جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: .:. منظور از ثبت و درج اعمال در نامه عمل چیست؟ .:.

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    257
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    10 ساعت 51 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    .:. منظور از ثبت و درج اعمال در نامه عمل چیست؟ .:.




    سلام
    در بسیاری از آیات قرآن گفته شده است که اعمال انسان در کتابی نامه‌ای چیزی ثبت می‌شود!
    مقصود از این ثبت چیست؟ آیا فرشتگان آن را می‌نویسند؟ با قلم و خودکار و...؟ آیا برو روی کاغذ می‌نویسند؟ بر روی چیزی دیگر می‌نویسند؟
    منظور از ثبت اعمال چیست؟ روش ثبت اعمال چگونه است؟


    کارشناس بحث : پاسخگوي معارف قرآن
    ویرایش توسط همکار مدیر سایت : ۱۳۹۰/۰۶/۱۲ در ساعت ۱۴:۱۰

    وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُكَ إِلاَّ بِاللَّهِ وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ لا تَكُ في‏ ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ (نحل/127)
    صبر کن، و صبر تو فقط برای خدا و به توفیق خدا باشد! و بخاطر (کارهای) آنها، اندوهگین و دلسرد مشو! و از توطئه‌های آنها، در تنگنا قرار مگیر.
    .
    .
    .
    www.soleimani.blogfa.com


  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,382
    مورد تشکر
    66 پست
    حضور
    13 روز 20 ساعت 9 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با سلام
    نامه اعمال به معنای دفتر و کتاب دنیایی که کردار انسان در آن نگارش یابد نیست. در آیات قیامت سخن از کتابت اعمال است و کتابت به معنای ثبت کردن است. نوشتن یکی از مصادیق ثبت کردن است. از این رو شامل خاطرات و اندیشه های انسان نیز می گردد و حتی درجات اخلاص نیز ثبت می گردد و این معنا از آیات دیگر نیز استفاده می شود؛ چنان که می فرماید: "کتب ربکم علی نفسه الرحمة" سوره ی انعام، آیه ی 54؛ یعنی خداوند رحمت را بر خودش به عنوان اصلی مسلم ثبت کرد. بنابراین، کتابت اعمال به معنای ثبت عین عمل است و در آخرت آدمی در کارنامه خود عین عمل را مشاهده می کند.

    در این آیه هر چند ظاهرا سخنی از نامه یاعمال نیست، ولی این حقیقت با عبیر دیگری مطرح شده است، مى افزاید:" به خاطر بیاورید هنگامى را که دو فرشته سمت راست و چپ انسان که مراقب و ملازم او هستند اعمال او را گرفته و ضبط مى کنند؛ إذ یتلقى المتلقیان عن الیمین و عن الشمال قعید" سوره ی ق، آیه ی17. یعنى علاوه بر احاطه علمى خداوند به ظاهر و باطن انسان، دو فرشته نیز مامور حفظ و نگاهدارى حساب اعمال اویند که از طرف راست و چپ از او مراقبت مى کنند، پیوسته با او هستند و لحظه اى جدا نمى شوند، تا از این طریق اتمام حجت بیشترى شود، و تاکیدى باشد بر مساله نگاهدارى حساب اعمال.

    منظور در اینجا این است که وقتى خداوند از خطورات قلبى آنها و وسوسه هاى زودگذرى که از فکر آنها مى گذرد آگاه است مسلما از تمام عقائد و اعمال و گفتار آنها با خبر مى باشد، و حساب همه را براى روز حساب نگه مى دارد. خالق بشر محال است از جزئیات وجود او بی خبر بماند، آن هم خلقتى که دائم و مستمر است، زیرا لحظه به لحظه فیض وجود از ناحیه خداوند به ممکنات مى رسد که اگر یک دم رابطه ما با او قطع شود همه نابود مى شویم، همانگونه که نور آفتاب لحظه به لحظه از این منبع فیض بخش یعنى کره خورشید جدا مى شود و در فضا پخش مى گردد (بلکه چنان که خواهیم گفت ارتباط ما با ذات مقدس او از اینهم بالاتر است). آرى او خالق است، و خلقتش دائم و مستمر، و ما در جمیع حالات وابسته به وجود او هستیم، با این حال چگونه ممکن است او از ظاهر و باطن ما بی خبر باشد؟! و در ذیل آیه براى روشنتر ساختن مطلب مى افزاید:" و ما به او از رگ قلبش نیز نزدیکتریم؛ و نحن أقرب إلیه من حبل الورید".

    ادامه دارد...
    ویرایش توسط عمار : ۱۳۹۰/۰۶/۱۳ در ساعت ۱۹:۱۶
    .:. منظور از ثبت و درج اعمال در نامه عمل چیست؟ .:.

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن



  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,382
    مورد تشکر
    66 پست
    حضور
    13 روز 20 ساعت 9 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0



    در آیه بعد هر چند ظاهرا سخنی از نامه یاعمال نیست، ولی این حقیقت با عبیر دیگری مطرح شده است، مى افزاید:" به خاطر بیاورید هنگامى را که دو فرشته سمت راست و چپ انسان که مراقب و ملازم او هستند اعمال او را گرفته و ضبط مى کنند؛ إذ یتلقى المتلقیان عن الیمین و عن الشمال قعید" سوره ی ق، آیه ی17. یعنى علاوه بر احاطه علمى خداوند به ظاهر و باطن انسان، دو فرشته نیز مامور حفظ و نگاهدارى حساب اعمال اویند که از طرف راست و چپ از او مراقبت مى کنند، پیوسته با او هستند و لحظه اى جدا نمى شوند، تا از این طریق اتمام حجت بیشترى شود، و تاکیدى باشد بر مساله نگاهدارى حساب اعمال.

    علم خدا به انسان از طریق فرشتگان کاتب اعمال
    مراد از "متلقیان" به طورى که از سیاق استفاده مى شود دو فرشته اى است که موکل بر انسانند، و عمل او را تحویل گرفته آن را با نوشتن حفظ مى کنند. و جمله ی "عن الیمین و عن الشمال قعید" در تقدیر "عن الیمین قعید و عن الشمال قعید" است یعنى دو فرشته اى که یکى در سمت راست نشسته و یکى در سمت چپ نشسته. و منظور از سمت راست و سمت چپ، راست و چپ آدمى است. و کلمه ی "قعید" به معناى قاعد، یعنى نشسته مى باشد. و منظور از این دستور (یعنى به یاد آر و متوجه باش این را که دو فرشته عمل انسان را مى گیرند.)، این است که به علم خداى تعالى اشاره کند و بفهماند که خداى سبحان از طریق نوشتن اعمال انسانها توسط ملائکه به اعمال انسان علم دارد، علاوه بر آن علمى که بدون وساطت ملائکه و هر واسطه اى دیگر دارد.

    بعضى از مفسرین گفته اند که: ظرف مذکور متعلق به کلمه " أقرب" در آیه قبل است، و معناى آن این است که: ما از رگ ورید به او نزدیک تریم زمانى که فرشتگان موکل او اعمالش را براى نوشتن مى گیرند. ولى به نظر مى رسد که وجه قبلى با سیاق موافق تر باشد، براى اینکه در این وجه بر این اساس ظرف را متعلق به کلمه" اقرب" دانسته که غرض عمده بیان اقربیت خداى تعالى به انسان و علمش به اوضاع و احوال او باشد، و بقیه جزئیات مقصود اصلى نیستند، بلکه پیرامون همان غرض عمده دور مى زنند، در حالى که ظاهر سیاق و مخصوصا با در نظر گرفتن آیه بعدى این است که هر دو قسم علم مقصود اصلى و مستقل هستند، هم علم از طریق اقربیت و هم علم از طریق گرفتن ملائکه و نوشتن اعمال بندگان.

    بعضى دیگر از مفسرین کلمه ی "اذ" را اصلا ظرفیه ندانسته اند بلکه آن را تعلیلى و به معناى "زیرا" گرفته و گفته اند: علمى را که از مفاد جمله ی "و نحن أقرب إلیه من حبل الورید" سوره ی ق، آیه ی16، استفاده مى شود، با مفاد مدخول خودش تعلیل مى کند (که معناى آن و مدخولش چنین مى شود: زیرا دو فرشته گیرنده که در راست و چپ هر انسان نشسته اند اعمال او را مى گیرند). در رد این نظریه مى گوییم: این از مذاق قرآن کریم بدور است که علم خداى تعالى را با علم ملائکه یا حفظ و نوشتن آنها تعلیل کند. و جمله ی "عن الیمین و عن الشمال قعید" مى خواهد موقعیتى را که ملائکه نسبت به انسان دارند تمثیل کند، و دو طرف خیر و شر انسان را که حسنات و گناهان منسوب به آن دو جهت است به راست و چپ محسوس انسان تشبیه نماید، (و گر نه فرشتگان موجوداتى مجردند که در جهت قرار نمى گیرند).

    قابل توجه اینکه در روایات اسلامى آمده است که فرشته سمت راست، نویسنده حسنات است، و فرشته سمت چپ نویسنده سیئات، و فرشته اول فرمانده فرشته دوم است، هنگامى که انسان عمل نیکى انجام دهد، فرشته سمت راست ده برابر مى نویسد، و هنگامى که عمل بدى از او سر زند، و فرشته سمت چپ مى خواهد آن را بنویسد، فرشته اول مى گوید: عجله مکن. لذا او هفت ساعت به تاخیر مى اندازد، اگر پشیمان شد و توبه کرد چیزى نمى نویسد، و اگر توبه نکرد تنها یک گناه براى او مى نویسد».

    و نیز از روایات بر مى آید که بعد از مردن انسان مؤمن، آنها مى گویند پروردگارا! بنده ات را قبض روح کردى، ماموریت ما کجاست؟ مى فرماید: «آسمان من مملو از فرشتگان من است که پیوسته مرا عبادت مى کنند، و زمینى نیز مملو از خلق مطیع است، شما به سوى قبر بنده ام بروید و در آنجا تسبیح و تکبیر و تهلیل گوئید، و آن را تا روز قیامت در دفتر حسنات بنده ام بنویسید!».
    در روایت دیگرى آمده است که پیامبر ص فرمود: «هر مسلمانى بیمار مى شود خداوند به فرشتگان حافظ اعمال او مى گوید ما دام که او بیمار است، اعمالى را که در حال صحت انجام مى داده براى او بنویسید، سپس پیامبر ص افزود: من مرض او سافر کتب الله تعالى له ما کان یعمل صحیحا مقیما: کسى که بیمار شود یا مسافرت کند خداوند همان اعمالى را که در حال صحت و در حضر انجام مى داد براى او مى نویسد»، و اینها همه اشاره هاى پر معنایى به توسعه الطاف خداوندى است.
    ادامه دارد...
    .:. منظور از ثبت و درج اعمال در نامه عمل چیست؟ .:.

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن



  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,382
    مورد تشکر
    66 پست
    حضور
    13 روز 20 ساعت 9 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0



    فرشته های مراقب!
    آخرین آیه مورد بحث باز روى مساله فرشتگان ثبت اعمال تکیه کرده، مى گوید:"هیچ سخنى را انسان تلفظ نمى کند مگر اینکه نزد آن فرشته اى مراقب و آماده براى انجام ماموریت است؛ ما یلفظ من قول إلا لدیه رقیب عتید" سوره ی ق، آیه ی18. در آیه گذشته سخن از ثبت تمامى اعمال آدمى بود، و در این آیه روى خصوص الفاظ و سخنان او تکیه مى کند، و این به خاطر اهمیت فوق العاده و نقش مؤثرى است که گفتار در زندگى انسانها دارد، تا آنجا که گاهى یک جمله مسیر اجتماعى را به سوى خیر یا شر تغییر مى دهد.

    و هم به خاطر اینکه بسیارى از مردم سخنان خود را جزء اعمال خویش نمى دانند، و خود را در سخن گفتن آزاد مى بینند، در حالى که مؤثرترین و خطرناکترین اعمال آدمى همان سخنان او است. بنا بر این ذکر این آیه بعد از آیه گذشته از قبیل ذکر خاص بعد از عام است. "رقیب" به معنى مراقب و "عتید" به معنى کسى است که مهیاى انجام کار است، لذا به اسبى که مهیاى دویدن است "فرس عتید" مى گویند، و به کسى که چیزى را ذخیره و نگهدارى مى کند نیز" عتید" گفته مى شود (از ماده ی "عتاد" بر وزن جهاد به معنى ذخیره کردن). غالب مفسران معتقدند که "رقیب" و "عتید" همان دو فرشته اى است که در آیه قبل به عنوان" متلقیان" از آنها یاد شده است، فرشته سمت راست نامش "رقیب" و فرشته سمت چپ نامش "عتید" است، گرچه آیه مورد بحث صراحتى در این مطلب ندارد، ولى با ملاحظه مجموع آیات چنین تفسیرى بعید به نظر نمى رسد.

    در تفسیر المیزان در ذیل آیات سوره اسرى، آیه 13،سوره جاثیه، آیه 28و29،کهف، آیه ی49و...مى خوانیم: از مجموع آیات قرآن استفاده مى شود که در عالم قیامت سه نوع کتاب (نامه اعمال) براى انسانها وجود دارد: نخست کتاب واحدى است که براى حساب اعمال همگان گذارده مى شود، و در واقع همه اعمال اولین و آخرین در آن ثبت است، همانگونه که در آیات فوق خواندیم و وضع الکتاب که ظاهر آن اینست کتاب واحدى براى حساب همه انسانها قرار داده مى شود. دوم کتابى است که هر امتى دارد یعنى اعمال یک امت در آن درج است همانگونه که در سوره جاثیه آیه 28 آمده است "کل أمة تدعى إلى کتابها: هر امتى به کتاب و نامه اعمالش خوانده مى شود".
    سوم کتابى است که براى هر انسانى جداگانه وجود دارد، آن چنان که در سوره اسراء آیه 13 مى خوانیم "و کل إنسان ألزمناه طائره فی عنقه و نخرج له یوم القیامة کتابا...؛ هر انسانى مسئولیت اعمالش را به گردن خودش افکنده ایم، و براى او در روز قیامت کتاب و نامه عملى بیرون مى آوریم". بدیهى است هیچگونه منافاتى در میان این آیات نیست چرا که هیچ مانعى ندارد که اعمال آدمى در کتب مختلف ثبت گردد، همانگونه که در برنامه هاى دنیا امروز نیز نظیر آن را مى بینیم، که براى سازماندهى دقیق به تشکیلات یک کشور، براى هر واحد، نظام و حساب و سپس آن واحدها در واحدهاى بزرگتر، حساب جدیدى پیدا مى کنند.

    اما با توجه به این نکته که نامه اعمال انسانها در قیامت شبیه دفتر و کتاب معمولى این جهان نیست، مجموعه اى است گویا، غیر قابل انکار که شاید محصول طبیعى خود اعمال آدمى باشد.و به هر حال آیات مورد بحث نشان مى دهد که علاوه بر ثبت اعمال انسانى در کتب ویژه، خود اعمال نیز در آنجا تجسم مى یابند و حضور پیدا مى کنند "و وجدوا ما عملوا حاضرا". اعمالى که به صورت انرژیهاى پراکنده در این جهان از نظرها محو و نابود شده اند در حقیقت از بین نرفته اند (و علم امروز نیز ثابت کرده که هیچ ماده و انرژى هرگز از میان نخواهد رفت، بلکه دائما تغییر شکل مى دهد). آن روز این انرژیهاى گم شده، به فرمان خداوند، تبدیل به ماده مى شوند، و به صورتهاى مناسبى تجسم مى یابند، اعمال نیک به صورتهاى جالب و زیبا، و اعمال بد در چهره هاى زشت و ننگین ظاهر مى گردند، و این اعمال با ما خواهند بود، و به همین دلیل در آخرین جمله آیات فوق مى فرماید "و لا یظلم ربک أحدا: و خداوند به بندگانش ستم نمى کند" چرا که پاداشها و کیفرها محصول اعمال خودشان است.
    البته بعضى از مفسران جمله ی "و وجدوا ما عملوا حاضرا" را تاکیدى بر مساله نامه اعمال دانسته اند، و گفته اند مفهوم جمله این است که در آن کتاب همه کارهاى خود را حاضر و ثبت شده مى یابند. بعضى دیگر در این آیه کلمه" جزاء" را در تقدیر گرفته اند، و گفته اند مفهومش این است که در آن روز" جزاى اعمال خود را حاضر مى بینند". ولى تفسیر اول با ظاهر آیات مساعدتر است.

    منابع:
    تفسیر نمونه، ج‏22، ص: 244- 253
    ترجمه المیزان، ج‏18، ص: 520
    انوار درخشان، ج‏15، ص: 438
    تفسیرموضوعی آیة الله جوادی ج4 ص427
    ویرایش توسط عمار : ۱۳۹۰/۰۶/۱۳ در ساعت ۱۹:۱۵
    .:. منظور از ثبت و درج اعمال در نامه عمل چیست؟ .:.

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن



  6. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,382
    مورد تشکر
    66 پست
    حضور
    13 روز 20 ساعت 9 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0

    پست جمع بندي موضوع.




    پرسش:
    در بسیاری از آیات قرآن گفته شده است که اعمال انسان در کتابی نامه‌ای چیزی ثبت می‌شود!
    مقصود از این ثبت چیست؟ آیا فرشتگان آن را می‌نویسند؟ با قلم و خودکار و...؟ آیا برو روی کاغذ می‌نویسند؟ بر روی چیزی دیگر می‌نویسند؟

    پاسخ:
    نامه اعمال به معنای دفتر و کتاب دنیایی که کردار انسان در آن نگارش یابد نیست. در آیات قیامت سخن از کتابت اعمال است و کتابت به معنای ثبت کردن است. نوشتن یکی از مصادیق ثبت کردن است. از این رو شامل خاطرات و اندیشه های انسان نیز می گردد و حتی درجات اخلاص نیز ثبت می گردد و این معنا از آیات دیگر نیز استفاده می شود؛ چنان که می فرماید: "کتب ربکم علی نفسه الرحمة"(1) یعنی خداوند رحمت را بر خودش به عنوان اصلی مسلم ثبت کرد. بنابراین، کتابت اعمال به معنای ثبت عین عمل است و در آخرت آدمی در کارنامه خود عین عمل را مشاهده می کند.
    در این آیه هر چند ظاهرا سخنی از نامه یاعمال نیست، ولی این حقیقت با تعبیر دیگری مطرح شده است، مى افزاید:" به خاطر بیاورید هنگامى را که دو فرشته سمت راست و چپ انسان که مراقب و ملازم او هستند اعمال او را گرفته و ضبط مى کنند؛ إذ یتلقى المتلقیان عن الیمین و عن الشمال قعید" سوره ی ق، آیه ی17. یعنى علاوه بر احاطه علمى خداوند به ظاهر و باطن انسان، دو فرشته نیز مامور حفظ و نگاهدارى حساب اعمال اویند که از طرف راست و چپ از او مراقبت مى کنند، پیوسته با او هستند و لحظه اى جدا نمى شوند، تا از این طریق اتمام حجت بیشترى شود، و تاکیدى باشد بر مساله نگاهدارى حساب اعمال.
    در تفسیر المیزان(2)در ذیل آیات سوره اسرى، آیه 13،سوره جاثیه، آیه 28و29،کهف، آیه ی49و...مى خوانیم: از مجموع آیات قرآن استفاده مى شود که در عالم قیامت سه نوع کتاب (نامه اعمال) براى انسانها وجود دارد: نخست کتاب واحدى است که براى حساب اعمال همگان گذارده مى شود، و در واقع همه اعمال اولین و آخرین در آن ثبت است، همانگونه که در آیات فوق خواندیم و وضع الکتاب که ظاهر آن اینست کتاب واحدى براى حساب همه انسانها قرار داده مى شود. دوم کتابى است که هر امتى دارد یعنى اعمال یک امت در آن درج است همانگونه که در سوره جاثیه آیه 28 آمده است "کل أمة تدعى إلى کتابها: هر امتى به کتاب و نامه اعمالش خوانده مى شود".
    سوم کتابى است که براى هر انسانى جداگانه وجود دارد، آن چنان که در سوره اسراء آیه 13 مى خوانیم "و کل إنسان ألزمناه طائره فی عنقه و نخرج له یوم القیامة کتابا...؛ هر انسانى مسئولیت اعمالش را به گردن خودش افکنده ایم، و براى او در روز قیامت کتاب و نامه عملى بیرون مى آوریم". بدیهى است هیچگونه منافاتى در میان این آیات نیست چرا که هیچ مانعى ندارد که اعمال آدمى در کتب مختلف ثبت گردد، همانگونه که در برنامه هاى دنیا امروز نیز نظیر آن را مى بینیم، که براى سازماندهى دقیق به تشکیلات یک کشور، براى هر واحد، نظام و حساب و سپس آن واحدها در واحدهاى بزرگتر، حساب جدیدى پیدا مى کنند.
    اما با توجه به این نکته که نامه اعمال انسانها در قیامت شبیه دفتر و کتاب معمولى این جهان نیست، مجموعه اى است گویا، غیر قابل انکار که شاید محصول طبیعى خود اعمال آدمى باشد.و به هر حال آیات مورد بحث نشان مى دهد که علاوه بر ثبت اعمال انسانى در کتب ویژه، خود اعمال نیز در آنجا تجسم مى یابند و حضور پیدا مى کنند "و وجدوا ما عملوا حاضرا". اعمالى که به صورت انرژیهاى پراکنده در این جهان از نظرها محو و نابود شده اند در حقیقت از بین نرفته اند (و علم امروز نیز ثابت کرده که هیچ ماده و انرژى هرگز از میان نخواهد رفت، بلکه دائما تغییر شکل مى دهد). آن روز این انرژیهاى گم شده، به فرمان خداوند، تبدیل به ماده مى شوند، و به صورتهاى مناسبى تجسم مى یابند، اعمال نیک به صورتهاى جالب و زیبا، و اعمال بد در چهره هاى زشت و ننگین ظاهر مى گردند، و این اعمال با ما خواهند بود، و به همین دلیل در آخرین جمله آیات فوق مى فرماید "و لا یظلم ربک أحدا: و خداوند به بندگانش ستم نمى کند" چرا که پاداشها و کیفرها محصول اعمال خودشان است.
    البته بعضى از مفسران جمله ی "و وجدوا ما عملوا حاضرا" را تاکیدى بر مساله نامه اعمال دانسته اند، و گفته اند مفهوم جمله این است که در آن کتاب همه کارهاى خود را حاضر و ثبت شده مى یابند. بعضى دیگر در این آیه کلمه" جزاء" را در تقدیر گرفته اند، و گفته اند مفهومش این است که در آن روز" جزاى اعمال خود را حاضر مى بینند". ولى تفسیر اول با ظاهر آیات مساعدتر است.

    منبع:
    1. سوره ی انعام، آیه ی 54؛
    2. ترجمه المیزان، ج‏18، ص: 520.


    ویرایش توسط عمار : ۱۳۹۱/۰۲/۰۳ در ساعت ۱۰:۰۰
    .:. منظور از ثبت و درج اعمال در نامه عمل چیست؟ .:.

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود