جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: انواع تلاوت قرآن كدامند؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۰
    نوشته
    33
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    3 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    انواع تلاوت قرآن كدامند؟




    سلام
    چند نوع تلاوت قرآن داريم؟
    كدام تلاوت پرفضيلت تر است؟



    کارشناس بحث : پاسخگوی قرآنی 1

    ویرایش توسط همکار مدیر سایت : ۱۳۹۰/۱۲/۰۴ در ساعت ۱۱:۵۴

  2. تشکر


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    3,699
    مورد تشکر
    103 پست
    حضور
    39 روز 13 ساعت 51 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0

    انواع تلاوت قرآن، و تلاوت برتر




    با سلام و درود

    نویسنده "حلیة القرآن" در زمینه انواع قرائات چنین می نویسد:

    قرائت آيات قرآن، چهار مرتبه دارد: ترتيل، تحقيق، تحدير (حَدْر)، تدوير

    تلاوت ترتيل:
    ترتيل درلغت عبارت است از «نظم و ترتيب در کلام». «رَتَّلَ الْکَلام» يعنی: سخن را خوب بيان کرد ـ قواعد سخن را مراعات نمود.

    ترتيل در اصطلاح قرائت عبارت است از: خواندن قرآن بطور منظم و با تأنّی و شمرده و همراه با تدبّر در معانی، بطوري که تمامی قواعد رعايت شود.

    تلاوت تحقيق:
    تحقيق درلغت به معناي «مبالغه در انجام چيزی بدون کمی و زيادی» و «رسيدن به حقيقت شیء» آمده است.

    در قرائت قرآن، «تحقيق» عبارت است از خواندن قرآن با حداکثر آرامش و تأنّی حتی «آهسته‌تر از قرائت به ترتيل»، همراه با اشباع مدها، تحقيق همزه‌ها، اتمام حرکات، تحقيق مخارج حروف و ... که همه اينها در سايه قرائت آيات با حداقل سرعت، ميسر است.

    تلاوت تحدير(حَدر):
    به معنای سرعت گرفتن و از سراشيبی به پائين آمدن می ‌باشد که مستلزم ازدياد سرعت است.

    در اصطلاح قرائت، عبارت است از خواندن قرآن با سرعت زياد همراه با رعايت احکام تجويد.

    بديهی است که در اين حال احکام تجويدی با دقت و ظرافت روش پيشين، رعايت نخواهند شد اما به هر حال نبايد قواعد قرائت دچار اخلال فاحش گردد.

    تلاوت تدوير:
    حالتی است بين تحقيق و حدر؛ به بيان ديگر، نوعی قرائت است نه به سرعت «حدر» و نه به کُندی «تحقيق».
    اکثر اهل اداء، اين روش را اختيار کرده‌اند.


    با توجه به تمامی مطالب فوق، می توان گفت ترتيب قرائات (از کند به تند) عبارتست از: تحقيق ـ ترتيل ـ تدوير ـ تحدير


    و اما، افضل ‌القراءات همانا، «ترتيل» است که مجمع تمامی امتيازات قرائت است، و در قرآن نيز بدان امر شده است آنجا که می فرمايد:«وَ رَتِّل ِالقُرانَ تَرتيلاً» (مزمل، 4) يعنی: قرآن را منظم، مرتب، با تأنی و شمرده و همراه با تدبر در معانی بخوان.

    از امام‌ المتقين حضرت علی ابن ابی ‌طالب عليه‌السّلام سؤال شد، ترتيل چيست؟ فرمود: «اَلتَّرتيلُ، اَداءُ الْحُروفِ وَ حِفْظُ الوُقوفِ».
    در کتاب معروف «اَلنَّشْر»، با کمی تفاوت يعنی «اَلتَّرتيلُ، تَجْويدُ الْحُروفِ وَ حِفْظُ الْوُقوفْ» نيز آمده است. و اين فرموده مولای متّقيان، مورد اتّفاق اهل تشيع و تسنن است.


    با توجه به تمامی مطالب فوق، فضل و برتری «ترتيل» بر ديگر قراءات آشکار می ‌گردد.


    بطور اختصار در ترتيل امتيازات ذيل جمع آمده است:

    1. نه بدان سرعت است که در قواعد تجويدی خللی وارد آيد.

    2. نه بدان کُندی و آهستگی است که هم چون تحقيق، آيات کمتری خوانده شود.

    3. تجويد حروف و «حفظ وقوف» رعايت می ‌گردد.

    4. از همه مهمتر، فرصت کافی براي تدبر در معانی وجود دارد. (1)
    ویرایش توسط میقات : ۱۳۹۱/۰۲/۲۱ در ساعت ۱۸:۱۹

    أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ أَبیها، وَ بَعلِها وَ بَنیها، وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما أَحاطَ بِهِ عِلمُک


    خدایا! صلوات و درود تو بر فاطمه، و بر پدر فاطمه، و بر همسر فاطمه، و بر دو پسر فاطمه، و بر آن سرّی که در فاطمه به ودیعه نهاده ای؛ به آن تعداد که علم تو آن را در بر می گیرد.



  5. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    3,699
    مورد تشکر
    103 پست
    حضور
    39 روز 13 ساعت 51 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0




    آن چه در مورد نحوه قرائت مورد تأیید ائمه معصومین(ع) در دست می باشد عبارتند از:


    محزون خواندن:
    از رسول گرامی اسلام(ص) وارد شده که فرمودند: «إن القرآن نزل بالحزن فإذا قرأتموه فابكوا...» یعنی قرآن با حزن نازل شده، پس زمانی كه آن را قرائت می كنید گریه كنید [و یا در حزن و اندوه باشید].(2)

    شاید هم بتوان كلمه اخیر روایت را "فأبكوا" از باب إفعال بخوانیم، یعنی در قرائت قرآن به گونه ای بخوانید كه دیگران را به گریه وادارید.

    هم چنین دراحوالات امام كاظم (ع) آمده كه ایشان قرآن را با حزن قرائت می كردند: «وكان موسی ـ أی الكاظم(ع) ـ اذا قرأ كانت قرائته حزنا...»(3)


    ترتیل درخواندن قرآن:
    در ذیل آیه شریفه «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتيلا» (4) از حضرت علی(ع) چنین نقل شده: «بیّنه تبیانا، و لا تهذّه هذّ الشعر، و لاتنثره نثر الرمل، و لكن أفزعوا به قلوبكم القاسیة، ولایكن هم أحدكم آخر السورة»
    امام علیه السلام در این روایت توصیه می كند كه قرآن را آرام و شمرده بخوانید، و آن را مانند شعر كه سریع و پشت سر هم است، و یا مانند ریگهای پراكنده شده نخوانید، بلكه با آرامش و طمأنینه بخوانید به گونه ای كه دلهای سخت شما را بلرزاند، و هم چنین موقع قرآن خواندن سعی شما بر این نباشد كه فقط سوره را به اتمام برسانید.(5)

    در روایت دیگری نیز از امام صادق(ع) آمده: «هو أن تتمكث فیه و تحسن به صوتك» یعنی ترتیل آن است كه آن را با آرامش و به همراه صوت نیكو بخوانید. (6)


    شیوه الحال المرتحل:
    در مورد نحوه تلاوت قرآن، و شروع و پایان آن این گونه آمده كه راوی می گوید: از امام زین العابدین(ع) پرسیدم چه عملی از همه افضل است؟ فرمود: «الحال المرتحل. قلت و ما الحال المرتحل؟ قال فتح القرآن و ختمه كلما حل فی أوله إرتحل فی آخره»(7)
    و در روایت دیگری از رسول اكرم(ص) آمده: «الحال المرتحل أی الفاتح الخاتم...» (8)

    در این دو روایت بهترین شیوه تلاوت را این گونه بیان فرموده اند كه از ابتدای قرآن شروع كرده و تا هر مقدار كه خواند، در مرتبه بعد از ادامه آن و جایی كه ختم كرده، شروع به خواندن كند، و همین طور ادامه دهد تا كل قرآن را تلاوت نماید.


    توجه به معنا:
    از سیره معصومین معلوم است كه در قرائت آیات قرآن می بایست كاملا به معنای آن توجه داشت. در حالات امام رضا(ع) آمده كه ایشان در زمان خواندن قرآن وقتی به آیات بهشت یا جهنم می رسیدند، گریه كرده و از خداوند متعال بهشت را طلب كرده، و ازجهنم و آتش آن به خدا پناه می بردند. (9)

    أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ أَبیها، وَ بَعلِها وَ بَنیها، وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما أَحاطَ بِهِ عِلمُک


    خدایا! صلوات و درود تو بر فاطمه، و بر پدر فاطمه، و بر همسر فاطمه، و بر دو پسر فاطمه، و بر آن سرّی که در فاطمه به ودیعه نهاده ای؛ به آن تعداد که علم تو آن را در بر می گیرد.



  6. تشکرها 2


  7. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    3,699
    مورد تشکر
    103 پست
    حضور
    39 روز 13 ساعت 51 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نکته:


    در روایت آمده: «أعرب القرآن فإنه عربی» (10)

    هم چنین: «إقرءوا القرآن بألحان العرب و أصواتها» (11)

    در این دو روایت بر نحوه عربی خواندن قرآن تاكید شده است.

    البته در مقابل، روایتی نیز وارد شده كه تذكر می دهد گمان نكنید همه قرآن فقط رعایت تجوید و قواعد نحوی آن است، به گونه ای كه باعث غفلت شما در هنگام خواندن قرآن شده و مانع داشتن حضور قلب و خشوع در هنگام تلاوت شود؛ بلكه به محتوا و مفاهیم آیات، و هم چنین حضور قلب و خشوع، كه مهمتر از جوانب دیگر است، نیز باید توجه جدی داشت:

    «من إنهمك فی طلب النحو سلب الخشوع» یعنی كسی كه غرق در فراگیری علم نحو (جهات ادبی و تجوید) شود [و از جهات دیگر كلام و علوم معنوی غفلت كند] خشوع خود را ازدست می دهد. (12)

    __________
    (1) ر.ک: حلیة القرآن، موسوی بلده، ج 2، ص 21 – 24.
    (2) مستدرك، ج4،ص270.
    (3) همان.
    (4) مزمل، 4.
    (5) كافی، ج2، ص614.
    (6) بحارالانوار، ج89، ص191.
    (7) بحارالانوار، ج89، ص204.
    (8) بحارالانوار، ج89،ص205.
    (9) بحارالانوار، ج89، ص210.
    (10) كافی،ج 2، ص615.
    (11) مستدرك، ج4، ص272.
    (12) مستدرك، ج4، ص279.

    أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ أَبیها، وَ بَعلِها وَ بَنیها، وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما أَحاطَ بِهِ عِلمُک


    خدایا! صلوات و درود تو بر فاطمه، و بر پدر فاطمه، و بر همسر فاطمه، و بر دو پسر فاطمه، و بر آن سرّی که در فاطمه به ودیعه نهاده ای؛ به آن تعداد که علم تو آن را در بر می گیرد.



  8. تشکر


  9. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    3,699
    مورد تشکر
    103 پست
    حضور
    39 روز 13 ساعت 51 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0

    جمع بندی




    پرسش:
    چند نوع تلاوت قرآن داريم؟ كدام تلاوت پرفضيلت تر است؟


    پاسخ:

    نویسنده "حلیة القرآن" در زمینه انواع قرائات چنین می نویسد: قرائت آيات قرآن، چهار مرتبه دارد: ترتيل، تحقيق، تحدير (حَدْر)، تدوير

    تلاوت ترتيل:
    ترتيل درلغت عبارت است از «نظم و ترتيب در کلام». «رَتَّلَ الْکَلام» يعنی: سخن را خوب بيان کرد ـ قواعد سخن را مراعات نمود.
    ترتيل در اصطلاح قرائت عبارت است از: خواندن قرآن بطور منظم و با تأنّی و شمرده و همراه با تدبّر در معانی، بطوري که تمامی قواعد رعايت شود.

    تلاوت تحقيق:
    تحقيق درلغت به معناي «مبالغه در انجام چيزی بدون کمی و زيادی» و «رسيدن به حقيقت شیء» آمده است.
    در قرائت قرآن، «تحقيق» عبارت است از خواندن قرآن با حداکثر آرامش و تأنّی حتی «آهسته‌تر از قرائت به ترتيل»، همراه با اشباع مدها، تحقيق همزه‌ها، اتمام حرکات، تحقيق مخارج حروف و ... که همه اينها در سايه قرائت آيات با حداقل سرعت، ميسر است.

    تلاوت تحدير(حَدر):
    به معنای سرعت گرفتن و از سراشيبی به پائين آمدن می ‌باشد که مستلزم ازدياد سرعت است.
    در اصطلاح قرائت، عبارت است از خواندن قرآن با سرعت زياد همراه با رعايت احکام تجويد.
    بديهی است که در اين حال احکام تجويدی با دقت و ظرافت روش پيشين، رعايت نخواهند شد اما به هر حال نبايد قواعد قرائت دچار اخلال فاحش گردد.

    تلاوت تدوير:
    حالتی است بين تحقيق و حدر؛ به بيان ديگر، نوعی قرائت است نه به سرعت «حدر» و نه به کُندی «تحقيق».
    اکثر اهل اداء، اين روش را اختيار کرده‌اند.
    با توجه به تمامی مطالب فوق، می توان گفت ترتيب قرائات (از کند به تند) عبارتست از: تحقيق ـ ترتيل ـ تدوير ـ تحدير

    و اما، افضل ‌القراءات (با فضیلت ترین قرائت ها) همانا، «ترتيل» است که مجمع تمامی امتيازات قرائت است، و در قرآن نيز بدان امر شده است آنجا که می فرمايد:«وَ رَتِّل ِالقُرانَ تَرتيلاً»؛ يعنی قرآن را منظم، مرتب، با تأنی و شمرده و همراه با تدبر در معانی بخوان.
    از امام‌ المتقين حضرت علی ابن ابی ‌طالب عليه‌السّلام سؤال شد، ترتيل چيست؟ فرمود: «اَلتَّرتيلُ، اَداءُ الْحُروفِ وَ حِفْظُ الوُقوفِ».
    در کتاب معروف «اَلنَّشْر»، با کمی تفاوت يعنی «اَلتَّرتيلُ، تَجْويدُ الْحُروفِ وَ حِفْظُ الْوُقوفْ» نيز آمده است. و اين فرموده مولای متّقيان، مورد اتّفاق اهل تشيع و تسنن است.
    با توجه به تمامی مطالب فوق، فضل و برتری «ترتيل» بر ديگر قراءات آشکار می ‌گردد.
    بطور اختصار در ترتيل امتيازات ذيل جمع آمده است:
    1. نه بدان سرعت است که در قواعد تجويدی خللی وارد آيد.
    2. نه بدان کُندی و آهستگی است که هم چون تحقيق، آيات کمتری خوانده شود.
    3. تجويد حروف و «حفظ وقوف» رعايت می ‌گردد.
    4. از همه مهمتر، فرصت کافی براي تدبر در معانی وجود دارد.(1)

    آن چه در مورد نحوه قرائت مورد تأیید ائمه معصومین(علیهم السلام) در دست می باشد عبارتند از:

    محزون خواندن:
    از رسول گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله) وارد شده که فرمودند: «إن القرآن نزل بالحزن فإذا قرأتموه فابكوا...» یعنی قرآن با حزن نازل شده، پس زمانی كه آن را قرائت می كنید گریه كنید [و یا در حزن و اندوه باشید].(2)
    شاید هم بتوان كلمه اخیر روایت را "فأبكوا" از باب إفعال بخوانیم، یعنی در قرائت قرآن به گونه ای بخوانید كه دیگران را به گریه وادارید.
    هم چنین دراحوالات امام كاظم(علیه السلام) آمده كه ایشان قرآن را با حزن قرائت می كردند: «وكان موسی ـ أی الكاظم(ع) ـ اذا قرأ كانت قرائته حزنا...»(3)

    ترتیل درخواندن قرآن:
    در ذیل آیه شریفه «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتيلا»(4) از حضرت علی(علیه السلام) چنین نقل شده: «بیّنه تبیانا، و لا تهذّه هذّ الشعر، و لاتنثره نثر الرمل، و لكن أفزعوا به قلوبكم القاسیة، ولایكن هم أحدكم آخر السورة»
    امام علیه السلام در این روایت توصیه می كند كه قرآن را آرام و شمرده بخوانید، و آن را مانند شعر كه سریع و پشت سر هم است، و یا مانند ریگهای پراكنده شده نخوانید، بلكه با آرامش و طمأنینه بخوانید به گونه ای كه دلهای سخت شما را بلرزاند، و هم چنین موقع قرآن خواندن سعی شما بر این نباشد كه فقط سوره را به اتمام برسانید.(5)
    در روایت دیگری نیز از امام صادق(علیه السلام) آمده: «هو أن تتمكث فیه و تحسن به صوتك» یعنی ترتیل آن است كه آن را با آرامش و به همراه صوت نیكو بخوانید.(6)

    شیوه الحال المرتحل:
    در مورد نحوه تلاوت قرآن، و شروع و پایان آن این گونه آمده كه راوی می گوید: از امام زین العابدین(علیه السلام) پرسیدم چه عملی از همه افضل است؟ فرمود: «الحال المرتحل. قلت و ما الحال المرتحل؟ قال فتح القرآن و ختمه كلما حل فی أوله إرتحل فی آخره»(7)
    و در روایت دیگری از رسول اكرم(صلی الله علیه و آله) آمده: «الحال المرتحل أی الفاتح الخاتم...»(8)
    در این دو روایت بهترین شیوه تلاوت را این گونه بیان فرموده اند كه از ابتدای قرآن شروع كرده و تا هر مقدار كه خواند، در مرتبه بعد از ادامه آن و جایی كه ختم كرده، شروع به خواندن كند، و همین طور ادامه دهد تا كل قرآن را تلاوت نماید.

    توجه به معنا:
    از سیره معصومین معلوم است كه در قرائت آیات قرآن می بایست كاملا به معنای آن توجه داشت. در حالات امام رضا(علیه السلام) آمده كه ایشان در زمان خواندن قرآن وقتی به آیات بهشت یا جهنم می رسیدند، گریه كرده و از خداوند متعال بهشت را طلب كرده، و ازجهنم و آتش آن به خدا پناه می بردند.(9)

    نکته:
    در روایت آمده: «أعرب القرآن فإنه عربی»(10)
    هم چنین: «إقرءوا القرآن بألحان العرب و أصواتها»(11)
    در این دو روایت بر نحوه عربی خواندن قرآن تاكید شده است.
    البته در مقابل، روایتی نیز وارد شده كه تذكر می دهد گمان نكنید همه قرآن فقط رعایت تجوید و قواعد نحوی آن است، به گونه ای كه باعث غفلت شما در هنگام خواندن قرآن شده و مانع داشتن حضور قلب و خشوع در هنگام تلاوت شود؛ بلكه به محتوا و مفاهیم آیات، و هم چنین حضور قلب و خشوع، كه مهمتر از جوانب دیگر است، نیز باید توجه جدی داشت:
    «من إنهمك فی طلب النحو سلب الخشوع» یعنی كسی كه غرق در فراگیری علم نحو (جهات ادبی و تجوید) شود [و از جهات دیگر كلام و علوم معنوی غفلت كند] خشوع خود را ازدست می دهد.(12)

    __________
    (1) ر.ک: حلیة القرآن، موسوی بلده، ج 2، ص 21 – 24.
    (2) مستدرك، ج4،ص270.
    (3) همان.
    (4) مزمل، 4.
    (5) كافی، ج2، ص614.
    (6) بحارالانوار، ج89، ص191.
    (7) بحارالانوار، ج89، ص204.
    (8) بحارالانوار، ج89،ص205.
    (9) بحارالانوار، ج89، ص210.
    (10) كافی،ج 2، ص615.
    (11) مستدرك، ج4، ص272.
    (12) مستدرك، ج4، ص279.


    ویرایش توسط میقات : ۱۳۹۵/۱۲/۰۸ در ساعت ۲۲:۴۰

    أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ أَبیها، وَ بَعلِها وَ بَنیها، وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما أَحاطَ بِهِ عِلمُک


    خدایا! صلوات و درود تو بر فاطمه، و بر پدر فاطمه، و بر همسر فاطمه، و بر دو پسر فاطمه، و بر آن سرّی که در فاطمه به ودیعه نهاده ای؛ به آن تعداد که علم تو آن را در بر می گیرد.



  10. تشکر


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود