صفحه 1 از 3 123 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: انقلاب اسلامی و گفتمان عدالت

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13

    انقلاب اسلامی و گفتمان عدالت




    یكی از عمده ترین اهداف انقلاب اسلامی رسیدن به جامعه ای عادلانه و اجرای قسط و عدل اسلامی است. شعار های استقلال، آزادی و استقرار حكومت اسلامی بدون توجه به عنصر عدالت قابل تحقق نیست.
    انقلاب اسلامی یك انقلاب مادی نبود و با نظریات مادی، از جمله تئوری های ماركسیستی كه همه چیز را در اقتصاد خلاصه می كنند، نیز قابل تفسیر و تحلیل نیست. لذا نمی توان نگاه روبنایی و زیربنایی ماركسیستی را برای اقتصاد و سایر مسائل جامعه اسلامی مبنا قرار داد. به عبارت دیگر، اقتصاد، هدف نیست ولی وسیله مهمی است. در مقدمه قانون اساسی جمهوری اسلامی، كه از مهمترین دستاوردهای انقلاب اسلامی است، به این نكته كه «اقتصاد وسیله است نه هدف» به نیكی اشاره شده و آمده است كه: «در تحكیم بنیاد های اقتصادی، اصل، رفع نیازهای انسان در جریان رشد و تكامل اوست؛ نه همچون دیگر نظامهای اقتصادی، تمركز و تكاثر و ثروت و سودجویی؛ زیرا كه در مكاتب مادی، اقتصاد خود هدف است و بدین جهت در مراحل رشد، اقتصاد عامل تخریب و فساد و تباهی می شود. ولی در اسلام اقتصاد، وسیله است و از وسیله انتظاری جز كارآیی بهتر در راه وصول به هدف نمی توان داشت. با این دیدگاه برنامه اقتصادی اسلامی فراهم كردن زمینه مناسب برای بروز خلاقیت های متفاوت انسانی است و بدین جهت تأمین امكانات مساوی و متناسب و ایجاد كار برای همه افراد و رفع نیازهای ضروری جهت استمرار حركت تكامل او، برعهده حكومت اسلامی است.»[1]
    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم



  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    قانون اساسی با مطرح كردن «اقتصاد وسیله است نه هدف»، رویكرد دینی خود را، كه تفاوتی بنیادین با نگاه مكاتب مادی دارد، بیان می كند. در جریان انقلاب اسلامی شعار عدالت و آرمان استقرار عدالت در جامعه مطرح بود و اقتصاد هم وسیله ای برای تحقق این آرمان به شمار می رفت. انقلاب اسلامی سنگ بنای تحولی بنیادین را بر اساس ارزش های دینی در همه ابعاد و اركان و زوایای جامعه گذاشت. الگوی حكومتی مطرح شده از سوی این انقلاب، اساس یك نظام را پی ریزی كرد كه در پرتو قسط و عدل، تضمین كننده سعات مادی و معنوی انسان است.
    1. چیستی عدالت
    عدالت یك آرمان بشری است كه از آغاز حیات وی و تشكیل جامعه، همزاد و همراه اجتماع انسانی بوده است. در این راستا تلاش انسان ها نیز معطوف به استقرار عدالت در روابط خود و در سطح جامعه شده است. هسته اصلی هدایت الهی در قالب وحی و تعالیم پیامبران، كه فلسفه بعثت آنان و فرو فرستادن كتب آسمانی نیز به شمار می رود، عدالت است.
    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم



  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    در تعریف عدالت و چیستی آن مطالب فراوانی گفته شده و هر یك از منظری به آن نگریسته است كه شاید بتوان گفت هر یك در جای خود درست است و برداشتی از حقیقت عدالت، ـ چهره ای از آن غایت مطلوب و فضیلت والایی كه انسان در جستجوی آن است و معشوق خود می پندارد ـ باز می تاباند؛ زیرا اگر در اجتماع، هر چیز در جای خود قرار گیرد، به هر كس آن چه سزاوار اوست، داده شود و مساوات رعایت گردد، منافع و حقوق مورد احترام دیگران مراعات شود، در توزیع خیرات و مبرات تبعیض ناروا اعمال نشود و در قضاوت، بی طرفی و انصاف رعایت گردد، ریشه ظلم و فساد، كنده خواهد شد و در این بهشت برین، فقط عدل حاكم خواهد بود.
    در ادبیات و فرهنگ لغات، عدل به معنای " قرار دادن هر چیز در جای خودش" و در مقابل، ظلم به معنای قرار دادن هر چیز در غیر جایگاهش آمده است.[2]به قول مولانا:
    عدل چبود، وضع اندر موضعش ظلم چبود، وضع در نا موضعش[3]
    امام علی ـ علیه السلام ـ در پاسخ به پرسشی در مورد برتری عدالت یا بخشش، ضمن برتر دانستن عدالت می فرماید: «... عدالت، كارها و امور را در جایگاه خود قرار می دهد و بخشش كارها را از مسیر و جهت خود خارج می كند...»[4]
    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم



  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    برخی از نویسندگان عدالت را، پیروی از قانون تعریف كرده اند. به نظر آنان انحراف از قانون، ستم استبداد و تحمیل اراده و عقیده است. به طور كلی نفی آزادی و اختیار فردی، بارزترین مصداق بیدادگری به شمار می رود و یگانه راه رفع این بیدادگری و استقرار عدالت، این است كه همه اراده های فردی، صرف نظر از مقام و منزلتشان، تابع قواعد كلی و قوانین شوند كه شمول عام دارند و همگان در مقابل آن برابرند. از جمله می توان به این تعریف علامه جعفری اشاره كرد كه:
    «از آن هنگام كه در دیدگاه نوع انسانی،‌ حقیقتی به نام قانون نمودار شده است، مفهوم عدالت نیز برای او مطرح گشته است؛ زیرا عدالت عبارت از «رفتار مطابق قانون». این تعریف كه به نظر ما جامع ترین تعریفات برای عدالت است،‌می تواند شامل همه رفتار ها و پدیده های عادلانه بوده باشد.[5]
    ایشان با اشاره به قوانین اجتماعی می گوید: زندگی اجتماعی انسان ها دارای قوانین و مقرراتی است كه برای امكان پذیر بودن و بهبود آن زندگی، وضع شده اند. رفتار مطابق آن قوانین، عدالت و سرپیچی از آن ها یا بی تفاوتی در برابر آن ها ستم است.[6]
    در برخی از آثار، عدالت به این اصل اخلاقی تعریف می شود كه سعدی نیز با این بیت به آن اشاره كرده است:
    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم



  6. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    آن چه بر نفس خویش نپسندی نیز بر نفس دیگری مپسند
    این اصل مشترك اخلاقی در فرهنگهای مختلف كه " آن چه را برای خود دوست بدار كه برای دیگران دوست می داری"[7] یا آن چه بر خود نمی پسندی، بر دیگران نیز نپسند، می تواند در اداره كلیه ابعاد حقوقی، قضایی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و... جامعه، محور و اساس باشد.
    در چارچوب همین معنای لغوی كه در بیان امام علی ـ علیه السلام ـ هم آمده است، نویسندگان به تعریف عدالت پرداخته اند. علامه طباطبایی در تفسیر المیزان حقیقت عدالت را، برپا داشتن مساوات و برقراری موازنه میان امور بیان می كند. به گونه ای كه هر چیز، سهم مورد استحقاق خود را داشته باشد و افراد در همه امور، در مورد استحقاق خویش متساوی گردند.[8] استاد مطهری هم در بیانهای گوناگون، این معنا و مفهوم از عدالت را یادآوری می كند و می گوید: عدالت، عبارت است از اعطای حق به ذی حق یا عدم تجاوز به ذی حق.[9]
    دوام اجتماعات و سعادت انسان ها در گرو وجود عدالت و فعلیت یافتن آن در امور مردم است. همان طور كه فرد نمی تواند با ظلم به خود و دیگران، به سعادت برسد، جامعه نیز با وجود روابط ظالمانه درونی و مناسبات ظالمانه حقوقی با جوامع دیگر، سعادتمند نخواهد شد. تحقق اصول عدالت اجتماعی، به ویژه نوع حقوقی آن، روابط همراه با تفاهم و تعاون ثمربخش میان افراد جامعه سیاسی را به خوبی تضمین می كند.
    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم



  7. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    2. عدالت در ادبیات دینی
    در قرآن، اساس رسالت پیامبران، هدایت و ارشاد مردم برای اقامه قسط بیان شده است[10] و در یك نگاه كلی، گوهر دعوت ادیان، توجه به كرامت انسان و عدالت است. خداوند انسانهای مومن را به عدالت خواهی و عدالت گستری فرا می خواند و از آنان می خواهد كه در روابط فردی و اجتماعی، هرگز عدالت را از یاد نبرند.
    بنیاد اسلام بر پایه عدالت استوار است و با هر آن چه رنگ ظلم و بیدادگری به خود گیرد، مخالف است، چرا كه نظام هستی و آفرینش با عدالت پا بر جا است.
    پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ فرموده است:‌آسمان ها و زمین به عدل ایستاده اند[11] و ایشان به مردم یادآوری می كردند كه: مأمور عدالت در میان شما هستم.[12]
    از نظر اسلام همه انسان ها، دارای خلقت واحدند[13] و از این روست كه در اسلام هیچ فردی و یا قومی بر فرد و قوم دیگر امتیاز و برتری خاصی ندارد و تنها تقوا است كه ملاك امتیازگذاری انسان ها در نزد خداوند است.[14] این نكته از آن جهت مهم است كه وجود برخی امتیازات برای برخی از افراد و گروه ها و یا وجود فاصله های طبقاتی، باعث نارضایتی در بین عموم می گردد و ممكن است سلامت نظام سیاسی را به خطر اندازد. از این رو در نظام اسلامی تساوی در حقوق، از ضروریات است. هیچ كس را بر دیگری امتیاز خاصی نیست، همه در شرایط مساوی قرار دارند و برای هیچ كس و هیچ گروهی حقوق خاص و امتیازات معینی وجود ندارد؛ زیرا همه دارای استعداد رشد و شكوفایی هستند. اسلام هرگونه امتیاز قومی، نژادی و... و هرگونه تبعیض ناروا را رد می كند. در پرتو مساوات در میان افراد است كه عدالت اجتماعی و آزادی امكان تحقق می یابد و اختلافات اجتماعی به هر شكلی كه باشد، راه را برای ظلم و تجاوز هموار می سازد و مانع اجرای صحیح اصول حقوق انسانی می شود.[15]
    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم



  8. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    در انسان شناسی اسلامی؛
    1. همه انسان ها، از یك پدر و مادر (آدم و حوا) آفریده شده اند.
    2. حركت انسان فطرتاً به سوی كمال است.
    3. خداوند به انسان كرامت و شرافتی بخشیده كه او را در مرتبه ای بالا قرار می دهد.
    4. همه انسان ها در برابر خدا به طور یكسان مسئولند و نسبت به افراد دیگر وظایفی دارند.
    5. هیچ تفاوتی جز تقوا نمی تواند معیار تبعیض و نابرابری قرار گیرد.
    6. ارزش هر انسانی به میزان عمل و كیفیت آن بستگی دارد.
    7. اسلام امتیاز طلبی های مبتنی بر ثروت و قدرت را محكوم می كند.
    8. برای ویژگی های نژادی نیز نقشی در تقسیم عادلانه حقوق مردم قائل نمی شود.[16]
    قرآن كریم در آیات فراوان به صورت بسیار روشن از عدالت خداوند و ضرورت دادگری، سخن گفته است. از جمله این كه: خدا حق را بیان می كند و بهترین داوران است؛[17] خداوند به اندازه ذره ای ستم روا نمی دارد،[18] بلكه انسان ها هستند كه در حق خویش ستم می كنند؛[19] خداوند به عدالت و احسان امر می كند[20] و مردم را به داوری عادلانه فرا می خواند.[21]
    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم



  9. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13




    [1]. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مقدمه.
    [2]. راغب اصفهانی، مفردات، صص 337 ـ 336.
    [3]. مولانا جلال الدین رومی، مثنوی معنوی، دفتر ششم، بیت 2560.
    [4]. نهج البلاغه، كلمات قصار، شماره 437.
    [5]. محمد تقی جعفری، ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، ج3، ص 254.
    [6]. همان، ص 255.
    [7]. أحبب لنفسك ما تحب لغیرك.
    [8]. محمد حسین طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج12، ص 353. در جای دیگر در تعریف عدالت می گوید: "و هی اعطاء كل ذی حق من القوی حقه و وضعه فی موضعه الذی ینبغی له " (المیزان، ج؟، ص 371).
    [9]. مرتضی مطهری، بررسی اجمالی مبانی اقتصاد اسلامی، ص 16 همچنین: بیست گفتار، صص 9 و 52 و اسلام و مقتضیات زمان، ج1، ص 336.
    [10]. سوره حدید، آیه 25.
    [11]. بالعدل قامت السموات والارض (فیض كاشانی، تفسیر صافی، چاپ قدیم، ص 638، تفسیر آیه هفتم سوره الرحمن).
    [12]. امرت لاعدل بینكم (سوره شوری، آیه 15.)
    [13]. سوره نساء، آیه 71.
    [14]. سوره حجرات، آیه 12.
    [15]. هاشمی، 1374؛ ص 254.
    [16]. عمید زنجانی، 1368؛ صص 5 ـ 544.
    [17]. یقص الحق و هو خیر الفاصلین (انعام، آیه 57).
    [18]. ان الله لا یظلم مثقال ذره (نساء، آیه 40).
    [19]. ان الله لا یظلم الناس شیئاً و لكن الناس انفسهم یظلمون (یونس، آیه 44).
    [20]. ان الله یأمر بالعدل و الاحسان (نحل، آیه 90).
    [21]. ان الله یأمركم ان تؤدوا الامانات الی اهلها و اذا حكمتم بین الناس ان تحكموا بالعدل (نساء، آیه 58).
    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم



  10. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    چنان كه از پیامبر خود می خواهد بر اساس حق در داوری بین مردم حكم كند.[1]خدا دادگران را دوست دارد[2] و عدالت را فلسفه بعثت انبیا و فرستادن كتاب های هدایتگر معرفی می كند؛ [3] حتی امر به عدالت با كافران[4] و سفارش در مورد عدالت ورزیدن و نیكی كردن با دشمنانی كه با مسلمانان وارد جنگ وارد نشده اند، می كند.[5] قرآن در عرصه های گوناگون زندگی شخصی، حوزه قضایی و امور اقتصادی، به اجرای عدالت امر فرموده است.[6]
    با استفاده از آیات قرآن و روایات معصومان ـ علیهم السلام ـ می توان گفت كه عدالت در سطح جامعه، در ابعاد قانونگذاری، قضاوت و صدور حكم، پاداش و كیفر، تقسیم امكانات ملی در میان بخش های مختلف و افراد جامعه، اخذ مالیات و چینش افراد در مدیریت های گوناگون بر اساس توانمندی و كارآیی با رعایت تعهد و تقوا (شایسته سالاری)، قابل طرح است.
    در مورد آثار و بركات عدالت در سطوح فردی و اجتماعی، روایات فراوانی از امامان معصوم ـ علیهم السلام ـ به ویژه امام علی ـ علیه السلام ـ نقل شده است كه در ادامه به برخی از آن ها اشاره می شود:
    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم



  11. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    1. عدالت، عامل اصلاح اجتماعی و به راه راست كشاندن مردم است؛[7]
    2. عدالت، عامل دو چندان شدن بركات و نعمت های الهی است؛[8]
    3. عدالت، عامل نظام یافتگی، ماندگاری و موفقیت حكومت است؛[9]
    4. عدالت، عامل زنده ماندن احكام الهی است و در یك نظام عادلانه می توان به احیای احكام خداوند پرداخت و بدون اجرای عدالت؛ تربیت، معرفت، رشد، هدایت، عبادت و سعادت ممكن نیست؛[10]
    5. عدالت، عامل عمرانی و آبادانی و شكوفایی جامعه و در نتیجه، ثبات و پایداری حكومت است؛[11]
    6. عدالت، رمز جامعه ایمانی و نشانه آن است؛ زیرا سرآمد ایمان و گردآورنده تمام نیكی ها و عالی ترین مرتبه ایمان است؛[12]
    7. عدالت، عامل جلب محبت و رضایت مردم و اعمال آنان به حكومت است. لذا از منظر امام علی ـ علیه السلام ـ برترین نور چشم (عزیزترین چیز) برای حاكمان، پیگیری استقرار عدالت در جامه و آشكار شدن دوستی مردم باید باشد؛[13]
    8. عدالت، عامل تمكن و افزایش قدرت است؛[14]
    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم



صفحه 1 از 3 123 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود