صفحه 1 از 2 12 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: قرآن در بینش امام رضا (ع)

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۷
    نوشته
    26,365
    مورد تشکر
    24 پست
    حضور
    22 روز 14 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    26
    آپلود
    0
    گالری
    8953

    قرآن در بینش امام رضا (ع)




    قرآن در بینش امام رضا (ع)


    قرآن در بینش امام رضا (ع)

    مقدمه
    قرآن کریم در اندیشه ، گفتار و کردار اهل‌بیت : تجسّم و عینیت تمام یافته است و سیره کریمانه و سخن حکیمانه آنان ، مستقیم یا غیر مستقیم ، روشنگر کتاب الهی در ابعاد گوناگون آن است ؛ از این رو یکی از رسالت ‌های مهم امامان معصوم تبلیغ دین ، بیان احکام و تفسیر قرآن بوده است .

    میراث قرآنی و تفسیری باقی مانده و ارزشمند از وجود مبارک امام رضا علیه السلام از نمونه‌ های اعلی و عظیم ذخایر قرآنی تفسیر معصومان : است و از آن جا که لطف و حکمت خداوند متعال همواره اقتضا کرده انسان را در پهنه طبیعت ، بی‌ راه و راهبر ، رها نکند ، میراث قرآنی را در میان خاندان نبوت : دست به دست نموده تا به هشتمین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت حضرت امام علی بن موسی الرضا علیه السلام رسید و آن امام همام ، وارث کتاب الهی و مفسّر راستین قرآن شد و اکنون دوازدهمین حجت ، امام عصر علیه السلام میراث‌ دار آن است . به فرموده امام صادق علیه السلام پیوسته خداوند از میان ما خاندان ، کسی را بر می‌ گزیند که کتاب او را از آغاز تا به انجامش می‌ آموزد .

    در این مقاله با نگرشی به سیره قرآنی و تفسیری امام رضا علیه السلام ، بیاناتی که ایشان به طور مستقیم در باب قرآن کریم و تفسیر و فهم آن فرموده‌ اند ، می‌ پردازیم .
    بخش عمده ‌ای از گفتار و سیره حضرت رضا علیه السلام به شکل مستقیم یا غیر مستقیم به شرح ، تبیین و عینیت بخشیدن کتاب خدا اختصاص دارد ؛ بنابراین ، می‌ توان در دیدی فراتر به گزارش ، شرح و تفسیر قرآن در بیانات امام رضا علیه السلام پرداخت .

    آنچه از ایشان در ابواب مختلف فقه یاد شده ، به گونه ‌ای تبیین و تفصیل ایات الاحکام و اوامر و نواهی الهی است یا آنچه درباره توحید ، نبوت ، امامت ، معاد ، ایمان و کفر و دیگر مسائل اعتقادی به جای مانده است ، شرح و بسط معارف اعتقادی قرآن است . اندرز ها ، آداب و اخلاق کریمانه امام رضا علیه السلام نیز توضیح ایه ‌های اخلاقی قرآن می‌ باشد .


    قرآن در بینش امام رضا (ع)



  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۷
    نوشته
    26,365
    مورد تشکر
    24 پست
    حضور
    22 روز 14 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    26
    آپلود
    0
    گالری
    8953



    قرآن در بینش امام رضا (ع)

    1) بیان منزلت و فضیلت قرآن

    قرآن ، توصیف گری گویاست و در ایه‌ های فراوانی به بیان منزلت رفیع و شأن والای خویش پرداخته است تا برای کسی در روی گردانی از قرآن حجّتی باقی نماند و آن کسی که به قرآن رو می ‌آورد با معرفت و بینش در وادی آن گام نهد . اهل‌بیت : نیز که عارف به حقیقت قرآن هستند ، هم پای آن ، این منزلت و فضیلت را به خوبی تبیین کرده اند . اینک نمونه ‌ای از فراز های گفتار امام رضا علیه السلام در این خصوص ذکر می ‌گردد :

    الف) ریان بن صلت از حضرت رضا علیه السلام پرسید : نظر شما درباره قرآن چیست ؟ امام فرمود :
    کلام الله لاتتجاوزه و لا تطلبوا الهدی فی غیره فتضلّوا ؛ قرآن کلام خداست ، از آنچه او گفته است ، فراتر نروید و هدایت را در غیر او نجویید که گمراه می ‌شوید .

    ب) محمد بن موسی رازی از پدرش روایت کرده که یکی از روز ها در محضر حضرت رضا علیه السلام ، سخن از قرآن به میان آمد . امام فرمود : " قرآن ریسمان محکم ، دستاویز استوار و ایین برتر خدا در میان بندگان است . به سوی بهشت راهبری می ‌کند و از دوزخ رهایی می ‌بخشد . در اثر گذشت زمان ، کهنه نشده و با تکرار بر زبان ‌ها از ارزش و اثر بخشی آن کاسته نمی ‌شود ؛ زیرا خداوند ، آن را برای زمان خاصّی قرار نداده است ، بلکه حجت و برهان برای همه انسان‌ ها در سراسر زندگیشان است و نه از پیش رو و نه از پس ، باطل به آن وارد نخواهد شد . فرود آمده‌ ای از سوی خداوند حکیم و ستوده است . "

    ج) در حدیث امامت که از آن حضرت صادر شده نیز آمده است که ایشان می ‌فرماید : " خداوند زمانی پیامبرش را به سوی خود فرا خواند که دین او را کامل و بر او ، قرآن را نازل کرد ، کتابی که روشنگر همه چیز است و حلال و حرام و حدود و احکام و هر آنچه مردم بدان نیازمندند ، در آن به طور کامل بیان شده است .


    قرآن در بینش امام رضا (ع)



  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۷
    نوشته
    10,035
    مورد تشکر
    6 پست
    حضور
    17 روز 15 ساعت 5 دقیقه
    دریافت
    6
    آپلود
    0
    گالری
    2



    يکي از نامهاي قرآن کريم، حديث (جديد و تازه) است حضرت رضا عليه السلام در روايتي علت تازگي و جديد بودن قرآن را چنين بيان مي‏فرمايد: شخصي از امام صادق عليه‏السلام پرسيد: علت چيست که قرآن در مواقع نشر و درس چيزي جز تازگي و شادابي نمي‏افزايد؟

    فرمود: زيرا خداوند قرآن را براي زماني خاص نازل نکرده و همين طور براي مردم زمان معيني نفرستاده است. قرآن در هر زماني جديد و تازه و براي هر قومي تا قيامت نوآوري و تازگي و شادابي دارد (1) .



    مورخان ابن ‏سکيت را يکي از راويان امام رضا عليه‏السلام ثبت کرده‏ اند. او که نامش يعقوب بن اسحاق معروف به ابن‏ سکيت است از نوادر روزگار در رشته منطق و ادبيات عرب و از اساتيد و برجستگان و صاحب نظران منطق و قواعد صرف و نحو عربي مي‏باشد. و نظريه‏ها و تحقيقات او هنوز هم زنده و در کرسي‏هاي تدريس مطرح است. وي علاوه بر اين مقام علمي والا، در ميدان اخلاص به امامت و ولايت علي بن ابيطالب عليه‏السلام و امامان از نسل او بدانجا رسيد که در دفاع از اين اخلاص و ارادت جام شهادت سرکشيد.
    اين عالم و استاد ادبيات که با قرآن انس فراگير داشته فصاحت و بلاغت و نظم آن، هميشه او را شگفت زده کرده بود. روزي به امام هادي عليه‏السلام عرض کرد:
    ما بال القرآن لايزداد علي النشر و الدرس الا غضاضه؟ فقال: ان الله لم يجعله لزمان دون زمان و لا لناس دون کل ناس فهو في کل زمان جديد و عند کل قوم غض الي يوم القيامه(2).
    چرا هميشه بر قرآن در هنگام درس و تفسير و انتشار آن، چيزي جز تازگي و نوي، افزوده نمي‏شود؟
    امام هادي عليه‏السلام در پاسخ به اين سؤال - عينا همان جواب امام رضا عليه‏السلام را به ابن‏ سکيت داده و - فرمود: براي اين که خداوند قرآن را براي زماني معين و مردم دوره خاصي قرار نداده است، بلکه قرآن در هر زماني نو و براي هر ملتي تا روز قيامت تازه و شاداب است.

    پی نوشت ها :
    1-عیون اخبار الرضا
    2-امالی شیخ طوسی
    برگرفته از مقاله عظمت قرآن از دیدگاه امام رضا(ع)
    ویرایش توسط مجیب : ۱۳۹۰/۰۷/۱۴ در ساعت ۲۲:۲۴


    یَا إِلَهِی وَ سَیِّدِی وَ مَوْلاَیَ وَ رَبِّی صَبَرْتُ عَلَى عَذَابِکَ فَکَیْفَ أَصْبِرُ عَلَى فِرَاقِکَ



    اگه مي خواي اهل آسمون بهت رحم كنن به اهل زمين رحم كن


  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۷
    نوشته
    26,365
    مورد تشکر
    24 پست
    حضور
    22 روز 14 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    26
    آپلود
    0
    گالری
    8953



    قرآن در بینش امام رضا (ع)


    2) تبیین علوم قرآن

    در بحث‌ های قرآنی ، گاهی خود قرآن کریم ، موضوع و محور بحث قرار می ‌گیرد و گاهی به بررسی و مطالعه جنبه‌ های مختلف آن پرداخته می ‌شود . در اصطلاح به این بخش از مباحث قرآنی مثل نزول قرآن ، اسباب نزول ، قرائات ، محکم و متشابه ، ناسخ و منسوخ ، مباحث ادبی قرآن ؛ اعجاز و ... را در بر می ‌گیرد ، علوم قرآن اطلاق می ‌شود .

    در آثار به جای مانده از حضرت رضا علیه السلام ، نمونه ‌هایی وجود دارد که در ذیل علوم قرآن جای می ‌گیرد که ما به بیان آن ‌ها می ‌پردازیم :



    قرآن در بینش امام رضا (ع)



  6. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۷
    نوشته
    26,365
    مورد تشکر
    24 پست
    حضور
    22 روز 14 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    26
    آپلود
    0
    گالری
    8953



    قرآن در بینش امام رضا (ع)


    ترتیب نزول

    حضرت امام رضا علیه السلام فرمود : از پدرم شنیدم که از پدرش حکایت می ‌کرد نخستین سوره ‌ای که نازل شد ) بسم الله الرحمن الرحیم ، اقرأ باسم ربّک ( و آخرین سوره‌ ای که نازل شد ) اذا جاء نصرالله والفتح ) بود .
    بحث نخستین و آخرین بخش ‌های نازل شده قرآن ، از جمله مباحث علوم قرآن است که امروزه در ذیل " تاریخ " یا " علوم قرآن " از آن یاد می ‌شود .


    قرآن در بینش امام رضا (ع)



  7. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۷
    نوشته
    26,365
    مورد تشکر
    24 پست
    حضور
    22 روز 14 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    26
    آپلود
    0
    گالری
    8953



    قرآن در بینش امام رضا (ع)


    نظم و اعجاز قرآن

    در فرازی از حدیثی که محمد بن موسی رازی از پدرش در مورد منزلت و فضیلت قرآن از حضرت امام رضا علیه السلام ذکر نموده و ما نیز در بحث فضیلت قرآن در بینش آن حضرت ، این روایت را آوردیم ، چنین می‌ گوید :

    " ذکر الرضا علیه السلام فی منزله قرآن فعظّم الحجّه فیه والایه والمعجزه فی نظمه " ؛ او گر چه سخن امام رضا علیه السلام دلایل اعجاز و نظم قرآن را ذکر نمی ‌کند ، ولی این عبارت وی دلالت دارد که آن حضرت ، این مسأله را بسیار با اهمیت دانسته و از آن به عظمت یاد کرده است .


    قرآن در بینش امام رضا (ع)


  8. تشکر


  9. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۷
    نوشته
    26,365
    مورد تشکر
    24 پست
    حضور
    22 روز 14 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    26
    آپلود
    0
    گالری
    8953



    قرآن در بینش امام رضا (ع)

    شأن نزول

    از امام رضا علیه السلام روایت ‌هایی در شأن نزول برخی ایات و سور وارد شده است که به ذکر دو مورد بسنده می ‌کنیم .

    1 - آن حضرت از پدرانش نقل می کند که ایه ( الّذین ینفقون اموالهم باللیل والنّهار سرّاً و علانیه ) ؛ درباره حضرت علی علیه السلام نازل شده است .

    2 - حضرت امام رضا علیه السلام در تفسیر سوره ( والیل اذا یغشی ) می‌ فرمایند : این سوره درباره ابود حداح است که درخت خرمای شخصی بخیل را که در خانه مرد انصاری بود و موجب اذیت او می ‌شد ، در عوض خانه‌ اش خرید و به آن مرد واگذار کرد .


    قرآن در بینش امام رضا (ع)


  10. تشکر


  11. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۷
    نوشته
    26,365
    مورد تشکر
    24 پست
    حضور
    22 روز 14 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    26
    آپلود
    0
    گالری
    8953



    قرآن در بینش امام رضا (ع)


    محکم و متشابه

    علی بن ابراهیم قمی روایت می‌ کند که حضرت ثامن الحججعلیه السلام فرمود : هر کس متشابه قرآن را به محکمش بازگرداند ، به راه راست راهبری می ‌شود . سپس فرمود : در اخبار ما نیز متشابهاتی همانند متشابهات قرآن و محکماتی همانند محکمات آن وجود دارد ، پس متشابهات آن را به محکماتش ارجاع دهید و از متشابه آن بدون در نظر گرفتن محکم ، پیروی نکنید که گمراه می‌ شوید .


    قرآن در بینش امام رضا (ع)


  12. تشکر


  13. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۷
    نوشته
    26,365
    مورد تشکر
    24 پست
    حضور
    22 روز 14 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    26
    آپلود
    0
    گالری
    8953



    قرآن در بینش امام رضا (ع)


    3) تفسیر ایات قرآنی

    سیره و روایات تفسیری باقی مانده از عالم آل محمد گنجینه بسیار ارزشمند و دست مایه بسیار مهم برای مفسران و علاقه‌ مندان به تفسیر قرآن به شمار می ‌رود . ما به اختصار نمونه ‌هایی را ذکر می ‌نماییم :

    1 - امام هشتم در تفسیر ایه شریفه ( الذی جعل لکم الارض فراشاً والسّماء بناءً ) فرموده است .
    " یعنی زمین را با طبایع و ابدان شما سازگار و موافق قرار داد و آن را گرم و سوزان نساخت تا شما را بسوزاند ، و بسیار سرد قرار نداد تا شما را منجمد گرداند ، هوای آن را زیاد خوشبو نکرد تا سرهای شما به درد اید ، و زیاد بد بو نساخت تا شما را هلاک کند ، آن را مانند آب نرم روان قرار نداد ، تا در آن غرق شوید ، و زیاد سخت وصلب نیافرید تا نتوانید خانه و ابنیه و قبرهای مردگان در آن بسازید ، بلکه خداوند متعال بخشی از آن را به اندازه‌ای که از آن سود برید ، و آرامش یابید و بدن ها و خانه‌هایتان بر آن قرار گیرد ، سفت و سخت آفرید . ) والسّماء بناءً ( ؛ یعنی بر بالای سر شما آسمان را سقفی محفوظ بنا کرد ، و خورشید و ماه و ستارگان آسمان را برای مصلحت و منفعت شما ، به چرخش و گردش در آورد . "

    2 - حضرت امام رضا علیه السلام در مورد معنای " ختم الله علی قلوبهم " فرمودند : ختم به معنای طبع است که به عنوان عقوبت عصیان و کفر کافران بر قلب ‌های آنان زده می‌ شود . چنان که می‌ فرماید : " بلکه خداوند متعال بر قلوب آنان مهر زده است به سبب کفر آنان ، پس ایمان نمی آورند مگر اندکی . "

    3 - امام هشتم علیه السلام در پاسخ سؤال ابن فضال در مورد ایه شریف ( کلا انّهم عن ربّهم یومئذٍ لمحجوبون) فرمودند: خداوند متعال هرگز وابسته به مکانی نشده و در محلّی حلول نمی‌کند که موجب محجوب بودن بندگان از او باشد ، ولکن در اثر معاصی از اجر و ثواب پروردگارشان محجوب می ‌شوند .

    4 - حضرت امام رضا علیه السلام در معنای ( ترکهم فی ظلمات ) در ایه شریفه 1علیه السلام از سوره بقره فرموده ‌اند : " خداوند متعال چنین نیست که بدون جهت کسی را ترک و از او اعراض کند ، ولی چون دید که آنان ( کفّار ) از کفر و گمراهی و انحراف و طغیان خود دست نمی‌ کشند ، نظر لطف و معاونت هدایت را از آنان قطع می ‌کند و آنان را به خود و به اختیار خود وا می‌ گذارد .

    5 - ابن فضال : " وسألته ( الرضا علیه السلام ) عن قوله الله عزّوجلّ ( و مکروا و مکرالله و ) یخادعون الله و هو خادعهم فقال : انّ الله تعالی لایمکرو لا یخادع ، و لکنّه تعالی : یجازیهم جزاء المکرو الخدیعه ، تعالی الله عمّا یقول الظالمون علوّاً کبیراً ": ابن فضال گوید از امام رضا علیه السلامدر مورد معنای مکر و خدعه پروردگار پرسیدم : آن حضرت در پاسخ فرمودند : پروردگار به کسی مکر و خدعه نمی ‌کند . معنای مکر و خدعه پروردگار آن است که وقتی مردم مکر و خدعه در مقابل برنامه ‌های الهی کنند خداوند مطابق اعمال آنها ، آنان را مجازات می‌ کند .


    قرآن در بینش امام رضا (ع)


  14. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۷
    نوشته
    26,365
    مورد تشکر
    24 پست
    حضور
    22 روز 14 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    26
    آپلود
    0
    گالری
    8953



    قرآن در بینش امام رضا (ع)


    ارائه معنای واژگان

    از دیگر روش ‌ها و معیار های تفسیری امام رضا علیه السلام در تبیین پیام‌ ها و نکات ایات شریفه قرآنی ، آوردن جمله‌ ها و عباراتی در ذیل ایه ‌ها جهت معنا نمودن واژگان و اصطلاحات قرآنی و بیان مقصود خداوند متعال و رفع ابهام‌ های مردم در زمینه فهم قرآن می ‌باشد .

    حضرت رضا علیه السلام از امام صادق علیه السلام نقل می ‌کند آن حضرت درباره ( اهدنا الصراط المستقیم ) فرمود : أرشدنا الی الطریق المستقیم ؛ یعنی ما را به راه راست رهنمون باش تا پایبند و ملازم طریقی باشیم که به حجّت تو منتهی می ‌شود . و به دین تو می‌ رسد و ما را از پیروی هوا و اخذ به رای خود که منجر به هلاکت و تباهی می شود باز می‌ دارد .

    امام رضا علیه السلام در بیان مذکور ضمن تبدیل ایه قرآن به معادل لغوی آن ، تبیین می ‌کنند که صراط مستقیم راهی است که در مسیر حجت خدا باشد و هوا جویی و خود رای در دین ، گمراهی و تباهی است .

    امام علی بن موسی الرضا علیه السلامدرباره ( فاصفح الصفح الجمیل ) فرمودند : " صفح جمیل ، گذشتی است که در او مؤاخذه و عقاب نباشد . "

    درباره ( خذوا زینتکم عند کلّ مسجد ) نیز از امام رضا علیه السلام روایت شده که فرمود : زینت یعنی لباس ؛ بنابراین ، معنای ایه این می‌ شود که هنگام نماز و حضور در مساجد ، لباس ‌های نیکو و زینتی خود را بپوشید .

    از حضرت امام رضا علیه السلام درباره ( و ما یؤمن أکثرهم بالله الاّ و هم مشرکون ) پرسیده شد . فرمود : " شرکی است که به حدّ کفر نمی ‌رسد . " در این ایه کریمه آمده : بیشتر آنان به خدا ایمان نمی‌ آورند مگر آنکه برای او شریک می‌ گیرند . " این سؤال پیش می‌ اید که چگونه در حالی که مشرک‌ اند ، ایمان دارند . پاسخ امام رضا علیه السلام می‌ فهماند که مقصود از شرک مذکور در این ایه ، شرکی است که با ایمان قابل جمع است و به حد کفر نمی ‌رسد .

    از دیگر معیار های تفسیری امام رضا علیه السلام ، تعیین مصداق و تطبیق ایه است ، بدین صورت که مفهوم کلی ایه اخذ و بر مصادیق جدید انطباق داده می‌ شود و راه کار های زندگی در گستره ‌های مختلف فردی ، اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی از قرآن برداشت می ‌شود و برای واژه یا عبارتی مصادیق بسیار کلامی و یا فردی تعیین می ‌نماید . حال ، نمونه ‌های از کلام امام رضا علیه السلام در این زمینه عرضه می‌ گردد که در آن به بیان مصداق و تطبیق ایه پرداخته‌ اند :

    1 - امام علی بن موسی الرضا علیه السلام در ایه ( ان تجتنبو کبائر ما تنهون عنه ) ، برای کبائر این مصادیق را بر می ‌شمرند : " پرستش بت‌ ها ، می خوردن ، قتل ، نافرمانی پدر و مادر ، تهمت ناروا زدن ، فرار از جنگ و خوردن مال یتیم . "

    2 - در ذیل ایه ( شهد الله أنّه لا اله الاّ هو و الملائکه و أولوا العلم قائماً بالقسط ) امام هشتم علیه السلام فرمود : " هو الامام " . یعنی مقصود و مصداق اعلی و اکمل ( اولوالعلم ) امام معصوم علیه السلام است ؛ زیرا دانش آنان برگرفته از دانش خدا و رسول اوست و آنان به سر چشمه علم و معرفت ، دسترسی دارند و دیگران از فیض وجودشان به معرفت صحیح و کامل دست می‌ یابند .

    3 - امام رضا علیه السلام فرمود : " زمانی که به شما سختی ‌ای برسد ، به واسطه ما از خداوند کمک بخواهید و این همان فرموده اوست : ( و لله الاسماء الحسنی فادعوه بها ) حضرت در ادامه فرمودند به خدا سوگند ! ماییم اسمای حسنای الهی که هیچ کس جز به شناخت ما پذیرفته نمی ‌شود .

    4 - وشّاء می ‌گوید : از حضرت رضا علیه السلام درباره ( و علامات و بالنجم هم یهتدون ) پرسیدم . فرمود : آن نشانه‌ ها ماییم و نجم ، رسول الله است .



    قرآن در بینش امام رضا (ع)


صفحه 1 از 2 12 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود