جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۰
    نوشته
    281
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    1 روز 6 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    17
    آپلود
    5
    گالری
    39

    مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن




    مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن

    مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن
    مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن


    هنر واژه‌ گزینی یا معادل‌ یابی، آن است كه مترجم، موقعیت عبارت متن اصلی را با موقعیتی مشابه در زبان مقصد مقایسه كند و مضمون آن عبارت را بالقسط، اصطلاح یا تمثیلی متفاوت بازگوید، به طوری كه حاصل، همان تأثیری را در خواننده ترجمه ایجاد كند كه عبارت متن اصلی در خواننده متن اصلی ایجاد كرده است بیان دقیق‌ تر مطلب آن است كه هیچ واژه‌ای در هیچ زبانی معادل همانندی در زبان دیگر ندارد.
    به عبارت دیگر واژه‌ها همانند دسته كلیدی هستند كه برخی از آنها به هیچ وجه در قفل نمی‌ روند، پاره‌ای از آنها وارد قفل می‌شوند اما كاری از آنها ساخته نیست، اندكی از آنها هم را غالباً بیش از یك كلید نمی‌توانند باشند به راحتی درون قفل می‌ لغزند و آن را می‌گشایند.
    مترجم متبحر باید واژه‌های دسته سوم را از میان هزاران واژه زبان مقصد برگزیند، و آنها را در برابر واژه زبان مبدأ قرار دهد. واژه گزینی اصول متعددی دارد كه به اختصار پاره‌ای از آنها را بیان می‌كنیم:



    مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن

    الصغائر من الذنوب طرق الی الکبائر و من لم یخف الله فی القلیل لم یخفه فی الکثیر

    گناهان کوچک راهی بسوی گناهان بزرگ هستند و هر که در گناه اندک از خدا نترسد
    در گناه بسیار هم از او ترسی نخواهد داشت.
    بحار الانوار ج68 ص 174


  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۰
    نوشته
    281
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    1 روز 6 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    17
    آپلود
    5
    گالری
    39



    مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن

    1. تكیه نكردن بر پیشینه‌های ذهنی:

    مترجم قرآن در آنجا كه به معنای واژه‌ای علم اجمالی دارد، نباید به ذهنیات خود تكیه ورزد. واژه‌های زبان مبدأ طبعشان چنان است كه همیشه به یك معنی نیستند. هر زبان آموزی در نخستین برخورد با واژه‌های زبان دوم، معنای اولیه و فراگیر واژه را فرا می‌گیرد، لذا طبیعی است كه بعد از آن هرگاه با آن واژه مواجه شد ـ در هر مقامی و زمانی كه باشد ـ سعی می‌كند معنای متداعی را به زور در گلوی واژه مبدأ بریزد. نتیجه این كار، ارائه ترجمه‌ای نارسا، پرغلط و نامفهوم می‌شود؛ بنابراین مترجم به علم اجمالی خود نباید بسنده كند، بلكه پیوسته منابع و مآخذ لغوی، تفسیری و... را باید در پیش رو داشته باشد، تا هرجا احساس كرد معنایی سر از فرمان بازمی‌گیرد و در جای خود نمی‌نشیند، همت ورزد و معنایی برازنده از معانی گونه گون آن بیابد.

    2. انتخاب برترین معادل:

    واژه‌ای كه لشكری از معنی تحت فرمان اوست را، اول باید نیك ورانداز و سبك و سنگین كرد اگر تمامی معانی در جایگاه ما به كار می‌آمد، از میان آنها باید برترینشان را برگزید؛ اما اگر به كار نمی‌آمد، و همه معانی در جایگاه مورد نظر درست نمی‌نمود، در این حال باید به چند نكته توجه داشت:
    الف. گاه این معانی متعدد، ضمنی است؛ طوری كه لباس زبان مقصد بر اندام واژه كوتاه می‌آید ـ مگر معانی آن همه با هم آورده شوند. در این صورت باید تمام معنی را برگرداند مثلاً واژه «كُفُور»[1] متضمن دو معنای ناسپاسی و انكار در كنار هم است؛ لذا اگر آن را به یكی از آنها ترجمه كنند نارسا خواهد شد.
    ب. در بیشتر موارد هم معانی متعدد واژه، مشترك لفظی است، به نحوی كه هر یك از آن معانی به تنهایی می‌توانند ارائه شوند. در این مواضع باید برای ترجمه تمام احتمالات را بررسی كنیم و آن‌گاه به تناسب مقام و سیاق بهترین را برگزینیم. حال این بهترین نیز گاه می‌تواند خود مشترك لفظی باشد مانند: ترجمه «انفسنا و انفسكم»[2] به «خویشانمان و خویشانتان» كه واژه «خویش» مانند «نفس» متضمن هر دو معنای «خود» و «خویشاوند» است.

    گاهی هم میان دو معنی در زبان مقصد فرسنگ‌ها فاصله وجود دارد با كنكاش این واژه‌ها نخست باید معانی گونه گون آنها را لحاظ كرد و آن‌گاه معنی صحیح را جا نشانید. البته باید توجه داشت كه لفظی كه دارای معانی متعددی است، اگر در یك آیه در معنایی خاص به كار رفت، لزوماً در موارد دیگر هم به همان معنی نمی‌تواند باشد مانند واژه «یقین» كه گاه به معنای «قطع و اطمینان» است و گاه به معنای «مرگ».


    مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن

    ویرایش توسط parnian90 : ۱۳۹۱/۰۶/۰۶ در ساعت ۱۳:۳۳
    الصغائر من الذنوب طرق الی الکبائر و من لم یخف الله فی القلیل لم یخفه فی الکثیر

    گناهان کوچک راهی بسوی گناهان بزرگ هستند و هر که در گناه اندک از خدا نترسد
    در گناه بسیار هم از او ترسی نخواهد داشت.
    بحار الانوار ج68 ص 174

  4. تشکر


  5. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۰
    نوشته
    281
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    1 روز 6 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    17
    آپلود
    5
    گالری
    39



    مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن

    3. ریشه ‌یابی صحیح:

    در ترجمه گزاره‌ها ریشه ‌یابی صحیح كلمات بسیار مهم است. گاه كج‌ روی در تشخیص ریشه‌ها، ناسازگاری‌هایی افزون پدید می‌آورد. مثلاً ریشه «هدنا» در «انا هدنا الیك»[3] را، اگر به غلط از «هدی، یهدی» پنداشتیم، ترجمه ‌اش می‌شود «كه ما به سوی تو هدایت یافته‌ایم[4]... حال آنكه این واژه فرزندی از خانواده «هاد، یهود» است یعنی: «ما به سوی تو بازگشته‌ایم»[5]
    به طور كلی واژه گزینی ترجمه‌ها در سه سطح انجام می‌ پذیرد كه در اینجا به اختصار فقط نظری گذرا بر آن می‌افكنیم.

    الف. معادل ساختاری:[6] در این مرحله مترجم قرآن باید با تحلیل سازه
    ها و شناختی كه از ساختارهای واژگانی و نحوی زبان عربی و زبان مقصد دارد معادلهایی مناسب را برگزیند. برابریابی ‌ساختاری مترجم قرآن باید خود را در فضای ادبی زبان قرآن قرار دهد و مثلاً مجازها، استعاره‌ها، آرایه‌های ادبی و... آن گونه كه هست درك كند و به زبان مقصد برگرداند.

    ب. معادل معنایی:[7] در این سطح پیام و محتوای جمله در قالب زبان مقصد قرار می‌گیرد. معادل ساختاری بیشتر در مواردی است كه مترجم می‌خواهد ساختار ادبی متن مبدأ (قرآن) را به زبان مقصد منتقل كند مانند مجاز و استعاره‌ها؛ ولی معادل معنایی فراتر از معادل ساختاری است و به عبارت دیگر معادل ساختاری مكمل معادل معنایی است و در ترجمه قرآن هر دو باید لحاظ گردند.

    ج. معادل كنشی:[8] با لحاظ برابر گذاری كنشی، مسائل فرامتنی مورد لحاظ در قرآن نیز، در شریان ترجمه جریان می‌یابد و بدان روح و نشاط می ‌بخشد یك نمونه از موارد این نوع برابر گذاری حفظ لحن آیات است. برقراری تعادل ترجمه‌ای در این سطح كمی دشوار است، ولی انجام آن ترجمه را غنی می‌سازد. البته مترجم قرآن به هیچ وجه نباید حس شخصی خود نسبت به یك لفظ را، در برابریابی واژه‌ها دخالت دهد.
    سيد محمدرضا طباطبائي


    مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن

    الصغائر من الذنوب طرق الی الکبائر و من لم یخف الله فی القلیل لم یخفه فی الکثیر

    گناهان کوچک راهی بسوی گناهان بزرگ هستند و هر که در گناه اندک از خدا نترسد
    در گناه بسیار هم از او ترسی نخواهد داشت.
    بحار الانوار ج68 ص 174

  6. تشکر


  7. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۰
    نوشته
    281
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    1 روز 6 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    17
    آپلود
    5
    گالری
    39



    مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن
    پاورقیها


    [1] . سوره اسراء، آیه 89.
    [2] . سوره آل‌عمران، آیه 61.
    [3] . سوره اعراف، آیه 156.
    [4] . ترجمه الهی قمشه‌ای، ص170 و ترجمه مغری.
    [5] . ترجمه‌های فولادوند، ص170؛ خواجوی، ص64؛ خرمشاهی، ص170؛ آیتی، ص176؛ و سیدرضا سراج، دهلوی، فیض الاسلام، كاویان‌پور، مجتبوی، مصباح‌زاده، پورجوادی، یاسری، مكارم شیرازی، شعرانی، اشرفی تبریزی و...



    structuralequiralence[6] .
    [7] . semantic equiralence.
    [8] . pragmaticequiralence.


    مهارتهای واژه‌ گزینی در ترجمه قرآن

    الصغائر من الذنوب طرق الی الکبائر و من لم یخف الله فی القلیل لم یخفه فی الکثیر

    گناهان کوچک راهی بسوی گناهان بزرگ هستند و هر که در گناه اندک از خدا نترسد
    در گناه بسیار هم از او ترسی نخواهد داشت.
    بحار الانوار ج68 ص 174

  8. تشکرها 2


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود