جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: مقام خلیفه اللهی نفس ناطقه

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۸۹
    نوشته
    741
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    19 ساعت 12 دقیقه
    دریافت
    13
    آپلود
    2
    گالری
    0

    مقام خلیفه اللهی نفس ناطقه




    بسم الله الرحمن الرحیم

    مقام خلیفه اللهی نفس ناطقه

    مبحث نفس شناسی از جمله مسائلی است که هم مورد توجه شرایع و هم مورد نظر و عنایت حکما و هم چنین عالمان تجربی واقع شده است و می توان گفت کیفیت و نحوه ی رویکرد و ورود به این مبحث مهم ، یکی از پایه های اصلی هر جهان بینی محسوب می شود.

    در این مقام ، سعی شده خیلی موجز و مختصر به نظریه ی صدرالمتالهین ملاصدرای شیرازی بپردازیم .ایشان بر اساس نظریه ی خویش درباب رابطه ی میان نفس و بدن ، به اثبات خلاقیت نفس برای ایجاد موجودات و پدیده های ذهنی و عینی می پردازد ، اعم از این که آن موجود یا پدیده ی ذهنی در خارج هم وجود پیدا کند یا صرفا مخلوق ذهن و نفس انسان باشد .
    انسان می تواند حتی تصورات و تصدیقاتی نامحسوس را در ذهن خود مجسم کند و به آن ها احکام ایجابی یا سلبی بدهد .
    به بیان دیگر ، ما می توانیم چیزهایی را تصور کنیم که وجود محسوس ندارند و با حس به ذهن ما منتقل نشده اند در حالی که ما قضایا و احکامی را بر همان چیزی که در ذهنمان تصور کردیم مترتب می کنیم : مثلا ما کوه طلا را تصور می کنیم و می گوییم کوه طلا زرد است . یعنی زرد بودن را بر آن حمل می کنیم .درست است که در عالم خارج کوهی از طلا وجود ندارد اما این جمله صادق است به دلیل قضیه ی مقدره الوجود . یعنی اگر کوه طلایی در عالم خارج ( وجود داشته ) باشد آن زرد است .

    این صورت ها وابسته به انسان است و صدوری هستند نه حلولی که در ذهن انسان وارد شده باشند . مثلا آبی که بر روی دست خود می ریزیم ، در واقع عارض و وارد بر دست ما می شود دست ما می شود محل و آب می شود حال .. اما با تصور کردن آب در ذهن ، این طور نیست که آب بر ذهن ما وارد شود بلکه نفس ما مولّد و خلّاق آن آب (متصور) است . در حالی که دست ما خلاق آب نیست بلکه قابل و پذیرنده ی آب است . اما نفس خالق آن آبی است که در آن و در عالم نفس ، وجود پیدا می کند . حال و محل مربوط به جهان مادی است نه جهان ذهن که حلولی در آن رخ نمی دهد بلکه ایجاد صور نفسانیه ، مخلوق نفس ما هستند
    چگونه است که خداوند متعال در عالم عین (خارج) آب و آتش را ایجاد می کند ؟ همان کاری را که خداوند متعال با ماهیت آبی می کند ، و وجود می دهد ، نفس هم با ماهیت آبی می کند و وجود می دهد . دور نیست اگر بگوییم که نفس ما یک خدایی است در عالم خودش . که من عرف نفسه فقد عرف ربّه ... بنابراین نفس قیوم مخلوقات خویش است . یعنی تا زمانی که به مخلوقاتش توجه و عنایت داشته باشد ، آن ها وجود خواهند داشت و هرگاه توجه و التفات خود را از آن ها بردارد ، نابود می شوند . مانند وقتی که یک ساختمان چند طبقه را تصور کنیم آن ساختمان در ذهن ما وجود دارد ، و به محض این که به آن بی توجه شویم ، آن صورت ذهنی نابود می شود . این صفت نفس ، درست مانند خالقیت خداوند عزوجل است که با کمتر التفاتی ، خلق می کند و اگر لحظه ای توجه و التفاتش را از مخلوقش بردارد ، آن مخلوق فانی می شود.
    پس وقتی که ما فکر می کنیم ، مولّد و خلاقیم و نفس ما تولید گر است .

    صدرا در کتاب شواهد الربوبیه بر این قدرت نفس به واسطه ی قوه ی خیال ، تاکید می کند قدرتی که نفس به وسیله ی آن ، نیروی إنشا و ایجاد را بنا به امر " کُن " داراست و این قدرتی است که خداوند متعال به خلیفه ی خود عنایت فرموده است چرا که نفس ، مِثال ِ خداست نه مثل او .، زیرا " لیس کمثله شی ء " یعنی خداوند مثل ندارد( هم چنان که ضد و ندّ هم ندارد ) و مثال با مثل تفاوت دارد .

    هم چنین مثال با اصل هم بسیار متفاوت است و این نکته ای ظریف است که توجه به آن ضروری است .... بدین ترتیب صوری که عارف شهود می کند فقط صُوَر عالم مثال نیست بلکه صور مخلوق به واسطه ی خلاقیت نفس عارف و هنرمند نیز می باشد .

    شاید این پرسش ایجاد شود که اگر می گویید نفس هم خالق است پس چرا نمی تواند در عالم خارج ایجاد کند ؟
    پاسخ این است که گرچه نفس از سنخ عالم ملکوت است و نیرومند و خلاق می باشد اما به دلیل وابستگی اش به بدن ، و عالم ماده نمی تواند در عالم خارج ایجاد کند .هر چه بُعد امکانی و مادی فاعل ( یعنی همان نفس ) کم تر باشد ، بر بعد تجردش افزوده می گردد و به فاعل الهی نزدیک تر می شود . فاعل الهی فاعلی است که بُعد ایجادی دارد برخلاف فاعل طبیعی .
    پس می توان چنین نتیجه گرفت که هر چه انسان ، از تعلقات مادی و وابستگی های عالم ماده ، فاصله بگیرد ، قدرت خالقیت نفسش افزوده می شود و در مراتب بالاتر می تواند در عالم خارج هم به ایجاد بپردازد ... .
    (ادامه دارد...)
    ***************************************

    چکیده ای از مباحث مطرح شده توسط حضرت استاد محقق داماد ( دام ظله)
    و با کمک و همکاری دوستم سرکار خانم آ.کریمی

    ویرایش توسط سدید : ۱۳۸۹/۱۲/۱۶ در ساعت ۱۵:۵۱
    یالطیف
    انسانی که از خود استقلال و اختیار و اراده نشان می دهد،هرگز تحت ولایت خدا نخواهد بود

    الهی أغنِنی بتدبیرک لی عَن تَدبیری و بإختیارِک عن إختیاری
    ___________________________________

    گروه امام موسی صدر
    http://www.askquran.ir/group183.html
    بالأمس قلنا ستعود يوماً

    واليوم نقول ستعود حتماً

    إن شاء الله

    http://img4up.com/up2/49488833027571286680.jpg


  2.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود