جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: و ما تشاءون الا ان یشاءالله ، یعنی چی؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۸۹
    نوشته
    40
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    1 ساعت 3 دقیقه
    دریافت
    10
    آپلود
    0
    گالری
    0

    و ما تشاءون الا ان یشاءالله ، یعنی چی؟




    سلام.
    چند روز پیش داشتم قرآن می خوندم، این آیه رو دیدم:

    وَمَا تَشَاءُونَ إِلَّا أَنْ یشَاءَ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِیمًا حَكِیمًا
    و شما هیچ چیز را نمی‌خواهید مگر اینکه خدا بخواهد، خداوند دانا و حکیم بوده و هست!

    «الإنسان/30»


    بعد یه جستجو کردم دیدم شبیه این رو هم در سوره تکویر داریم:

    وَمَا تَشَاءُونَ إِلَّا أَنْ یشَاءَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِینَ
    و شما اراده نمی‌کنید مگر اینکه خداوند -پروردگار جهانیان- اراده کند و بخواهد!

    «التکویر/29»


    همچنین در سوره مدثر:

    وَمَا یذْكُرُونَ إِلَّا أَنْ یشَاءَ اللَّهُ
    و هیچ کس پند نمی‌گیرد مگر اینکه خدا بخواهد؛

    «المدثر/56»

    ----------

    از این دست آیات زیاد داریم...

    مثلا عبارت: یهدی من یشاء و یُضِلّ من یشاء بارها تکرار شده!

    خب من بحث جبر و اختیار رو بارها شنیدم و اینکه گفته شده انسان مختار هست، ولی واقعا برام جا نمیفته پس این آیات منظورشون چی هست؟


    کارشناس بحث : پاسخگوی قرآنی 2


    ویرایش توسط همکار مدیر سایت : ۱۳۹۱/۰۲/۰۱ در ساعت ۱۰:۳۷
    امضا ندارم! انگشت می زنم...

  2. تشکر


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    2,764
    مورد تشکر
    6 پست
    حضور
    15 روز 10 ساعت 21 دقیقه
    دریافت
    3
    آپلود
    0
    گالری
    2



    سلام به شما دوست گرامی و تشکر از پرسش خوبتان،

    سوره مبارکه تکویر مشتمل بر هر دو دسته از آیاتی است که اشاره فرمودید لذا توضیح مطلب را ضمن مرور آیات 27 و 28 و 29 سوره تکویر (که در متن پرسش هم بدان اشاره شده)، بیان می کنم.

    در آیه 27 سوره تکویر آمده است:

    إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ
    اين قرآن جز تذكر براى جهانيان نيست

    این آیه همه مردم را هشدار و اندرز داده و قرآن را مایه بیداری و هدایت آنها معرفی می کند، اما از آنجا كه براى هدايت و تربيت، تنها «فاعليت فاعل» كافى نيست بلكه «قابليت قابل» نيز شرط است، لذا در آيه بعد مى‏ افزايد:

    لِمَنْ شاءَ مِنْكُمْ أَنْ يَسْتَقِيمَ
    قرآن مايه بيدارى است براى آنها كه مى‏ خواهند راه مستقيم را بپويند

    در آيه قبل فرمود: قرآن مايه ذكر و بيدارى براى همه جهانيان است اما در اين آيه هدایت شوندگان را گروه خاصى ذكر مى‏ كند؛ همان ها كه بر قبول هدايت و پيمودن راه عزمشان را جزم نموده اند. تفاوت بیان این دو آیه کریمه به خاطر آن است كه آيه قبل عموميت اين فيض الهى را بيان مى‏ كند اما اين آيه شرط بهره گيرى از اين فيض را؛ تمام مواهب عالم هم چنين است یعنی اصل فيض عام و فراگیر است ولى استفاده از آن مشروط به اراده و تصميم است و تا خود انسان نخواهد کسی او را به هدایت قلبی مجبور نمی کند!

    شبيه همين معنى در آيه 2 سوره بقره نیز آمده است:

    ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ
    اين كتاب هيچگونه ترديدى در آن نيست و مايه هدايت پرهيزگاران است

    آیه 28 تکویر نشان مى‏ دهد خداوند انسان را آزاد و مختار آفريده، و تصميم نهايى براى پيمودن راه حق و باطل را به خود او واگذار نموده است؛ یعنی راه خیر و شر را به انسان معرفی نمود و ابزار شناخت را در اختیار او قرار داد و فطرتش را بر پیمایش مسیر سالم و توحیدی جهت داد و به او آزادی و اختیار داد تا خود راه خیر یا شر را برگزیند:

    إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ نَبْتَليهِ فَجَعَلْناهُ سَميعاً بَصيراً
    إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً (انسان/2و3)
    ما انسان را از نطفه مختلطى آفريديم، و او را مى ‏آزماييم (بدين جهت) او را شنوا و بينا قرار داديم‏
    ما راه را به او نشان داديم، خواه شاكر باشد (و پذيرا گردد) يا ناسپاس

    اما از آنجا كه تعبير به مشيت و اراده انسان در آیه 28 تکویر ، ممكن است اين توهم را برای برخی ایجاد نماید كه انسان چنان آزاد است كه در پيمودن اين راه (=راه مستقیم)، هيچ نيازى به خداوند و توفيقات او ندارد، لذا در آيه بعد به بيان نفوذ مشيت پروردگار پرداخته و مى‏ فرمايد:

    وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ (تکویر/29)
    شما اراده نمى‏ كنيد مگر اينكه خداوندى كه پروردگار جهانيان است بخواهد

    ادامه...

    ویرایش توسط صدیقین : ۱۳۹۱/۰۲/۰۱ در ساعت ۱۶:۴۷
    وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفيقاً (نساء/69)
    و كسى كه خدا و پيامبر را اطاعت كند، همنشين كسانى خواهد بود كه خدا، نعمت خود را بر آنان تمام كرده از پيامبران و صدّيقان و شهدا و صالحان و آنها رفيق هاى خوبى هستند


  5. تشکر


  6. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    2,764
    مورد تشکر
    6 پست
    حضور
    15 روز 10 ساعت 21 دقیقه
    دریافت
    3
    آپلود
    0
    گالری
    2



    در حقيقت مجموع آیه 28 و 29 سوره تکویر بیانگر همان مسأله دقيق و ظريف کلامی "امر بين الامرين" است؛ از يك سو مى‏ فرماید تصميم ‏گيرى و انتخاب راه راست به دست شماست و از سوى ديگر مى‏ گويد تا خدا نخواهد شما نمى توانيد راه راست را برگزینید؛ يعنى اگر شما مختار و آزاد آفريده شده‏ايد، اين اختيار و آزادى نيز از ناحيه خداست؛ او خواسته است كه شما چنين باشيد و با ابزار هدایتی که به شما موهبت نموده، با اختیار خود راه خیر یا شر را انتخاب نمایید.

    بله، انسان در اعمال خود نه مجبور است، و نه صد در صد آزاد؛ نه طريقه «جبر» و اجبار در انتخاب صحيح است و نه طريقه «تفويض» و آزادی مطلق و بی عنان! هر چه انسان دارد (یعنی عقل و هوش و توانايى های جسمى و روحی و قدرت تصميم‏ گيرى و ...)، همه از ناحيه خداست و همين واقعيت است كه او را از يك سو دائما نيازمند به خالق مى‏ سازد، و از سوى ديگر به مقتضاى آزادى و اختيارش، به او تعهد و مسئوليت و آزادی نسبی می دهد.


    ویرایش توسط صدیقین : ۱۳۹۱/۰۲/۰۱ در ساعت ۱۶:۴۷
    وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفيقاً (نساء/69)
    و كسى كه خدا و پيامبر را اطاعت كند، همنشين كسانى خواهد بود كه خدا، نعمت خود را بر آنان تمام كرده از پيامبران و صدّيقان و شهدا و صالحان و آنها رفيق هاى خوبى هستند


  7. تشکر


  8. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    2,764
    مورد تشکر
    6 پست
    حضور
    15 روز 10 ساعت 21 دقیقه
    دریافت
    3
    آپلود
    0
    گالری
    2

    نکات تکمیلی بحث





    نکته اول:
    تعبير به «رَبُّ الْعالَمِينَ» (در آیه 29 تکویر)، به خوبى نشان مى ‏دهد كه مشيت و خواست الهى نيز در مسير تربيت و تكامل انسان و همه جهانيان است؛ او هرگز نمى ‏خواهد كسى گمراه شود يا گناه كند و از جوار قرب خدا دور افتد. او به مقتضاى ربوبيتش همه كسانى را كه بخواهند در مسير تكامل گام بردارند، يارى مى ‏دهد:

    وَ الَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنينَ (عنكبوت/69)
    و كسانى كه در راه ما كوشش كنند آنان را به راه‏ هاى خويش رهنمون شويم‏ و بى گمان خداوند با نيكوكاران است

    نکته دوم:

    خدای سبحان در قرآن کریم گروه هایی را نام برده که خود آنها را هدایت می کند، مانند: كسانى كه به آيات الهى ايمان مى‏ آورند، كسانى كه از خشنودى او پيروى می كنند، توبه کاران، اهل ایمان و عمل صالح و ... ؛ از سوی دیگر، در آیات دیگر از گروه هایی یاد نموده که هدایتشان نمی کند، مانند: ستمگر، کافر، فاسق، دروغ‏ پردازِ ناسپاس، اسرافكار بسيار دروغگو، كسانى كه به آيات الهى ايمان نمى‏ آورند.

    این گونه آیات به خوبی نشان می دهد که هدایت الهی بر اساس لیاقت ها و شایستگی های انسان ها بدان ها عطا می شود و اگر کسی زمینه پذیرش حق را در وجود خود ایجاد نکرد بلکه با پیروی از هوای نفس و تبعیت از شیطان، با حق عناد نمود، چنین فردی بهره ای از هدایت الهی نداشته و با دوری از رحمت خدا، به بیراهه ضلالت و گمراهی گرفتار خواهد شد و سرانجامی بهتر از دوزخ نخواهد داشت.

    لذا خدای سبحان در آیات دیگر به دو سنت مهم الهی در باب هدایت یا گمراهی انسانها اشاره و ملاک این هدایت و گمراهی را دقیقا مشخص می نماید؛ آن دو سنت چنین است:

    1- پیروی از شیطان و هوای نفس، بیراهه ای است که سرانجامی جز دوزخ ندارد و پیروان شیطان بهره ای از هدایت الهی ندارند.
    2- پیروی از دستورات خدای تعالی و تبعیت از کتاب های آسمانی و رسولان الهی راهی است که به سعادت ابدی و فردوس برین منتهی خواهد شد و این دسته افراد، مشمول هدایت و حمایت پروردگار سبحان خواهند بود.

    توضیح بیشتر این بحث و آیات مورد استناد آن را از این لینک مطالعه فرمایید:



    ویرایش توسط صدیقین : ۱۳۹۱/۰۲/۰۱ در ساعت ۱۶:۵۳
    وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفيقاً (نساء/69)
    و كسى كه خدا و پيامبر را اطاعت كند، همنشين كسانى خواهد بود كه خدا، نعمت خود را بر آنان تمام كرده از پيامبران و صدّيقان و شهدا و صالحان و آنها رفيق هاى خوبى هستند


  9. تشکر


  10. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    2,764
    مورد تشکر
    6 پست
    حضور
    15 روز 10 ساعت 21 دقیقه
    دریافت
    3
    آپلود
    0
    گالری
    2

    جمع بندی




    پرسش:
    انسان مجبور است یا آزاد؟ این مساله را با توضیح آیات پایانی سوره تکویر روشن کنید؟

    پاسخ:
    سلام به شما پرسشگر گرامی


    در آیه 27 سوره تکویر آمده است:

    إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ
    اين قرآن جز تذكر براى جهانيان نيست

    این آیه همه مردم را هشدار و اندرز داده و قرآن را مایه بیداری و هدایت آنها معرفی می کند، اما از آنجا كه براى هدايت و تربيت، تنها «فاعليت فاعل» كافى نيست بلكه «قابليت قابل» نيز شرط است، لذا در آيه بعد مى‏ افزايد:

    لِمَنْ شاءَ مِنْكُمْ أَنْ يَسْتَقِيمَ
    قرآن مايه بيدارى است براى آنها كه مى‏ خواهند راه مستقيم را بپويند

    در آيه قبل فرمود: قرآن مايه ذكر و بيدارى براى همه جهانيان است اما در اين آيه هدایت شوندگان را گروه خاصى ذكر مى‏ كند؛ همان ها كه بر قبول هدايت و پيمودن راه عزمشان را جزم نموده اند. تفاوت بیان این دو آیه کریمه به خاطر آن است كه آيه قبل عموميت اين فيض الهى را بيان مى‏ كند اما اين آيه شرط بهره گيرى از اين فيض را؛ تمام مواهب عالم هم چنين است یعنی اصل فيض عام و فراگیر است ولى استفاده از آن مشروط به اراده و تصميم است و تا خود انسان نخواهد کسی او را به هدایت قلبی مجبور نمی کند!

    شبيه همين معنى در آيه 2 سوره بقره نیز آمده است:

    ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ
    اين كتاب هيچگونه ترديدى در آن نيست و مايه هدايت پرهيزگاران است

    آیه 28 تکویر نشان مى‏ دهد خداوند انسان را آزاد و مختار آفريده، و تصميم نهايى براى پيمودن راه حق و باطل را به خود او واگذار نموده است؛ یعنی راه خیر و شر را به انسان معرفی نمود و ابزار شناخت را در اختیار او قرار داد و فطرتش را بر پیمایش مسیر سالم و توحیدی جهت داد و به او آزادی و اختیار داد تا خود راه خیر یا شر را برگزیند:

    إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ نَبْتَليهِ فَجَعَلْناهُ سَميعاً بَصيراً
    إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً (انسان/2و3)
    ما انسان را از نطفه مختلطى آفريديم، و او را مى ‏آزماييم (بدين جهت) او را شنوا و بينا قرار داديم‏
    ما راه را به او نشان داديم، خواه شاكر باشد (و پذيرا گردد) يا ناسپاس

    اما از آنجا كه تعبير به مشيت و اراده انسان در آیه 28 تکویر، ممكن است اين توهم را برای برخی ایجاد نماید كه انسان چنان آزاد است كه در پيمودن اين راه (=راه مستقیم)، هيچ نيازى به خداوند و توفيقات او ندارد، لذا در آيه بعد به بيان نفوذ مشيت پروردگار پرداخته و مى‏ فرمايد:

    وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ (تکویر/29)
    شما اراده نمى‏ كنيد مگر اينكه خداوندى كه پروردگار جهانيان است بخواهد

    در حقيقت مجموع آیه 28 و 29 سوره تکویر بیانگر همان مسأله دقيق و ظريف کلامی "امر بين الامرين" است؛ از يك سو مى‏ فرماید تصميم ‏گيرى و انتخاب راه راست به دست شماست و از سوى ديگر مى‏ گويد تا خدا نخواهد شما نمى توانيد راه راست را برگزینید؛ يعنى اگر شما مختار و آزاد آفريده شده‏ايد، اين اختيار و آزادى نيز از ناحيه خداست؛ او خواسته است كه شما چنين باشيد و با ابزار هدایتی که به شما موهبت نموده، با اختیار خود راه خیر یا شر را انتخاب نمایید.

    بله، انسان در اعمال خود نه مجبور است، و نه صد در صد آزاد؛ نه طريقه «جبر» و اجبار در انتخاب صحيح است و نه طريقه «تفويض» و آزادی مطلق و بی عنان! هر چه انسان دارد (یعنی عقل و هوش و توانايى های جسمى و روحی و قدرت تصميم‏ گيرى و ...)، همه از ناحيه خداست و همين واقعيت است كه او را از يك سو دائما نيازمند به خالق مى‏ سازد، و از سوى ديگر به مقتضاى آزادى و اختيارش، به او تعهد و مسئوليت و آزادی نسبی می دهد.

    نکته اول:
    تعبير به «رَبُّ الْعالَمِينَ» (در آیه 29 تکویر)، به خوبى نشان مى ‏دهد كه مشيت و خواست الهى نيز در مسير تربيت و تكامل انسان و همه جهانيان است؛ او هرگز نمى ‏خواهد كسى گمراه شود يا گناه كند و از جوار قرب خدا دور افتد. او به مقتضاى ربوبيتش همه كسانى را كه بخواهند در مسير تكامل گام بردارند، يارى مى ‏دهد:

    وَ الَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنينَ (عنكبوت/69)
    و كسانى كه در راه ما كوشش كنند آنان را به راه‏ هاى خويش رهنمون شويم‏ و بى گمان خداوند با نيكوكاران است

    نکته دوم:

    خدای سبحان در قرآن کریم گروه هایی را نام برده که خود آنها را هدایت می کند، مانند: كسانى كه به آيات الهى ايمان مى‏ آورند، كسانى كه از خشنودى او پيروى می كنند، توبه کاران، اهل ایمان و عمل صالح و ... ؛ از سوی دیگر، در آیات دیگر از گروه هایی یاد نموده که هدایتشان نمی کند، مانند: ستمگر، کافر، فاسق، دروغ‏ پردازِ ناسپاس، اسرافكار بسيار دروغگو، كسانى كه به آيات الهى ايمان نمى‏ آورند.

    این گونه آیات به خوبی نشان می دهد که هدایت الهی بر اساس لیاقت ها و شایستگی های انسان ها بدان ها عطا می شود و اگر کسی زمینه پذیرش حق را در وجود خود ایجاد نکرد بلکه با پیروی از هوای نفس و تبعیت از شیطان، با حق عناد نمود، چنین فردی بهره ای از هدایت الهی نداشته و با دوری از رحمت خدا، به بیراهه ضلالت و گمراهی گرفتار خواهد شد و سرانجامی بهتر از دوزخ نخواهد داشت.

    لذا خدای سبحان در آیات دیگر به دو سنت مهم الهی در باب هدایت یا گمراهی انسانها اشاره و ملاک این هدایت و گمراهی را دقیقا مشخص می نماید؛ آن دو سنت چنین است:

    1- پیروی از شیطان و هوای نفس، بیراهه ای است که سرانجامی جز دوزخ ندارد و پیروان شیطان بهره ای از هدایت الهی ندارند.
    2- پیروی از دستورات خدای تعالی و تبعیت از کتاب های آسمانی و رسولان الهی راهی است که به سعادت ابدی و فردوس برین منتهی خواهد شد و این دسته افراد، مشمول هدایت و حمایت پروردگار سبحان خواهند بود.
    وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفيقاً (نساء/69)
    و كسى كه خدا و پيامبر را اطاعت كند، همنشين كسانى خواهد بود كه خدا، نعمت خود را بر آنان تمام كرده از پيامبران و صدّيقان و شهدا و صالحان و آنها رفيق هاى خوبى هستند


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. +++کوچولو،مامانتو با بستنی عوض میکنی؟+++
    توسط hamid66 در انجمن عرفان ناب
    پاسخ: 5
    آخرين نوشته: ۱۳۹۰/۱۲/۱۳, ۱۱:۵۹
  2. رجعت با جسم مثالی یا واقعی؟
    توسط پر سوال در انجمن مهدویت و امام زمان در قرآن
    پاسخ: 4
    آخرين نوشته: ۱۳۹۰/۰۸/۱۴, ۱۶:۳۴
  3. دشمن و آخوند حکومتی؟
    توسط 5231 در انجمن ادیان و فرق در قرآن
    پاسخ: 32
    آخرين نوشته: ۱۳۹۰/۰۷/۲۲, ۲۲:۴۷
  4. پاسخ: 5
    آخرين نوشته: ۱۳۹۰/۰۷/۰۳, ۱۹:۳۲
  5. خلیج فارس یا خلیج ع/ر/ب/ی؟
    توسط لوتي در انجمن سایر موارد
    پاسخ: 35
    آخرين نوشته: ۱۳۸۹/۰۴/۲۲, ۱۳:۵۹

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود