جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: تفسير به رأي چيست؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۹۰
    نوشته
    94
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    1 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    تفسير به رأي چيست؟




    سلام و خسته نباشید تفسير به رأي چيست؟ و چه ويژگی هائی دارد؟



    کارشناس بحث : پاسخگوي علوم قرآن
    ویرایش توسط همکار مدیر سایت : ۱۳۹۰/۰۴/۰۷ در ساعت ۱۷:۱۷

  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۸
    نوشته
    3,123
    مورد تشکر
    119 پست
    حضور
    37 روز 8 دقیقه
    دریافت
    127
    آپلود
    0
    گالری
    13



    به نام خدا

    با سلام

    علم تفسیر، همانند علوم دیگر، دارای مبادی و مسایل است‌ ، داراي پيش نيازها و علومي است كه مفسر بايد به آنها اشراف داشته باشد در تفسیر قرآن‌، به آگاهی و به کارگیری قراردادهای زبانی‌، آشنایی به زبان عربی طبق استعمال زمان نزولش‌، در نظر گرفتن قراین پیوسته و ناپیوسته (قراین لفظی‌، اصول بدیهی‌، فضای نزول‌، شأن نزول‌) مراجعه به روایات و... . لازم است‌؛ بنابراین‌، تفسیر آیه اگر موافق با معیارهای مفاهمه عرب و مطابق با اصول و علوم متعارف عقلی و همچنین مطابق با خطوط کلی قرآن نباشد، به آن تفسیر به رأی می‌گویند.
    و اما ويژگيهاي تفسير به راي:
    1.
    تفسیر جاهلانه نسبت به اصل محتوا، یعنی‌، مطلبی از آیه‌ای برداشت و بر آن تحمیل شود؛ در حالی که آن مطلب مطابق با برهان نیست و در این جهت‌، فرقی بین این که برهان‌؛ مطلب فلسفی یا کلامی باشد یا تجربی و یا نقلی نیست‌؛ "وَ لاَ تَقْف‌ُ مَا لَیْس‌َ لَکَ بِه‌ِی عِلْم‌ٌ إِن‌َّ السَّمْع‌َ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤَادَ کُل‌ُّ أُوْلَئك‌ کَان‌َ عَنْه‌ُ مَسْولا "(اسرأ،36)
    2.
    تفسیر جاهلانه نسبت به اراده جدّی متکلم و اسناد محتوا به او، یعنی مطلبی از آیه برداشت شود که از جهت اسناد به برهان مناسب خود؛ اعم از عقلی‌، تجربی و نقلی‌، صحیح و تام است‌؛ لیکن از جهت اراده جدی متکلم و این که وی همین محتوا را از آیه اراده کرده‌، نیاز به دلیل معتبر دارد. در این صورت‌، اگر دلیل نقلی معتبر یا عقلی تام بر اراده خصوص معنای مزبور ارائه نشد، اسناد اراده جدی و حتمی مطلب به متکلم از سنخ تفسیر به رأی است‌. "...أَلَم‌ْ یُؤْخَذْ عَلَیْهِم مِّیثَـَق‌ُ الْکِتَـَب‌ِ أَن لآ یَقُولُواْ عَلَی اللَّه‌ِ إِلآ الْحَق‌َّ وَ دَرَسُواْ مَا فِیه‌ِ وَ الدَّارُ الاْ خِرَة‌ُ خَیْرٌ لِّلَّذِین‌َ یَتَّقُون‌َ أَفَلاَ تَعْقِلُون‌"(اعراف‌،169)
    براساس این آیه چیزی را که معلوم نیست خداوند گفته باشد، نمی‌توان به ذات اقدس وی اسناد داد.
    3.
    تفسیر غافلانه نسبت به اصل محتوا و اراده جدی متکلم‌، در صورتی که هم آن مطلب برداشت شده فی نفسه صحیح باشد و هم آن محتوای صحیح را متکلم اراده کرده باشد؛ لیکن مفسر مزبور، نه تنها درباره صحت صدور و استناد مطلب معین به متکلم‌، بلکه در صحت اصل مطلب نیز هیچ‌گونه تحقیقی نکرده است و صرفاً به تخمین خود، هم آیه را معنا کرده و هم معنای تخمینی خود را به متکلم اسناد داده است‌.(ر.ک‌:تفسیر تسنیم‌، آیة‌الله جوادی آملی‌، ج 1، ص 180، نشر اسرأ)
    ویرایش توسط هدی : ۱۳۹۰/۰۴/۰۸ در ساعت ۱۷:۳۸
    اليس الله بكاف عبده

    الهی ای فلک هرگز نگردی اگر دور سرحیدر نگردی
    الهی ای نفس بی مهر زهرا درون سینه رفتی برنگردی

    ****
    بشكند دستي كه هتك حرمت اين خانه كرد
    شيعه را سوزاند و خون در قلب صاحبخانه كرد

    حضرت زهرا (س) :
    كسی كه عبادت های خالصانه خود را به سوی خدا فرستد، پروردگار بزرگ برترین مصلحت را به سویش فرو خواهد فرستاد

  4. تشکر


  5. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۸
    نوشته
    3,123
    مورد تشکر
    119 پست
    حضور
    37 روز 8 دقیقه
    دریافت
    127
    آپلود
    0
    گالری
    13



    در خصوص تفسیرهایی که صورت می‌گیرد، دو نوع مفسر داریم‌:
    1. مفسری که با حفظ اندوخته‌های علمی و آگاهی از شرایط اجتماعی و پرسش‌ها رو به قرآن می‌آورد و در جوانب مختلف تفسیر نهایت احتیاط و دقت را به خرج می‌دهد. قواعد تفسیر و علوم و ادوات تفسیر را می‌داند و به کار می‌برد. در برابر هرگونه نوگرایی خودباختگی ندارد، که کار این مفسر صحیح است‌.
    2. مفسری که برای خوشایند مخاطبان خود، بدون دقت در معانی به تفسیرهای مادّی دیالکتیکی و التقاطی و یا در تفسیر گزارش‌های غیبی به پدیده‌های مادّی یا تطبیق نظریه‌های علمی با آیات الهی روی می‌آورد که چنین تفسیری صحیح نیست‌؛ به عبارت دیگر:مفسران با پدید آمدن مکتب تازه‌ای (دین‌شناسی‌، انسان‌شناسی‌، سیاست و...) مطلب مورد نیاز خویش را بر قرآن عرضه می‌کنند؛ چون متن مزبور به زبان روشن و با داشتن ضوابط فرهنگ محاوره مقصود خود را بازگو می‌کند؛ در این حال‌، وظیفه مفسر سکوت است نه نطق‌؛ چنانکه رسالت متن مقدس در این مرحله نطق است‌؛ یعنی اگر مفسر با داشتن پیش فرض (مسائل جاری‌) به حضور متن مقدس برود و بعد از عرض سؤال ساکت نشود و بخواهد متن را بر سؤال خودش منطبق کند، در این صورت فقط صدای خود را از زبان خویش می‌شنود و چنین تفسیری مصداق بارز تفسیر به رأی است‌. همچنین اگر اجازه نطق به متن مقدس بدهد؛ لیکن خودش نیز همراه با آن متن‌، مطالبی را ارائه کند، در این حال صدای خود را آمیخته با آهنگ متن مقدس استماع می‌کند و چنین تفسیری‌؛ التقاط، اختلاط و تلفیق گفته‌های زمینی با فرهنگ فرهیخته آسمانی است و این نیز تفسیر به رأی است‌؛ ولی اگر مفسر، بعد از عرض مسأله ساکت شد، جوابی که متن به این مسأله می‌دهد متنوع است‌؛ زیرا گاهی فقط همان مسأله را امضا می‌کند و زمانی ضمن امضا و تأیید آن پیش فرض‌، مطلب دیگری را در عدل آن تصویب می‌کند و گاهی آن مسأله را ابطال و مطلب مقابل آن را تأسیساً افاضه می‌کند.
    با توجه به این مطالب‌، روشن شد که هر روی‌آوردی به قرآن و تفسیر آن‌، تفسیر به رأی نیست‌؛ بلکه در تفسیر ـ حتی در برخورد با مسائل جدید ـ باید قواعد آن مراعات شود تا مصداق تفسیر به رأی نشود.(ر.ک‌:تفسیر تسنیم‌، همان‌، ص 225.)

    ویرایش توسط هدی : ۱۳۹۰/۰۴/۰۸ در ساعت ۱۷:۴۰
    اليس الله بكاف عبده

    الهی ای فلک هرگز نگردی اگر دور سرحیدر نگردی
    الهی ای نفس بی مهر زهرا درون سینه رفتی برنگردی

    ****
    بشكند دستي كه هتك حرمت اين خانه كرد
    شيعه را سوزاند و خون در قلب صاحبخانه كرد

    حضرت زهرا (س) :
    كسی كه عبادت های خالصانه خود را به سوی خدا فرستد، پروردگار بزرگ برترین مصلحت را به سویش فرو خواهد فرستاد

  6. تشکر


  7. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۸
    نوشته
    3,123
    مورد تشکر
    119 پست
    حضور
    37 روز 8 دقیقه
    دریافت
    127
    آپلود
    0
    گالری
    13




    خداوند متعال در قرآن‌، تعلیم خود را مناسب سطح ساده‌ترین فهم‌ها، که فهم عامه مردم است‌، قرار داده است و با زبان ساده و عمومی سخن گفته است‌؛ یعنی معارف عالیه معنویه‌، با زبان ساده عمومی بیان شده است و ظواهر الفاظ، مطالب و وظایفی از سنخ حس و محسوس القأ می‌نماید و معنویات در پشت پرده ظواهر قرار گرفته‌اند و از پشت این پرده خود را فرا خور حال فهم‌های مختلف به آن‌ها نشان می‌دهد و هر کس به حسب حال و اندازه درک خود از آن‌ها بهره‌مند می‌شود، همچنان‌که در اشعار شعرأ نیز چنین است‌؛ مثلاً هر کس در خور فهم خودش از اشعار حافظ چیزی می‌فهمد.
    از امام حسین 7 و امام صادق‌نقل شده که‌:"کتاب الله عزوجل علی اربعة اشیأ:علی العبارة و الاشارة و اللطائف و الحقائق‌، فالعبارة للعوام و الاشارة للخواص و اللطائف للاولیأ و الحقائق للانبیأ؛ خداوند معارف خود را به چهارگونه بیان فرموده است‌:به صورت عبارت و لفظ صریح‌، اشاره‌، لطایف و حقائق‌، که عبارات آن برای فهم توده مردم است و اشاراتش برای خواص و لطایف آن برای اولیأ است و حقایق آن برای انبیأ الهی‌:است‌"(بحارالانوار، ج 75، ص 278.)
    امامان معصوم‌:نیز آیات قرآن کریم را برای همه افراد یکسان معنا نمی‌کردند، بلکه برای برخی به ظاهر آیات معنا می‌فرمودند و برای برخی نیز به باطن قرآن معنا می‌فرمودند؛ و این بستگی به تحمّل آن افراد داشت‌.
    شخصی که با علوم اسلامی آشنایی کامل ندارد و مفسّر نیست‌، اوّلاً، باید برای فهم معانی هر آیه‌، به کتاب‌های تفسیری مراجعه کنید؛ ثانیاً، در صورتی که با زبان عربی آشنایی دارد یا معنای آیه را خواند و برداشتی از آیه نمود، نباید به صورت قطعی‌، آن را به خداوند نسبت دهد و بگوید، مقصود خداوند، همین است‌.

    اليس الله بكاف عبده

    الهی ای فلک هرگز نگردی اگر دور سرحیدر نگردی
    الهی ای نفس بی مهر زهرا درون سینه رفتی برنگردی

    ****
    بشكند دستي كه هتك حرمت اين خانه كرد
    شيعه را سوزاند و خون در قلب صاحبخانه كرد

    حضرت زهرا (س) :
    كسی كه عبادت های خالصانه خود را به سوی خدا فرستد، پروردگار بزرگ برترین مصلحت را به سویش فرو خواهد فرستاد

  8. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۸
    نوشته
    3,123
    مورد تشکر
    119 پست
    حضور
    37 روز 8 دقیقه
    دریافت
    127
    آپلود
    0
    گالری
    13

    جمع بندي




    پرسش:
    تفسير به رأي چيست؟ و چه ويژگی هائی دارد.؟


    پاسخ:
    علم تفسیر، همانند علوم دیگر، دارای مبادی و مسایل است‌، داراي پيش نيازها و علومي است كه مفسّر بايد به آن ها اشراف داشته باشد در تفسیر قرآن‌، به آگاهی و به کار گیری قرار دادهای زبانی‌، آشنایی به زبان عربی طبق استعمال زمان نزولش‌، در نظر گرفتن قراین پیوسته و ناپیوسته (قراین لفظی‌، اصول بدیهی‌، فضای نزول‌، شأن نزول‌) مراجعه به روایات و... لازم است‌؛ بنا بر این‌، تفسیر آیه اگر موافق با معیارهای مفاهمه عرب و مطابق با اصول و علوم متعارف عقلی و همچنین مطابق با خطوط کلی قرآن نباشد، به آن تفسیر به رأی می‌گویند.
    ويژگی هاي تفسير به رای را می توان به اين شرح شماره نمود :

    1. تفسیر جاهلانه نسبت به اصل محتوا، یعنی‌، مطلبی از آیه‌ای برداشت و بر آن تحمیل شود؛ در حالی که آن مطلب مطابق با برهان نیست و در این جهت‌، فرقی بین این که برهان‌؛ مطلب فلسفی یا کلامی باشد یا تجربی و یا نقلی نیست‌؛ «وَ لاَ تَقْف‌ُ مَا لَیْس‌َ لَکَ بِه‌ِی عِلْم‌ٌ إِن‌َّ السَّمْع‌َ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤَادَ کُل‌ُّ أُوْلَئك‌ کَان‌َ عَنْه‌ُ مَسْولا.»(1)

    2. تفسیر جاهلانه نسبت به اراده جدّی متکلم و اسناد محتوا به او، یعنی مطلبی از آیه برداشت شود که از جهت اسناد به برهان مناسب خود؛ اعم از عقلی‌، تجربی و نقلی‌، صحیح و تام است‌؛ لیکن از جهت اراده جدی متکلّم و این که وی همین محتوا را از آیه اراده کرده‌، نیاز به دلیل معتبر دارد. در این صورت‌، اگر دلیل نقلی معتبر یا عقلی تام بر اراده خصوص معنای مزبور ارائه نشد، اسناد اراده جدی و حتمی مطلب به متکلم از سنخ تفسیر به رأی است‌. «...أَلَم‌ْ یُؤْخَذْ عَلَیْهِم مِّیثَـَق‌ُ الْکِتَـَب‌ِ أَن لآ یَقُولُواْ عَلَی اللَّه‌ِ إِلآ الْحَق‌َّ وَ دَرَسُواْ مَا فِیه‌ِ وَ الدَّارُ الاْ خِرَة‌ُ خَیْرٌ لِّلَّذِین‌َ یَتَّقُون‌َ أَفَلاَ تَعْقِلُون‌.»(2)
    براساس این آیه چیزی را که معلوم نیست خداوند گفته باشد، نمی‌توان به ذات اقدس وی اسناد داد.

    3. تفسیر غافلانه نسبت به اصل محتوا و اراده جدی متکلم‌، در صورتی که هم آن مطلب برداشت شده فی نفسه صحیح باشد و هم آن محتوای صحیح را متکلم اراده کرده باشد؛ لیکن مفسر مزبور، نه تنها درباره صحت صدور و استناد مطلب معین به متکلم‌، بلکه در صحت اصل مطلب نیز هیچ‌گونه تحقیقی نکرده است و صرفاً به تخمین خود، هم آیه را معنا کرده و هم معنای تخمینی خود را به متکلم اسناد داده است‌.(3)

    مفسری که برای خوشایند مخاطبان خود، بدون دقت در معانی به تفسیرهای مادّی دیالکتیکی و التقاطی و یا در تفسیر گزارش‌های غیبی به پدیده‌های مادّی یا تطبیق نظریه‌های علمی با آیات الهی روی می‌آورد که چنین تفسیری صحیح نیست‌.
    به عبارت دیگر: مفسران با پدید آمدن مکتب تازه‌ای (دین‌شناسی‌، انسان‌ شناسی‌، سیاست و...) مطلب مورد نیاز خویش را بر قرآن عرضه می‌کنند؛ چون متن مزبور به زبان روشن و با داشتن ضوابط فرهنگ محاوره مقصود خود را بازگو می‌کند؛ در این حال‌، وظیفه مفسر سکوت است نه نطق‌؛ چنان که رسالت متن مقدس در این مرحله نطق است‌؛ یعنی اگر مفسر با داشتن پیش فرض (مسائل جاری‌) به حضور متن مقدس برود و بعد از عرض سؤال ساکت نشود و بخواهد متن را بر سؤال خودش منطبق کند، در این صورت فقط صدای خود را از زبان خویش می‌شنود و چنین تفسیری مصداق بارز تفسیر به رأی است‌.
    همچنین اگر اجازه نطق به متن مقدس بدهد؛ لیکن خودش نیز همراه با آن متن‌، مطالبی را ارائه کند، در این حال صدای خود را آمیخته با آهنگ متن مقدس استماع می‌کند و چنین تفسیری‌؛ التقاط، اختلاط و تلفیق گفته‌های زمینی با فرهنگ فرهیخته آسمانی است و این نیز تفسیر به رأی است‌.(2)

    ـــــــــــــــــــــــــ ـ
    (1) اسرأ/ 36.
    (2) اعراف‌/ 169.
    (3) ر.ک‌:تفسیر تسنیم‌، آیة‌الله جوادی آملی‌، ج 1، ص 180، نشر اسرأ
    (4) ر.ک‌:تفسیر تسنیم‌، همان‌، ص 225

    كليد واژه ها: تفسير به راي ، تفسير جاهلانه ، التقاط، اختلاط ، تلفيق گفته هاي زميني با فرهنگ آسماني

    ویرایش توسط عظيم : ۱۳۹۵/۰۳/۱۵ در ساعت ۰۹:۲۸ دلیل: همکار ویراستار تدوین
    اليس الله بكاف عبده

    الهی ای فلک هرگز نگردی اگر دور سرحیدر نگردی
    الهی ای نفس بی مهر زهرا درون سینه رفتی برنگردی

    ****
    بشكند دستي كه هتك حرمت اين خانه كرد
    شيعه را سوزاند و خون در قلب صاحبخانه كرد

    حضرت زهرا (س) :
    كسی كه عبادت های خالصانه خود را به سوی خدا فرستد، پروردگار بزرگ برترین مصلحت را به سویش فرو خواهد فرستاد


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود