صفحه 1 از 7 123 ... آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: علم اصول فقه

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13

    علم اصول فقه




    عـلم اصـول فقه
    درس اول : كليات
    معناى فقه در لغت
    مـوضـوع مـا در ايـن بـخـش ، كـليـاتـى دربـاره ((عـلم اصـول )) اسـت . فـقـه و اصـول دو عـلم بـه هـم وابـسـتـه مـى باشند. وابستگى آنها به يـكـديـگـر، چـنـانـكـه بـعـدا روشـن خـواهـد شـد، نـظـير وابستگى فلسفه و منطق است . علم اصـول بـه مـنـزله مـقـدمـه اى بـراى ((عـلم فـقـه )) اسـت و لهـذا آنرا((اصول فقه )) يعنى ((پايه ها)) و ((ريشه ها))ى فقه مى نامند.
    نخست لازم است تعريف مختصرى از اين دوعلم به دست دهيم .
    ((فـقه )) در لغت به معنى فهم است ، اما فهم عميق . اطلاعات ما درباره امور و جريانهاى جـهـان دو گـونه است . گاهى اطلاعات ما سطحى است و گاهى عميق است . از امور اقتصادى مـثـال مـى آوريـم . مـا دائمـا مشاهده ميكنيم كه كالايى در سالهاى پيش موجود نبود اكنون به بـازار آمـده است و برعكس يك سلسله كالاهاى ديگر كه موجود بود اكنون يافت نمى شود، قيمت فلان كالا مرتب بالا مى رود و قيمت فلان كالاى ديگر فرضا ثابت است .
    ايـن انـدازه اطـلاعـات بـراى عموم ممكن است حاصل شود و سطحى است . ولى بعضى افراد اطلاعاتشان درباره اين مسائل عميق است و از سطح ظواهر به اعماق جريانها نفوذ مى كند و آنها كسانى هستند كه به ريشه اين جريانهاپى برده اند، يعنى مى دانند كه چه جريانى مـوجب شده كه فلان كالا فراوان شود و فلان كالاى ديگر ناياب ، فلان كالا گران شود و فلان كالا ارزان ؟ و چه چيز موجب شده كه سطح قيمتها مرتب بالا رود؟ تا چه اندازه اين جـريـانـهـا ضـرورى و حـتـمـى و غـيـرقـابـل اجـتـنـاب اسـت و تـا چـه انـدازه قابل جلوگيرى است ؟
    اگر كسى اطلاعاتش در مسائل اقتصادى به حدى برسد كه از مشاهدات سطحى عبور كند و به عمق جريانها پى ببرد او را ((متفقّه )) در اقتصاد بايد خواند.

    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم




  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    معناى تفقه در دين
    مـكـرر در قـرآن كـريـم و اخـبـار و روايـات مـاءثـوره از رسـول اكـرم و ائمه اطهار امر به ((تفقّه )) در دين شده است . از مجموع آنها چنين استنباط مـيـشـود كـه نـظـر اسـلام ايـن اسـت كـه مـسـلمـيـن ، اسـلام را در هـمـه شـئون عـميقا و از روى كـمـال بـصـيـرت درك كـنـنـد. البـتـه تـفـقـه در ديـن كـه مـورد عـنـايـت اسـلام اسـت شـامـل هـمـه شـؤ ون اسـلامـى اسـت اعـم از آنـچـه مـربـوط اسـت بـه اصـول اعـتـقـادات اسـلامـى و جـهان بينى اسلامى ، و يا اخلاقيات و تربيت اسلامى ، و يا اجـتـمـاعيات اسلامى و يا عبادات اسلامى و يا مقررات مدنى اسلامى و يا آداب خاص اسلامى در زنـدگـى فردى و يا اجتماعى و غيره . ولى آنچه در ميان مسلمين از قرن دوم به بعد در مـورد كـلمه ((فقه )) مصطلح شد قسم خاص است كه مى توان آن را ((فقه الاحكام )) يا ((فـقـه الاسـتـنباط)) خواند، و آن عبارت است از: ((فهم دقيق و استنباط عميق مقررات عملى اسلامى از منابع و مدارك مربوطه )).
    احـكـام و مـقـررات اسـلامـى دربـاره مـسـائل و جـريـانـات ، بـه طـور جزئى و فردى و به تفصيل درباره هر واقعه و حادثه بيان نشده است و ـ امكان هم ندارد، زيرا حوادث و وقايع در بـى نـهـايـت شـكـل و صـورت واقـع مـيـشـود ـ بـلكـه بـه صـورت يـك سـلسـله اصول ، كليات و قواعد بيان شده است .
    يـك نـفـر فـقيه كه مى خواهد حكم يك حادثه و مساءله را بيان كند بايد به منابع و مدارك معتبر كه بعدا درباره آنها توضيح خواهيم داد مراجعه كند و با توجه به همه جوانب نظر خود را بيان نمايد. اين است كه فقاهت تواءم است با فهم عميق و دقيق و همه جانبه .

    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم




  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    معناى اصطلاحى فقه
    فقها در تعريف فقه اين عبارت را به كار برده اند:
    ((هو العلم بالاحكام الشرعيه الفرعيه عن ادلتها التفصيليّة .
    يـعـنـى فـقـه عـبـارت اسـت از عـلم بـه احـكـام فـرعـى شـرع اسـلام (يـعـنـى نـه مسائل اصول اعتقادى يا تربيتى بلكه احكام عملى ) از روى منابع و ادلّه تفصيلى . (بعدا درباره اين منابع و مدارك توضيح خواهيم داد).

    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم




  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    علومى كه تسلط بر آن ها براى فقيه لازم است
    براى فقيه ، تسلط بر علوم زيادى مقدّمتا لازم است . آن علوم عبارت است از:
    1. ادبـيـات عـرب ، يـعنى نحو، صرف ، لغت ، معانى ، بيان ، بديع . زيرا قرآن و حديث بـه زبـان عـربـى اسـت و بـدون دانـسـتـن ـ لااقـل در حدود متعارف ـ زبان و ادبيات عربى استفاده از قرآن و حديث ميسر نيست .
    2. تفسير قرآن مجيد. نظر به اينكه فقيه بايد به قرآن مجيد مراجعه كند آگاهى اجمالى به علم تفسير براى فقيه ضرورى است .
    3. مـنـطق . هر علمى كه در آن استدلال به كار رفته باشد نيازمند به منطق است . از اينرو فقيه نيز بايد كم و بيش وارد در علم منطق باشد.
    4. عـلم حـديـث . فقيه بايد حديث شناس باشد و اقسام احاديث را بشناسد و در اثر ممارست زياد با زبان حديث آشنا بوده باشد.
    5. علم رجال . علم رجال يعنى راوى شناسى . بعدها بيان خواهيم كرد كه احاديث را در بست از كـتـب حـديـث نـمـى تـوان قـبـول كـرد، بـلكـه بـايـد مـورد نـقـادى قـرار گـيـرد. عـلم رجال براى نقادى اسناد احاديث است .
    6. عـلم اصـول فـقـه . مـهـمـتـرين علمى كه در مقدمه فقه ضرورى است كه آموخته شود علم ((اصول فقه )) است كه علمى است شيرين و جزء علوم ابتكارى مسلمين است .
    عـلم اصـول در حقيقت ((علم دستور استنباط)) است . اين علم روش ‍ صحيح استنباط از منابع فـقـه را در فـقـه بـه مـا مـى آمـوزد. از ايـنـرو عـلم اصول مانند علم منطق يك علم ((دستورى )) است و به ((فن )) نزديكتر است تا ((علم )) يـعـنى در اين علم درباره يك سلسله ((بايد))ها سخن ميرود نه درباره يك سلسله ((است ))ها.
    بـعـضـى خـيـال كـرده انـد كـه مـسـائل عـلم اصـول مـسـائلى اسـت كـه در عـلم فـقـه بـه آن شـكـل مـورد اسـتـفـاده واقع ميشود كه مبادء يعنى مقدّمتين قيامات يك علم در آن علم مورد استفاده قـرار مـى گـيـرد. از ايـن رو گـفـتـه انـد كـه مـسـائل و نـتـايـج در عـلم اصول ((كبريات )) علم فقه است .

    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم




  6. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    ولى اين نظر صحيح نيست . همچنانكه مسائل منطق ((كبريات )) فلسفه قرار نمى گيرند مـسـائل اصول نيز نسبت به فقه همين طورند. اين مطلب دامنه درازى دارد كه اكنون فرصت آن نيست .
    نـظـر بـه ايـنـكـه رجـوع بـه مـنابع و مدارك فقه به گونه هاى خاص ممكن است صورت گـيـرد و احـيانا منجر به استنباطهاى غلط ميگردد كه برخلاف واقعيت و نظر واقعى شارع اسـلام اسـت ، ضـرورت دارد كـه در يـك عـلم خاص ، از روى ادلّه عقلى و نقلى قطعى تحقيق شود كه گونه صحيح مراجعه به منابع و مدارك فقه و استخراج و استنباط احكام اسلامى چيست ؟ علم اصول اين جهت را بيان ميكند.
    از صـدر اسـلام ، يـك كـلمـه ديگر كه كم و بيش مرادف كلمه ((فقه )) است در ميان مسلمين مـعـمـول شـده اسـت و آن كـلمـه ((اجـتـهـاد)) اسـت . امروز در ميان ما كلمه ((فقيه )) و كلمه ((مجتهد)) مرادف يكديگرند.

    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم




  7. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    معناى اجتهاد
    اجـتهاد از ماده ((جهد)) (به ضمّ جيم ) است كه به معنى منتهاى كوشش است . از آن جهت به فقيه ، مجتهد گفته ميشود كه بايد منتهاى كوشش و جهد خود را در استخراج و استنباط احكام بكار ببرد.
    كـلمـه ((استنباط)) نيز مفيد معنى يى شبيه اينها است . اين كلمه از ماده ((نبط)) مشتق شده اسـت كـه به معنى استخراج آب تحت الارضى است . گويى فقها كوشش و سعى خويش را در اسـتـخراج احكام تشبيه كرده اند به عمليات مقنيان كه از زير قشرهاى زيادى بايد آب زلال احكام را ظاهر نمايند.

    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم




  8. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    درس دوم : منابع فقه
    منابع فقه شيعه (ادله اربعه ) چهار تا است
    در درس اول دانـستيم كه علم اصول فقه ، به ما راه و روش و دستور صحيح استنباط احكام شرعى را از منابع اصلى مى آموزد. پس بايد بدانيم كه آن منابع چيست و چند تا است ؟ و آيـا هـمه مذاهب و فرق اسلامى درباره آن منابع از هر جهت وحدت نظر دارند يا اختلاف نظر دارنـد؟ اگر اختلاف نظرى هست چيست ؟ اول نظر علماء و فقهاء شيعه را درباره منابع فقه بـيان ميكنيم و ضمن توضيح هر يك از منابع ، نظر علماء ساير مذاهب اسلامى را نيز بيان مى كنيم :
    مـنـابـع فـقـه از نظر شيعه (به استثناء گروه قليلى به نام ((اخباريين )) كه بعدا درباره نظريات آنها بحث خواهيم كرد) چهار تا است :
    1. كـتـاب خـدا ((قرآن )) (و از اين پس به تعبير فقهاء و اصوليين به طور اختصار با عنوان ((كتاب )) ياد مى كنيم ).
    2. سنت يعنى قول و فعل و تقرير پيغمبر يا امام .
    3. اجماع .
    4. عقل .
    ايـن چـهار منبع در اصطلاح فقهاء و اصوليون ((ادله اربعه )) خوانده مى شوند. معمولا مى گويند علم اصول در اطراف ادله اربعه بحث مى كند. اكنون لازم است درباره هر يك از اين چهار منبع توضيحاتى بدهيم و ضمنا نظر ساير مذاهب اسلامى و همچنين گروه اخباريين شيعه را نيز بيان نماييم . بحث خود را از كتاب خدا آغاز مى كنيم .

    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم




  9. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    منابع فقه شيعه : 1 - قرآن
    بدون شك قرآن مجيد اولين منبع احكام و مقررات اسلام است . البته آيات قرآن منحصر به احـكـام و مقررات عملى نيست ، در قرآن صدها گونه مساءله طرح شده است ، ولى قسمتى از آنـهـا كه گفته شده در حدود پانصد آيه از مجموع شش هزار و ششصد و شصت آيه قرآن ، يعنى در حدود يك سيزدهم (آيات قرآن است ) به احكام اختصاص يافته است .
    عـلمـاء اسـلام كـتـب متعددى درباره خصوص همين آيات تاءليف كرده اند. معروفترين آنها در مـيـان مـا شيعيان كتاب ((آيات الاحكام )) مجتهد و زاهد متقى معروف ملا احمد اردبيلى معروف بـه مـقدس اردبيلى است كه در قرن دهم هجرى مى زيسته است و معاصر با شاه عباس كبير اسـت ، و ديـگـر كـتـاب ((كـنـزالعـرفـان )) تـاءليـف فـاضـل مـقـداد سـيـورى حـلى از عـلمـاء قـرن هـشـتـم و اوايـل قـرن نـهـم هجرى است . در ميان اهل تسنن نيز كتابهايى در خصوص آيات الاحكام نوشته شده است .

    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم




  10. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    مـسـلمـيـن از صـدر اسـلام ، بـراى اسـتـنـبـاط احـكـام اسـلامـى در درجـه اول بـه قـرآن مـجيد رجوع كرده و مى كنند، ولى تقريبا مقارن با ظهور صفويه در ايران جـريـانـى پيش آمد و فرقه اى ظاهر شدند كه حق رجوع مردم عادى را به قرآن مجيد ممنوع دانـسـتند، مدعى شدند كه تنها پيغمبر و امام حق رجوع به قرآن دارند، ديگران عموما بايد به سنت يعنى اخبار و احاديث رجوع كنند.
    ايـن گـروه هـمـانـطـور كـه رجـوع بـه قـرآن را مـمـنـوع اعـلام كـردنـد، رجـوع به اجماع و عـقـل را نـيـز جـايـز نـدانـسـتـنـد زيـرا مـدعـى شـدنـد كـه اجـمـاع سـاخـتـه و پـرداخـتـه اهـل تـسـنـن اسـت ، عـقـل هـم بـه دليـل ايـنـكـه جـايـز الخـطـا اسـت قابل اعتماد نيست ، پس تنها منبعى كه بايد به آن رجوع كرد اخبار و احاديث است . از اينرو اين گروه ((اخباريين )) خوانده شدند.
    ايـن گـروه بـه مـوازات انـكـار حـق رجـوع بـه قـرآن و انـكـار حـجـيـت اجـمـاع و عـقـل ، اسـاسـا اجتهاد را منكر شدند، زيرا اجتهاد چنانكه قبلا گفته شد، عبارت است از فهم دقـيـق و اسـتـنـبـاط عـمـيـق ، و بـديـهـى اسـت كـه فـهـم عـمـيـق بـدون بـه كـار افـتـادن عـقـل و اعـمـال نـظـر نـامـيـسـر اسـت . ايـن گـروه معتقد شدند كه مردم مستقيما - بدون وساطت گـروهـى به نام مجتهدين بايد به اخبار و احاديث مراجعه كنند، آن چنانكه عوام الناس به رساله هاى عمليه مراجعه مى كنند و وظيفه خود را در مى يابند.

    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم




  11. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    11,626
    مورد تشکر
    29 پست
    حضور
    65 روز 10 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    13



    سـردسـتـه ايـن گـروه مـردى اسـت بـه نـام ((امـيـن اسـتـر آبـادى )) كـه در كليات منطق ، فصل ((ارزش قياس )) از او نام برديم . كتاب معروفى دارد بنام ((فوائد المدنيه )) و عـقـايـد خود را در آن كتاب ذكر كرده است . اهل ايران است اما سالها مجاور مكه و مدينه بوده اسـت . ظـهـور اخـبـاريـيـن و گرايش گروه زيادى به آنها در برخى شهرستانهاى جنوبى ايـران و در جـزايـر خـليـج فارس و برخى شهرهاى مقدس عراق ركود و انحطاط زيادى را مـوجـب گـشـت ، ولى خـوشـبـخـتـانـه در اثـر مـقـاومـت شـايـان و قابل توجه مجتهدين عاليمقامى ، جلو نفوذشان گرفته شد و اكنون جز اندكى در گوشه و كنار يافت نمى شوند.
    رفيق بي كلك مادر

    قويترين درختان در كوير ميرويند من يك كويريم




صفحه 1 از 7 123 ... آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود