جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: صفات خدا

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    1,512
    مورد تشکر
    114 پست
    حضور
    111 روز 6 ساعت 15 دقیقه
    دریافت
    159
    آپلود
    0
    گالری
    1

    صفات خدا





    پرسش:
    با وجود این که صفات خداوند عین ذات اوست؛ اما این مسئله با جملات حضرت علی (علیه السلام) که بیان می کنند کمال اخلاص نفی صفات از ذات خداوند است و این که خداوند خالق اسماء و صفات است تا مخلوق بتواند به وسیله آن خدا را بشناسد؛ در تضاد است؟ لطفا راهنمایی بفرمایید.

    پاسخ:
    قضیه بر عکس است، یعنی این جملات حضرت در تایید همین عینیت صفات با ذات است. کل جملات حضرت به این شکل است: «أَوَّلُ اَلدِّينِ مَعْرِفَتُهُ وَ كَمَالُ مَعْرِفَتِهِ اَلتَّصْدِيقُ بِهِ وَ كَمَالُ اَلتَّصْدِيقِ بِهِ تَوْحِيدُهُ وَ كَمَالُ تَوْحِيدِهِ اَلْإِخْلاَصُ لَهُ وَ كَمَالُ اَلْإِخْلاَصِ لَهُ نَفْيُ اَلصِّفَاتِ عَنْهُ لِشَهَادَةِ كُلِّ صِفَةٍ أَنَّهَا غَيْرُ اَلْمَوْصُوفِ وَ شَهَادَةِ كُلِّ مَوْصُوفٍ أَنَّهُ غَيْرُ اَلصِّفَةِ فَمَنْ وَصَفَ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ فَقَدْ قَرَنَهُ وَ مَنْ قَرَنَهُ فَقَدْ ثَنَّاهُ وَ مَنْ ثَنَّاهُ فَقَدْ جَزَّأَهُ وَ مَنْ جَزَّأَهُ فَقَدْ جَهِلَهُ...»؛ آغاز و اساس دین، معرفت خداست، و کمال معرفت او تصدیقش و غایت تصدیق او توحیدش است، و حد اعلای توحید او اخلاص به مقام کبریایی اش و نهایت اخلاص به او نفی صفات از ذات اقدسش، چون هر صفتی به دوگانگی با موصوفش گواه است، و هر موصوفی به مغایرت با صفتش شاهد، گویا آن کس که خداوند سبحان را توصیف کند، همسان برای ذات بی همتایش سازد و دوئیت در یگانگی اش در آورد و مقام والای احدیت را تجزیه نماید، پندار تجزیه در ذاتش نشان نادانی است... .(1)
    وقتی ما صفتی را برای مخلوقات به کار می بریم، مثلا می گوییم فلانی عالم است، یعنی حقیقتی که علم دارد و علم جزء ذات او نیست، بلکه صفتی است که به آن آراسته شده است، و حضرت در این جملات گهربار می فرماید نباید در توصیف خداوند همانند مخلوقات دوئیت قائل شد و صفاتش را غیر از ذاتش پنداشت، و در اول خطبه اشاره می کنند که صفات خداوند نامحدود است، پس وجود صفات را اولا تایید کرده و بعد کیفیت آن را توضیح می دهند که صفات خدا عین ذات اوست.
    علامه جعفری در توضیح فقرات فوق می فرماید: «وکمال توحیده نفی الصفات عنه.»
    اخلاص دو معنی دارد:
    1- حد اعلای توحید، بدون اخلاص به مقام ربوبی او امکان پذیر نیست، با این معنی که مادامی که کمترین تمایلی در درون آدمی به موضوعیت دیگری باشد، توحید او به حد اعلا نرسیده است.
    2- از ابن ابی الحدید است که می گوید: با نظر به جملات بعد از جمله مورد تفسیر، مقصود خالص دانستن خداوندی از تجسم و عوارض و لوازم تجسم است.
    علامه، نظر ابن ابی الحدید را در مورد بحث بهتر دانسته و می فرماید: لذا توضیح جملات چنین می شود که ذات احدیت از هرگونه صفت و معانی که موجب ترکّب ذات خواهد بود، بریّ و منزه است.(2)
    در تفسیر منهاج البراعه نیز آمده است: «فان قلت: فما معنى قوله عليه السلام: و كمال الاخلاص له نفى‏ الصّفات‏ عنه؟ قلنا: معناه حسبما أشرنا إليه كونها صفات عارضة موجودة بوجود زايد، كالعالم و القادر في المخلوقات، فان العلم فينا صفة زائدة على ذاتنا، و كذا القدرة كيفية نفسانية، و كذا ساير الصّفات، و المراد أنّ هذه المفهومات ليست صفات له تعالى، بل صفاته ذاته و ذاته صفاته، لا أنّ هناك شيئا هو الذّات، و شيئا آخر هو الصّفة، ليلزم التركيب فيه تعالى عنه علوّا كبيرا، فذاته وجود و علم و قدرة و إرادة و حياة و سمع و بصر، و هو أيضا موجود عالم قادر حي مريد سميع بصير»؛
    صفات در مخلوقات، عارض بر آن ها و زاید بر ذاتشان می باشد، مانند عالم، قادر و غیره، چون علم در ما صفتی زائد بر ذاتمان است، هم چنین قدرت کیفیتی نفسانی است، و هم چنین سایر صفات، و مقصود این است که این صفات به این شکل در خداوند وجود ندارد، بلکه صفات او همان ذات اوست، و ذاتش همان صفاتش می باشد، نه این که در خداوند چیزی به نام ذات است و چیزی به نام صفت، تا موجب ترکیب در ذات خداوند شوند. بلکه ذات خدا وجود، علم، قدرت، اراده، حیات، سمع و بصر است.(3)
    ترکیب در ذات خدا، مساوی با دوئیت بوده و دوئیت با نامحدود بودن خدا و وحدانیت او نمی سازد.
    برای مطالعه بیشتر به جلد دوم «شرح نهج البلاغه»، علامه جعفری، صفحه 56 به بعد مراجعه کنید.

    ــــــــــــــــــــــــ
    (1) نهج البلاغه مرحوم فيض الاسلام، خطبه 1، ص 22.
    (2) ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، ج 2، ص 56و57.
    (3) منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة (خوئى)، ج‏ 1، ص 326.





    لینک اصلی

    ویرایش توسط مدیر تدوین : ۱۳۹۵/۱۲/۰۲ در ساعت ۲۲:۵۱

  2. تشکر


  3.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود