جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: در قرآن كريم نفس اماره به چه چيزي اطلاق شده است؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۹۰
    نوشته
    54
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    1 ساعت 41 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    در قرآن كريم نفس اماره به چه چيزي اطلاق شده است؟




    سلام در قرآن كريم نفس اماره به چه چيزي اطلاق شده است؟


    کارشناس بحث : پاسخگوي مباحث قرآني
    ویرایش توسط همکار مدیر سایت : ۱۳۹۰/۰۳/۲۸ در ساعت ۱۳:۴۶

  2. تشکر


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    2,764
    مورد تشکر
    6 پست
    حضور
    15 روز 10 ساعت 21 دقیقه
    دریافت
    3
    آپلود
    0
    گالری
    2



    سلام به شما کاربر گرامی،

    دانشمندان علم اخلاق، براي نفس سه مرحله ذکر کرده اند:


    1. نفس امّاره:
    همان نفس سركشی كه انسان را به گناه فرمان می ‌دهد و به هر سو که بخواهد، می ‌كشاند لذا به او امّاره گفته اند؛ یعنی بسیار فرمان دهنده (به بدی) .

    «و ما ابري نفسي ان النفس لامارة بالسوء الا ما رحم ربي ان ربي غفور رحيم؛[1]
    پس هرگز نفس خويش را تبرئه نمی ‌كنم كه نفس به بدی ها بسیار امر می ‌كند مگر آن چه كه پروردگارم رحم كند، پروردگارم غفور و رحيم است».

    امیر بیان ـ عليه السلام ـ می فرمايد:
    «و انها لا تزال تنزع الي معصية في هويً؛[2]
    نفس پيوسته خواهان نافرمانی و معصيت است».

    2. نفس لوامه:
    اين مرحله از نفس، پس از تعليم و تربيت و مجاهدت انسان بدست می ‌آید. در اين مرحله ممكن است انسان بر اثر طغيان غرايز، گاهی مرتكب خطایی شود اما فوراً پشيمان می ‌شود و این نفس او را ملامت و سرزنش نموده لذا فرد گنه کار صاحب این نفس، تصميم بر جبران گناه گرفته و توبه می ‌كند:
    «لا اقسم بيوم القيامه و لا اقسم بالنفس اللوامة؛[3]
    سوگند به روز رستاخيز و سوگند به نفس سرزنش‌گر».

    3. نفس مطمئنه:
    در این مرحله‌ از رشد نفس انسان به جايی می ‌رسد كه غرايز سركش نفسانی در برابر او رام می ‌شوند، زيرا عقل و ايمان در این فرد آن چنان تقویت شده كه غرايز در برابر آن توانايی چندانی برای مقابله و سرکشی ندارد؛ اين همان مرحله آرامش و سكينه نفس است و انبیا و اولیای الهی صاحب چنین مقامی هستند.

    «يا ايتها النفس المطمئنه ارجعي الي ربك راضية مرضية فادخلي في عبادي فادخلي جنتي؛[4]
    تو اي روح آرام يافته، به سوي پروردگارت بازگرد در حالي كه هم تو از او خشنودي و هم او از تو خشنود است، پس در سلك بندگانم در آي و در بهشتم وارد شو.»


    ------------------------------
    برخی ويژگی های نفس اماره:

    1. مطيع هوی و هوس:
    شيطان عمل بد را برای او زينت داده و بر قلب او پرده‌ای كشيده كه خير و شر را تشخيص نمی ‌دهد و جاهلانه عمل می کند:

    «ان يتبعون الا الظن و ما تهوي الانفس؛[5]
    آنان جز از گمان های بی اساس و از هوای نفس پيروی نمی ‌كنند»

    گاهی برخی انسان ها آن چنان مطيع نفس اماره می شوند كه عقل هيچ كاره می ‌شود و تمام امور به دست هوی و هوس و نفس اماره می افتد و به فرمایش امیر بیان (ع): «كم من عقل اسيرٌ تحت هويً امير؛[6] چه بسيار عقل‌ها و خردهایی كه شهوات بر آن ها حكومت می كند»!

    گاهی هم اطاعت انسان از نفس اماره از اين مرحله هم فراتر می رود؛ یعنی نفس به صورت حیوانی چموش و افسار گسيخته، صاحب بخت برگشته اش را هر جا که می خواهد، می برد و این فرد هم غلام حلقه به گوش نفسش می گردد:

    «افرأيت من اتخذ الهه هواه؛[7]
    آيا ديدي كسي را كه هوسهاي خود را خداي خود قرار داده است.»

    2. كينه توزی و دشمنی:
    در جريان قتل هابيل به دست قابيل آمده است:

    «فطوعت له نفسه قتل اخيه فقتله؛[8]
    نفس سركش [قابیل] كم كم او را به كشتن برادرش [هابیل] ترغيب كرد و (سرانجام) او را كشت».

    3. تشبيه فرمان بر بی چون و چرای نفس0 به سگ:

    «...و اتبع هواه فمثله كمثل الكلب ان تحمل عليه يلهث او تتركه يلهث؛[9]
    او از هوای نفس پيروی نمود؛ سرگذشت او همانند داستان سگی است كه اگر به آن حمله كنی زبان از دهان بيرون می آورد و اگر رهايش نمایی، باز زبانش را خارج می ‌سازد.»

    دنبال هوی و هوس رفتن و برده نفس اماره شدن و از خدا غفلت كردن، نتیجه ای جز سقوط ندارد چنانكه اين آيه کریمه بیان می دارد؛ این آیه ظاهرا درباره بلعم با عورا نازل شده است؛ انسانی خداپرست که نهایتا گرفتار هوای نفس شد و لذت قرب الهی را به حضیض دنیا فروخت و به خواری آخرت گرفتار شد؛ او به جای اينكه از علوم و دانش خويش برای رشد معنوی خود و جامعه اش استفاده كند، به پستی گراييد و بخاطر پيروی از هوی و هوس، از اوج عزت به دره ذلت سقوط كرد.



    پی نوشت:
    -------------------------------
    [1] . يوسف/ 53.
    [2] . نهج البلاغه، خطبه 176.
    [3] . قيامت/ 1 ـ 2.
    [4] . فجر/ 27 ـ 28.
    [5] . نجم/ 23.
    [6] . نهج البلاغه، كلمات قصار، 211.
    [7] . جاثيه/ 23.
    [8] . مائده/30.
    [9] . اعراف/ 176.

    معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
    1. خطوط كلي اخلاق در قرآن، مصطفي پاينده.
    2. منشور جاويد، جعفر سبحاني، جلد 3.[1] . يوسف/ 53.


    ویرایش توسط صدیقین : ۱۳۹۰/۰۳/۳۰ در ساعت ۱۱:۵۲
    وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفيقاً (نساء/69)
    و كسى كه خدا و پيامبر را اطاعت كند، همنشين كسانى خواهد بود كه خدا، نعمت خود را بر آنان تمام كرده از پيامبران و صدّيقان و شهدا و صالحان و آنها رفيق هاى خوبى هستند


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود