جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: معناى مكر خداوند در قرآن چيست؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۹۰
    نوشته
    87
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    1 ساعت 18 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    معناى مكر خداوند در قرآن چيست؟




    سلام خسته نباشید میخواستم ازتون بپرسم که معنای معناى مكر خداوند در قرآن چيست؟


    کارشناس بحث : پاسخگوي معارف قرآن
    ویرایش توسط همکار مدیر سایت : ۱۳۹۰/۰۲/۱۳ در ساعت ۲۰:۱۰

  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,382
    مورد تشکر
    67 پست
    حضور
    13 روز 20 ساعت 18 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با سلام و عرض ادب خدمت شما دوست عزيز
    دوست عزيز در مورد سوالتون عرض كنم كه كاربرد «مكر» در مورد خداوند با كاربرد آن در مورد آدميان، كاملاً متفاوت است. مكر در آدميان، نوعا از موضع ضعف صورت مي‏گيرد كه آنان با ترفندهايي، قصد غلبه و رسيدن به هدف خود را دارند.

    ولي در ذات سبحان خداوند، ضعف و قصوري وجود ندارد تا براي رسيدن به اهداف به ترفند متوسل شود.ازاين‏رو معناي مكر و كلمات مشابه آن در قرآن (كيد، استهزا و...)، همان برنامه و سنن الهي در آفرينش است كه مكركنندگان با آن مواجه خواهند شد؛ ولي از آن جهت كه جريان اين امور قدري پيچيده و دور از انظار است، كلمه «مكر»درباره آن به كار رفته است.

    پس مثلا معناي آيه لا يأمن مكر اللّه‏... آن است كه: تنها زيان‏كاران خود را از مواجهه با سنت‏هاي الهي در امان مي‏بينند، در حالي كه حتي پيامبران و اوليا نيز خود را مصون نمي‏دانند. معناي جمله لاتمكر بي في حيلتك نيز آناست كه مرا مستحق كاربرد مكر خود نگردان (مانند عذاب و سنن ديگر، نه آن كه مرا از مكر خود ايمن نگه دارد.

    حال به اين حديث زيبا دوستان دقت بفرماييد:
    از امام رضا (ع) نقل شده است كه مكر الهي، به معناي مجازات الهي است{تفسير صافي، فيض كاشاني، ج 2، ص 222 (نشر دار المرتضي، تصحيح اعلمي)}. قرطبي از مفسران اهل سنّت، نيز مي‏گويد: منظور از مكر خدا، عذاب و جزاي او بر مكر بندگان است{لجامع لأحكام القرآن، ج 7، ص 254، ذيل آيه 99 اعراف (دار احيأ التراث العربي، بيروت، 1405 ه}.

    علامه طباطبايي در تفسير الميزان، ذيل آيه 26 و 27 از سوره بقره، مي‏نويسد: «در قرآن مجيد، اضلال (گمراه كردن)،خدعه و مكر، كمك‏رساني به بندگان براي عصيان‏گري و طغيان، مسلط ساختن شيطان بر انسان و نظاير آن به نحوي به خداوند متعال نسبت داده شده است كه با ساحت قدس او و منزه بودنش از آلودگي به نقص و زشتي و مكر سازگار باشد.

    بديهي است كه كليه اين مفاهيم در نهايت به اضلال و انواع آن باز مي‏گردد و هر اضلالي را، حتي اضلال بدوي و اضلالي كه با اغفال صورت پذيرد را نمي‏توان به خداوند نسبت داد و شايسته او هم نيست. آري اضلال به معناي مجازات وكيفر و ياري نكردن و رها ساختن به حال خود، براي كسي كه با سؤ اختيار خويش به پيشواز گمراهي مي‏رود، براي خداوند ثابت است»{ر. ك: الميزان، ج 1، ص98 و 99 ذيل آيه 26 و 27 سوره بقره (تصحيح اعلمي، مؤسسْ الأعلمي للمطبوعات، بيروت، چاپ اول، 1411 ه)}.

    ادامه دارد...


    ویرایش توسط عمار : ۱۳۹۰/۰۲/۱۵ در ساعت ۲۳:۵۰
    معناى مكر خداوند در قرآن چيست؟

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن



  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,382
    مورد تشکر
    67 پست
    حضور
    13 روز 20 ساعت 18 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با سلام مجدد
    در ادامه عرض كنم كه علامه در جايي ديگر، ذيل آيه 99 سوره اعراف (أفأمنوا مكر الله...)، گويد:«مكر از سوي خداوند تعالي، فقط به صورت مجازات و كيفر دادن صحيح است. بدين ترتيب كه كسي معصيت كند و در پي آن خداوند او را به طوري يا از جايي كه نمي‏داند، مؤاخذه نمايد يا كاري كند كه او را به سوي عذاب سوق دهد و او خود متوجه نشود. اما مكر ابتدايي، بدون آن كه پيش از آن گناه و معصيتي تحقق گيرد، نسبت به خداوند متعال ممتنع است»
    {همان، ج 8، ص 206}.

    بنابراين مكري كه به خدا نسبت داده مي‏شود، همان كيفر و مجازات الهي است كه بر اثر گناه و معصيت بنده محقق مي‏شود يا حداقل امكان تحققش وجود دارد. اما اين كه چرا به مجازات و كيفر الهي «مكر» گويند، از اين روست كه شخص معصيت كار متوجه نمي‏شود از چه ناحيه‏اي يا چگونه بلا بر او نازل شده است.

    در مجمع البيان در اين باره آمده است:« به عذاب، مكر اطلاق شده است؛ از آن رو كه اهل عذاب از جايي يا به گونه‏اي كه علم و آگاهي ندارد، به آن دچار مي‏گردند؛ همچنان كه مكري كه از ناحيه مكر كننده به مردم مي‏رسد، از جايي است يا به گونه‏اي است كه آنان بدان آگاهي ندارند»
    {مجمع البيان، ج 4، ص 315، ذيل آيه 99 اعراف ( تحقيق لجنْ من العلمأ و المحققين الاحضائيين، مؤسسْ الأعلمي للمطبوعات، چاپ اول، 1415 }.

    نكته قابل ذكر ديگر آن است كه گاهي عذاب الهي به صورت نعمت هايي چون سلامت، تندرستي، طول عمر و فزوني ثروت براي برخي از انسان‏ها ظاهر مي‏گردد ؛ به طوري كه چنين انسان‏هايي حتي گمان مي‏كنند مورد نظر و عنايت خاص خداوند قرار گرفته‏اند؛ حال آن كه مبتلا به مكر الهي شده‏اند.
    در چنين حالي است كه مكرشدگان به غفلت و خوش‏گذراني مي‏پردازند تا عمرشان به سر آيد يا ناگهان به بلايي آشكار گرفتار كردند. از اين روست كه برخي مكر الهي را به «استدراج»{يعني گام به گام و پله به پله در ورطه هلاك افكندن} معنا و ترجمه كرده‏اند.
    {ر.ك: الجامع لأحكام القرآن، ج 7، ص 254، ذيل آيه 99 اعراف ؛ مجمع البيان، ج 4، ص 315، ذيل آيه 99 اعراف. }

    در آيه 182 سوره اعراف مي‏خوانيم: (و الذين كذبوا بآياتنا سنستدرجهم من حيث لا يعلمون)؛ و آن‏ها كه آيات ما را تكذيب كردند، به تدريج از جايي كه نمي‏دانند، گرفتار مجازاتشان خواهيم كرد».
    {ترجمه آيه از برگردان آيت الله مكارم شيرازي است.}

    ملا محسن فيض كاشاني در شرح استدراج مزبور گفته است: «استدراج در اصل يعني گام به گام بالا بردن و گام به گام پايين بردن؛ به گونه‏اي كه شخصِ مستدرج متوجه آن نشود. بدين صورت كه نعمت هايي پي در پي بر تكذيب كنندگان و عاصيان نازل شود. همين موجب مي‏گردد كه آنان گمان كنند اين نعمت‏ها از الطاف الهي است و به اين خيالِ خام به كفران خود در گمراهي شدت بخشند تا آن كه عذاب الهي بر آنان حتمي شود».
    {تفسير صافي، ج 2، ص 256، ذيل آيه 182 سوره اعراف، با اندكي تصرف. چاپ مؤسسه الهادي، به تحقيق شيخ حسن اعلمي}
    ویرایش توسط عمار : ۱۳۹۰/۰۲/۱۵ در ساعت ۲۳:۵۰
    معناى مكر خداوند در قرآن چيست؟

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن



  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,382
    مورد تشکر
    67 پست
    حضور
    13 روز 20 ساعت 18 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0

    پست جمع بندی موضوع




    پرسش:
    معناى مكر خداوند در قرآن چيست؟


    پاسخ:
    كاربرد «مكر» در مورد خداوند با كاربرد آن در مورد آدميان، كاملاً متفاوت است. مكر در آدميان، نوعا از موضع ضعف صورت مي‏گيرد كه آنان با ترفندهايي، قصد غلبه و رسيدن به هدف خود را دارند.
    ولي در ذات سبحان خداوند، ضعف و قصوري وجود ندارد تا براي رسيدن به اهداف به ترفند متوسل شود.ازاين‏رو معناي مكر و كلمات مشابه آن در قرآن (كيد، استهزا و...)، همان برنامه و سنن الهي در آفرينش است كه مكركنندگان با آن مواجه خواهند شد؛ ولي از آن جهت كه جريان اين امور قدري پيچيده و دور از انظار است، كلمه «مكر»درباره آن به كار رفته است.
    پس مثلا معناي آيه لا يأمن مكر اللّه‏... آن است كه: تنها زيان‏كاران خود را از مواجهه با سنت‏هاي الهي در امان مي‏بينند، در حالي كه حتي پيامبران و اوليا نيز خود را مصون نمي‏دانند. معناي جمله لاتمكر بي في حيلتك نيز آناست كه مرا مستحق كاربرد مكر خود نگردان (مانند عذاب و سنن ديگر، نه آن كه مرا از مكر خود ايمن نگه دارد.
    حال به اين حديث زيبا دوستان دقت بفرماييد:
    از امام رضا (ع) نقل شده است كه مكر الهي، به معناي مجازات الهي است(1). قرطبي از مفسران اهل سنّت، نيز مي‏گويد: منظور از مكر خدا، عذاب و جزاي او بر مكر بندگان است(2).
    علامه طباطبايي در تفسير الميزان، ذيل آيه 26 و 27 از سوره بقره، مي‏نويسد: «در قرآن مجيد، اضلال (گمراه كردن)،خدعه و مكر، كمك‏رساني به بندگان براي عصيان‏گري و طغيان، مسلط ساختن شيطان بر انسان و نظاير آن به نحوي به خداوند متعال نسبت داده شده است كه با ساحت قدس او و منزه بودنش از آلودگي به نقص و زشتي و مكر سازگار باشد.
    بديهي است كه كليه اين مفاهيم در نهايت به اضلال و انواع آن باز مي‏گردد و هر اضلالي را، حتي اضلال بدوي و اضلالي كه با اغفال صورت پذيرد را نمي‏توان به خداوند نسبت داد و شايسته او هم نيست. آري اضلال به معناي مجازات وكيفر و ياري نكردن و رها ساختن به حال خود، براي كسي كه با سؤ اختيار خويش به پيشواز گمراهي مي‏رود، براي خداوند ثابت است»(3).
    علامه در جايي ديگر، ذيل آيه 99 سوره اعراف (أفأمنوا مكر الله...)، گويد:«مكر از سوي خداوند تعالي، فقط به صورت مجازات و كيفر دادن صحيح است. بدين ترتيب كه كسي معصيت كند و در پي آن خداوند او را به طوري يا از جايي كه نمي‏داند، مؤاخذه نمايد يا كاري كند كه او را به سوي عذاب سوق دهد و او خود متوجه نشود. اما مكر ابتدايي، بدون آن كه پيش از آن گناه و معصيتي تحقق گيرد، نسبت به خداوند متعال ممتنع است»
    (4).
    بنابراين مكري كه به خدا نسبت داده مي‏شود، همان كيفر و مجازات الهي است كه بر اثر گناه و معصيت بنده محقق مي‏شود يا حداقل امكان تحققش وجود دارد. اما اين كه چرا به مجازات و كيفر الهي «مكر» گويند، از اين روست كه شخص معصيت كار متوجه نمي‏شود از چه ناحيه‏اي يا چگونه بلا بر او نازل شده است.
    در مجمع البيان در اين باره آمده است:« به عذاب، مكر اطلاق شده است؛ از آن رو كه اهل عذاب از جايي يا به گونه‏اي كه علم و آگاهي ندارد، به آن دچار مي‏گردند؛ همچنان كه مكري كه از ناحيه مكر كننده به مردم مي‏رسد، از جايي است يا به گونه‏اي است كه آنان بدان آگاهي ندارند»
    (5).


    منابع:
    1- تفسير صافي، فيض كاشاني، ج 2، ص 222،نشر دار المرتضي، تصحيح اعلمي.
    2- لجامع لأحكام القرآن، ج 7، ص 254، ذيل آيه 99 اعراف،دار احيأ التراث العربي، بيروت، 1405 ه.
    3- الميزان، ج 1، ص98 و 99 ذيل آيه 26 و 27 سوره بقره،تصحيح اعلمي، مؤسسْ الأعلمي للمطبوعات، بيروت، چاپ اول، 1411 ه.
    4- همان، ج 8، ص 206.
    5-
    مجمع البيان، ج 4، ص 315، ذيل آيه 99 اعراف ( تحقيق لجنْ من العلمأ و المحققين الاحضائيين، مؤسسْ الأعلمي للمطبوعات، چاپ اول، 1415.
    ویرایش توسط عمار : ۱۳۹۰/۰۸/۲۲ در ساعت ۰۹:۰۳
    معناى مكر خداوند در قرآن چيست؟

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن


  6. تشکر


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود