جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: آیات متشابه

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۰
    نوشته
    18
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    آیات متشابه




    با سلام

    منظور از ایات متشابه در قرآن چیست؟



    کارشناس بحث : پاسخگوی قرآنی 4
    ویرایش توسط همکار مدیر سایت : ۱۳۹۰/۱۲/۱۹ در ساعت ۱۳:۱۶

  2. تشکرها 2


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,381
    مورد تشکر
    66 پست
    حضور
    13 روز 19 ساعت 40 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با سلام و عرض ادب
    در مورد سوال شما عرض کنم که در ابتدا باید تعریفی از کلمه متشابه خدمت شما داشته باشیم تا مسئله روشن شود.
    متشابه به چیزی گفته می شود که قسمت های مختلف اون شبیه یکدیگر باشند لذا به بعضی جمله ها که احتمالات مختلفی در اون هست متشابه می گویند.
    متشابه در قرآن هم همین منظور است که آیاتی معانیش در ابتدا مشکل و پیچیده است و احتملات مختلفی در آن میرود ولی با رجوع به محکمات روشن می شود.
    البته تفسیر های دیگری هم شده از طرف مفسرین (2)که آنچه عرض شد جامع است.
    براى نمونه آیات متشابه، قسمتى از آیات مربوط به صفات خدا و چگونگى معاد را عرض میکنم، مانند:
    یَدُ اللّهِ فَوْقَ أَیْدیهِمْ: «دست خدا بالاى دست هاى آنها است»(3) که درباره قدرت خداوند مى باشد.
    وَ اللّهُ سَمیعٌ عَلیمٌ: «خداوند شنوا و دانا است»(4) که اشاره به علم خدا است.
    و مانند وَ نَضَعُ الْمَوازینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیامَةِ: «ترازوهاى عدالت را در روز رستاخیز قرار مى دهیم»(5) که درباره وسیله سنجش اعمال سخن مى گوید.
    بسیار واضح است که نه خداوند دست (به معنى عضو مخصوص) دارد و نه گوش (به همین معنى) و نه ترازوى سنجش اعمال، شبیه ترازوهاى ماست، بلکه اینها اشاره به مفاهیم کلى قدرت، علم و وسیله سنجش است.
    منابع:
    1. تفسير نمونه ، مکارم شيرازي ، ج2 ،ص 433.
    2. مرحوم «طبرسى» در «مجمع البیان» پنج تفسیر براى آن ذکر کرده، و «فخر رازى» چهار قول و مرحوم «علامه» در «المیزان» شانزده قول و بالاخره در «البحر المحیط» حدود بیست قول در تفسیر آن آمده است.
    3. فتح، آیه 10.
    4. بقره، آیه 224.
    5. انبیاء، آیه 47.

    ویرایش توسط عمار : ۱۳۹۰/۱۲/۲۰ در ساعت ۱۰:۱۰
    آیات متشابه

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن



  5. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۹
    نوشته
    57
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    1 ساعت 40 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط پاسخگوی قرآنی 4 نمایش پست
    متشابه به چیزی گفته می شود که قسمت های مختلف اون شبیه یکدیگر باشند لذا به بعضی جمله ها که احتمالات مختلفی در اون هست متشابه می گویند. متشابه در قرآن هم همین منظور است که آیاتی معانیش در ابتدا مشکل و پیچیده است و احتملات مختلفی در آن میرود ولی با رجوع به محکمات روشن می شود.
    سلام
    حالا چرا باید خدا اینطور آیه رسته؟نمی شد همش محکم باشه؟
    الهی! اگر طاعت بسی ندارم در هر جهان جز تو کسی ندارم.
    الهی! تا به تو آشنا شدم از خلق جدا شدم و در هر جهان شیدا شدم نهان بودم پنهان شدم.
    الهی! از پیش خطر و از پس راهم نیست، دستم گیر که جز تو پناهم نیست.
    الهی! دستم گیر که دست آویز ندارم و عذرم بپذیر که پای گریز ندارم.

  6. تشکرها 2


  7. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,381
    مورد تشکر
    66 پست
    حضور
    13 روز 19 ساعت 40 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با سلام و عرض ادب
    در مورد پرسش شما باید عرض کنم راه فهماندن مفاهیم در بین ما انسانها به کارگیری الفاظ است و انسانها از این طریف اندیشه های خودشان رو به یکدیگر انتقال می دهند.
    خدای متعال هم پیامبر رو از میان همین مردم انتخاب کرده و وحی را از همین راه در قالب پیام و تعبیرهای کلامی به وسیله پیامبر به مردم رسانده است.
    حال با توجه به این مقدمه برای آیات تشابه علت هایی ذکر شده که عرض می کنم:
    1- نارسایی تعبیرات و الفاظ: كلمات و جملاتی كه ما در زندگانی روزانه خود به كار می‌بریم، برای بیان نیازمندی‌های مادی و امور این جهانی ما است، اما از موضوعات اصلی قرآن كریم معرفی صفات جلال و جمال آفریدگار سبحان و ویژگی ها و اوصاف عالم برزخ و قیامت است، یعنی واقعیتی كاملامجرد و غیرمادی و دور از حواس ظاهری. بنابراین چون الفاظ و عبارات در توضیح آن حقایق نارسا و قاصر است، از این رو خداوند از راه تمثیل، تشبیه، استعاره، كنایه و انواع مجاز كه در صناعت عرب سابقه داشته و لازمه سخن بلیغ است به بیان مطالب پرداخته است.
    مانند: «الرحمن علی العرش استوی» خدای رحمان بر عرش استیلایافته است. (1) كه ظاهراً جسم بودن خدای سبحان را می‌رساند، اما با در نظر گرفتن آیه شریفه «لیس كمثله شیء» چیزی مانند او نیست و دلالت عقل معلوم می‌شود مقصود دست جسمانی یا قرار گرفتن همانند استقرار انسان بر چیزی نمی باشد. بلكه منظور از عرش خدا مجموعه جهان هستی است كه تحت حكومت او به حساب می‌آید. بنابراین «استوای بر عرش» كنایه از تسلط پروردگار و احاطه كامل او نسبت به جهان هستی و نفوذ امر و فرمان و تدبیرش در سراسر عالم است.
    2- محدودیت اندیشه انسان: بخشی از آیات قرآن در معرفی و نمایاندن جهان ناپیدا یعنی غیب و امور ماوراء طبیعی و قیامت است كه طبعاً برتر از افق آگاهی و درك ما است. معرفی آن عالم غیرمادی و روحانی برای خو گرفتگان به سرای طبیعت مادی و زندانیان زمان و مكان، با تعبیرهای معمولی دشوار و بلكه ناممكن است كه هم ظرف الفاظ تنگ است و هم ظرفیت افهام. ناگزیر باید تعبیرات مانوس با زندگی مادی ما آورده شود تا دور نمایی از سرای حقیقت و قیامت كبری در چشم جهان بین ما نمودار شود. مانند: آیه 47 سوره انبیاء كه سنجش اعمال را در آن روز با تصویری گویا بیان می‌كند: «و نضع الموازین القسط لیوم القیمه، فلاتظلم نفس شیئا» و ترازوهای داد را روز رستاخیز قرار می‌دهیم پس هیچ كس در چیزی ستم نمی بیند.
    روشن است كه «میزان» هر وسیله اندازه گیری است كه متناسب با آنچه اندازه گیری و وزن می‌شود فرق می‌كند.
    3- واداشتن مسلمانان به تحقیق و بررسی: وجود آیات متشابه و تعبیرات چندوجهی یا مجمل و استعارات و امثال آن در قرآن مجید انگیزه ای بوده تا مغزهای متفكر و شخصیتهای حقیقت جو را به كاوش و پژوهش واداشته است. نگاهی به تاریخ فرهنگ و ادب اسلامی نشان می‌دهد كه علت به وجود آمدن تحقیقات ادبی و تاریخی و بخشهای كلامی و فقهی حل دشواری‌های قرآن مجید بوده كه بخشی از آنها مربوط به آیات متشابه می‌باشد.
    4- توجه دادن به مفسر الهی: همان طور كه آثار علمی برای درك مطالبش نیاز به مفسر و استاد معلم دارد، كتاب خدا هم كه متضمن حقایق دو جهان و امور پیدا و نهان است و احكامش برای همه زمان ها و مكان ها خاتم ادیان می‌باشد، به طریق اولی مفسر و معلمی در حد اعلای دانش و دور از خطا و لغزش می‌خواهد. به ویژه در توضیح مراد خدای متعال از آیات متشابه، گویی خداوند، خواسته است به این وسیله ارتباط علمی ما را با آورنده قرآن و خاندان معصومش پایدار كند. گواه این سخن آیه7 سوره انبیاء است كه می‌فرماید: فاسئلوا اهل الذكر ان كنتم لاتعلمون» اگر نمی دانید از «پژوهندگان كتاب‌های آسمانی» بپرسید. در اینجا خود آیه مصداقی از آیات متشابه است به دلیل اجمالی كه در تعبیر «اهل الذكر» و تعیین مصداق آن می‌باشد. بنابراین مفسران در این كه «اهل الذكر» چه كسانی هستند اختلاف نظر دارند. از علی(ع) روایت شده كه فرمود: «نحن اهل الذكر» ما اهل ذكریم. (2) بنابراین علی(ع) و خاندان پاك و معصومش عالمان به تفسیر و تاویل قرآنند و كلید گشایش تاویلات و متشابهات قرآنی نزد آن بزرگواران است.
    منبع:
    1. طه،آیه 5.
    2. تفسیر كشف الاسرار، ج6، ص214 .

    ویرایش توسط عمار : ۱۳۹۰/۱۲/۲۱ در ساعت ۱۰:۳۵
    آیات متشابه

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن


  8. تشکر


  9. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,381
    مورد تشکر
    66 پست
    حضور
    13 روز 19 ساعت 40 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0

    دیدگاه استاد علامه طباطبایی قدس سره




    نظر استاد علامه طباطبایی قدس سره را پاسخ این سؤال هم عرض میکنم تا نظر ایشان رو هم بدانیم.
    این بزرگوار می فرمایند: علت وقوع تشابه در قرآن مجید به این خاطر است که قرآن برای طرح معارف عالی و بلند خویش، می بایست بیان خود را تا حد الفاظ و قالبهای عادی آن عصر پایین آورد . این الفاظ برای معانی محسوس یا نزدیک به آنها وضع شده بود، از همین رو، تفهیم معانی بلند قرآنی نارسا و نامتجانس بود .
    در نتیجه در آیات، خفای معنا و تشابه به وجود آمد . بله! تنها کسانی که از بصیرت و آگاهی ممتازی برخوردار بودند و فهم و درک فوق العاده ای داشتند از این امر برکنار بودند .
    به معنای این آیه شریفه توجه کنید: «انزل من السماء ماء فسالت اودیة بقدرها، فاحتمل السیل زبدا رابیا . . . کذلک یضرب الله الحق و الباطل، فاما الزبد فیذهب جفاء و اما ما ینفع الناس فیمکث فی الارض، کذلک یضرب الله الامثال; از آسمان آبی فرو فرستاد پس رودخانه هایی به اندازه خود روان گردید و آب روان کفها را بر بالای خود به حرکت درآورد . . . خدا بدین گونه برای حق و باطل مثال می زند . اما کفها [باطل] پس رها می گردد و از بین می رود و اما آنچه مردم را سود می بخشد [حق] در زمین باقی می ماند و خداوند [برای هدایت مردم] این چنین مثالهایی می زند . (1)
    قرآن شریف نیز چنین است و هر یک از انسانها به اندازه قابلیت و توانایی فکری خویش از آن بهره می گیرد به همین خاطر برخی از آیات متشابه، با دقت فراوان و تعمیق نظر، معانی روشنی را به خود می گیرند و از حالت تشابه خارج می شوند و به این معنا تمامی آیات قرآن مجید برای همیشه زمانها جزو محکماتند . (2)
    منابع:
    1) رعد (13) آیه 17 .
    2) تفسیر المیزان، ج 3، ص 58 - 62، با تلخیص و تصرف .

    ویرایش توسط عمار : ۱۳۹۱/۰۷/۱۸ در ساعت ۱۱:۱۸
    آیات متشابه

    آیدی قبلی بنده : پاسخگوی معارف قرآن


  10. تشکر


  11. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۰
    نوشته
    6
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    5 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    شاد پاسخ




    الحمد لله الذی انزل علی عبده الکتاب و لم یجعل له عوجا و السلام علی من اتبع الهدی.
    سلام و رحمت خداوند - پروردگار عالمیان - بر شما غلام خیبرشکن
    در آیه 7 سوره مبارکه آل عمران خداوند تبارک و تعالی فرموده اند : هو الذی انزل علیک الکتاب منه آیات محکمات هن ام الکتاب و اخر متشابهات فاما الذین فی قلوبهم زیغ فیتبعون ما تشابه منه ابتغاء الفتنه و ابتغاء تاویله و ما یعلم تاویله الا الله . او کسی است که نازل کرد بر تو کتاب را در آن آیات محکمی است، هستند اساس کتاب، و دیگر متشابهند. پس کسانی که در دلشان انحراف است پس پیروی می کنند آنچه متشابه است از آن ، طلب فتنه و طلب تاویل آن، و نمیداند تاویلش را جز الله.
    همانطور که ملاحظه می فرمایید وجود آیات متشابه نوعی آزمایش است برای آنکه کسانی که
    در دلشان انحرافی از مسیر حق است، مشخص شوند.
    در تکمیل پاسخهای کارشناس محترم قرآنی 4 که به دلیل مشغله زیاد فراموش کردند که این ظاهرا نقص را از صاحت عزیز و قادر خداوند - پروردگار عالمیان- دور دانند. چرا که خداوند قطعا می توانست با همین الفاظ بسیار ساده تمام کتابش را به صورت آیات کاملا محکم نازل فرمایند و اگر چنین نکرده اند دلیل بر حکمتی خاص است که اشاره شد . ( ان الله علی کل شیء قدیر. قطعا خداوند بر هر کاری قادر است)
    ویرایش توسط forghan114 : ۱۳۹۰/۱۲/۲۱ در ساعت ۱۱:۱۶ دلیل: پاسخ
    آنکس که تو را شناخت جان را چه کند
    فرزند و عیال و خانمان را چه کند
    دیوانـــه کنــی هر دو جهانش بخشــی
    دیوانه تو هر دو جــهان را چه کند

  12. تشکر


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود