صفحه 1 از 4 123 ... آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: معاشرت نيکو با همسر

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    6,604
    صلوات
    1250
    تعداد دلنوشته
    18
    مورد تشکر
    501 پست
    حضور
    98 روز 4 ساعت 4 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    304

    معاشرت نيکو با همسر





    معاشرت نيکو با همسر



    مقدمه

    زن و مردي که به اختيار و اراده خويش پيمان زناشويي مي بندند، با تشکيل خانواده در جهت تحقق اهداف ازدواج- که به تعبير قرآن، کسب سکينه و آرامش زوجين است(1)- تلاش مي کنند. اما تشکيل خانواده به تنهايي کافي نيست بلکه هر يک از افراد خانواده جديد در جهت هدايت اين نهاد و به منظور نيل به آرمان هاي ياد شده، وظايف و مسئوليت هايي دارند. کسب آرامش و همدلي، تربيت فرزندان صالح و بقاي خانواده، نوعي خاص از رفتار زوجين نسبت به يکديگر را طلب مي کند که در اصطلاح به آن «حسن معاشرت» گفته مي شود. مسأله معاشرت، مسأله تازه اي نيست، بلکه پيشينه اي به قدمت تاريخ دارد و در طول زندگي انسان دستخوش دگرگوني هاي بسيار گشته است؛ گاهي زن را کالا مي پنداشتند و گاهي هرگونه ارتباط و معاشرتي آزاد بود، گاهي مردان، زنان را مخلوقي شيطان صفت مي پنداشتند و دوري از او را به خود لازم مي دانستند.

    پرسش اين پژوهش، اين است که: حسن معاشرت زن و مرد در خانواده چگونه است؟ مصاديق آن چيست؟ و در قرآن مجيد، روايات معصومان (عليهم السلام)، منابع تفسيري و اخلاقي با چه دقت و ظرافتي به اين موضوع پرداخته شده است؟

    امروزه با توجه به بالا رفتن آمار طلاق و نزاع هاي خانوادگي، به نظر مي رسد همسران از امر مهم «حسن معاشرت» آگاهي کافي ندارند؛ لذا پرداختن به اين موضوع، ضرورت مي يابد. در اين نوشتار تلاش شده با بهره گيري از قرآن مجيد و روايات اهل بيت (عليهم السلام) به پرسش هاي ياد شده نيز پاسخي کوتاه و در خور داده شود.



    معاشرت نيکو با همسر




  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    6,604
    صلوات
    1250
    تعداد دلنوشته
    18
    مورد تشکر
    501 پست
    حضور
    98 روز 4 ساعت 4 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    304



    مفهوم حسن معاشرت

    حسن معاشرت، مفهومي قرآني است که از آيه شريفه (وَ عاشِرُوهُنّ بِالمَعروفِ) اخذ شده است. اين مفهوم از ديد مفسران، تعابير مختلفي دارد اما همه تعابير در جهت بيان مصاديق معروف با توجه به عرف جامعه، مشترک مي باشند.(2) برخي معروف را اين گونه تعريف کرده اند: آنچه عقل نظري و سنت هاي شايسته اجتماع بپسندد و بشناسد.(3) برخي نيز گفته اند: چيزي را که عقل به رسميت بشناسد و پيش وحي و صاحب شريعت به رسميت شناخته شود، معروف است.(4)

    در حقوق ايران، خوشرويي، مسالمت زوجين با يکديگر، دوري از اعمال موجد کينه و آزار دهنده و دوري از داد و فرياد يا ناسزا گويي و مجادله «حسن معاشرت» محسوب شده است.

    اين تعاريف از حسن معاشرت اجمالاً گوياي اين مطلب است که اگر زوجين با يکديگر بد رفتاري و خشنونت نکنند و موجب آزار و اذيت يکديگر نشوند، در واقع با يکديگر حسن معاشرت دارند.(5)



  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    6,604
    صلوات
    1250
    تعداد دلنوشته
    18
    مورد تشکر
    501 پست
    حضور
    98 روز 4 ساعت 4 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    304



    ضرورت حسن معاشرت در زندگي

    انسان با ويژگي هايي از حيوان جدا مي شود. تفاوت مهم ميان انسان و حيوان، اين است که حيوان اگر سير شود و نياز جسمي اش تأمين شود، خلاء و کمبود عاطفي و اخلاقي ندارد. اما انسان اين گونه نيست؛ بلکه نياز ديگري هم دارد و آن، نياز به معاشرت عاطفي و اخلاقي است. انسان ها در اين معاشرت بايد از يکديگر صفا، صميميت، وفاداري و گذشت ببينند. در محدوده زندگي خانوادگي، نياز به محبت و عاطفه بيشتر است.(6)زيربناي خانواده و هيأت سازنده آن، حسن معاشرت است. اگر شرايط زندگي از هر جهت دلخواه باشد اما حسن معاشرت در آن نباشد، گويي شالوده و اساس زندگي روي آب بنا شده که با چشم بر هم زدني خراب مي شود. اساس حسن معاشرت، شناخت مقام و منزلت و حقوق يکديگر است. زن بايد بداند که حقوق حقه مرد، چيست و مقام و منزلت او کدام است؟ و مرد هم بايد از حقوق و مقام و منزلت زن آگاه باشد و هر يک بايد خود را موظف به اداي حق ديگري بدانند.(7) قرآن در اين باره مي فرمايد:

    (و لهنّ مِثلُ الّذي عَليهِنّ بِالمعروفِ)؛(8)
    «و براي زنان است مثل آنچه بر آنان است به متعارف».

    در آيه ديگر براي اينکه به خانواده استحکام و اعتبار بخشد و جلوي سوء استفاده مرد از قدرت خويش را بگيرد، به او دستورهايي مي دهد و در ادامه آن مي فرمايد:

    (وَ عاشِرُوهنّ بِالمعروفِ فإن کَرهتُموهنّ فعسي أن تَکرَهُوا شيئاً و يجعل الله فيه خيراً کثيراً)(9)؛

    « و با آنان به طور شايسته رفتار کنيد و اگر از آن ها کراهت داشتيد، چه بسا چيزي خوشايند شما نباشد و خدا خير فراواني در آن قرار مي دهد».



  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    6,604
    صلوات
    1250
    تعداد دلنوشته
    18
    مورد تشکر
    501 پست
    حضور
    98 روز 4 ساعت 4 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    304



    فلسفه اين دستورها، احترام به آزادي و حقوق زن است. خداي بزرگ در اين آيه با يک فرمان کلي، مرد را مکلف و موظف به حسن معاشرت مي کند و در ادامه اين دستور- که در حقيقت پايه و اساس بناي عظيم خانواده است- مي فرمايد: اگر احياناً از زنتان خوشتان نمي آيد، باز هم حق نداريد حسن معاشرت را زير پا بگذاريد؛ چرا که شما از اسرار غيب آگاهي نداريد و شايد خدا خير شما را در وجود همين زني قرار داده باشد که شما از او خوشتان نمي آيد.(10)

    آيه شريفه در واقع مي خواد بگويد:
    شما مردان نه تنها حق نداريد براي سودجويي و کامجويي هاي خود با سخت گيري بر زنان، به آنان تعدي کرده و به اکراه و اجبار مهريه يا اموال و دارايي هاي آنها را از دستشان خارج کنيد، بلکه وظيفه داريد با حسن معاشرت و رفتار اخلاقي متعارف، مايه دلگرمي، آنان شده و کانون خانواده را گرم و پر نشاط سازيد.(11)



  6. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    6,604
    صلوات
    1250
    تعداد دلنوشته
    18
    مورد تشکر
    501 پست
    حضور
    98 روز 4 ساعت 4 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    304



    تعبير حسن معاشرت که در آيه نوزده سوره نساء به عنوان يک وظيفه براي شوهر و به عنوان يک حق براي زن مطرح شده، عامل تحکيم زندگي خانوادگي و دوام و استمرار آن است و اين، منظري روانشناختي دارد؛ چرا که حسن رفتار بر مبناي «الانسان عبيد الاحسان»، محبت آفرين است و در محور محبت، همه سختي ها آسان و قابل تحمل شده و در اين فرض، زندگي شيرين و دلنواز و با دوام مي شود و اين همان سخن الهي است که: (هَل جزاءُ الإحسانِ إلاّ الإحسانُ)(12)؛ آري حسن رفتار، رفتار نيکو و پسنديده اي را در پي دارد. مرد با حسن معاشرت، نيازهاي روحي همسر خود را تأمين مي کند اما اگر خوب بنگريم، در حقيقت نيازهاي روحي خودش نيز تأمين مي شود. مرد براي اين که محيط صفا و آرامش و آسايش براي خود پديد آورد، چاره اي جز اين ندارد که همسر خود را از اين نظر اشباع کند.

    آنچه اسلام از يک «خانواده اسلامي» مي خواهد، جاذبيت است و به همين جهت مردي که در تحکيم آن مي کوشد، دعاي پيشوايان دين بدرقه راه او و موجب آمرزش گناهان اوست.
    امام صادق (عليه السلام) مي فرمايد:

    «رحم الله عبداً احسن فيما بينه و بين زوجته؛ (13)
    خدا رحمت کند بنده اي را که ميان خود و همسرش روابط حسنه برقرار مي کند».

    پيامبر گرامي (صلي الله عليه و آله وسلم) هم در سخني به اميرمؤمنان (عليه السلام) چنين فرمود:

    «اي علي! خدمت به خانواده، کفاره گناهان بزرگ و موجب فرونشاندن خشم الهي و مهريه حوران بهشتي و فزوني حسنات و درجات است. يا علي! به خانواده خدمت نمي کند مگر صدّيق يا شهيد يا مردي که خدا براي او خير دنيا و آخرت را اراده کرده است»(14).



  7. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    6,604
    صلوات
    1250
    تعداد دلنوشته
    18
    مورد تشکر
    501 پست
    حضور
    98 روز 4 ساعت 4 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    304



    1. نگاه تفسيري به آيه (وَ عاشِروهُنّ بِالمعروفِ)
    اساساً تشکيل جامعه قرآني، بر بنياد خانواده و نقش آن نهاده شده است. قرآن کريم به «خانواده» اهميت بسياري داده است. از اين رو به خانواده به عنوان مرکز توجه احکام، حقوق، آداب و اخلاق، اهتمام ويژه اي مبذول داشته و نقش و جايگاه آن را با آموزه ها و دستورهاي متعدد، تحکيم بخشيده است. در قرآن از ميان دو رکن اساسي خانواده، به «زن» نظر خاص و ويژه اي شده تا او بتواند جايگاه و نقش واقعي خود را در اين نهاد مقدس پيدا کند و محصولي پر سود تحويل جامعه دهد. به همين علت آيات زيادي به مسائل زنان اختصاص يافته است. يکي از مسائلي که مورد توجه قرآن است، آداب معاشرت با همسر و زن است.

    آيه 19 سوره نساء (وَ عاشِرُوهُنّ بِالمعروفِ)

    فرمان معاشرت شايسته و رفتار انساني مناسب با زنان را صادر مي کند. اين جمله پس از نهي از اذيت زنان در آيه، دستور مي دهد با آن ها بر اساس معروف زندگي کنيد و معروف؛ يعني هر چيزي را که عقل و نقل معتبر- دو کاشف از وحي - آن را به رسميت شناخته و بپسندند(15). به باور بعضي از مفسران، منظور از
    (و عاشِرُوهنّ بالمعروفِ)اين است که با آنان به گونه پسنديده رفتار نماييد، هم از نظر عواطف و احساسات و هم از نظر اداي حقوق جسمي و تأمين هزينه زندگي. اما برخي بر اين باورند که با مهر و گشاده رويي با آنها روبه رو شويد.(16)



  8. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    6,604
    صلوات
    1250
    تعداد دلنوشته
    18
    مورد تشکر
    501 پست
    حضور
    98 روز 4 ساعت 4 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    304



    عده اي از مفسران گفته اند: با زنان مطابق عدل و انصاف و انسانيت، معاشرت و همزيستي نماييد.(17) با آن ها خوشرفتاري نماييد؛ يعني با آنها رفتار انساني داشته باشيد و آزادي اجتماعي و منزلت آن ها را محترم بشماريد و حقوقي را که بر مبناي معروف است، بپذيريد.

    به هر حال هر يک از افراد، متناسب با ساختمان جسمي و روحي خود، وظايف و مسئوليت هايي دارند که بايد به آن ها احترام گذاشت. از اين رو نبايد با زنان مستبدانه و با خشونت رفتار کرد و بيش از توانايي که دارند، از آنها مسئوليت خواست.(18)

    مرحوم علامه طباطبائي ذيل اين آيه، مي فرمايد: معروف، به کاري مي گويند که در جامعه مجهول نباشد. سپس ادامه مي دهد: وقتي معروف با امر معاشرت ضميمه مي شود، اين طور معنا مي دهد: با زنان به طرزي معاشرت کنيد که مرسوم و معروف است. طرز معاشرت متعارف، معاشرت در يک زندگي اجتماعي است که در آن اجتماع، هر فرد خشت بناي جامعه بوده و يکسان با ساير افراد در سازمان جامعه انساني سهيم مي باشد. پس اگر با يکي از افراد اجتماع انساني معامله اي غير از اين بکنند که از او استفاده شود ولي در مقابل فايده اي به او نرسد، استثنايي غلط در طرز معاشرت متعارف قائل شده اند. با آنکه خداي متعال در قرآن مجيد روشن نموده که
    مردم- زن و مرد- شاخه هاي يک ريشه هستند و جامعه در به وجود آمدن خود به اين افراد محتاج است. پس زن و مرد با تمام اختلافات طبيعي که دارند، در وزان و تأثير يکسان اند. اين همان حکمي است که ذوق جامعه، جامعه اي که بر طريقه فطرت بدون انحراف مشي مي کند، سرچشمه مي گيرد. و از آن جهت است که بايد حکم برابري در معاشرت؛ يعني آزادي اجتماعي اجرا شود و زن نيز مثل مرد در رفتار و فکر آزاد باشد. هر انسان از آن جهت که انساني با فکر و اراده محسوب مي شود، اختيار کسب منفعت و دفع ضرر را دارد. همين انسان وقتي وارد جامعه مي شود، داراي همان اختيارات و استقلال کامل است.(19)



  9. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    6,604
    صلوات
    1250
    تعداد دلنوشته
    18
    مورد تشکر
    501 پست
    حضور
    98 روز 4 ساعت 4 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    304



    مدرسي در تفسير آيه، اين گونه توضيح مي دهد: يکي از حقوق زن، اين است که مردان با آنان به نيکي رفتار کنند و حقوقي را که عرفاً به زن تعلق مي گيرد، به او بپردازند و براي انتقام جويي ها يا خشم و کينه اي موقت، آن را زير پا نگذارند. نظام اسلامي در بسياري از قانون گذاري ها و تشريعات خود، به عرف عام تکيه مي کند. در باب زندگي زوجه و حقوق او نيز قانونگذار اسلامي بر عرف متکي است؛ لذا طرز معاشرت خوب را همان مي داند که عرفاً چنان باشد.(20)


  10. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    6,604
    صلوات
    1250
    تعداد دلنوشته
    18
    مورد تشکر
    501 پست
    حضور
    98 روز 4 ساعت 4 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    304



    2. مخاطبان آموزه (و عاشروهن بالمعروف)

    در آيه شريفه مورد بحث، خطاب معاشرت به معروف، به شوهران، از صراحت و شفافيت کاملي برخوردار است. اما يقيناً چنين خطابي هرگز دليل بر آن نمي شود که اين اصل اخلاقي در باور قرآني در باب همسران، يک طرفه باشد. قرآن کريم فلسفه «آفرينش همسران» را رسيدن هر يک از آنان به «آرامش» بيان مي کند؛ آرامشي که از لوازم آن، مودّت و رحمتي است که خداي رحمان ميان همسران قرار داده است.(21)

    از اين رو طبيعتاً چنين فلسفه اي اقتضا مي کند که هر يک از همسران با ديگري به شکل محبت آميز رفتار نمايد و تنها رفتار يکي از آن ها بر طبق اين آيه، هرگز نمي تواند آرامش طرفيني را حاصل آورد.(22)

    علامه جوادي آملي محدوده مخاطبان را فراتر از زندگي خانوادگي قرار داده و مي فرمايد: در جمله
    (و عاشروهن بالمعروف) به مردان خطاب مي شود و به شوهران اختصاص ندارد. اين جمله افزون بر آنکه شامل شوهر در مقابل زن و مرد در مقابل زن مي شود، ممکن است شامل چگونگي رابطه برادر با خواهر يا همکار مرد با همکار زن هم بشود.(23)



  11. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    6,604
    صلوات
    1250
    تعداد دلنوشته
    18
    مورد تشکر
    501 پست
    حضور
    98 روز 4 ساعت 4 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    304



    اما اين که چرا خطاب براي شوهران است؟ در پاسخ مي توان گفت که با دقت و تأمل در آيات قرآن و با مراجعه به تاريخ، به روشني رفتار مستبدانه و ظالمانه اعراب با زنانشان قابل برداشت است؛ لذا با حاکميت فرهنگ هاي جاهلانه و ظالمانه از سوي مردان، طبيعي و منطقي است که براي فرهنگ سازي صحيح بايد از آنان شروع کرد. آياتي نظير (و عاشِرو هُنّ بِالمعروفِ) با هدف حمايت از ارزش و منزلت و تأمين حقوق قانوني و اخلاقي زنان نازل شده است. به علاوه از آنجايي که رياست خانواده بر عهده مرد است، مقتضي آن است که نوعاً دست شوهران در تصميمات مربوط به زناشويي بازتر باشد و به دليل آنکه معمولاً مردان با زنان، به معروف معاشرت نمي کنند، خدا در قرآن کريم مکرر آن ها را به اين رفتار امر کرده است؛ لذا اين صراحت به معناي يک طرفه بودن اين نوع رفتار نيست بلکه در فرهنگ قرآني هر يک از همسران بايد «حسن معاشرت» داشته باشند.(24)


صفحه 1 از 4 123 ... آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود