جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: لطفا قيامهاي مهم شيعي تا سال 250 ه‍ ق را عنوان فرمائيد؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۹۰
    نوشته
    71
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    1 ساعت 40 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    لطفا قيامهاي مهم شيعي تا سال 250 ه‍ ق را عنوان فرمائيد؟




    سلام و خسته نباشید لطفا قيامهاي مهم شيعي تا سال 250 ه‍ ق را عنوان فرمائيد؟



    کارشناس بحث : پاسخگوي تاريخي
    ویرایش توسط همکار مدیر سایت : ۱۳۹۰/۰۳/۱۸ در ساعت ۰۱:۴۷

  2. تشکرها 2


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۸
    نوشته
    2,082
    مورد تشکر
    84 پست
    حضور
    14 روز 16 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    0
    گالری
    0

    جمع بندی




    پرسش:
    لطفا قيام های مهم شيعی تا سال 250 (ه‍ ق) را عنوان فرمائيد؟


    پاسخ:

    قبل از هر چيز لازم است به يك نكته اشاره كنم و آن اين كه مراد از شيعه در اين قيام ها،شيعه به معنای عام آن است نه شيعه داوزده امامی،لذا شامل قيام هايی هم كه توسط شيعيان زيدی و اسماعيلی هم صورت گرفته است می شود.

    از آن جايی كه معرفی تمام قيام هايی كه توسط شيعيان در اين دوره زمانی مورد نظر اتفاق افتاده است، نيازمند فرصتی مناسب و ارائه مطالبی طولانی است، لذا فقط به معرفی قيام های مهم اين دوره اكتفا می كنيم.

    قيام های شيعی و برخورد مسلحانه شيعه بعد از كربلا و نهضت عاشورا شروع می شود.

    بعد از شهادت امام حسين (عليه السّلام) در دهه 60 (هـ ق) دو قيام شيعي به نام توابين و مختار به وقوع پيوست كه رهبران اين دو قيام، از شيعيان پاك باخته ای بودند كه ماهيتی كاملاً شيعی داشتند، در مورد رهبران توابين، هيچ اختلاف نظری نيست كه آنان از اصحاب پيامبر و شيعيان امير المؤمنان بودند(1)، در مورد مختار بزرگان و رجال شناسان شيعه همه قائل به حسن نيت او هستند. اگر چه از سوی مخالفان و بنی اميه سخنان منفی در مورد او گفته شده است.

    شروع قيام ها در قرن دوم به شرح ذيل می باشد:

    ـ قيام زيد:
    زيد فرزند بزرگوار امام سجاد (عليه السّلام) و برادر امام باقر (عليه السّلام) است كه در مقابل ستمكاری های هشام خليفه اموی و عمالش به پا خاست و بر ضد امويان قيام كرد. زيد كه براي شكايت از يوسف بن عمرو، حاكم عراق به دمشق نزد هشام رفته بود، مورد تحقير و سرزنش هشام قرار گرفت و پس از برگشتن از شام در كوفه، شيعيان اطراف او را گرفتند و او را به قيام عليه بنی اميه ترغيب كردند. ولي با تير خوردن او در گرما گرم جنگ قيامش به شكست انجاميد و خودش به شهادت رسيد.(2)

    درباره شخصيت و قيام زيد، روايات مختلفی وارد شده است كه دسته ای از اين روايات بر نكوهش او دلالت دارند، اما عالمان و صاحب نظران شيعه بر اين عقيده اند كه زيد فردی بزرگوار و مورد ستايش بود و مدركی قابل قبول دال بر انحراف او در دست نيست.

    شيخ مفيد درباره او می گويد:

    «عده زيادی از شيعه مذهبان او را امام می دانند و علتش اين است كه زيد خروج كرد و مردم را به رضای آل محمد (صلّي الله عليه و آله) فرا خواند و مردم خيال كردند منظورش خودش می باشد در حالی كه منظورش اين نبود، زيرا می دانست كه برادرش امام باقر (عليه السّلام) امام بر حق است و او نيز به امامت فرزندش امام صادق (عليه السّلام) وصيت كرده است.»(3)

    به علاوه امام صادق (عليه السّلام) پس از شهادت زيد، خانواده اش را تحت تكفل گرفت و به خانواده های كسانی كه همراه زيد شهيد شده بودند رسيدگی می كرد و در يك نوبت هزار دينار در ميان آن ها پخش كرد.(4)

    ـ قيام يحيي بن زيد:
    بعد از شهادت زيد در سال 121 (هـ ق) پسرش، يحيي، دنبال كار پدر را گرفت و از راه مدائن به خراسان رفت و مدتی در شهر بلخ به صورت ناشناس می زيست، تا اين كه نصر بن سيّار، او را دستگير كرد و مدتی در زندان بود تا اين كه بعد از مرگ خليفه اموی، هشام از زندان گريخت و مردم زيادی از شيعيان خراسان اطراف او جمع شدند، او به سوی نيشابور آمد و با حاكم آن جا، عمر بن زراره قسري، جنگيد و او را شكست داد. و بالاخره در سال 125 (هـ ق) در جوزجان، هنگام جنگ با سپاه بنی اميه، تيری به پيشانيش اصابت كرد و در ميدان جنگ كشته شد و نيروهايش پراكنده شدند.(5)

    برخلاف قيام زيد، قيام پسرش يحيي كاملاً رنگ و بوی زيدی داشته است برای اين كه او به نوعي به امامت قائل بوده و خود را وصی و جانشين پدر می دانسته، از اين جاست كه فرقه زيديه شكل می گيرد و راهشان از راه شيعه اماميه و اثنا عشريه به كلی جدا می شود. آنان حتی در مسائل فقهي نيز به امامان معصوم (عليه السّلام) رجوع نمي كردند.(6)

    -قيام عبدالله بن معاوية بن عبدالله بن جعفر الطيار
    قيام عبدالله بن معاويه از جمله جنبش های سياسی- اجتماعی پايان عصر اموی است كه همزمان با تكاپوی آشكار عباسيان در سال های (126-127) عليه سلطه سياسی نظام خلافت اموی آغاز شد. اين جنبش از ابعاد مختلف سياسی، اجتماعی و اقتصادی حائز اهميت است چرا كه جدّی ترين رقيب سياسی و ايدئولوژيك عباسيان محسوب می شد.

    ـ قيام محمد نفس زكيه:
    بعد از قيام زيد و پسرش يحيي اوج قيام های علويان در قرن دوم بود. يكی از اين قيام ها در زمان منصور عباسی بود كه رهبری اين قيام را محمد نفس زكيه، بر عهده داشت، كه جز امام صادق (عليه السّلام) عموم بنی هاشم با او بيعت كرده بودند؛ حتي عالمان و فقيهان اهل سنت چون ابوحنيفه و ديگران با او بيعت كردند و روايات نبوی منقول درباره مهدی (عليه السّلام) را بر او تطبيق می دادند.(7)

    ـ قيام ابن طباطبای حسنی:

    يكی ديگر از قيام های علويان كه از گستردگی خاصی برخوردار بود در عصر پس از مرگ هارون ـ و جنگ بين دو پسرش امين و مأمون بر سر حكومت ـ است، در اين زمان شيعيان فرصت را غنيمت شمردند و قيام های علويان نيز به اوج خود رسيد در اين عصر به خاطر وجود فرمانده نظامی لايق مثل ابوالسريا در جبهه علويان تمام عراق«جز بغداد»، حجاز، يمن، و جنوب ايران از قلمرو حكومت عباسيان خارج شد(8) لشكر ابوالسرايا با هر سپاهی كه رو به رو می شدند، آن را تار و مار می كردند و به هر شهری كه می رسيدند، آن جا را تسخير می كردند، می گويند در نبرد ابوالسّرايا دويست هزار نفر از سربازان خليفه كشته شدند، در حالي كه از روز قيام تا روز گردن زدن وی، بيش از ده ماه طول نكشيد.(9)

    -قيام محمد ديباج
    در دوران مأمون، محمد ديباج فرزند امام صادق (علیه السلام) در حجاز در سال 200 هجري قيام كرد و در مكه به عنوان اميرالمؤمنين با او بيعت شد. از آن جا كه اين قيام فقط به مكه منحصر بود جدی تلقی نشد و محمد بن ديباج در حضور مردم خودش را خلع كرد.(10) از عوامل عدم موفقيت او ناتوانی در سازماندهی دقيق قيام، اعتماد به يارانی سست كردار كه برخی از ارازل و اوباش مكه بودند و ترديد برخی از مردم مكه برای بيعت با وی عنوان شده است.

    ـ قيام محمد بن قاسم:
    در نيمه اول قرن سوم می توان به قيام محمد بن قاسم از نوادگان امام سجاد (عليه السّلام) اشاره كرد كه در سال 219 (هـ ق) رخ داد. از ديگر مقاطع گسترش قيام های شيعی، سال 250 (هـ ق) در عصر خلافت مستعين عباسی است، در اين سال حسن بن زيد دست به قيام زدند.

    ـ قيام علويان طبرستان:
    از شورش های موفقی كه منجر به تشكيل دولتی مستقل بود شورش "حسن بن زيد" بود وی كه عالمی بزرگ و فقيهی ديندار و ساكن ری بود به دعوت مردم طبرستان به آن ديار رفت و در 250 (هـ ق) پس از پيروزي‌های درخشان توانست بر عاملان عباسی پيروز شود و دولت علويان طبرستان را ايجاد كند و به "داعي كبير" ملقب شود. حكومت علويان طبرستان حدود 60 سال مستقل از حكومت مركزی به حيات خود ادامه داد.

    معرفی منابع جهت مطالعه بيشتر:
    1. تشيع در مسير تاريخ، نوشته سيد حسين جعفری، ترجمه سيد محمد تقی آيت الهی.
    2. جهاد شيعه در دوره اول عباسی، تأليف دكتر سميره مختار ليثي، ترجمه محمد حاجی تقی.
    3. جنبش های شيعی در تاريخ اسلام، هاشم معروف حسنی، ترجمه سيد محمد صادق عارف.

    ______________
    (1) رجوع شود به دكتر سيد حسين جعفري، تشيع در سير تاريخ، ترجمه: دكتر سيد محمد تقي آيت الله، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، ط نهم، 1378 هـ .ش، 268ـ 273.
    (2) مسعودي، علي بن الحسين، مروج الذهب، بيروت، منشورات موسسه الاعلمي للمطبوعات، 11411 هـ ، ج3، ص 318، 230.
    (3) مفيد، محمد بن محمد بن نعمان. الارشاد، ترجمه، محمد باقر مساعدي خراساني، كتابفروشي اسلامي، ص 520.
    (4) همان، ص 345.
    (5) ابن واضح، تارخي يعقوبي، قم، منشورات الشريف الرضي، 1414هـ ، ج 2، ص 326و 327 و 333.
    (6) محري، غلام‌حسين، تاريخ تشيع از پيدايش تا پايان غيبت صغري، انتشارات فصالح، 1382ش، ص151 و 150.
    (7) همان ص 254 و 255 و 251 و 347.
    (8) ابن واضح، تاريخ يعقوبي، قم، منذرات الشريف الرضي، 1414 هـ ، ج2، ص 445.
    (9) محری، غلام‌حسن، همان، ص 157 و 156.
    (10) طبري، محمد بن جرير؛ تاريخ طبري، تهران، اساطير، ج 8، ص 539- 538.

    ویرایش توسط عظيم : ۱۳۹۵/۰۱/۲۷ در ساعت ۱۷:۱۰ دلیل: همکار ویراستار تدوین


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود