صفحه 1 از 2 12 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: علوم قرآن

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    نوشته
    437
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    1 روز 18 ساعت 16 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0

    علوم قرآن




    بنام خدا

    باسلام

    منظور از علوم قرآن چه علمي ست و يا بهتر است بپرسم کدام علوم در زير مجموعه علوم قراني قرار مي گيرند .

    با تشکر


    پاسخگوي معارف ديني
    ویرایش توسط همکار مدیر سایت : ۱۳۹۰/۰۷/۱۵ در ساعت ۱۱:۲۳


  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99



    نقل قول نوشته اصلی توسط همدم نمایش پست
    بنام خدا

    باسلام

    منظور از علوم قرآن چه علمي ست و يا بهتر است بپرسم کدام علوم در زير مجموعه علوم قراني قرار مي گيرند .

    با تشکر

    پاسخگوي معارف ديني
    با سلام خدمت شما

    «علوم قرآنى‏» اصطلاحى است درباره مسايلى مرتبط با شناخت قرآن و شؤون‏ مختلف آن.

    فرق ميان‏«علوم قرآنى‏»و«معارف قرآنى‏»آن است كه علوم قرآنى بحثى‏ بيرونى است و به درون و محتواى قرآن از جنبه تفسيرى كارى ندارد،اما معارف‏ قرآنى كاملا با مطالب درونى قرآن و محتواى آن سر و كار داشته و يك نوع تفسيرموضوعى به شمار مى‏رود.

    معارف قرآنى يا تفسير موضوعى،مسايل مطرح شده در قرآن را از حيث‏ محتوايى بررسى مى‏ كند.بدين ترتيب كه آيات مربوط به يك موضوع را از سراسرقرآن در يك جا گرد آورده و در مورد آن چه كه از مجموع آن‏ها به دست مى‏آيد سخن‏ مى‏ گويد،مشروط بر آن كه از محدوده دلالت قرآنى فراتر نرود. گر چه در تفسيرموضوعى گاه ضرورت دارد به شواهد عقلى و نقلى ديگرى نيز استشهاد شود، ولى‏ بحث كاملا قرآنى است و تنها از ديدگاه قرآن مورد بررسى قرار مى‏ گيرد.اين مطلب‏ بدين جهت اهميت دارد كه بحث‏ هايى را كه جنبه‏ «معارف اسلامى‏» دارند و احيانا در كنار دلايل عقلى و نقلى به آيات قرآن نيز استناد مى‏ كنند، از«معارف قرآنى‏»يا«تفسير موضوعى قرآن‏»جدا شود.

    «علوم قرآنى‏»بحث‏هاى مقدماتى براى شناخت قرآن و پى بردن به شؤون‏ مختلف آن است. در علوم قرآنى مباحثى چون وحى و نزول قرآن،مدت و ترتيب‏نزول،اسباب النزول،جمع و تاليف قرآن،كاتبان وحى،يكسان كردن مصحف‏ ها،پيدايش قرائات و منشا اختلاف در قرائت قرآن، حجيت و عدم تحريف قرآن،مساله نسخ در قرآن،پيدايش متشابهات در قرآن،اعجاز قرآن و... مطرح مى‏ باشد.

    ازاين جهت علوم را به صيغه جمع گفته ‏اند كه هر يك از اين مسايل در چار چوب خود استقلال دارد و علمى جدا شناخته مى‏ شود و غالبا ارتباط تنگاتنگى ميان اين‏ مسايل وجود ندارد.لذا ميان مسايل علوم قرآنى نوعا يك نظم طبيعى بر قرار نيست‏ تا رعايت ترتيب ميان آن‏ها ضرورى گردد،لذا هر مساله جدا از مسايل ديگر قابل‏ بحث و بررسى است.

    ادامه دارد ...


    علوم قرآن

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف دینی

  4. تشکر


  5. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99



    ضرورت بحث در علوم قرآنى از آن جهت است كه تا قرآن كاملا شناخته نشود وثابت نگردد كه كلام الهى است،پى جور شدن محتواى آن موردى ندارد. براى‏ رسيدن به نص اصلى كه بر پيامبر اكرم نازل شده،بايد روشن كرد كه آيا تمامى‏ قرائت‏ها يا برخى از آن‏ها است كه ما را به آن نص هدايت مى‏ كند؟هم چنين درمساله نسخ،تشخيص آيه منسوخ از ناسخ يك ضرورت اولى است.البته نسخ‏ به معناى اعم كه شامل تخصيص و تقييد نيز مى‏ باشد، چنان كه در كلام پيشينيان نيزآمده است.هم چنين است مساله متشابهات در قرآن كه بدون تشخيص اين جهت‏ در آيات،استنباط احكام و استفاده از مفاهيم عاليه قرآن به درستى ممكن نيست وهر يك از مسايل علوم قرآنى در جاى خود،نقش مهمى در بهره‏ گيرى از محتواى‏ قرآن ايفا مى‏ كند.برخى از اين مسايل،از مبادى تصوريه و برخى از مبادى تصديقيه‏ به شمار مى‏ روند.

    محمد مهادی معرفت ، علوم قرآنی ، مقدمه.


    علوم قرآن

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف دینی

  6. تشکر


  7. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    تقسیمات علوم قرآن1




    تقسیمات علوم قرآن

    با توجه به اینکه علوم قرآن از زوایای گوناگون متنوع است، مفسران و دانشمندان علوم قرآن، تقسیمات زیر را برای آن ارائه نموده ‏اند:

    تقسیم اول: علوم لفظی و علوم معنوی

    علوم لفظی علومی است که در باره الفاظ قرآن بحث می ‏کند؛ مانند علم تجوید، علم قرائت، فن رسم الخط، شمارش عدد سوره، آیه، کلمات و حروف قرآن.
    بحث از تحریف‏ ناپذیری قرآن و مسئله اعجاز نیز در ردیف همین دسته قرار می‏ گیرند.

    علوم معنوی، علومی است که درباره معانی قرآن بحث می‏کند؛ مانند تنزیل و تأویل، ظاهر و باطن، محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ، آیات الاحکام و علم تفسیر قرآن.(
    ر. ک: علامه طباطبایی، محمد حسین، قرآن در اسلام، ص 108.)


    علوم قرآن

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف دینی

  8. تشکر


  9. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    تقسیمات علوم قرآن2




    تقسیم دوم: علوم تاریخی، علوم دستوری و علوم تفسیری

    علوم تاریخی، علومی است که در باره سرگذشت قرآن کریم، چون: نزول قرآن، نگارش و نویسندگان قرآن، مراحل تدوین و اعراب و اعجام قرآن سخن می‏گوید.

    علوم دستوری، علومی است که در باره قرائت، تجوید، رسم الخط، و... بحث می‏کند.

    علوم تفسیری، علومی است که تفسیر، شیوه‏ های تفسیری و مناهج آن‏را می‏کاود.





    علوم قرآن

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف دینی

  10. تشکر


  11. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    تقسیمات علوم قرآن3




    تقسیم سوم: علوم برون‏ قرآنی و علوم دورن ‏قرآنی

    منظور از علوم برون ‏قرآنی، علومی است که با قطع نظر از قرآن و بیرون از محتوای آن، وجود دارد؛ مانند ادبیات، تاریخ و تاریخ قرآن.

    و اما مقصود از علوم درون‏ قرآنی دانش‏ هایی است که از درون قرآن نشئت گرفته است؛ مانند مباحث اعجاز، تحریف، شناخت آیات و سوره‏ها، و تمام معارف قرآن.





    علوم قرآن

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف دینی

  12. تشکر


  13. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    تقسیمات علوم قرآن4




    تقسیم چهارم: علوم متصل، علوم مرتبط، و علوم مستفاد

    منظور از علوم متصل، دانش‏هایی است که پیوند ناگسستنی با قرآن دارند؛ به گونه‏ ای که در فرض عدم نزول قرآن، این علوم نیز اصلا پا به عرصه وجود نمی‏ گذاشتند؛ زیرا در حقیقت زایده خود قرآن کریم ‏اند. برخی از این علوم عبارتند از:

    یک. تاریخ قرآن، شامل کیفیت نزول قرآن، نگارش و رسم الخط قرآن، نویسندگان وحی، جمع و تألیف قرآن در عصر پیامبر، جمع و تألیف قرآن پس از رحلت پیامبر ، قاریان و قرائت‏های گوناگون، ترتیب نزول و ترتیب مصحف، تقسیم‏بندی و اجزای قرآن، اعجام و اعراب‏گذاری قرآن، تجوید و تلاوت قرآن، مفردات و معانی واژگان، وجوه و نظائر، غریب القرآن، زبان قرآن، شناخت آیات و اقسام آن، تناسب آیات و سور، اِحکام و تشابه، نسخ و تخصیص آیات قرآن.

    دو. اسباب النزول.

    سه
    . شناخت اسمی و وصفی قرآن.

    چهار
    . حدوث و قدم قرآن.

    پنج. ظهر و بطن.

    شش. تحریف‏ ناپذیری قرآن.

    هفت. اعجاز قرآن.

    هشت. تفسیر و تأویل قرآن.





    علوم قرآن

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف دینی

  14. تشکر


  15. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    تقسیمات علوم قرآن5




    اما مقصود از علوم مرتبط با قرآن، دانش ‏هایی است که در فهم قرآن نقش اساسی دارند، اگر چه خاستگاه آنها قرآن نبوده است؛ زیرا پیش از نزول قرآن نیز به عنوان بخشی از فرهنگ عرب در میان آنها وجود داشته است؛ مانند ادبیات به معنای اعم آن، که پایه اساسی در فهم الفاظ هر متن، و از جمله قرآن می‏باشد.

    صاحب البرهان می‏نویسد:

    علوم مرتبط با الفاظ قرآن، چهار نوع است: اعراب، نظم، تصریف و اعتبار.(
    ر. ک: البرهان فی علوم القرآن، ج 1، ص 19.)

    منظور از اعراب، علم نحو، مقصود از نظم، علوم بلاغت، مراد از تصریف علم اشتقاق، و منظور از اعتبار، علم منطق است.





    علوم قرآن

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف دینی

  16. تشکر


  17. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    تقسیمات علوم قرآن6




    در گروه دانش‏ های مربوط به قرآن، علوم دیگری نیز دخالت دارند، که در مجموع عبارتند از:

    1. علم لغت: دانش شناخت واژه‏ها.

    2. علم صرف: دانش تغییر ساخت‏ها و شناخت جایگاه فردی واژه‏ها.

    3. علم نحو: دانش شناخت جایگاه ترکیبی واژه‏ها و اعراب آنها.

    4. فقه اللغه: دانشی که از ارتباطِ لفظی و معنوی واژگان سخن می‏گوید.

    5. علم اشتقاق: دانش ارتباط واژه‏ها و معانی آنها با یکدیگر.

    6. علم اسالیب: شناخت شیوه‏ های کلامی که عبارت است از:

    علم معانی: دانشی که در باره لفظ، از جهت مطابقت با مقتضای حال گفت‏وگو می‏کند.

    علم بیان: دانشی که از نحوه بیان یک معنا، از راه‏های گوناگون بحث می‏کند.

    علم بدیع: دانشی که در باره زیبایی‏های کلامی سخن می‏گوید.(
    ر. ک: جرجانی، علی بن محمد، کتاب التعریفات، ص 67.)

    7. علم منطق: ابزاری که با به کار گرفتن آن، ذهن از خطا در فکر مصون می‏ماند.(
    ر. ک: مظفر، محمد رضا، المنطق، ص 10.)

    علم منطق از آن رو در ردیف علوم لفظی قرار گرفته است که در باره چگونگی چینش قضایا و مقدمات قیاس نیز بحث می‏کند.





    علوم قرآن

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف دینی

  18. تشکر


  19. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,578
    مورد تشکر
    3 پست
    حضور
    5 روز 11 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    140
    آپلود
    0
    گالری
    99

    تقسیمات علوم قرآن7




    شاخه‏ های دیگری از علوم مرتبط با قرآن وجود دارد که در فهم و تفسیر قرآن نقش کلیدی دارند؛ هر چند وجود آنان قبل ازنزول قرآن در قالب و عنوان دیگری بوده است؛ مانند:

    1. سیره پیامبر و نیز ائمه معصومین به عنوان بخشی از منابع تفسیر.

    2. علوم الحدیث، به عنوان بخشی از منابع تفسیر، که خود عبارت است از:

    الف. علم روایة الحدیث، و آن علمی است که در آن از کیفیت اتصال حدیث به معصوم از لحاظ احوال روات و کیفیت سند گفت‏وگو می‏شود. این شاخه از علم الحدیث خود به دو بخش تقسیم می‏شود:

    ـ علم الرجال، که از احوال رجال سند از لحاظ عدالت و وثاقت و عدم آن بحث می‏کند.

    ـ علم مصطلح الحدیث، که به کیفیت نقل حدیث توسط راویان از لحاظ تواتر، وحدت نقل، اتصال و انقطاع، صحت و ضعف آن می‏پردازد.

    ب. علم درایة الحدیث، که از معانی و مفاهیم الفاظ وارد در احادیث، بحث می‏نماید.(
    ر. ک: مدیر شانه چی، کاظم، علم الحدیث و درایة الحدیث، ص 8.)

    3. علم اصول فقه، یا شناخت شیوه‏های استدلال و استنباط احکام موجود در متون دینی اعم از قرآن و سنت.

    4. علم کلام، یا شناخت مسائل و قواعد کلی اصول اعتقادات.

    5. علم تاریخ و احوال بشر.

    پر واضح است که این علوم ابزار فهم قرآن است؛ به گونه ‏ای که اگر مفسر قرآنی از آن بی‏بهره باشد، از درک صحیح قرآن محروم خواهد بود، و یا تفسیرش، تفسیر به رأی خواهد شد.

    منبع : فاکر میبدی، محمد ، مقاله چند و چون علوم قرآن ،مجله پژوهش و حوزه ، پاييز و زمستان 1383 ، شماره 19 و 20 ، ص27-30.

    علوم قرآن

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف دینی

  20. تشکر


صفحه 1 از 2 12 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود