مى بايست در پاسخ دهى رعايت شود، اين پاسخها براى ارسال به پرسشگر و نيز انتشار آن براى عموم، مناسب ارزيابى شده است.
    5. عطوفت، شيوايى، اتقان، سادگى، اختصار، استناد و نيز ارجاع پرسشگر به نوشته هاى قابل فهم و در دسترس، اصول مورد توجه اين واحد در مسير شكل گيرى اين پاسخهاست.
    6. مجموعه اى كه هم اكنون پيش روى شماست، پاسخ به پرسش هاى قرآنى است كه در موضوع نماز به اين مركز رسيده است.


    از كليه افرادى كه در تهيه اين مجموعه، مركز را يارى كرده اند، به ويژه آقاى سعيد شمس كه عهده دار تدوين شدند و آقاى رضا محمدى كه پروژه را نظارت كردند كمال تشكر و قدردانى را داريم.


    مركز فرهنگ و معارف قرآن


    گروه پاسخ به پرسش ها و شبهات قرآنى


  6. تشکر


  7. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,648
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 دقیقه
    دریافت
    19
    آپلود
    0
    گالری
    38



    مقدمه


    خداوند متعال در سوره عنكبوت خطاب به پيامبر عظيم الشأن مى فرمايد: آنچه از كتاب به سوى تو وحى شده است بخوان، و نماز را برپادار; كه نماز از كار زشت و ناپسند باز مى دارد، و قطعاً ياد خدا بالاتر است، و خدا مى داند چه مى كنيد.» در آيه ديگرى مى فرمايد: اى كسانى كه ايمان آورده ايد، از شكيبايى و نماز يارى جوييد; زيرا خدا با شكيبايان است.»(بقره، 153) و باز مى فرمايد: «و در دو طرف روز ]اول و آخر آن [و نخستين ساعات شب، نماز را برپادار، زيرا خوبى ها بدى ها را از ميان مى برد... .» (هود، 114)
    بنابراين، نماز يك تكليف الهى و بر تمام انسان هاى مكلف واجب است، و تمام تكاليف و دستورهاى خداوند، در راستاى خوشبختى و به كمال رسيدن انسان است.
    گرچه خوشبختى فقط در نماز نيست،اما مى توان از نماز و عبادت به عنوان بهترين و مؤثرترين عامل خوشبختى و عاقبت به خيرى انسان و بهترين و محبوب ترين عمل نزد خداوند متعال نام برد; چنان كه از پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله)سؤال شد: كدام اعمال نزد خداوند متعال محبوب ترين است؟ فرمود: «الصلاة لوقتها; نمازى كه در وقت، خوانده شود.[1]
    اميرمؤمنان على(عليه السلام) هم مى فرمايد: «هيچ عملى نزد خداوند محبوب تر از نماز نيست; پس امور دنيا شما را از اوقات آن و خواندن آن در وقت، باز ندارد و به خود مشغول نكند.[2]
    نماز عامل خوشبختى است و عاقبت و سرنوشت انسان در روز قيامت به نماز بستگى دارد; زيرا امام باقر(عليه السلام)فرمود: «اولين سؤال روز حساب از انسان، نماز است، اگر نماز انسان قبول شود، ساير اعمال نيز قبول مى گردد.»[3]
    پرسمان قرآنى نماز مجموعه اى از پرسش ها و پاسخ هايى است كه پيرامون نماز تدوين شده است و پاسخ آن ها تا حد امكان بر اساس آموزه هاى قرآنى مربوط به نماز سامان يافته است.
    مجموعه حاضر پرسش هاى اساسى و عمومى مربوط به نماز است كه از ميان انبوه پرسش هاى رسيده به گروه پاسخ به پرسش ها و شبهات در مركز فرهنگ و معارف قرآن برگزيده شده اند.
    فقدان پيشينه تأليف كتاب ها يا مقالاتى با عنوان پرسش و پاسخ قرآنى در موضوع نماز باعث شد كه در تدوين; ترتيب و تبويب مباحث و سرفصل ها حتى الامكان از كتاب هاى موجود فقهى پيروى كرده و با توجه به پرسش هاى رسيده اين مجموعه پرسمان از شش فصل تشكيل يافت.
    نخستين فصل به كلياتى اختصاص يافت كه با موضوع نماز مرتبط بوده و يكى از دغدغه هاى پرسش گران به حساب مى آمد مانند پيشينه، فلسفه، اهميت، آثار و فوايد، آداب نماز و...
    در فصل دوم مقدماتى همچون طهارت، لباس نمازگزار، قبله شناسى و وقت شناسى آورده شده كه معمولا در منابع اوليه فقهى از آن ها به «مقدمات نماز» تعبير مى شود.
    در فصل سوم به واجبات نماز به ترتيب آن چه در منابع مشهور آمده پرداخته شده و مباحث، از «نيّت» آغاز و به «سلام نماز» ختم شده است.
    پس از بيان واجبات، فصل چهارم به برخى از مستحبات نماز از قبيل اذان و اقامه و قنوت كه مورد مبتلاى پرسش گران قرآنى بوده و در قالب پرسش هاى قرآنى مى گنجيد، اختصاص يافته و پس از نمازهاى واجب و مستحبات آن، در فصل پنجم نيز نمازهاى مستحبى كه در قلمروى پرسش هاى قرآنى قرار داشت از قبيل نمازهاى نافله، غفيله و... آورده شده است.
    و بالاخره در پايان مباحث متفرقه اى همچون نماز قضا، جماعت، مسافر و احكام نماز به تناسب پرسش هايى كه در حيطه قرآن جاى داشت، گنجانده شده است.
    اميد كه با اين كار بخشى از دغدغه هاى مخاطبان قرآنى را برطرف و به قرآن و نماز خدمتى كرده باشيم.


    والسلام


    سعيد شمس




    [1]. بحارالانوار، علامه مجلسى;، ج 80، ص 13، داراحياءالتراث، بيروت.

    [2]. بحارالانوار، همان.

    [3]. الميزان، همان، ص 374.

  8. تشکر


  9. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,648
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 دقیقه
    دریافت
    19
    آپلود
    0
    گالری
    38



    مقدمه …5
    فصل اول ) كليات …2
    1.مفهوم شناسى نماز …3
    معناى لغوى و اصطلاحى نماز …3
    تكرارواژه صلاة ومفهوم آن درقرآن …3
    معناى اقامه نماز …4
    2.پيشينه نماز …6
    تاريخچه پيدايش نماز …6
    ذكر تشهد در نماز امّت هاى پيشين …7
    نماز فرشتگان …7
    نمازپيامبرپيش ازاسلام …8
    هم سانى نماز شيعه با نماز پيامبراسلام6 و امامان …9
    3.حكمت نماز …11
    فلسفه نماز در قرآن …11
    همراهى نماز و زكات درقرآن …12
    بى نيازى خدا از نماز …12
    وجوب نماز و استحباب قرائت قرآن …15
    4.اهميت نماز …17
    راه هاى پى بردن به اهميت نماز …17
    رفتار والدين در نشان دادن اهميت نماز …17
    تفاوت نمازخوان با تارك نماز …18
    اهميت نمازدرآيات وروايات …19
    نخستين پرسش در قيامت …20
    5.آثار و فوايد نماز …22
    فوايد نماز …22
    علّت شكرگزارى با نماز …23
    بازدارندگى نماز …24
    استعانت از نماز …26
    6. پيامدهاى ترك نماز …28
    ترك نماز و مسلمانى …28
    ترك نمازوعواقب اخروى …28
    جايگاه تارك الصلاة درقيامت …29
    علت عقوبت براى ترك نماز …29
    صراط مستقيم و ترك نماز …30
    نحوه برخورد با تارك الصلاة …30
    توبه تارك الصلاة …31
    7. سهل انگارى در نماز …33
    بى اعتنايى به نماز …33
    راه ترغيب به مداومت در نماز …34
    8.كمال و حقيقت نماز …36
    شرايط قبولى نماز …36
    معناى محافظت بر نماز …36
    راه به دست آوردن خشوع و حضورقلب درنماز …36
    نمونه هايى از الگوهاى رفتارى امام على7 …39
    قرآن و ترك نماز در حال مستى …42
    عدم رضايت از اعمال …42
    معناى به ياد خدا بودن در نماز …43
    سيماى نمازگزاران واقعى …44
    گوش دادن به قرآن هنگام نماز …45
    نماز اوّل وقت …45
    9.راه هاى ترويج نماز …47
    ترغيب به نماز اوّلوقت …47
    امر به معروف در تشويق به نماز …48
    عوامل مؤثر بر ايجاد علاقه به نماز …49
    راه هاى جذب جوانان به نماز …50
    تشويق به نماز …51
    شيوه هاى ترويج نماز …51
    رونق دادن به نماز مساجد …53
    فصل دوم) مقدمات نماز: …54
    1.طهارت …55
    فلسفه وضو …55
    تفاوت وضوى شيعه و اهل سنت …56
    تبيين معناى «إلى» در آيه وضو …58
    تفاوت غَسل با غُسل …58
    عدم كفايت حمام از غسل جنابت …59
    تأخير انداختن غسل جنابت …59
    نماز در حال جنابت …60
    آيه تيمم …61
    موارد تيمم …61
    2.لباس نمازگزار …62
    فلسفه حجاب درنماز …62
    مقدار پوشش زن در نماز و غيرنماز …63
    3.مكان نمازگزار …65
    اهميت مسجد …65
    ساخت مسجد …68
    معناى (خذوا زينتكم عند كل مسجد) …68
    تفاوت مسجد و حسينيه …69
    وجه نام گذارى مسجدالحرام …69
    توقف جُنُب و زن حائض در مسجد …70
    علت جلوتربودن مكان مرد از زن در نماز …70
    4.وقت شناسى …72
    پنج نوبت نماز …72
    جمع ميان دو نماز …73
    5.قبله شناسى …76
    فلسفه روبه قبله نماز خواندن …76
    تغيير قبله …77
    تغيير قبله و نسخ …78
    6. اذان و اقامه …81
    «اذان» درقرآن …81
    اذان درنمازهاى يوميه …81
    فوايد گوش دادن به اذان …82
    فصل سوم)نمازهاى واجب: …83
    1. نمازهاى واجب يوميه: …84
    نام نمازها …84
    عدم ذكرجزئيات نمازدرقرآن …84
    فلسفه اختلاف تعداد ركعت هاى نمازها …85
    3. بخشى از افعال نماز …86
    1/الف) نيت …86
    اخلاص در نيت …86
    2/الف) تكبيرة الاحرام …87
    ذكر تكبيرة الاحرام …87
    سوره هايى كه در نماز مى توان خواند …88
    علت خواندن سوره حمد در نماز …88
    معناى صراط مستقيم در سوره حمد …89
    حكم آمين گفتن بعد از حمد …91
    مخاطب «قل» در سوره توحيد …92
    حكم خواندن ترجمه نماز درقرائت …92
    فلسفه خواندن نماز به زبان عربى …93
    رعايت تجويد درنماز …93
    تلفظ مخارج حروف …94
    لزوم خواندن الفاظ و اذكار نماز …95
    1/ج) ركوع …96
    فلسفه يك ركوع و دو سجده …96
    2/ج) سجده …96
    سجده بر مهر …96
    سجده بر خاك نهايت عبوديت …98
    سجده زياد از صفات بندگان خاص …99
    حكم سجده بر روى قرآن …99
    سجده هاى واجب و مستحب قرآن …100
    علت سجده واجب قرآن …100
    ذكر سجده واجب قرآن …101
    احكام سجده واجب قرآن …101
    فلسفه نشستن و برخاستن در نماز …104
    مخاطب سه سلام آخر نماز …105
    فصل چهارم …106
    برخى ازمستحبات نماز …106
    1.قنوت …107
    علت استحباب قنوت در نماز …107
    دعاهاى قرآنى در قنوت …107
    2. تعقيبات نماز …109
    هدف از خواندن دعا …109
    شيوه آغاز تعقيب نماز …109
    آيه اى كه در تعقيب نماز عشا خوانده مى شود …110
    صلوات پيامبر9 …111
    علت خواندن آيه (إنّ الله و ملائكته يصلون...) …112
    تعقيبات نماز قضا …112
    تكبير گفتن بعد از نماز …113
    جمعى خواندن تعقيبات نماز …113
    فصل پنجم …115
    نمازهاى مستحبى …115
    1. نمازهاى مستحبى يوميه …116
    فضيلت نماز شب …116
    توفيق نماز شب …117
    ميل خواندن نماز شب …118
    آيه بيدارباش براى نماز شب …118
    كيفيت نمازشب …119
    كيفيت نماز شب …119
    الف) مختصر …119
    ب) طولانى …119
    قنوت …120
    وقت نمازشب …120
    علت خواندن نماز غفيله به كيفيتى خاص …120
    آياتى كه در نماز غفيله خوانده مى شود …121
    2. نمازهاى مستحبى غيريوميه …122
    فصل ششم) مباحث متفرقه …125
    1. نمازجماعت …126
    سفارش قرآن به نماز جماعت …126
    ثواب نماز جماعت …126
    احكام نماز جماعت …127
    امام جماعت …128
    3.نماز جمعه …130
    سفارش به نمازجمعه …130
    اهميت نماز جمعه …130
    آغاز وجوب نماز جمعه …132
    دعوت به تقوا در نماز جمعه …132
    4.نماز مسافر …134
    دليل شكسته بودن نمازمسافر …134
    نماز هنگام جنگ …136
    5.احكام نماز …137
    گريه كردن درنماز …137
    نماز بدون تقليد …137
    مجوز ترك نماز …138
    صله رحم با تارك صلاة …138




  10. تشکر


  11. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,648
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 دقیقه
    دریافت
    19
    آپلود
    0
    گالری
    38



    فصل اول ) كليات


    1.مفهوم شناسى نماز
    2.پيشينه نماز
    3.حكمت نماز
    4.اهميت نماز
    5.آثار و فوايد نماز
    6. پيامدهاى ترك نماز
    7. سهل انگارى درنماز
    8.كمال و حقيقت نماز


  12. تشکر


  13. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,648
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 دقیقه
    دریافت
    19
    آپلود
    0
    گالری
    38



    1.مفهوم شناسى نماز


    معناى لغوى و اصطلاحى نماز


    آيا واژه «نماز» درفارسى و «صلاة» در عربى از ابتدا به معناى همين افعال و حركاتِ خاص به كار رفته است؟


    عده اى معتقدند واژه نماز درلغتِ فارسى از لفظ پهلوى نماك (namac)گرفته شده كه آن هم از ريشه ايرانِ باستان واژه«نم»(nam) به معناى خم شدن و تعظيم كردن گرفته شده است.[1]

    از جمله معانى نماز در كتاب هاى لغت فارسى عبارتند از: بندگى، اطاعت، سجود، پرستش، خدمتكارى و فرمان بردارى.[2]

    برخى معتقدند «صلاة» از ريشه عبرى گرفته شده و به معناى كنيسه يهوديان است; به نظر نولدكه[3] «صلوة» از لفظ عبرى «صلوها» مشتق است.[4]

    چنان كه لفظ «صلوات» در آيه 40 سوره حج: (...لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ) نيز به همين معنا مى باشد.[5]

    راغب مى نويسد: اصل «صلاة» براى دعا بوده و از باب نام گذارى كل به نام اجزايش، بر نماز كه بخشى از اجزاى آن دعا است[6] اطلاق گشته. صاحب قاموس هم به دنبال ديدگاه مرحوم علامه طباطبائى(رحمه الله) «صلاة» را به معناى توجه و انعطاف گرفته است وافعالى را كه مسلمانان باآن كيفيت خاص انجام مى دهند، نيز يكى از مصاديق توجه و انعطاف به خداوندمى داند.[7]

    اين واژه در اصطلاح بر عبادتى مخصوص با كيفيتى خاص اطلاق مى شود.[8] درآيه:


    (هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَمَلاَئِكَتُهُ لِيُخْرِجَكُم مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَكَانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً)[9]

    نيز صلاتى كه به خداوند نسبت داده شده، به معناى رحمت ويژه خداوند در حق مؤمنان است.[10]



    [1]. بن خلف تبريزى،برهان قاطع،تحقيق محمد معين، ج4، ص2167.

    [2]. همان;برهان قاطع،فرهنگ دهخدا،ج14،انتشارات دانشگاه تهران،ص22731.

    [3]. دانشمندآلمانى كه آثارى در زمينه علوم قرآن دارد.

    [4]. ر.ك:دكتر محمد خزائلى،احكام قرآن، ص 338.

    [5]. ر.ك:راغب اصفهانى،مفردات الفاظ القرآن،ماده صلا.

    [6]. ر.ك: همان، مفردات الفاظ القرآن.

    [7]. ر.ك:سيدعلى اكبرقرشى، قاموس قرآن، ج4، ص149ـ148. جهت مطالعه بيشتر ر.ك:دكتر محمد خزائلى،احكام القرآن، ص338ـ340.

    [8]. همان; برهان قاطع، همان مفردات الفاظ القرآن، محمد سيدگيلانى، ص285.

    [9]. احزاب، آيه43.

    [10]. ر.ك:علامه طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج16، ص335.
    ویرایش توسط حکمتی فرد : ۱۳۸۹/۰۲/۰۶ در ساعت ۱۵:۱۰

  14. تشکر


  15. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,648
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 دقیقه
    دریافت
    19
    آپلود
    0
    گالری
    38



    تكرار واژه صلاة ومفهوم آن درقرآن


    واژه «صلاة»(نماز ـ دعا) چند بار در قرآن به كار رفته و در كدام آيات و سوره ها، است؟ لطفا موارد كاربرد آن رابيان كنيد.

    واژه «الصلوة» بدون مشتقات، 61 بار و با مشتقات، 98 بار در قرآن به كار رفته است;[1]

    از جمله آياتى كه درباره نماز سخن گفته اند عبارتنداز: سوره ابراهيم، آيه 31،37و40; اسراء، آيه78;لقمان، آيه4و17; انعام،آيه72; اعراف، آيه170 و ماعون، آيه4و5. در قرآن سوره اى كه به نماز اختصاص داشته باشد وجود ندارد، لكن برخى از سوره ها كه آيه هاى بيشترى از آنها به امر نماز پرداخته عبارتند از:
    1.بقره آيه هاى 3،43،45،83،110،153،157،177،238و277.
    2.نساء آيه هاى:43،77،90،101،102،103،142،162.
    3.مائده آيه هاى:6،55،58،91،106.


    واژه «صلى» در قرآن، دو ريشه دارد: يكى به معناى افروختن آتش يا چيزى شبيه آن: «صلى يصلى» مانند:

    (جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهَا فَبِئْسَ الْمِهَادُ)[2] و (تَصْلَى نَاراً حَامِيَةً)[3]

    اين معنا ارتباطى با «صلاة» ندارد. ديگرى خود واژه «صلوة» است; «صلى يصلو» كه درقرآن به چند معنا به كار رفته است:

    1. دعا، تبريك و تمجيد: (...وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ...)[4] و

    (إِنَّ اللَّهَ وَمَلاَئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلَّوا عَلَيْهِ...)[5].

    2. عبادت خاص (نماز): (فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلاَةَ فَاذْكُرُوا اللّهَ قِيَاماً وَقُعُوداً وَعَلَى جُنُوبِكُمْ فَإِذَا اطْمَأْنَنتُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاَةَ إِنَّ الصَّلاَةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَاباً مَوْقُوتاً)[6].

    3. عبادت: (وَمَا كَانَ صَلاَتُهُمْ عِندَ الْبَيْتِ إِلاَّ مُكَاءً وَتَصْدِيَةً...)[7].

    4. رحمت خداوند: (أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِن رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ...)[8].

    5. كنيسه هاى يهوديان: (لَهُدِّمَت صَومِعُ وبِيَعٌ وصَلَوتٌ ومَسـجِدُ يُذكَرُ فِيهَا اسمُ اللّهِ كَثيرًا...)[9].


    [1]. ر.ك:محمدفؤادعبدالباقى،المع جم المفهرس، واژه(صلى).

    [2]. ص،آيه56.

    [3]. غاشيه،آيه4.

    [4]. توبه،آيه103.

    [5]. احزاب،آيه56.

    [6]. نساء،آيه103.

    [7]. انفال،آيه35.

    [8]. بقره،آيه157.

    [9]. حج،آيه40.

  16. تشکر


  17. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,648
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 دقیقه
    دریافت
    19
    آپلود
    0
    گالری
    38



    معناى اقامه نماز

    منظور از «به پا داشتن نماز» در قرآن كريم چيست؟

    قرآن كريم، درباره «اقامه نماز» بسيار تأكيد كرده است; تا آن جا كه 46 بار، نماز را با واژه «اقامه» در تعبيرهاى گوناگون، تكرار كرده است.

    عبارت: (أقيموا الصلوة) نماز را به پا داريد; بارها در قرآن بيان شده است;

    مانندوَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلاَةِ...)[1];

    انجام دادن كارهاى نيك و برپاداشتن نماز را به آن ها وحى كرديم;

    چنان كه ملاحظه مى شود، كارهاى نيك با تعبير «فعل» (انجام دادن) ذكر شده، ولى در ميان كارهاى نيكو، نماز با تعبير «اقامه» (برپايى)
    مطرح شده است.

    براى اقامه نماز چند تفسير ارائه كرده اند:

    1. منظور از «اقامه» اين است كه تنها خودتان نمازخوان نباشيد; بلكه چنان كنيد كه آيين نماز در جامعه انسانى برپا شود و مردم با عشق و علاقه، به آن روى آورند.

    2. به گفته بعضى مفسران، تعبير «اقامه نماز» به جاى «خواندن» يا «به جاآوردن نماز»، بيان گر اين نكته است كه نماز شما تنهايك سرى از وردها اذكار و حركات نيست، بلكه بايد آن را به طور كامل بپا داريد; آن گونه كه آثار نماز در چهره و زندگى شما ديده شود; تنها لقلقه زبان و راست و خم شدن نباشد، بلكه روح نماز ـ كه همان تسليم مطلق در برابر خدا در همه امور است ـ در زندگى شما جلوه كند و حضور دل و توجّه قلبى به خدا ـ كه روح نماز است ـ در نماز حاصل شود.[2]

    3. اقامه نماز آن است كه با حدود و فرائضش انجام شود.

    4. برخى «اقامه» را به معناى ادامه دادن مى دانند; يعنى كسى نماز را به درستى بر پا مى دارد كه هميشه آن را ادامه دهد نه گه گاهى نماز بخواند:

    (فَوَيْلٌ لِّلْمُصَلِّينَ * الَّذِينَ هُمْ عَن صَلاَتِهِمْ سَاهُونَ)[3];

    پس واى بر نمازگزارانى كه در نماز خود سهل انگارى مى كنند.

    با مرورى به آيه هاى قرآن مى توان همه اين معانى را در اقامه منظور كرد، زيرا اقامه نماز ـ كه بدان مأموريم ـ مى تواند معناى جامعى داشته باشد و همه اين معانى را فراگيرد و آن اين كه نماز كامل، پيوسته و با خشوع و اثر گذار در جامعه باشد.
    (الَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلاَتِهِمْ دَآئِمُونَ)[4];

    (الَّذِينَ هُمْ فِى صَلاَتِهِمْ خَـشِعُونَ)[5]

    از لوازم متقى بودن و برپا كردن نماز اين است كه نمازگزاران علاوه بر خواندن نماز، براى برپا داشتن آن در جامعه نيز تلاش كند.[6]



    [1]. انبياء،آيه73.

    [2]. ر.ك:آية الله مكارم شيرازى و ديگران، تفسير نمونه، ج 1، ص 209، دارالكتب الاسلامية; محمد محمّدى اشتهاردى، نماز از ديدگاه قرآن و عترت.

    [3]. ماعون،آيه5ـ6.

    [4]. معارج،آيه23.

    [5]. مؤمنون، آيه2; ر.ك: على اكبر قرشى، قاموس قرآن، واژه قيام.

    [6]. على اكبر هاشمى رفسنجانى و ديگران، تفسير راهنما، ج 1، ص 107.

  18. تشکر


  19. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,648
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 دقیقه
    دریافت
    19
    آپلود
    0
    گالری
    38




    2.پيشينه نماز

    تاريخچه پيدايش نماز


    نماز از چه زمانى به وجود آمد؟ آيااز اول خلقت برانسان واجب بوده يا تنها مسلمانان مأمور به آن بوده اند، اگر وجود داشته كيفيت وكميت آن چگونه بوده است؟

    يكى از چيزهايى كه همه پيامبران الهى به آن دعوت مى كردند «پرستش خداوند» است. قرآن كريم از زبان پيامبران نقل مى كند كه به امّت هايشان مى گفتند:

    (اعبدوا الله);

    خدا را پرستش كنيد (مائده، آيه72 و 117; اعراف، آيه59 و 65 و 73 و 85; هود، آيه50 و 61 و 84 و...).

    اصل عبادت و پرستش خداوند در همه شريعت هاى الهى وجود داشته، ولى شكل و كيفيت آن متفاوت بود.

    از قرآن كريم استفاده مى شود كه نماز در امّت هاى پيشين هم بوده است; همه پيامبران از حضرت آدم تا حضرت خاتم نماز مى خواندند،اما از چگونگى آن اطلاع دقيقى در دست نيست. خداوند متعال خطاب به حضرت موسى(عليه السلام)مى فرمايد:

    (إنّنى أنا اللَّه لآ إلـهَ إلاّ أنا فاعبدنى و أقم الصّلوة لذكرى)[1];

    من «الله» هستم، معبودى جز من نيست; مرا بپرست و نماز را براى ياد من بر پادار.

    هم چنين قرآن كريم به نقل از حضرت عيسى(عليه السلام) مى فرمايد:

    (و جعلنِى مبارَكًا أينَ ما كُنتُ و أوصَنى بالصّلوة و الزَّكوة مادُمتُ حيًّا)

    [2]; و مرا وجودى پر بركت قرار داده، در هر كجا باشم و ]خداوند[ مرا به نماز و زكات توصيه كرده مادامى كه زنده ام.


    از اين آيات شريف روشن مى شود كه نماز در مكتب دو پيامبر بزرگ الهى ـ موسى و عيسى(عليهما السلام) ـ وجود داشته همان گونه كه در مكتب ديگر پيامبران بوده است، چنان كه درباره حضرت شعيب(عليه السلام) آمده است:

    (قالوا يـشعيب أصلوتكَ تأمرك أن نَّترك ما يعبد ءابآؤنآ)[3];

    گفتند: اى شعيب! آيا نمازت به تو دستور مى دهد كه آنچه را پدرانمان مى پرستيدند، ترك كنيم... .

    و نيز از زبان حضرت اسماعيل، مى فرمايد:

    (وَ كَانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَوةِ وَ الزَّكَوةِ وَ كَانَ عِندَ رَبِّهِ مَرْضِيًّا)[4];

    او همواره خانواده خود را به نماز و زكات دعوت مى كرد و همواره مورد رضايت پروردگارش بود.

    بنابراين هيچ شريعت و دينى، از نماز جدا نبوده، گرچه صورت ظاهرى آن، تفاوت داشته است. زرتشتيان، پنج نماز دارند كه در هنگام طلوع آفتاب و ظهر و عصر و اوّل شب و هنگام خواب، بپا مى دارند.[5]

    يهوديان در ساعت سوم و ششم و نهم روز و اوّل و آخر شب و هنگام تناول غذا، دعاهايى دارند[6].مسيحيان، روز يك شنبه و برخى روز شنبه در كليسا جلسه دعاى دسته جمعى تشكيل مى دهند.

    اما بايد توجه داشت كه آنچه امروزه، پيروان حضرت موسى(عليه السلام)(يهوديان) و پيروان حضرت عيسى(عليه السلام)(مسيحيان) به عنوان نيايش در كليسا و كنيسه به جاى مى آورند، با مناسكى كه به وسيله اين پيامبران الهى آورده شده بود، بسيار متفاوت است، زيرا آيين و كتاب هاى آسمانى اين دو پيامبر الهى دچار تحريف و دست خوش انحرافات پيروان آنها شده است.[7] در واقع نماز فعلى يهوديان و مسيحيان به دعا، نزديك تر است تا به مجموعه اى از اعمال.

    از اين رو كيفيت و كميت نماز در شريعت اسلام با شرايع پيشين متفاوت است، لكن در بيشتر آن آيين ها، سجده جزئى از اين عبادت محسوب مى شود.
    علاوه بر تشريع نماز در اديان الهى، بت پرستان نيز در برابر بت هايشان، وِردهايى مى خوانده اند.[8] اعراب جاهلى هم در مقابل كعبه مى ايستادند و باكف زدن و صوت كشيدن اظهار عبادت مى كردند:

    (وَمَا كَانَ صَلاَتُهُمْ عِندَ الْبَيْتِ إِلاَّ مُكَآءً وَتَصْدِيَةً)[9]و[10]

    و نماز و دعاى آنان نزد آن خانه جز سوت كشيدن و كف زدن نيست.


    [1]. طه،آيه14.

    [2]. مريم،آيه31.

    [3]. هود،آيه87.

    [4]. مريم،آيه55.

    [5]. محمدخزائلى، همان، ص40.

    [6]. ر.ك: محمدخزائلى، همان، ص40.

    [7]. ر.ك: آيت الله مكارم شيرازى و ديگران، تفسير نمونه، ج 14، ص 163 و 164.

    [8]. راغب اصفهانى، مفردات الفاظ القرآن، ص491.

    [9]. انفال،آيه35.

    [10]. عزيزالله محمدى، نماز معراج خاكيان، ص 16 ـ 18.

  20. تشکر


صفحه 1 از 18 12311 ... آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود