جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: سجده نکردن شیطان

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    1,512
    مورد تشکر
    114 پست
    حضور
    111 روز 2 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    159
    آپلود
    0
    گالری
    1

    سجده نکردن شیطان





    پرسش:
    در قرآن کريم مي خوانيم خدا فرموده است :«قَالَ یا إِبْلِیسُ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِیدَی أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِینَ»؛ گفت: ای ابلیس! چه چیز مانع تو شد که بر مخلوقی که با قدرت خود او را آفریدم سجده کنی؟! آیا تکبر کردی یا از برترینها بودی؟! (برتر از اینکه فرمان سجود به تو داده شود). (ص/75)
    با توجه به اينکه خطاب اين آيه زماني هست که جز حضرت آدم افريده نشده بود، منظور از «العالين» در اين آيه شريفه چه کساني هستند؟

    پاسخ:
    علامه طباطبایی در تفسیر آیه فوق می آورد: این جمله "أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ" استفهامى است توبيخى، معنايش اين است كه آيا سجده نكردنت از اين بابت است كه عارت مى ‏شد، و خود را از اين كار بزرگتر مى‏ دانستى؟ و يا اين كه به راستى شان تو اجل از اين عمل بود. و تو از كسانى بودى كه قدر و منزلتشان بالاتر از آن است كه مامور به سجده بر آدم شوند؟
    از همين جا بعضى از مفسرين(1) استفاده كرده ‏اند كه معلوم مى‏ شود خداى تعالى مخلوقاتى عالى دارد كه مقامشان اجل از آن است كه براى آدم سجده كنند، بندگانى هستند مستغرق در توجه به سوى پروردگارشان، و هيچ چيزى را به جز او درک نمى ‏كنند.
    بعضى ديگر گفته‏ اند: مراد از "علو" هم همان استكبار است، هم چنان كه در آيه "وَ إِنَّ فِرْعَوْنَ لَعالٍ فِي الْأَرْضِ"(2) به همين معنا است و اگر بگويى معنا ندارد كه بگوييم "آيا تو استكبار كردى و يا از مستكبرين بودى".
    مى‏ گوييم: هيچ عيبى ندارد، چون اولى راجع به زمان سجده است، و دومى راجع به ما قبل آن، و معنايش اين است كه: "آيا از اين كه امر به سجده ‏ات كرديم دچار استكبار شدى، و يا آن كه از قبل مستكبر بودى؟"
    ليكن اين وجه صحيح نيست، چون با مقتضاى مقام نمى ‏سازد، مقتضاى مقام اين است كه ابليس را داراى استكبار معرفى كند، نه اين كه زمان استكبار او را معين كند كه قديمى است و يا تازه.
    بعضى ديگر گفته ‏اند: مراد از كلمه "عالين" ملائكه آسمان است، چون آن ملائكه كه مامور به سجده براى آدم شدند، ملائكه زمين بودند. اين هم صحيح نيست، براى اين كه آيه عموميت دارد.(3)
    در تفسیر اطیب البیان آمده: عالين، عالم انوار است كه فوق عالم ارواح است، كه عالم ارواح، فوق عالم ملائكه است كه تعبير به عالم عقول مى ‏كنند، كه به مذهب (عقیده و نظر) افلاطون عقول عشره قائل است، و به مذهب ارسطو عقول عرضيه تعبير مي كند، و در لسان اخبار (روایات)، انوار مقدسه انبياء و بالاخص انوار مقدسه محمد و آل او است كه فرمود: «اول ما خلق اللَّه نورى»
    و پس از آن دوازده حجاب آفريد و اين نور را در آن ها سير داد. در حجاب اول دوازده هزار سال، تا حجاب دوازدهم هزار سال، و در هر حجابى ذكرى داشت تا عرش را آفريد، و هفت هزار سال در عرش بود تا آدم را آفريد.
    کما این که در حديث هم که آمده آنان پیامبر و خاندان او هستند، و معلوم است كه اين ها مصداق اتم بودند.(4)
    ابليس، اصلا خود را بالاتر از سجده کردن می دانست و معتقد بود برتر از آن است كه چنين دستورى به او داده شود، لذا با كمال جسارت به مقام استدلال در مخالفتش با فرمان خدا بر آمد و گفت: من از او (آدم) بهترم، چرا كه مرا از آتش آفريده ‏اى و او را از گل"! (قالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ).(5)
    مراد از «عالين» به گفته پيامبر اسلام (صلى اللَّه عليه و آله) گروهى هستند كه از فرشته‏ ها برترند و از مقام و مرحله و مكان ديگرى سرچشمه مى ‏گيرند.
    شايد مراد پيامبر همان باشد كه در زيارت جامعه خطاب به اهل بيت عليهم السلام مى ‏خوانيم: "خلقكم الله أنوارا فجعلكم بعرشه محدقين حتى منّ علينا بكم فجعلكم فى بيوت اذن الله أن يرفع و يذكر" يعنى خداوند شما را نورهايى در عرش قرار داد، آن گاه براى دسترسى بشر به هدايت، شما را در مناطقى از زمين قرار داد، تا محل نداى توحيد باشيد.(6)
    روایتی در همین زمینه:
    عن أبي سعيد الخدريّ قال: كنّا جلوسا عند رسول اللّه ـ صلّى اللّه عليه و آله ـ إذ أقبل إليه رجل فقال: يا رسول اللّه، أخبرني عن قول اللّه- عزّ و جلّ ـ لإبليس ـ : «أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ». من هم يا رسول اللّه الّذين هم أعلى من الملائكة المقرّبين؟
    فقال رسول اللّه: أنا و عليّ و فاطمة و الحسن و الحسين. كنّا في سرادق العرش، نسبّح اللّه. فسبّحت الملائكة بتسبيحنا، قبل أن يخلق اللّه آدم بألفي عام. فلمّا خلق اللّه ـ عزّ و جلّ ـ آدم، أمر الملائكة أن يسجدوا له. و لم يؤمروا بالسّجود، إلّا لأجلنا. فسجدت الملائكة كلّهم أجمعون إلّا إبليس، أبي أن يسجد. فقال له اللّه ـ تعالى ـ: يا إِبْلِيسُ، ما مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ، أي من هؤلاء الخمسة المكتوبة أسماؤهم في سرادق العرش. فنحن باب اللّه الّذي يؤتى منه. و بنا يهتدي المهتدون. فمن أحبّنا، أحبّه اللّه، و أسكنه جنّته. و من أبغضنا، أبغضه اللّه، و أسكنه ناره. و لا يحبّنا إلّا من طاب مولده.
    از حضرتش سؤال نمود و عرض كرد: اى رسول خدا، بزرگواران و آن هایی كه داراى مرتبه بلند و مقام شامخ هستند چه اشخاصى مى ‏باشند كه از فرشتگان برتر و بالاترند؟
    پيغمبر اكرم صلی الله علیه وآله در جواب سؤال او فرمودند: من و على و فاطمه و حسن و حسين هستيم كه در سرادق عرش پروردگار مشغول تسبيح خداى تعالى بوديم، و فرشتگان تسبيح مي نمودند پروردگار را به توسط و وسيله تسبيح ما، پيش از آن كه آدم را بيافريند به دو هزار سال.
    و چون آدم آفريده شد امر نشدند فرشتگان به سجده كردن آدم مگر براى خاطر ما.
    پروردگار در مقام توبيخ به شيطان فرمود آيا تو از آن اشخاصى بودى كه نام هايشان در سرادق عرش نوشته شده.
    ما راه خدا هستيم، به واسطه ما مردم هدايت می شوند. هر كس ما را دوست بدارد خدا او را دوست داشته و داخل بهشت گرداند، و هر آن كه ما را دشمن بدارد خداوند دشمن اوست و او را در دوزخ وارد كند. و دوست نمي دارد ما را مگر آن هایی كه حلال‏زاده و پاك و پاكيزه هستند.(7)

    ____________
    (1) روح المعانى، آلوسی، ج 23، ص 226 و 227.
    (2) یونس/ 83.
    (3) ترجمه الميزان، نرم افزار جامع التفاسیر نور، ج ‏17، ص 344.
    (4) أطيب البيان في تفسير القرآن، نرم افزار جامع التفاسیر نور، ج ‏11، ص 275.
    (5) تفسير نمونه، نرم افزار جامع التفاسیر نور، ج ‏19، ص 339.
    (6) تفسير نور، نرم افزار جامع التفاسیر نور، ج ‏10، ص 128.
    (7) فضائل الشیعه، شیخ صدوق، نرم افزار جامع الاحادیث نور، ص 7؛ بحارالانوار، نرم افزار جامع الاحادیث نور، ج 25، ص 2.



    لینک اصلی


  2. تشکر


  3.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود