صفحه 1 از 2 12 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: رویکرد انحرافی در تفسیر قرآن

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,903
    صلوات
    1700
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    18 پست
    حضور
    57 روز 11 ساعت نامشخص
    دریافت
    214
    آپلود
    104
    گالری
    16

    رویکرد انحرافی در تفسیر قرآن






    رویکرد انحرافی در تفسیر قرآن





    • چکیده :

    رویکرد انحرافی در تفسیر قرآن، سابقه طولانی در میان مفسّران دارد، تا آنجا که حتّی به صدر اسلام می‏رسد.

    این گونه تفسیر، نظام دلالت‏های واژگانی قرآن را به هم می‏زند و ضلالت را به نام قرآن رواج می‏دهد. از منظر روش‏شناسی، عواملی برای این رویکرد برشمرده ‏اند، که به خود قرآن، ویژگی‏های مفسّر یا روش تفسیری او برمی‏گردد.

    مخالفان قرآن، و نیز فرقه‏ هایی همچون غالیان، باطنیه و...، عرفا، روشنفکرنمایان و خاورشناسان، نمونه‏ هایی از رویکرد انحرافی را در آثار خود عرضه کرده ‏اند.




    ......



    اين الفاطميون
    مدعي گويد كه با يك گل نميگردد بهار

    من گلي دارم كه عالم را گلستان ميكند
    مینوی من مینای من پیدا و ناپیدای من
    ای منجی گیتی بیا
    مهدی بیا مهدی بیا


  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,903
    صلوات
    1700
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    18 پست
    حضور
    57 روز 11 ساعت نامشخص
    دریافت
    214
    آپلود
    104
    گالری
    16



    ......

    1 . درآمد


    قرآن کریم از زمان نزول تاکنون، موضوع شرحها و تفسیرهای گوناگون بوده است. تفاسیر نگاشته شده ـ با گستردگی فراوان خود ـ و نمایانگر طیف وسیعی از گروه‏ های فکری و معرفتی جهان اسلام است که به تفسیر قرآن دست یازیده ‏اند.

    جایگاه والای قرآن در میان مسلمانان موجب گشته که همه اشخاص و گروههای موجود در جهان اسلام، برای دفاع از باورها و اعتقادات خود، به قرآن کریم استناد جسته و برداشتهای خود را از کتاب آسمانی عرضه کرده ‏اند.


    تفاسیر موجود، از لحاظ مبانی، منابع تفسیر، روش تفسیری ( منهج تفسیری ) و گرایش یا رویکرد تفسیری ( اتّجاه تفسیری ) تنوّع و اختلاف بسیار دارند، و طبعا از ارزش و اعتبار یکسان برخوردار نیستند.

    اختلاف برداشت از قرآن کریم در مواردی چنان است که مفسری در راستای مشرب فکری و مذهب اعتقادی خود، تفسیری از آیه‏ای ارائه داده، در حالی که گروه مخالف نیز در نقد و ردّ وی به همان آیه استدلال کرده ‏اند.


    پدیده قابل توجه در تاریخ تفسیر قرآن، وجود برخی رویکردهای انحرافی در تفسیر است که ره آوردهای تفسیری آنها، با ماهیت احکام و آموزه ‏های قرآن و مسلّمات دینی در تضاد است.
    در شناسایی رویکرد انحرافی توجه به این نکته ضروری است که در ردیابی این رویکرد، نباید تنها به سراغ آیات و سور تفسیر شده رفت. چرا که در موارد بسیاری، احکام، آموزه‏ ها و مفاهیم قرآنی دچار تفسیر انحرافی گشته است.


    ...

    اين الفاطميون
    مدعي گويد كه با يك گل نميگردد بهار

    من گلي دارم كه عالم را گلستان ميكند
    مینوی من مینای من پیدا و ناپیدای من
    ای منجی گیتی بیا
    مهدی بیا مهدی بیا


  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,903
    صلوات
    1700
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    18 پست
    حضور
    57 روز 11 ساعت نامشخص
    دریافت
    214
    آپلود
    104
    گالری
    16



    ....

    2 . پیشینه بحث


    در قرآن کریم، از برخی از بنی ‏اسرائیل سخن رفته که اقدام به تغییر و تحریف کتاب آسمانی خود می‏کردند:


    « قد کان فریق منهم یسمعون کلام اللّه ثمّ یحرّفونه من بعد ما عقلوه؛ (بقره، 75: ر.ک. نساء، 46؛ مائده، 13 و 14)


    گروهی از آنان سخنان خدا را می‏شنیدند، سپس آن را بعد از فهمیدنش تحریف می‏کردند.»

    همچنین از کسانی که « الحاد در آیات خدا » می‏کنند نکوهش شده است.


    « إنّ الذین یلحدون فی آیاتنا لا یخفون علینا؛ (فصلت ، 40 )

    ؛ کسانی که در ]فهم و ارائه ] آیات ما کجروی می‏کنند، بر ما پوشیده نیستند.» امین الاسلام طبرسی، تصریح کرده که مراد از الحاد در این آیه، تأویل و برگرداندن آیات قرآن از مسیر صحّت و درستی است.(طبرسی، جوامع الججامع، ج 3، ص 270)

    در آیه ‏ای، از مسلمانانی سخن رفته که قصد « تبدیل کلام الهی» را دارند.(فتح، 15)


    از آیات مهم قرآن کریم که به بحث ما ارتباط دارد، آیه هفتم سوره آل عمران است.


    در این آیه ضمن تقسیم کردن آیات قرآن به محکمات و متشابهات،

    تأکید شده که بیماردلان در طلب فتنه و تأویل ( ناروا)، آیات متشابه قرآن را دنبال می‏کنند.


    ....

    اين الفاطميون
    مدعي گويد كه با يك گل نميگردد بهار

    من گلي دارم كه عالم را گلستان ميكند
    مینوی من مینای من پیدا و ناپیدای من
    ای منجی گیتی بیا
    مهدی بیا مهدی بیا


  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,903
    صلوات
    1700
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    18 پست
    حضور
    57 روز 11 ساعت نامشخص
    دریافت
    214
    آپلود
    104
    گالری
    16



    .....

    در احادیث معصومان نیز ردّپای تفسیر انحرافی به روشنی می‏توان یافت. در سخنان معصومان علیهم ‏السلام از مفاهیمی مانند تفسیر به رأی، تأویل ناروا و تحریف معنوی آیات سخن رفته و با آسیب‏شناسی تفسیر قرآن ، از امور یاد شده به شدّت پرهیز داده شده است.


    رسول خدا صلی ‏الله‏ علیه ‏و ‏آله ‏و سلم خطاب به امیرمؤمنان علیه السلام فرمود


    « یا علی! همانا هدایت، تبعیّت از دستور خدا است نه پیروی از هوا و رأی. و گویا تو با قومی مواجه خواهی شد که قرآن را تأویل برده و شبهات را برگرفته ‏اند.»(طوسی، امالی، ص 66 ؛ مفید، امالی، ص 389)



    و از آن حضرت است :


    « انّ منکم من یقاتل بعدی علی التأویل کما قاتلتُ علی التّنزیل؛(کلینی، کافی، ج 5، ص 11 ؛ صدوق، خصال، ص 275).

    از شما کسی هست که پس از من برای تأویل قرآن نبرد می‏کند، همچنانکه من بر تنزیل جنگیدم.»


    از دو حدیث یاد شده، چنین برمی‏آید که نبرد امیر مؤمنان علیه السلام با گروههای سه گانه ناکثین، قاسطین و مارقین در راه تأویل صحیح قرآن بوده است. حضرت امیر علیه‏ السلام در نامه خود به معاویه نوشت:

    « فعدوت علی طلب الدنیا بتأویل القرآن»؛

    تو با تأویل قرآن در پی دنیا تاختی.»(نهج البلاغه، نامه 55)

    امام صادق علیه ‏السلام ماجرای خود را با مردی مقدس مآب نقل می‏کند که دزدی می‏کرد و مال دزدیده را صدقه می‏داد و با تأویل کریمه:


    « من جاء بالحسنة فله عشر أمثالها و من جاء بالسیئة فلا یجـزی إلا مثلها » (انعام، 160)

    گمان می‏کرد که از چهل حسنه برخوردار شده و با کسر چهار سیئه دزدی، سی و شش حسنه برای او باقی خواهد ماند.

    امام علیه‏ السلام پس از آن فرمود:


    « بمثل هذا التأویل القبیح المستنکرة یَضِلّون و یُضلّون؛


    با چنین تأویل زشت و ناپسندی گمراه می‏شوند و دیگران را گمراه می‏کنند.»

    سپس حضرت در بیان کلام خویش فرمود:



    « طوبی للذین هم کما قال رسول اللّه صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله ‏وسلم یحمل هذا العلم من کلّ خلف عدوله، و ینفون عنه تحریف الغالین و انتحال المبطلین و تأویل

    الجاهلین.»(صدوق، معانی الاخبار، ص 35).



    .....

    اين الفاطميون
    مدعي گويد كه با يك گل نميگردد بهار

    من گلي دارم كه عالم را گلستان ميكند
    مینوی من مینای من پیدا و ناپیدای من
    ای منجی گیتی بیا
    مهدی بیا مهدی بیا


  6. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,903
    صلوات
    1700
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    18 پست
    حضور
    57 روز 11 ساعت نامشخص
    دریافت
    214
    آپلود
    104
    گالری
    16



    .......
    در روایتی نیز آمده است که شخصی طی نامه‏ای به امام علیه‏السلام نوشت: سخنانی [ اغراق ‏آمیز [ درباره شما و فضایل گفته می‏شود و

    افرادی با تأویل آیات

    « انّ الصلاة تنهی عن الفحشاء و المنکر » (عنکبوت، 45)

    و « آقیموا الصلاة » ( بقره، 43 )

    می‏گویند: مراد از نماز، مردی است، نه رکوع و سجود.

    مراد از زکات نیز همان مرداست،

    نه چند درهم پول و پرداخت آن.

    اینها به همین شیوه، سایر واجبات و مستحبات و در مقابلش، گناهان را تأویل می‏کنند.

    حضرت در پاسخ فرمود:


    « این دین ما نیست. از آنان کناره‏گیری کن.»(کشی، رجال، ج 2، ص 802، ش 994 ؛ ر. ک. ص 803، ش 995)(1)

    از نویسندگان معاصر علوم قرآنی اهل تسنن، دکتر حسین ذهبی فصلی از کتاب خود را به « تفسیر الحادی » اختصاص داده و ضمن بررسی زمینه‏ها و انگیزه‏های

    تفسیر الحادی، نمونه هایی از این گونه تفسیر را به دست داده است.(التفسیر و المفسرون، ج 2، ص552 به بعد)



    پس از وی فهد رومی در « اتجاهات التفسیر فی القرن الرابع عشر»،

    فصلی را به گرایش‏های انحرافی در تفسیر و معرفی نمونه‏های تفسیر الحادی اختصاص داده است.(رومی، اتجاهات التفسیر، ج 3، ص 1065).در میان نویسندگان

    شیعی علوم قرآنی نیز، آقای کمالی دزفولی بحثی را در این زمینه مطرح کرده است.(کمالی، شناخت قرآن، ص451 به بعد)


    همچنین نویسنده « تفسیر و مفسران » دو بحث « شیوه سیاسی انحرافی » و « شیوه عقلی افراطی» را مطرح کرده، و در موضوع اخیر نمونه‏هایی از تفاسیر

    انحرافی سید احمد خان هندی در کتاب « تفسیر القرآن و هوالهدی و الفرقان » وی یاد کرده است.(تفسیر و مفسّران، ج 2، ص508 ـ 509 )


    ....

    اين الفاطميون
    مدعي گويد كه با يك گل نميگردد بهار

    من گلي دارم كه عالم را گلستان ميكند
    مینوی من مینای من پیدا و ناپیدای من
    ای منجی گیتی بیا
    مهدی بیا مهدی بیا


  7. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,903
    صلوات
    1700
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    18 پست
    حضور
    57 روز 11 ساعت نامشخص
    دریافت
    214
    آپلود
    104
    گالری
    16



    ....

    3 . پیامدهای تفسیر انحرافی


    تفسیر انحرافی، صرف نظر از اینکه از سوی چه فرد یا گروهی عرضه شود، پیامدهای منفی متعدد داد و موجب پیدایش فتنه، آشوب و گمراهی در جامعه دینی می‏گردد.


    نکوهشها و هشدارهای فراوان قرآن و روایات درباره تفسیر به رأی و تأویل ناروا، نشانگر عمق و گستردگی آثار و پیامدهای این نوع تفسیر است.


    تفسیر انحرافی، موجب برهم خوردن نظام دلالتهای واژگانی قرآن کریم، پیدایش و رواج اندیشه ‏های انحرافی، مسخ و تغییر آموزه‏ها و احکام قرآن کریم می‏شود.

    این گونه تفسیر، گاهی اوقات تا آنجا پیش می‏رود که موجب نفی و انکار مسلّمات و ضروریّات دینی می‏گردد، که در این صورت، می‏توان آن را « تفسیر الحادی » نامید.


    خواهیم دید که تفسیر انحرافی، سرچشمه و پشتوانه پیدایش گروهها و فرقه‏های انحرافی مانند خوارج و غالیان گشته است. گاه تفاسیر انحرافی چنان خطرآفرین

    است که آن گروهها را به چنگ با مسلمانان وامی‏دارد. و در این حال، برای صیانت جامعه و دفاع از حریم مردم، پاسخ‏گویی مسلّحانه به این گروهها ضرورت می‏یابد.

    همچنان که حضرت امیرالمؤمنین علیه ‏السلام بنا به سفارش پیامبر اسلام صلی ‏الله‏ علیه ‏و‏آله ‏وسلم با خوارج جنگید. آن حضرت ـ در بیان حکمت عمل خود که چرا با

    افرادِ ظاهرا مسلمان می‏جنگد ـ فرمود:


    « و لکنّا انّما أصبحنا نقاتل إخواننا فی الاسلام علی ما دخل فیه من الزیغ و الشبهة و التأویل؛


    ولی اکنون با برادران مسلمان خود می‏جنگیم؛ به دلیل کژی و انحراف و شبهه و تأویل (نادرست ) که (به وسیله آنان ) در اسلام راه یافته است.»(نهج البلاغه، خطبه 121 )


    آن حضرت در گفتاری روشنگر، به برخی از پیامدهای تفسیر انحرافی از سوی عالم نمایان پرداخته ‏اند :


    « از میان بندگان، [ فرد ] دیگری است که خود را دانشمند نامد در حالی که نشانی از دانش در او نیست. مشتی افکار جاهلانه از جاهلان و گمراهیهایی از گمراهان

    فرا گرفته، بر سر راه مردم دامهای فریب گسترده و سخنان باطل گوید. و کتاب خدا را به رأی خود تفسیر می‏کند و حقیقت را به مقتضای هوای خویش به این سو و آن

    سو متمایل سازد. ...»(نهج البلاغه، خطبه 86)


    ....


    اين الفاطميون
    مدعي گويد كه با يك گل نميگردد بهار

    من گلي دارم كه عالم را گلستان ميكند
    مینوی من مینای من پیدا و ناپیدای من
    ای منجی گیتی بیا
    مهدی بیا مهدی بیا


  8. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,903
    صلوات
    1700
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    18 پست
    حضور
    57 روز 11 ساعت نامشخص
    دریافت
    214
    آپلود
    104
    گالری
    16



    .....

    مقابله با تفاسیر انحرافی، در دوره حضور امامان معصوم، توسط ایشان صورت می‏گرفت. در دوره غیبت امام عصر ارواحنا فداه، در طول سده‏های گذشته،

    عالمان دینی این وظیفه را بر عهده گرفته و با نگارش کتابهای ارجمندی به دفاع از آموزه‏ها و احکام قرآن پرداخته‏ اند.

    در حوزه امامیه، افزون بر تفاسیر عام تبیان شیخ طوسی و مجمع البیان امین الاسلام طبرسی، کتابهای ارزشمند حقائق التأویل سید رضی، امالی سید مرتضی و متشابهات القرآن و مختلفه از ابن

    شهرآشوب(1) در خور ذکر است.
    ....

    اين الفاطميون
    مدعي گويد كه با يك گل نميگردد بهار

    من گلي دارم كه عالم را گلستان ميكند
    مینوی من مینای من پیدا و ناپیدای من
    ای منجی گیتی بیا
    مهدی بیا مهدی بیا


  9. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,903
    صلوات
    1700
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    18 پست
    حضور
    57 روز 11 ساعت نامشخص
    دریافت
    214
    آپلود
    104
    گالری
    16



    .....

    4 . اسباب و زمینه ‏های رویکرد انحرافی


    از منظر روش‏شناسی تفسیر، چه اسباب و زمینه ‏هایی می‏تواند در شکل‏ گیری رویکرد انحرافی در تفسیر قرآن مؤثر باشد؟
    به نظر می‏رسد عوامل مختلفی در شکل‏ گیری برداشتهای انحرافی از قرآن مؤثراند. عمل تفسر، پیچیده‏ای است که اسباب گوناگونی در حصول آن دخالت دارد. بر این پایه اسباب پیدایش انحراف در تفسیر به سه دسته بخش‏پذیر است.


    1 ـ 4 . ویژگی‏های متن مورد تفسیر


    چنین می‏نماید که متن قرآن کریم دارای برخی ویژگی‏هاست که می‏تواند بهانه و دستاویزی برای برخی افراد در عرضه تفسیر انحرافی باشد.
    به طور کلّی وجود چهار امـر، متن قرآن کـریم را متنی ویـژه ساخته است . 1. آیات متشابه 2. آیات متعارض نما 3. روایات ذو وجوه بودن قرآن 4. روایات مربوط به ظاهر و باطن و تفسیر و تأویل قرآن. انحراف در تفسیر تا آنجا که به متن قرآن کریم مربوط است، به ویژگی‏های یادشده برمی‏گردد. که لغزشگاههای مهم تغییر هستند. منشاء انحراف در تفسیر، پیروی از آیات متشابه، ناتوانی ( یا تغافل ) از سازواری دادن میان آیات متعارض نماست. از سوی دیگر به سبب وجود روایات ذو وجوه بودن قرآن و وجود ظاهر و باطن و تفسیر و تأویل برای آیات برخی گروه ها و افراد کج اندیش ـ مانند غالیان و باطنیان ـ برداشتها و تفسیرهای انحرافی و ناروای خود را به قرآن نسبت داده و تفاسیری انحرافی عرضه کرده ‏اند.



    2 ـ 4 . ویژگی‏های مفسر



    بی‏گمان خصوصیات فردی مفسر و آراء و اندیشه‏های وی در محصول تفسیری وی مؤثر است. ویژگی‏های فردی را می‏توان به دو دسته تقسیم کرد.


    1 ـ 2 ـ 4 . خصوصیات روحی و اخلاقی


    به تصریح قرآن کریم، برخی از خصوصیات اخلاقی مانند کبر، بیماردلی، انحراف، فسق و ظلم از اسباب زمینه ساز تفسیر الحادی و انحرافی است.
    قرآن کریم بر نور، هدایت و مایه شفا بودن خود برای مؤمنان تأکید می‏کند و به روشنی می‏گوید که:


    « و لا یزید الظالمین الا خسارا » ( اسراء، 82 ).

    در آیه‏ای کفر و فسق مایه گمراهی معرفی شده است.

    « ... پس کسانی که ایمان آورده ‏اند، می‏دانند که آن [ مثل قرآنی ] از جانب پروردگارشان بجا است ؛ ولی کسانی که به کفر گراییده‏ اند می‏گویند:

    « خدا از این مثل چه قصد داشته است ؟» [ خدا [بسیاری را با آن گمراه، و بسیاری را با آن هدایت می‏کند. و جز فاسقان را با آن گمراه نمی‏کند.» ( بقره، آیه 26 ).

    به نظر می‏رسد که کفر مطرح در این قبیل آیات را باید در معنای عام و وسیع آن به کار گرفت. بر این پایه، کفر به قرآن ممکن است شامل کفر به مجموع قرآن یا بخشی از آن باشد.

    در حقیقت فردی که بجای « تصدیق» مضامین آیات الهی، آراء و اندیشه‏های شخصی خود را جایگزین مضمون آیه می‏کند و مدلول آیه را به دیدگاه مورد نظر « تأویل » می‏برد، به مضمون آیه مورد تفسیر، ایمان و اعتقاد ندارد.



    در قرآن کریم، در مواردی، از تقابل مؤمنان با ظالمان و فاسقان در پذیرش آیات الهی سخن رفته و بر این نکته تأکید شده که مؤمنان و راسخان در علم، در برابر آیات خدا تسلیم می‏شوند، امّا فاسقان و بیماردلان ـ از روی فتنه جویی و طلب تأویل دلخواه ـ از آیات متشابه قرآن پیروی می‏کنند.(بقره، 26 ؛ آل عمران، 7 ؛ عنکبوت، 47)


    .......

    اين الفاطميون
    مدعي گويد كه با يك گل نميگردد بهار

    من گلي دارم كه عالم را گلستان ميكند
    مینوی من مینای من پیدا و ناپیدای من
    ای منجی گیتی بیا
    مهدی بیا مهدی بیا


  10. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,903
    صلوات
    1700
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    18 پست
    حضور
    57 روز 11 ساعت نامشخص
    دریافت
    214
    آپلود
    104
    گالری
    16



    .....

    2 ـ 2 ـ 4 . مبانی اعتقادی و تفسیری


    مراد از مبانی تفسیری، آن دسته از پیش دانسته ‏ها، پیش فرض ها، اعتقادات، باورها، دغدغه‏ ها و سلایق مفسر است که در تفسیر قرآن به طور مستقیم یا غیر مستقیم تأثیر می‏گذارد.

    سرچشمه بسیاری از انحرافهای تفسیری، وجود اشکال و انحراف در مبانی فکری و اعتقادی مفسر است.


    مثلاً مفسری که در مبانی کلامی و اعتقادی خود به امکان رؤیت حسّی باری تعالی اعتقاد پیدا کرده،ناگزیر از آیه


    « الی ربّها ناظرة » ( قیامت، 23 )

    تفسیری موافق با عقیده خود عرضه خواهد کرد. یا مفسری که معتقد به ضرورت تطبیق مضامین آیات قرآن باری ره‏آوردهای اندیشه، ذوق و تجربه بشری در زمینه‏های مختلف مانند فلسفه، عرفان، روان‏شناسی، حقوق و اقتصاد است، طبعا تفسیری همسو و هماهنگ با این مبنای تفسیری ارائه خواهد کرد.

    با توجه به این نکته، برای دستیابی به تفسیری معتبر از آیات، تنقیح مبانی و پیش فرض‏های، تفسیری، ضرورتی انکارناپذیر است.


    گفتنی است نویسندگان علوم قرآنی، در بحث آداب و شرایط مفسر، به تأثیر ویژگی‏های فردی مفسر در تفسیر پرداخته ‏اند.(1)


    3 ـ 4 . اشکال در روش تفسیری


    افزون بر ویژگی‏های متون قرآن و خصوصیات فردی، مفسر و عامل سوم در بروز انحراف در تفسیر، وجود نقص، اشکال و انحراف در روش تفسیری است.

    منظور از روش یا منهج تفسیری، راه و روشی است که مفسر برای کشف و بیان مراد خدای تعالی در آیات قرآن برمی‏گزیند، که از سویی بر یک سلسله مبانی و پیش

    فرض‏های اولیّه و اصول و قواعد مورد پذیرش مفسر استوار است و از سوی دیگر از منابع و عناصر خاص بهره می‏گیرد. به تعبیر دیگر، روش تفسیری، شیوه تعامل یک

    مفسر با آیات قرآن به منظور کشف و بیان مدلول آنهاست.


    از آنجا که روش تفسیری و چگونگی تعامل مفسر با مصادر تفسیر، ارتباط مستقیم با فرآورده تفسیری وی دارد، وجود هرگونه نقص و اشکال در روش تفسیری موجب

    پیدایی آسیب و انحراف در تفسیر خواهد بود. با توجه به اینکه آسیب‏شناسی تفسیر، خود بحثی مستقل و نیازمند مکتوبی مستقل است، در اینجا تنها به دو اشکال

    اشاره می‏کنیم.

    از جمله عوامل انحراف در تفسیر، جزئی نگری مفسر به منابع تفسیر است. به این معنا که مفسر در تفسیر یک آیه، آیات دیگر را در نظر نگیرد یا در کنار آیات، از منبع سنّت و احادیث معصومان بهره نجوید. برای رسیدن به تفسیری معتبر و قابل قبول، مجموعه نگری به معنای توجّه به تمامی ادله و منابع تفسیر، ضروری است.

    اشکال دیگر در روش تفسیری، عدم پای‏بندی به ظهور عرفی واژگان و عبارات قرآن، و درنتیجه تأویل و کشاندن مضامین آنها به اهداف، آراء و اندیشه‏ های شخصی
    است.

    همچنان که در ادامه نوشتار خواهیم دید، پای بند نبودن به ظهور عرفی، سبب ساز پیدایی انحراف در تفسیر گشته است.(2)



    .....

    اين الفاطميون
    مدعي گويد كه با يك گل نميگردد بهار

    من گلي دارم كه عالم را گلستان ميكند
    مینوی من مینای من پیدا و ناپیدای من
    ای منجی گیتی بیا
    مهدی بیا مهدی بیا

  11. تشکرها 2


  12. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    4,903
    صلوات
    1700
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    18 پست
    حضور
    57 روز 11 ساعت نامشخص
    دریافت
    214
    آپلود
    104
    گالری
    16



    .....

    5 . حوزه‏های رویکرد انحرافی


    در این بخش به حوزه‏های رویکرد انحرافی در تفسیر می‏پردازیم. پرسش مطرح این است که چه گروهها، چه کسانی و در چه حوزه هایی به تفسیر انحرافی مبادرت کرده ‏اند ؟


    به نظر می‏رسد که مهمترین حوزه‏های تفسیر انحرافی را به نحو زیر می‏توان ردهبندی کرد. البته این اقسام جنبه حصری ندارد.

    با تتبع بیشتر، می‏توان حوزه‏ های دیگر و همچنین گروه‏های دیگری در داخل حوزه‏های مورد بحث پیدا کرد.


    1 ـ 5 . حوزه مخالفان قرآن


    نخستین زمینه قابل توجه، اقدامات مخالفان و دشمنان قرآن است که از زمان نزول قرآن به صورت‏های مختلف به معارضه و مقابله با قرآن پرداخته‏اند. کار مخالفان قرآن

    در سه زمینه زیر قابل بررسی است. نخستین کار مخالفان شبیه سازی در برابر قرآن است.


    در طول سده‏های گذشته، مخالفان قرآن برای خاموش ساختن نور قرآن و ابطال اعجاز آن به معارضه با آن پرداخته، و در مقابل آیات و سور قرآن ـ به زعم خود ـ

    سوره‏هایی مشابه برساخته ‏اند.(طبرسی، احتجاج، ج 2، ص 242)


    اقدام دوّم ادعای وجود موارد اختلاف و تناقض در قرآن است. علامه مجلسی در کتاب قرآن بحارالانوار، فهرست بلندی از این گونه آیات همراه با پاسخهای آنها را آورده

    است.(مجلسی، بحارالانوار، ج 93، ص 98)


    اقدام سوم مخالفان، عرضه تفسیرهای الحادی و انحرافی بوده است. آنان به برخی آیات و عبارات قرآنی در تأیید اندیشه‏های الحادی خود استناد کرده‏ اند.

    برای نمونه شیخ صدوق گزارش کرده که ابوشاکر دیصانی ـ که دوگانه‏پـرست بوده ـ به هشام بن حکم گفت: در قرآن آیه‏ای هست که مؤید دیدگاه ماست !

    هشام گفت : کدام آیه ؟ گفت : هو الّذی فی السماء إله و فی الارض إله. ( زخرف، 84 ) هشام که در برابر استدلال ابوشاکر، پاسخی نداشته است،

    در حج خدمت امام صادق علیه‏ السلام رسید و تفسیر وی را مطرح ساخت. حضرت فرمود: « این سخن یک زندیق پلید است.» آنگاه حضرت تفسیر صحیح آیه را بیان

    فرمودند.(صدوق، توحید، ص 133)


    اقدامات تفسیری مخالفان اسلام در دوره‏های بعد از سالهای حضور ائمه علیهم‏السلام نیز ادامه یافت و در این زمینه کتابهایی نگاشته شده که البته از سوی عالمان

    و اندیشمندان اسلامی نیز بی‏پاسخ نمانده است.


    ......

    اين الفاطميون
    مدعي گويد كه با يك گل نميگردد بهار

    من گلي دارم كه عالم را گلستان ميكند
    مینوی من مینای من پیدا و ناپیدای من
    ای منجی گیتی بیا
    مهدی بیا مهدی بیا

صفحه 1 از 2 12 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود