جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: تفسیر قرآن به صورت یک (( علم مدوّن )) از چه زمانی آغاز شد؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۶
    نوشته
    303
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    22 ساعت 35 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    تفسیر قرآن به صورت یک (( علم مدوّن )) از چه زمانی آغاز شد؟




    تفسیر قرآن به صورت یک (( علم مدوّن )) از چه زمانی آغاز شد؟

    با تشکر از پاسخگویی شما


    کارشناس بحث : پاسخگوی قرآنی 6
    ویرایش توسط همکار مدیر سایت : ۱۳۹۱/۰۴/۲۶ در ساعت ۰۲:۴۱
    يارب نظر تو برنگردد

  2. تشکر


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۱
    نوشته
    309
    مورد تشکر
    20 پست
    حضور
    12 روز 14 ساعت 51 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با سلام
    نگارش تفسير در نيمه اول قرن دوم هجرى آغاز شد و در ابتدا به صورت جمع آورى روايات بوده است. در اين دوره روايات تفسيرى در ضمن ديگر روايات و به عنوان بابى در كتابهاى حديثى تدوين مى‏شده است. افرادى مانند يزيد بن هارون سلمى (متوفاى 117 ق)، ابان بن تغلب (متوفاى 141 ق)، شعبه حجاج (متوفاى 160 ق)، وكيع بن جراح (متوفاى 197 ق) و سفيان بن عيينه (متوفاى 198 ق) كه از پيشگامان نگارش حديث بودند، به اين كار همت گماردند. (ر. ك: محمد حسين ذهبى، التفسير و المفسرون، ج 1، ص 144)
    پس از مدتى، تفسير به صورت اثرى مكتوب و مستقل تدوين شد؛ اما درباره نخستين مدوّن تفسير اختلاف نظر هست و اظهار نظر در اين باره بسيار مشكل مى‏نمايد. در اينجا به چند ديدگاه اشاره مى‏شود:

    1. ابن عباس (متوفاى 68 ق)

    برخى ابن عباس (متوفاى 68 ق) را نخستين مدوّن تفسير معرفى كرده‏اند. طبرى در جامع البيان مى‏نويسد: «رأيت مجاهدا يسأل ابن عباس عن تفسير القرآن و معه الواحه فيقول له ابن عباس: أكتب: قال حتى سأله عن التفسير كله»؛ (جامع البيان في تأويل آى القرآن، ج 1، ص 30) مجاهد را با لوحهايى ديدم كه از ابن عباس از تفسير مى‏پرسيد. ابن عباس به او مى‏گويد: بنويس! گويد همين طور ادامه داد تا اينكه تمام تفسير را پرسيد و نوشت.
    برخى اين روايت را دليل بر آن مى‏دانند كه ابن عباس تفسيرى دارد؛ اما اين روايت هيچ دلالتى بر اينكه ابن عباس تفسير مكتوب داشته است، ندارد؛ ولى‏
    تفسير تنوير المقياس من تفسير ابن عباس را فيروز آبادى، مؤلف كتاب قاموس گردآورى كرده است.

    2. سعيد بن جبير (شهادت 94 يا 95 ق)
    ذهبى مى‏نويسد: عبد الملك مروان (متوفاى 86 ق) از سعيد بن جبير درخواست كرد كه براى او تفسير قرآن بنويسد و سعيد بن جبير آن را نگاشت و عطاء بن دينار اين كتاب را در ديوان يافت و چون ايشان (سعيد بن جبير) را نديده بود، آن را به طور مرسل از وى روايت كرده است. اين روايت صراحت دارد كه سعيد بن جبير كتابى در تفسير قرآن نگاشته و بدون ترديد تفسير او پيش از مرگ عبد الملك مروان (متوفاى 86 ق) بوده است. (التفسير و المفسرون، ج 1، ص 144)

    قرآن پژوه معاصر، سيد محمد باقر حجتى، در جمع بندى ديدگاهها در اين باره مى‏نويسد:

    با توجه به اينكه سعيد بن جبير نزد دانشمندان اهل سنت و شيعه، اعلم تابعين بوده است و روايتى نيز در تفسير كامل او وجود دارد،
    حدس و ظن قوى بر اين است كه ايشان نخستين مؤلف و مدون تفسير قرآن كريم باشد. (سه مقاله در تاريخ تفسير، ص 75)
    اما چون هيچ اثر مكتوبى در تفسير از سعيد بن جبير در دست نيست، اين ديدگاه نيز قابل پذيرش نمى‏باشد.

    3. مجاهد بن جبر (متوفاى 104 ق)
    آية اللّه معرفت، تفسيرى از سوره بقره تا پايان قرآن را كه ابويسار عبد اللّه بن ابى نجيح ثقفى كوفى (متوفاى 131 ق) آن را روايت كرده، به مجاهد بن جبر منسوب مى‏داند. ارباب حديث، از جمله بخارى، بدان اعتماد كرده و ابن تيميه آن را اصلح التفاسير بر شمرده است.
    اين تفسير به همت مجمع البحوث الاسلاميه در سال 1367 ق در پاكستان به‏ چاپ رسيد. طبرى نيز در تفسير خود حدود هفتصد بار در جاهاى مختلف از آن نقل مى‏كند.



    ویرایش توسط تذکره : ۱۳۹۱/۰۴/۲۸ در ساعت ۰۰:۰۵

  5. تشکرها 2


  6. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۱
    نوشته
    309
    مورد تشکر
    20 پست
    حضور
    12 روز 14 ساعت 51 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0





    4. فرّاء نحوى (متوفاى 207 ق).
    بسيارى از مورخان، از جمله ابن نديم، و مفسران بر اين باورند كه فرّاء نحوى، صاحب معانى القرآن، نخستين مدوّن تفسير است؛ اگرچه دكتر ذهبى، صاحب التفسير و المفسرون، آن را نمى‏پذيرد.
    تفسير معانى القرآن هم اكنون از آثارى است كه بارها به چاپ رسيده و نسخه‏هاى سه جلدى آن نيز موجود است. ابن شهر آشوب در اسباب النزول، اسناد روايات خود را به فرّا مى‏رساند و كتاب معانى القرآن، لغات القرآن و الوقف و الابتداء را از او مى‏داند و وى را يكى از پركارترين مؤلفان در زمينه علوم قرآنى شمرده است.
    به نظر مى‏رسد اين ديدگاه قوى‏تر از ساير ديدگاهها باشد.

    5. عكرمه (متوفاى 105 ق)

    ابن نديم در الفهرست ضمن بر شمردن كتابهايى كه در تفسير قرآن تدوين شده است، از تفسير عكرمه ياد مى‏كند.

    6. ابن جريح (متوفاى 105 ق)
    نوشته‏اند ابن جريح سه جزء بزرگ در تفسير قرآن نوشته است. ذهبى پس از نقل ديدگاههاى گوناگون، اين باور را كه ابن جريح اولين مدون تفسير است، ترجيح‏ مى‏دهد؛ با اين توجيه كه با وجود سه جزء بزرگ از تفسير قرآن كريم و توجه و نيازهاى شديد مردم به آيات قرآن در احكام و مسائل ديگر، مى‏توان گفت كه پيش از فرّاء كسانى بوده‏اند كه به تفسير به طور كامل پرداخته باشند؛ اما در پايان بحث، از اين ديدگاه عدول كرده مى‏نويسد: ما نمى‏توانيم با اطمينان، شخص معينى را اولين مدون بدانيم. اگر تمام كتابهاى تفسير از آغاز عهد تدوين در دسترس ما بود، مى‏توانستيم نخستين مدون تفسير را تعيين كنيم.

    بنابراین درباره نخستين مدون تفسير، اختلاف نظر است: برخى ابن عباس و بعضى مجاهدين جبر؛ عده‏اى سعيد بن جبير و برخى ديگر فرّا، عكرمه يا ابن جريح را نخستين مدون تفسير مى‏دانند. به نظر مى‏رسد كه اگر فرّاء نحوى را نخستين مدوّن تفسير بدانيم، صحيح‏تر باشد. (رک:علوی مهر؛ آشنايى با تاريخ تفسير و مفسران، ص: 29 )
    ویرایش توسط تذکره : ۱۳۹۱/۰۴/۲۸ در ساعت ۰۰:۰۷

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود