صفحه 7 از 7 نخست ... 567
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: چرا امام علی(ع)مصحف خود را رو نکرد؟

  1. #61

    تاریخ عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۹۰
    نوشته
    26
    مورد تشکر
    75 پست
    حضور
    1 روز 19 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    16
    آپلود
    0
    گالری
    0



    در مورد
    قرآني كه چندي پيش مدعي شدند كه در هنگام مرمت مسجدي در يمن كشف شد و قديمي ترين نسخه قرآن وقبل از زمان عثمان و در جاهايي متفاوت با قران ماست چه نظري داريد؟

    بنويس نام مرا بر كف دستت اي دوست
    كه به هنگام قنوتت نبري از يادم

  2. #62

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,515
    مورد تشکر
    3,559 پست
    حضور
    18 روز 16 ساعت 53 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با سلام
    در مورد این قرآن اطلاعات دقیقی نیست و عده ای وجود همین قرآن کشف شده رو دلیل بر عدم تحریف می دانند و گفته شده هیچ فرقی با قرآن امروزی ندارد.

    چرا امام علی(ع)مصحف خود را رو نکرد؟

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن


  3. #63

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,515
    مورد تشکر
    3,559 پست
    حضور
    18 روز 16 ساعت 53 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0

    پست جمع بندی موضوع(1)كيفيت نگارش مطالب تفسيرى حضرت چگونه بوده




    پرسش:
    چرا حضرت علی علیه السلام قرآنی را که در زمان خلافت ابوبکر جمع آوری کرده بود و خلیفه‌ نپذیرفت را در زمان خلافت خودشان ارايه ننمود؟

    پاسخ:
    صرف به حکومت رسیدن دلیل بر مساعد بودن همه‌ی شرایط برای طرح یا اجرای یک موضوع نمی‌باشد. به ویژه با توجه به این که حکومت آن حضرت پس از گذشت 25 سال که برای رسوخ دادن افکار یا برداشت‌های غلط یا متداول نمودن سنت‌های غلط و افراط‌ ها و تفریط‌ ها کافی بود، به استقرار رسید و فرصت بسیاری لازم داشت تا اذهان عمومی به نقطه‌ی اول برگردد و پذیرای حقایق اسلام ناب محمدی (ص) باشد و حال آن که حکومت ایشان بیش از 5/4 سال به طول نیانجامید. لذا امکان عدم پذیرش، مقابله، تحریف، نابودی و ...، بسیار زیاد بود.
    چطور می‌توان انتظار داشت مردمی که ظرف کمتر از یک ساعت از رحلت پیامبر اکرم (ص)، پیمان خود در غدیر را که بیش از سه ماه از آن نگذشته بود شکستند و علی (ع) را خانه نشین کردند، اکنون پس از گذشت 25 سال قرآن او را بپذیرند؟ چنان چه شاهدیم وقتی ایشان مصحف جمع‌آوری شده را به مسجد آورد و خلیفه نپذیرفت، کسی هم شاکی و معترض نگردید!
    مضاف بر این که شخص امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب علیه السلام، خود اصل، روح و تجسم قرآن کریم است. مگر خودش را قبول داشتند که قرآن جمع‌آوری شده‌اش را قبول کنند؟! و مگر احترام و حفظ خودش را رعایت کردند که احترام و حفظ قرآن جمع‌آوری شده‌اش را رعایت کنند؟!

    پرسش:
    ديدگاه مورخين و مفسرين درباره مصحف امام على عليه ‏السلام چیست؟

    پاسخ:
    نظرات مختلفی از ناحیه مورخین و مفسرین در زمینه مصحف امام علی(ع)داده شده است که مفصل در منابع موجود است.
    يعقوبى (م 292) يكى از اين كسانى است كه به تفصيل درباره مصحف امام على اظهار نظر كرده و با توصيفات مخصوص و انحصارى درباره چگونگى اين مصحف می ‏پردازد و از ترتيب خاص سوره ‏ها گزارش می ‏دهد بدون آنكه منابع اين توصيفات را برشمارد. از آنجا كه وى از نخستين كسانى است كه درباره اين مصحف نظر داده و با شرح گسترده توصيف كرده، از نظر تاريخى بسيار مهم و قابل توجه به نظر می ‏رسد، هر چند كه مطالب او جاى نقد و تأمل بسيار است. (1)
    يكى ديگر از كسانى كه درباره مصحف امام در چند جا اشاره كرده، شيخ مفيد محمد بن محمد بن نعمان بغدادى (م 413 ه) است.شيخ مفيد اصل وجود مصحف و سبك مطالب آن را پذيرفته و تنها از اين جهت كه برخى گمان كرده‏اند، پذيرش آن اعتراف به تحريف قرآن است منكر می ‏شود و توضيح می ‏دهد كه اين مطالب گرچه در تفسير و تأويل قرآن و متكى به وحى است، اما نص قرآن نمی ‏باشد.(2)محمد بن عبدالكريم شهرستانى (م 548) در مقدمه تفسير مفاتيح الاسرار با لحن بازخواست جويانه‏اى آنانى را كه مانع استفاده از مصحف امام على شدند مورد خطاب قرار می ‏دهد.(3)ابن ابى الحديد (م 655) در شرح نهج البلاغه نيز چنين است، او در آغاز كتاب به مناسبت ذكر فضائل اميرمؤمنان نيز به مسئله گردآورى قرآن و اينكه او نخستين فردى است كه پس از پيامبر به آن اقدام كرد اشاره می كند.(4)
    از ميان متأخرين كسان بسيارى به وصف مصحف امام على پرداخته ‏اند، مانند فيض كاشانى (م 1091 ه)(5)، ابوعبدالله زنجانى (م 1319 ش / 1360 ق)(6) . آيت الله خويى (م 1371 ش)(7) علامه عسگرى (متولد 1293 ش)(8) ، سيد جعفر مرتضى عاملى (متولد 136 ق)(9)، ابن خطيب در كتاب الفرقان(10) و ملا حويش آل غازى در تفسير بيان المعانى.(11)

    پرسش:
    مشخصات مصحف امام علی چیست؟

    پاسخ:
    1 - نگارش آیات و سور به صورت دقیق بر اساس ترتیب نزول آنها.
    2 – ثبت آیات بر اساس نوع قرائت وجود مقدس پیامبراکرم (ص) که صحیح‌ترین و اصیل‌ترین قرائت بود.
    3 – این مصحف مشتمل بر تنزیل و تاویل بود یعنی موارد نزول و مناسبت‌هایی را كه موجب نزول آیات و سوره‌ها بود، در حاشیه مصحف توضیح می داد این حواشی بهترین وسیله برای فهم معانی قرآن و رفع بسیاری از مبهمات بود و علاوه بر ذكر سبب نزول در حواشی، تاویلاتی نیز وجود داشت. این تاویلات برداشت‌های كلی و جامع از موارد خاص آیات بود كه در فهم آیه ها بسیار مؤثر بود.
    4ـ مصحف امام شامل تمام قرآن بوده و نه برخى سوره‏ها يا آيات، برخلاف برخى از مصحفهايى كه توسط صحابه گردآورى شده كه گاهى چند مصحف مكمل يكديگر بوده ‏اند.
    5ـ از طرف ديگر مصحف امام اگر قبلا هم نوشته شده بوده اما مجددا توسط حضرت و با دست ايشان كتابت و تكميل شده است.
    6- نوع گردآورى، بديع و ابتكارى و در عين حال به جهاتى انحصارى بوده است.

    پرسش:
    محتواى مصحف امام على عليه‏ السلام چگونه بوده است؟توضیحاتی بفرمایید.

    پاسخ:

    مصحف حضرت، كارى در زمينه قرآن بوده است.از تعبيرات فراوانی، روشن می ‏شود كه سخن دباره مصحف، كارى در زمينه قرآن بوده است، و اگر در آن زمان اصطلاح «مصحف» نسبت به غیر قرآن بكار برده می ‏شده و يا براى موارد مشترك می ‏آمده، اما در اينجا مصحف ناظر به قرآن بوده است، و به اين دليل كه مصحف فاطمه قرآن نبوده است و حتی در سياق كتاب هاى تفسيرى مخلوط از قرآن و توضيحات نويسندگان نبوده است، نبايد مصحف امام را در رديف مصحف فاطمه(س) قرار داد و همانطور كه بعدا توضيح خواهيم داد، اتفاقا ائمه معصومين در كلماتشان اصرار داشته ‏اند كه نشان دهند مصحف فاطمه به هيچ وجه قرآن نيست تا مبادا اين اشتباه به موارد ديگر سرايت كند و يا نقل از مصحف فاطمه به عنوان قرآن تلقى شود.
    از سوى ديگر، اينكه اين كتاب تماما قرآن باشد و در آن مطالب به جز قرآن نباشد، اينهم مورد اتفاق مورخين و مفسرين است.


    پرسش:
    آیا غیر امام علی کسانی بودند از اصحاب که قران رو جمع آوری کنند؟

    پاسخ:

    نصوص فراوانى در دست است كه در زمان پيامبر و زمان هاى بعدى، مصاحف فراوانى متعلق به ياران پيامبر وجود داشته است(12). همچنين بعد از آنها تابعين، هر كس كه توانست مجموعه‏ اى از آيات الهى يا تمام قرآن را براى خود گرد می ‏آورد به طورىتا سالها بعد، داشتن مصحف شخصى ـ گذشته از اينكه براى انجام فرائض مذهبى وت قرآن لازم بود، يا براى تعليم ساير مسلمانان و كودكان و نو مسلمانان ضرواشت ـ نشانه تشخص بشمار می ‏رفت، مالكيت آن بر شخصيت مذهبى و ارزش اجتماعى دارن می ‏افزود. (13) و صاحب مصحف را در موقعيت برترى در ميان مسلمانان ر می ‏داد.
    و با گسترش قلمرو حكومت اسلام، تعداد مصحف‏ها رو به فزونى گذاشت. بعضى مصحف‏ها، به تبع موقعيت و پايگاه جمع كننده آن، مقام والايى كسب كرد؛ به عنوان نمونه مصحف عبداللَّه بن مسعود، مرجع اهل كوفه به شمار می ‏آمد. مصحف ابوموسى اشعرى در بصره و مصحف مقداد بن اسود در دمشق مورد توجّه مردم بود. گردآورندگان مصحف‏ها، متعدد بوده و ارتباطى با يكديگر نداشتند و از نظر كفايت، استعداد و توانايى انجام كار، يكسان نبودند. بنابراين نسخه هر كدام از نظر روش، ترتيب، قرائت و ... با ديگرى يكسان نبود.(14)

    پرسش:
    سرنوشت مصاحف صحابه چه شد؟

    پاسخ:
    به علت وجود مصحف های گوناگون و مشکل در خواندن قرآن و انتقال آن به غیر عرب،
    زمينه غلط خوانى فراهم شده بود، غلطى كه آرام آرام به مصحف ‏ها اثر گذاشته بود و زمينه تفاوت لهجه‏ ها و قرائتهاى مختلف را بوجود آورده بود تا آنجا كه كسانى براى آسان گرفتن، به كلمات مترادف و معادل روى آورده و مسير صحيح را از قرائت صحيح و اصل خارج كرده بودند.
    در چنين موقعيتى لازم بود كه به اين وضع خاتمه داده شود و بر اساس مصحفى اصلى توسط انجمنى از حافظان، قاريان و مصحف داران به ثبت قرآن و يكى كردن مصاحف روى آورند. عثمان چنين كارى را در پيش گرفت و براى اينكه بتواند اين حركت را تثبيت بخشد و ضمانت اجرايى براى توحيد مصاحف فراهم كند، می ‏بايست مصحفهاى ديگر را جمع آورى و نابود سازد، لذا عثمان دستور داد تمام آن كتيبه‏ ها، نوشته‏ ها، استخوانها سنگهاى نازك سپيد كه صحابه آورده بودند و آيات قرآنى را بر آنها نوشته بودند، پاره پاره كنند يا بشويند يا بسوزانند تا ريشه نزاع و اختلاف بكلى از ميان برود و همه مسلمانان يكپارچه به يك متن روى آورند. او دستور داد هر جا و نزد هر كسى مصحفى مخالف آنچه آنان جمع كرده‏ اند، يافته شود، نابود سازند و مردم را به اطاعت از آن يك نسخه فرا خوانند. (15)


    پرسش:
    آیا مصحف امام علی با مصحف حضرت زهرا فرق داشت؟

    پاسخ:
    محتواى مصحف امام على بر اساس روايات ناظر به جمع كلمات وحى الهى بوده و اگر در زبان آن عصر كلمه مصحف هم براى قرآن و هم براى غير قرآن استعمال می ‏شده نامگذارى از قسم اول بوده است، در صورتى كه درباره مصحف فاطمه از اين واژه مفهومى جز آن استعمال گرديده است. بر اساس مدارك فراوانى كه در منابع گوناگون درباره كتاب يا مصحف دخت پيامبر اكرم گزارش شده به دست می ‏آيد كه حضرت پس از فوت پيامبر به نگارش اين مصحف اقدام كرد، از سوى ديگر نگارش اين مصحف بر اساس دريافت هاى معنوى و غيبى او براى تسلى خاطر در تحمل رنج گران فوت پدر انجام گرفته است. طبق اين روايات فاطمه‏ عليه السلام دريافتهاى خود را بيان می ‏كرده و اميرمؤمنان آنها را می نوشته است: «فجعل اميرالمؤمنين يكتب كلما سمع حتى اثبت من ذلك مصحفا» (16)

    پرسش:
    آیا کتاب عل(ع)همان مصفحف امام است یا غیر آن می باشد؟

    اين كتاب آموخته‏ هاى على ‏عليه السلام از پيامبر است، بلكه تقرير مطالب پيامبر است . اين مطالب در اكثر اين روايات آمده و با صراحت تأكيد شده كه املاى رسول الله است. (17)
    عمده مطالبى كه از اين كتاب نقل شده يا ائمه آن را توصيف كرده‏اند، در زمينه مسائل شريعت و احكام بوده است. تعبيرات: فيها كل حلال و حرام (18) ، فيها جميع الحلال والحرام، حتى ارش الخدش فيه. (19) ليس من قضية الا و هى فيها حتى ارش الخدش (20) ، نشان دهنده اين است كه محتواى كتاب مربوط به احكام است.

    منابع:
    1. يعقوبى، ابن واضح، تاريخ يعقوبى، ج 2 / .15 ترجمه ابراهيم آيتى، تهران شركت انتشارات علمى و فرهنگى، چاپ ششم، 1371 ش
    2.
    مصنفات الشيخ المفيد، ج 4 (كتاب اوائل المقالات) ص 81.
    3. شهرستانى، مفاتيح الاسرار و مصابيح الانوار، ج 1 / 120، تحقيق محمد على آذر شب، تهران، دفتر ميراث مكتوب، 1376 ش.
    4. شرح نهج البلاغه، ج 1 / 27، تحقيق محمد ابوالفضل ابراهيم، بيروت، داراحياء التراث العربى، 1380 ق.
    5. تفسير صافى، ج 1 / 47، بيروت مؤسسه اعلمى.
    6. زنجانى، تاريخ القرآن / .76 تهران منظمة الاعلام الاسلامى، ط 1، 1404 ق.
    7. تفسير البيان / 222، بيروت، دارالزهراء، ط 5، 1408 ق.
    8. القرآن و روايات المدرستين، ج 3 / .200 تهران مجمع العلمى الاسلامى، .1378
    9. حقائق هامة حول القرآن الكريم / 172 ـ 152، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ اول، 1410 ق.
    10. ابن خطيب، الفرقان / .47 قاهره، مطبعه دارالكتب المصريه، 1367 ق.
    11. آل غازى، ملا حويش، بيان المعانى، ج 1 / .4 دمشق، مطبعه الترقى، سنة 1384 ق.

    12. الکامل فی التاریخ ، ج 3 ، ص 55 . الاتقان ، ج 1 ، ص 58 . مصاحف سجستانی ، ص 14 - 11 .
    13. راميار، محمود، تاريخ قرآن / .333 تهران، اميركبير، چاپ دوم، .1362
    14. معرفت، محمد هادى، تاريخ قرآن،ص 84 - 139.

    15. بخارى، ج 3 /ص 226، باب جمع القرآن، روايت انس بن مالك. حجتى، سيد محمدباقر، پژوهشى در تاريخ قرآن كريم.
    16. كلينى، اصول كافى، ج 1 / 240، ح 2، باب ذكر الصحيفه و الجفر والجامعه.
    17. به عنوان نمونه به روايت صفحات 147، 165، 166 مراجعه كنيد.
    18. كلينى، الكافى، ج 1 / 239 و صفار، بصائر الدرجات / .143
    19. صفار، بصائر الدرجات / .145
    20. كلينى، الكافى، ج 1 / .241


    چرا امام علی(ع)مصحف خود را رو نکرد؟

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن


  4. #64

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,515
    مورد تشکر
    3,559 پست
    حضور
    18 روز 16 ساعت 53 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0

    پست جمع بندی موضوع(2)




    پرسش:
    كيفيت نگارش مطالب تفسيرى حضرت چگونه بوده است؟

    پاسخ:
    تنها كسى كه كيفيت نگارش مصحف امام را مشخص كرده، محمد بن عبدالكريم شهرستانى (م 548) صاحب كتاب الملل والنحل است كه در مقدمه تفسير خود به اين مصحف اشاره مى‏كند و مى‏گويد برخى گفته‏ اند مصحف امام على متن و حواشى داشته، قرآن در متن قرار گرفته و توضيحات حضرت در عرض و حواشى آمده است. (1)
    گرچه شهرستانى با لفظ «قيل» آن را بيان مى‏ كند و قائل و منبع آن را مشخص نمى‏ كند ولى با حساسيت حضرت در مخلوط نشدن متن با توضيحات و تجربه ‏اى كه بعدها خليفه دوم به دست آورد (يا از حضرت گرفت) سازگار به نظر مى‏ رسد. خصوصا آنكه اين روش تا مدتهاى مديدى متداول شد و بعيد نيست اينكه عده‏ اى گمان كرده‏اند مصحف حضرت صرفا قرآن بوده از اينجا ناشى شده كه اصل و متن قرآن بوده است، چنانكه در زمان ما اگر قرآنى با حواشى چاپ شود باز اطلاق به مصحف مى ‏شود.
    به همين دليل شهرستانى پس از سخنانى مفصل درباره حوادث پس از فوت پيامبر و اينكه چگونه مصحف حضرت را قبول نكرده‏ اند، گلايه مى‏ كند: چرا به شايسته‏ ترين فردى كه مى‏ توانست قرآن را گردآورى كند نسپردند و به نوشته او بها ندادند و در آخر مى‏ نويسد : با همه اينها از حضرت على نسبت به گردآورى كه ديگران انجام داده ‏اند انكارى نقل نشده است. (2)


    پرسش:
    حضرت خودشون به تنهایی این مصحف رو جمع کردند یا کسانی دیگه هم کمکشون کردند؟
    پاسخ:
    ظاهر اكثر اخبار اين است كه كار گردآورى مصحف از اختصاصات حضرت بوده و به دليل ويژگى علمى و اتصال به مبدء وحى و در اختيار داشتن مصحف پيامبر از موقعيت انحصارى براى گردآورى و تأليف قرآن برخوردار بوده است.
    بنابراين دست يارى بر همكارى در محتوا و يا گردآورى مطالب مطرح نبوده است، اما در برخى از گزارش ها آمده كه عده‏ اى با حضرت همكارى داشته ‏اند . محتمل است اين همكارى در سطح آماده كردن دستنوشته‏ ها و مرتب كردن آنها بوده و محتمل است ادعاى همكارى براى فرار از بيعت كردن با خليفه و پناه آوردن به خانه على عليه السلام بوده است. به يكى از اين گزارش ها كه ابوبكر احمد بن عبدالعزيز جوهرى (م ح 300) نقل كرده بسنده می ‏كنيم.


    پرسش:
    سرنوشت این مصحف چی شد؟

    پاسخ:
    بدون شك حوادث و اتفاقات ـ پس از فوت امام على ـ در دوران بنى اميه و بنى عباس و فشارهايى كه بر خاندان علوى وارد شد، از اسف انگيزترين حوادث تاريخ جهان اسلام است، اين عامل از جمله دلایل مهم براى پنهان ماندن مصحف امام بود.
    از بعضى روايات استفاده می ‏شود كه اين مصحف در اختيار ائمه بوده و دست به دست می ‏گشته تا به حضرت ولى عصر(عج) رسيده و هم اكنون در دست ايشان موجود است. (3)


    پرسش:
    چرا اين كتاب با عظمت و با اهميت از دسترسها دور موند. آيا اين پنهان شدن، امر حساب شده و با تصميم قبلى امام بر مخفى كردن بوده، يا شرايط اجتماعى و سياسى چنين روندى را رقم زد و عوامل بيرونى موجب این شد كه در نهايت از دسترس افراد دور بماند؟

    پاسخ:
    اين احتمال منطقى و معقول، كه در اختيار قرار داشتن مصحف، مايه گرفتارى سخت اصحاب و ياران باوفاى حضرت پس از فوت امام می ‏گشت. وقتى امام‏ عليه السلام با دورانديشى برنامه پس از فوت خود را تنظيم می ‏كند و وصيت می ‏كند او را مخفيانه دفن كنند و جاى قبر خود را آشكار نسازند (4) تا خوارج و بعدها بنى اميه نتوانند نسبت به قبر تصرفاتى كنند و به آن آسيب برسانند، اين مسئله نسبت به كتاب و آثارهاى علمى حضرت شديدتر و از حساسيت بيشترى برخوردار است، به اين جهت نشان دادن و در اختيار گذاشتن مصحف، حتى در دوران خلافت حضرت با محاسبات و پيش بينى آينده، در نهايت دورانديشى بود.
    نكته ديگر آنكه چون دوران سختى اهل بيت و عداوت بر آل على بود، دشمنان حضرت تنها از طريق جعل مثالب و فضيلت تراشى براى مخالفان به جنگ با حضرت بر نمی ‏آمدند، بلكه گاه با تحريف سخنان حضرت اين هدف را دنبال می ‏كردند. ابراهيم بن ابى محمود می ‏گويد: به حضرت امام رضاعليه السلام گفتم: ما اخبارى را در فضائل اميرمؤمنان و فضائل شما از مخالفان شما می ‏شنويم كه مانند اين اخبار را در نزد شما نمی ‏يابيم، آيا ما اين اخبار را قبول كنيم؟ حضرت می فرمايد: اى پسر ابى محمود، مخالفان ما اخبارى را در فضائل ما جعل كردند كه بر سه دسته است: اخبارى كه مشتمل بر غلو درباره ما است، قسمتى كه مشتمل بر تقصير در امر ما است و اخبارى كه مشتمل بر تصريح به طعن و مذمت دشمنان ما است (5) .

    به اين جهت امام على و ساير ائمه اهل بيت‏ عليه السلام به جاى واگذارى متن مصحف به اصحاب به نقل احاديث آن مصحف و كتاب على می ‏پرداختند و رواياتى را به مناسبت پرسش هايى كه از آنان می ‏كردند، يا در ضمن بيان احكام و تفسير آيات و شأن نزول آنها مطالبى را نقل می ‏كردند .

    منبع:
    1. مفاتيح الاسرار و مصابيح الابرار، ج 1 / 120، تحقيق محمد آذر شب.
    2. همان / .121
    .
    3. مجلسى، بحار الانوار، ج 26 .ص 52.
    4. مجلسى، بحار الانوار، ج 42 / 214، ح 15، 16، 17، 19، 30، 33 و كتاب الارشاد / .10
    5. صدوق، محمد بن على بن بابويه، عيون اخبار الرضا، ج 1 / 304، ح 63، تهران، انتشارات جهان، تصحيح سيد مهدى حسينى لاجوردى، بى تا.


    ویرایش توسط عمار : ۱۳۹۱/۰۳/۰۹ در ساعت ۱۳:۰۴
    چرا امام علی(ع)مصحف خود را رو نکرد؟

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن


صفحه 7 از 7 نخست ... 567

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود