جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: سوره های قران چگونه و توسط چه کسی نام گذاری شده ؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۹
    نوشته
    239
    مورد تشکر
    2 پست
    حضور
    14 ساعت 3 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    سوره های قران چگونه و توسط چه کسی نام گذاری شده ؟




    با سلام

    سوره های قرآن توسط چه کسی یا چه کسانی نام گذاری شده ؟ آیا این نامگذاری توسط خدا انجام شده یا پیامبر (ص)


    کارشناس بحث : پاسخگوی قرآنی 5

    ویرایش توسط همکار مدیر سایت : ۱۳۹۱/۰۶/۱۸ در ساعت ۱۳:۰۸

  2. تشکر


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۹۲
    نوشته
    511
    تشکر:
    1
    حضور
    12 روز 11 ساعت 48 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    عده اي ديگر نيز معتقدند كه نام گذاري سوره هاي قرآن توقيفي بوده و طبق دستور پيامبر(ص)داراي نام و عنوان يا نام ها و عناويني بوده است كه ازطريق وحي معين ومشخص گرديد و پس از وفات پيامبر(ص)و در طي گذشت زمان , هر سوره و حتي بسياري از آيات به خاطر خصوصيات ومزايا ويااشتمال آن ها بر مسائل و موضوعات خاصي , داراي عناوين واسامي ديگر گرديدند كه از جانب علما به آن سوره ها و آيات دادن شد; مثلاً در فقه و اصول اسلامي بسياري از آيات داراي اسامي وعنوان هاي خاصي شدند كه به عنوان نمونه از آيات زير نام برد:
    الف ) آيه نفي سبيل : (نساء آيه 141)
    ب ) آيه سوال : (نحل آيه 43)
    ج ) آيه كتمان بقره آيه 159)
    امثال اين آيات زياد وجود دارد. به هر حال در طول تاريخ اسلام , بسياري از سوره ها و آيات - قرآن آن چنان كه در علوم نقلي اسلامي به چشم خورند - داراي عناوين و ألقاب خاصي شدند.

    برخي از مفسران در رابطه با نام گذاري سوره هاي قرآني ، معيارهاي زير را ارائه داده اند :
    1 ـ نام سوره گاهي با عنواني که در آن سوره واقع شده يا با موضوعي که در آن سوره از آن بحث شده ، انتخاب مي شود . براي مثال : نام گذاري سوره «نساء » به اعتبار بيان احکام زنان ، سوره «مائده » به لحاظ سخن رفتن از مائده آسماني ، سوره ي «انعام » به جهت سخن از چهارپايان ، سوره «نحل » به علت تکيه بر زنبور عسل و سوره «نمل » به جهت به ميان آمدن نام مورچگان در آن است .در قرآن هاي قديمي ، ابتداي سوره مي نويسند :سوره تذکر فيها البقره ؛ سوره اي که در آن گاو ذکر مي گردد و سوره يذکر فيها آل عمران ؛ سوره اي که در آن از آل عمران سخن به ميان مي آيد .
    2 ـ گاهي جمله اي از اول سوره را معرف و نام آن سوره قرار مي دهند ، چنان که گفته مي شود :سوره «اقرا باسم ربک » ، «انا انزلناه » ، « لم يکن » و نظاير آنها .
    3 ـ گاهي با وصفي که سوره دارد ، به معرفي آن مي پردازند . براي مثال سوره حمد به مناسبت اينکه در اول قرآن آمده « فاتحه الکتاب » و به مناسبت هفت آيه بودنش «سبع المثاني » ناميده مي شود و ياسوره « قل هو الله » به لحاظ اينکه مشتمل بر توحيد خالص است «سوره ي اخلاص » ناميده مي شود .

    4 ـ گاهي تسميه سوره به لحاظ نوع و حروف مقطعه موجود در آن است مانند : سوره ي ق ، ص ، حم ، عسق و ..
    حاصل سخن اينکه اين عمل به صورت طبيعي ، شکل گرفته و نمي توان گفت به دستور رسول اکرم (ص) بوده است . به همين دليل بسياري از سوره ها ، بيش از يک اسم دارند ؛ مانند بقره، آل عمران ، نحل ، توبه ، غاشيه و ... ( ر . ک :الف . قرآن در اسلام ، ص 218 ؛ البرهان في علوم القرآن ، ج 1 ، ص 339. )

    اما بر اساس نظريه ديگر ـ که نام گذاري را توفيقي مي داند ـ هر سوره اي در قرآن کريم ، همزمان با حيات رسول اکرم (ص) داراي نام و عنوان و يا نام ها و عناويني است که از طريق وحي معين و مشخص شده بود .
    در نظريه ي سومي ، علاوه برمعين بودن اسامي سوره ها در زمان حيات پيامبر (ص)پس از وفات آن حضرت نيز هر سوره اي داراي عناوين و اسامي ديگري از جانب علما گرديد . حتي بسياري از آيات نيز به جهت خصوصيات و مزايا يا به جهت مشتمل شدن شان بر موضوع خاصي داراي عناوين گرديدند . (ر .ک :پژوهشي در تاريخ قرآن کريم ، ص 98) اين بحث قبلا درهمين انجمن صورت پذيرفته http://www.askquran.ir/thread26329.html


  5. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۹۲
    نوشته
    511
    تشکر:
    1
    حضور
    12 روز 11 ساعت 48 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    اسامی سوره ها مانند تعداد آیات هر سوره توقیفی است ، و با صلاحدید شخص پیامبر نام گذاری شده است . بیشتر سوره ها یک نام دارد و برخی دو یا چند نام . این نام گذاری ها ، طبق شیوه عرب با کوچک ترین مناسبت انجام می گرفته است [1]که وجه تسمیه برخی از آنها در جدول زیر آمده است :
    بقره - استعمال لفظ بقره و سخن گفتن درباره آن فقط در این سوره بوده است ، گر چه لفظ « البقر » در سوره انعام ( آیه 144 و 146 ) و لفظ « بقرات » در سوره یوسف ( آیه 43 و 46 ) آمده است ولی با آن تفصیلی که در سوره بقره درباره آن سخن گفته شده ، در آنها مطلبی نیامده

    آل عمران - لفظ « آل عمران » فقط دو بار در این سوره ( آیه 33 و 35 ) آمده است و در جای دیگرقرآن نیست .

    نساء - در هفده آیه از این سوره احکام نساء به تفصیل آمده است .

    مائده - فقط در این سوره ( آیه 112 و 114 ) لفظ « مائده » آمده است و در جای دیگر قرآن ذکرنشده است .

    انعام - در شش آیه از این سوره بیش از سایر سوره ها درباره انعام سخن گفته شده است .

    اعراف - فقط در این سوره ( آیه 46 و 48 ) لفظ « اعراف » دو بار آمده است .

    انفال - فقط در این سوره ( آیه 1 ) لفظ « انفال » دو بار آمده است .

    برائت - درباره برائت از مشرکین گفته شده است و در جای دیگر قرآن بدین صورت مطلبی نیامده است .

    یونس - تنها سوره ای است در قرآن که از حالات حضرت یونس سخن به میان آمده است .

    هود - فقط در این سوره درباره حضرت هود سخن گفته شده است .

    یوسف - در این سوره بیست و پنج بار نام مبارک این پیامبر تکرار شده است .

    رعد - تنها سوره ای ( آیه 13 ) است که از تسبیح رعد سخن گفته شده است و در سوره بقره ( آیه 19 ) از رعد فقط نامی برده شده است .

    ابراهیم - به تفصیل از دعای ابراهیم درباره شهر مکه و ذریه طیبه اش ، سخن گفته شده است .

    حجر - تنها سوره ای است که در آن از اصحاب حجر سخن گفته شده است .

    نحل - تنها سوره ای است که از نحل سخن به میان آمده است .

    اسراء - تنها سوره ای است که در آن از اسراء سخن گفته شده است .

    کهف - تنها سوره ای است که در آن درباره اصحاب کهف مطلبی آمده است .

    مریم - تنها در این سوره سر گذشت حضرت مریم با عنوان « و اذکر فی الکتاب مریم ... » ( آیات 35 - 16 ) به تفصیل آمده و در سوره آل عمران با عنوان آل عمران به شرح حال او اشاره شده است .

    طه - با لفظ « طه » آغاز شده است .

    انبیا - تنها سوره ای است که از انبیای معروف ( نزد عرب ) سخن به میان آمده است .

    حج - در این سوره به تفصیل ( آیات 38 - 25 ) از احکام حج سخن گفته شده و اعلام به حج شده است : « و اذن فی الناس بالحج ... » .

    مؤمنون - این سوره با جمله « قد افلح المؤمنون ... » آغاز شده است .

    نور - آیه نور در این سوره آمده است .

    فرقان - در این سوره قرآن با نام فرقان آورده شده و نزول آن یاد آوری شده است و خداوند به خود تبریک گفته است .

    شعراء - تنها سوره ای است که لفظ « شعراء » در آن آمده است .

    نمل - این سوره تنها سوره ای است که در آن از نمل سخن گفته شده است .

    قصص - در این سوره عبارت « قص علیه القصص » ( هم فعل و هم مصدر ) آمده است ، گر چه درسوره یوسف نیز « نقص علیک احسن القصص » آمده ، ولی در آن جا اولویت با تسمیه به نام یوسف بوده است .

    عنکبوت - تنها سوره ای است که این نام در آن برده شده است .

    روم - تنها سوره ای است که این نام در آن برده شده است .

    سجده - به جهت اشتمال آن بر آیه سجده بدین نام نامیده شده است ، البته در سه سوره دیگرنیز آیه سجده وجود دارد ، ولی اولویت در آنها با دیگر نام هاست .

    احزاب - تنها سوره ای است که در آن به واقعه احزاب اشاره شده است .

    سبا - تنها سوره ای است که در آن لفظ « سبا » ذکر شده است .

    به گونه ای که ملاحظه شد در نام گذاری سوره ها مناسبتی وجود دارد . البته عللی که در این نام گذاری ها ذکر می شود هرگز وجه انحصار ندارد ، زیرا در نام گذاری ، کمترین مناسبت کافی است : « یکفی فی التسمیة ادنی مناسبة » . شایان ذکر است که نام بردن از حیوانات و نام گذاری سور قرآن به نام حیوانات در حقیقت اشاره به نکات اخلاقی و کمالی ای دارد که درقالب داستانی پیرامون حیوانات مانند بقره و یا مطلبی درباره حیوانات مانند عنکبوت و مثال به خانه عنکبوت در قرآن ذکر شده است.بنابراین اشاره به حیوانات در قرآن کریم حکایت از عبرت و درسی آموزنده ای است که از ماجراهای حیوانات ذکر شده در قرآن کریم دستگیر انسان ها می شود .
    برای مطالعه بیشتر ر.ک : علوم قرآنی ، آیة الله محمد هادی معرفت ، فصل دوم ، اسامی سوره‏ها


    [1] . ر.ک:البرهان،ج 1،ص 270 و الاتقان،ج 1،ص 159.





  6. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۹۲
    نوشته
    511
    تشکر:
    1
    حضور
    12 روز 11 ساعت 48 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    در نام‌گذاري سوره‌هاي قرآن كريم شيوه‌هاي متعدد و متنوعي به كار گرفته شده و كوششي حكيمانه اعمال گشته است به نحوي كه مي‌توان ساز و كار نام‌گذاري سوره‌ها را فرآيندي هدف‌مند براي نمودن «مضامين اصلي قرآن كريم» در «پيكره‌ي نام سوره‌ها» به حساب آورد. اين شيوه‌ها را در 20 عنوان به شرح ذيل طبقه‌بندي كرده‌ايم:
    1. ناميدن سوره‌ها به نامي كه بيان‌گر مكان سوره در قرآن كريم است، نظير «فاتحه».
    2. ناميدن سوره به نامي كه در سرتاسر قرآن كريم، اختصاصاً در همان سوره آمده و اين ويژگي، شاخص ممتازي براي تمييز و تشخيص آن سوره است، مانند: «انفال» و «قريش».
    3. ناميدن سوره به نامي كه بيانگر بخشي از محتواي سوره و از قبيل ناميدن كلّ به جزء است، مانند: «توبه» و «مريم».
    4. ناميدن سوره به كلمه‌اي كه نماد پديده يا رخدادي اعجازآميز يا ملكوتي است و صرفاً در همان سوره ذكر شده است، مانند: «مائده» و «كهف».
    5. ناميدن سوره به اسمي كه آيه‌ها‌ي سوره، پاك در عِنان آن عنوان روان‌اند، مانند: «يوسف» . «نوح».
    6. ناميدن سوره به ساختاري صرفي، برگرفته از صيغه‌اي از يك فعل كه آن صيغه‌ي فعل، صرفاً در همان سوره آمده و در جاي ديگري از قرآن نيامده است، مانند: «إسراء» و «إنفطار».
    7 . ناميدن سوره به حرف يا حروف مقطّّّعه‌ي مرموز در آغاز سوره‌ها كه گاه به تنهايي آيه‌اي هستند و گاه جزيي از يك آيه، مانند: «طه» و «ص».
    8. ناميدن سوره به نامي كه عنوان جامع مصداق‌هاي فراواني در سوره محسوب مي‌گردد، مانند: «أنبياء».
    9. ناميدن سوره به نامي نمايانگر روح روان در سوره، مانند: «مؤمنون» و «فتح».
    10. ناميدن سوره به كلمه‌ي رديف در آيه‌ي نخست، مانند: «كوثر» و «فلق».
    11. ناميدن سوره به كلمه‌ي رديف در آيه‌ي دوم، مانند: «روم» و «علق».
    12. ناميدن سوره به كلمه‌ي رديف در آيه‌ي پاياني، مانند: «ماعون» و «مسد».
    13. ناميدن سوره به كلمه‌ي رديف در 2 يا در چند آيه، مانند: «قدر» و «ناس».
    14. ناميدن سوره به كليد واژه‌اي از آيه‌ي نخست، مانند: «نساء» و «همزه».
    15. ناميدن سوره به كليد واژه‌اي از آيه‌هاي ديگر سوره، مانند: «أنعام» و «حجرات».
    16. ناميدن سوره به فعل واژه‌اي از آيه‌ي نخست، مانند: «فُصِّلت» و «عبس».
    17. ناميدن سوره به نامي كه به تنهايي آيه‌ي نخست سوره محسوب مي‌گردد، مانند: «رحمان» و «قارعه».
    18. ناميدن سوره به «مقسَمٌ‌به» در آيه‌ي نخست، پس از حرف سوگند، مانند: «طور» و «تين».
    19. ناميدن سوره به نامي كه در آن سوره با مصداق و تأويل خاصّ، از نظايرش در سوره‌هاي ديگر ممتاز گشته است، مانند: «صافّات» و «دخان».
    20. ناميدن سوره به كليد واژه‌اي جغرافيايي مربوط به روايتي تاريخي كه به طور اختصاصي در همان سوره روايت شده است، مانند: «سبأ» و «أحقاف».


  7. تشکر


  8. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۹۲
    نوشته
    511
    تشکر:
    1
    حضور
    12 روز 11 ساعت 48 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    در مورد نامگذاری سوره ها دو نظریه عمده وجود دارد:

    نظریه اول : نامگذاری سوره ها توقیفی است و با صلاحدید شخص پیامیر صلی الله علیه و آله نامگذاری صورت گرفته است. از جمله طرفداران این نظریه حضرت آیت الله معرفت ره است.

    نظریه دوم :نام گذاری سوره ها توقیفی نیست. بلکه از باب علم بالغلبه است. یعنی در اثر کثرت استعمال توده مردم فلان نام برای فلان سوره علم شده است و معصومین علیهم السلام هم با توده ی مردم همراهی کردند. از جمله طرفداران این نظریه حضرت استاد جوادی آملی حفظه الله است دلیل ایشان به شرح ذیل است:
    اولا، دلیلی در دست نیست که این سوره ها توسط معصومین علیهم السلام نام گذاری شده اند. ثانیا، بعید است سوره ای مانند بقره که معارفی والا و حکمتهایی عمیق و احکامی فراوان در بردارد به نام حیوانی و یا سوره ای مانند نمل که معارف عمیق و قصص بسیاری از پیامبران را در بردارد به نام مورچه و همچنین سوره مائده که بر اثر اشتمال آن بر « آیه ولایت» شایسته نام «سوره ولایت » است، به نام مائده نامیده شود.



  9. تشکر


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود