جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: شهید مرتضی مطهری:چارشنبه سوری سند حماقت پدر و مادر های ماست!!

  1. #1
    شروع کننده موضوع

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۳
    نوشته
    74
    صلوات
    10
    تعداد دلنوشته
    2
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    6 روز 19 ساعت 45 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    شهید مرتضی مطهری:چارشنبه سوری سند حماقت پدر و مادر های ماست!!




    سلام...کلیپی دیدم که واقعا برام شگفت انگیز بود...جناب مطهری می فرماید که چهارشنبه سوری سند حماقت پدران ماست و ما باید این رسم را عملی نکنیم و این مسخره است و الی آخر که در کلیپ زیر می تونید سخنان رو بشنوید
    http://www.aparat.com/v/AJIn4
    من که خیلی عصبانی و ناراحت شدم،یک لحظه
    احساس می کنم ایشون بنا به این کلیپ به پدر و مادر و اجداد بنده و دیگر دوستان اهانت و توهین کرده اند(بی دلیل منطقی)البته من اعتراف می کنم که شاید قضاوت اشتباه دارم می کنم..به خاطر همین این تاپیک رو زدم تا نظر کارشناس و دوستان رو در مورد این کلیپ بدونم....

    پی نوشت:عذر می خوام که اگر تاپیک را در بخش درست ایجاد نکردم...جایی بهتر از این به نظرم نرسید

  2.  

  3. #2
    شروع کننده موضوع

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۳
    نوشته
    74
    صلوات
    10
    تعداد دلنوشته
    2
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    6 روز 19 ساعت 45 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    سلام....من چند سال پیش که سن زیادی هم نداشتم نسبت به شهید مطهری ارادت خاصی داشتم و کتابهای ایشان برایم جالب می نمود...مثل کتاب سرنوشت...ولی رفته رفته پی بردم که ایشان در آثار خود کم مغلطه نمی کنند، کم اشتباه نمی کنند، کم به منابع غلط و نامرتبط رفرنس نمی دهند....و اینجا بود که رفته رفته جا خوردم...وقتی یکی از بزرگترین فلاسفه و عالمان دین به ادعای مذهبیون ایشان باشند وای به حال دیگران!!!بخشید کمی صریح عرض کردم...البته اینها نظرات بنده هست و من همچنان آثار ایشان را دوست دارم...حالا در این کلیپ هم ایشان خیلی راحت می گویند خوانواده هایی احمق این رسم را اجرا می کنند!!!!!!!گیرم اینکار اشتباه باشن حالا به حسب همین عمل بیاییم خیلی راحت به بسیاری از خانواده ها توهین کنیم از الفاظ احمق و خر استفاده کنیم شایسته است؟؟؟متاسفانه من احساس می کنم مذهبیون هیچگاه آن عقلانیت و دانایی کامل را نداشتند و این دانایی رفته رفته دارد به تکامل میرسد...مثلا دیگر در حال حاضر شاید دیگر کسی بابت چهار شنبه سوری و این رفتار پریدن مانند جناب مطهری دلخور نشود و ایراد خاصی نگیرد و این نشان می دهد که گویا مذهبیون در حال تکامل و رشدند و بنا به شرایط روز فتوا صادر می کنند و رو به عالی شدن هستن...!!!!و این برایم عجیب است...امیدوارم دوستان اگر نظری دارند در مورد این کلیپ و صحبتهایش و کلا شخصیت مطهری بیان کنند...بنده هم واقعا قصد توهین به کسی نداشتم و ندارم..اینها نکاتی بود که تا اینجا تجربه و فهمیده ام..و با احترام نظرم را گفتم...و شاید قضاوت هایم اشتباه است...
    ویرایش توسط معین : ۱۳۹۴/۰۱/۲۹ در ساعت ۰۳:۵۱ دلیل: غلط املائی

  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۹۱
    نوشته
    2,634
    صلوات
    1749
    تعداد دلنوشته
    22
    مورد تشکر
    318 پست
    حضور
    214 روز 4 ساعت 5 دقیقه
    دریافت
    47
    آپلود
    6
    گالری
    53



    سلام

    درباره شهید مطهری صحبتی ندارم. کلیپ رو هم نتونستم ببینم. صداش برام پخش نمی شد. اما این جمله شما فکر نمی کنم درست باشه



    نقل قول نوشته اصلی توسط پاریس نمایش پست
    متاسفانه من احساس می کنم مذهبیون هیچگاه آن عقلانیت و دانایی کامل را نداشتند و این دانایی رفته رفته دارد به تکامل میرسد...مثلا دیگر در حال حاظر شاید دیگر کسی بابت چهار شنبه سوری و این رفتار پریدن مانند جناب مطهری دلخور نشود و ایراد خاصی نگیرد و این نشان می دهد که گویا مذهبیون در حال تکامل و رشدند و بنا به شرایط روز فتوا صادر می کنند و رو به عالی شدن هستن...!!!!
    اینکه رفتاری که در گذشته باعث حساسیت و دلخوری بوده الان عادی شده لزوما نشانه تکامل مذهبیون نیست. بلکه شاید برعکس نشانه زوال و بی تفاوتی نسبت به امور اطرافشون باشه
    اگر کاری غلط باشه، بی تفاوت بودن نسبت بهش نشانه به روز بودن نیست. ضمن اینکه درک نمی کنم چطور رفتاری که مربوط به هزار و چهارصد سال پیشه نشانه تحجره و رفتاری که مبوط به دو سه هزار سال پیشه نشانه به روز بودن
    اجداد ما هم قرار نیست به صرف اینکه اجداد ما بودن مبرای از اشتباه باشن. اینکه آیا این الفاظ توهین هستن یا نه رو نمیدونم. ولی اینکه ما این کارها رو صرفا به خاطر اینکه پدرانمون انجام میدادن انجام بدیم نشانه جهل ماست
    وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْراهيمَ
    69
    إِذْ قالَ لِأَبيهِ وَ قَوْمِهِ ما تَعْبُدُونَ
    70
    قالُوا نَعْبُدُ أَصْناماً فَنَظَلُّ لَها عاکِفينَ
    71
    قالَ هَلْ يَسْمَعُونَکُمْ إِذْ تَدْعُونَ
    72
    أَوْ يَنْفَعُونَکُمْ أَوْ يَضُرُّونَ
    73
    قالُوا بَلْ وَجَدْنا آباءَنا کَذلِکَ يَفْعَلُونَ
    (سوره شعراء)
    21
    بَلْ قالُوا إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلي‏ أُمَّةٍ وَ إِنَّا عَلي‏ آثارِهِمْ مُهْتَدُونَ
    22
    وَ کَذلِکَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ في‏ قَرْيَةٍ مِنْ نَذيرٍ إِلاَّ قالَ مُتْرَفُوها إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلي‏ أُمَّةٍ وَ إِنَّا عَلي‏ آثارِهِمْ مُقْتَدُونَ
    23
    قالَ أَ وَ لَوْ جِئْتُکُمْ بِأَهْدي‏ مِمَّا وَجَدْتُمْ عَلَيْهِ آباءَکُمْ قالُوا إِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ کافِرُونَ
    (سوره زخرف)



    ویرایش توسط معین : ۱۳۹۴/۰۱/۲۹ در ساعت ۰۳:۵۲ دلیل: خوانا

  5. تشکر


  6. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۹۰
    نوشته
    3,614
    صلوات
    1
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    794 پست
    حضور
    118 روز 6 ساعت 7 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    2
    گالری
    8



    با نام و یاد دوست






    شهید مرتضی مطهری:چارشنبه سوری سند حماقت پدر و مادر های ماست!!







    کارشناس بحث: استاد مسلم

    سعدی اگر عاشقی کنی و جوانی

    عشق محمد بس است و آل محمد



    شهید مرتضی مطهری:چارشنبه سوری سند حماقت پدر و مادر های ماست!!

  7. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۳
    نوشته
    458
    مورد تشکر
    158 پست
    حضور
    21 روز 20 ساعت 20 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط پاریس نمایش پست
    سلام...کلیپی دیدم که واقعا برام شگفت انگیز بود...جناب مطهری می فرماید که چهارشنبه سوری سند حماقت پدران ماست و ما باید این رسم را عملی نکنیم و این مسخره است و الی آخر که در کلیپ زیر می تونید سخنان رو بشنوید
    نقل قول نوشته اصلی توسط پاریس نمایش پست
    http://www.aparat.com/v/AJIn4
    من که خیلی عصبانی و ناراحت شدم،یک لحظه
    احساس می کنم ایشون بنا به این کلیپ به پدر و مادر و اجداد بنده و دیگر دوستان اهانت و توهین کرده اند(بی دلیل منطقی)البته من اعتراف می کنم که شاید قضاوت اشتباه دارم می کنم..به خاطر همین این تاپیک رو زدم تا نظر کارشناس و دوستان رو در مورد این کلیپ بدونم....

    پی نوشت:عذر می خوام که اگر تاپیک را در بخش درست ایجاد نکردم...جایی بهتر از این به نظرم نرسید

    با سلام و احترام و تشکر از سوال شما

    برای پاسخ دقیق به این سوال باید حتما به این نکات توجه فرمایید:

    نکته اول: قضاوت در مورد شخصیت با قطعه ای از یک سخنرانی ممکن نیست.
    ما هرگز با به کار بردن وصفی مثل «خریّت» برای کسانی که به رسوم جاهلانه ای چون چهارشنبه سوری پایبند هستند موافق نیستیم، لذا علی رغم احترام و ارزشی که برای ایشان قائل هستیم معتقدیم ایشان میتوانستند تعابیر بهتری به کار ببرند، اما باید دقت کرد اگر کسی این وصف را در یک سخنرانی خود به کار برد، اهداف و فکر و ادب او به طور کلی زیر سوال نمی رود، طبیعتا نمی توان با شنیدن یک سخنرانی در مورد شخصیت سخنران قضاوت کرد.
    کسانی که اهل سخنرانی باشند می دانند که این کار، یعنی انتخاب سریع الفاظ برای افکاری که می خواهند بیان کنند کار دشواری است، همان لحظه ای که ده ها یا صدها چشم به سمت انسان خیره شده و منتظر شنیدن هستند، انسان باید افکارش را فورا در قالب الفاظ ریخته و به مخاطب القا کند، طبیعتا اگر موضوعی پیش بیاید که دل سخنران در خصوص آن درد و دغدغه داشته باشد ممکن است انسان احساساتی شده و الفاظی را به کار ببرد که بعدها خودش نیز از به کاربردن آن پشیمان شود.
    در هر صورت ما از به کار بردن امثال این الفاظ دفاعی نمی کنیم، خود ایشان نیز شخصیتی نبوده اند که انتقاد ناپذیر بوده و برای خویش حریمی ساخته باشند، همان طور که نقد را برای هر شخصیت غیر معصومی لازم می دانند:
    «البته من .... معتقد بوده و هستم كه هر مقام غيرمعصومى كه در وضع غيرقابل انتقاد قرار گيرد، هم براى خودش خطر است و هم براى اسلام‏» (مجموعه آثار، ج19، ص622)
    البته تعبیر «حماقت» در اموری که انسان بدون تفکر و صرفا یا از روی تبعیت از آباء و اجداد انجام می دهد، آنچنان بیراه نیست، بالاخره انسان برای هر کاری باید یک دلیل عاقلانه داشته باشد، در غیر اینصورت آن عمل می شود جاهلانه، احمقانه، و بدون دلیل، لذا قرآن کریم نیز همان طور که شهید مطهری(ره) اشاره فرمودند، در پاسخ به مشرکین که دلیل شرک خود را پیروی از آباء و اجدادشان می دانستند می فرماید:
    «قالُوا حَسْبُنا ما وَجَدْنا عَلَيْهِ آباءَنا أَ وَ لَوْ كانَ آباؤُهُمْ لا يَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ لا يَهْتَدُونَ» (مائده-104)
    مى‏گويند: «آنچه از پدران خود يافته‏ايم، ما را بس است!» آيا اگر پدران آنها چيزى نمى‏دانستند، و هدايت نيافته بودند (باز از آنها پيروى مى‏كنند)؟

    نکته دوم: دغدغه و ناراحتی ایشان از رواج رسوم جاهلی
    نکته دوم: لحن سخنرانی، و نوشته های ایشان در مورد چهارشنبه سوری، نشان از عمق دلسوزی و ناراحتی ایشان از بابت رواج این رسم است، که قرینه ای می شود بر این که دغدغه عمیق ایشان است که از لابلای کلمات بروز نموده است، مثلا در این خصوص می فرمایند:
    «اسلام...شعارى از قبيل آتش روشن كردن ندارد. آتش روشن كردن شعار آتش ‏پرستان است. از روى آتش پريدن در چهارشنبه آخر سال در اسلام بوى كفر مى ‏دهد. «سرخى تو از من زردى من از تو» در اسلام شرك و كفر است. اينها شعار گبرها و آتش‏ پرستهاست. اسلام براى مبارزه كردن با اينها آمده»‏ (مجموعه آثار، ج25، 387)

    این جملات به روشنی گویای عمق ناراحتی ایشان از این مسئله است، یا در جای دیگر می فرمایند:
    «واقعاً عجيب است: چهارشنبه آخر سال شمسى كه مى‏شود حتى در محيطهاى عالى فرهنگى ما آتش روشن مى‏كنند، از روى آتش مى‏پرند، مى ‏گويند: «سرخى تو از من، زردى من از تو». من نمى‏ دانم ما چقدر مى‏ خواهيم اصرار روى حماقتهاى خودمان داشته باشيم؟!» (ج25، ص409، در پاورقی)

    یا می فرمایند:
    «در مورد آتش شب چهارشنبه آخر سال- كه نمونه‏اى از آتش‏پرستى‏هاى قديم است كه نه تنها چيز خوبى نيست بلكه خيلى چيز بدى هم هست- همين را مى‏گويند فقط براى اينكه به قول اينها فرهنگ را (اين فرهنگ، معنايش علم و فلسفه نيست بلكه به معنى سنت است) بايد زنده نگه داشت. ولى همين آقايان وقتى كه پاى تاريخ به ميان مى‏آيد مى‏گويند حالا چه فرق دارد كه ما مبدأ تاريخ را مبدأ مسيحى بگيريم يا مبدأ اسلامى؟!(مجموعه آثار، ج27، ص296)

    نکته سوم: خطر ترویج سنت های ملیتی
    گذشته از مسئله چهارشنبه سوری، به طور کلی تأکید بر سنت هایی که نامعقول بوده، و یا در تعارض با شرع است، یکی از سیاست های دشمنان اسلام است، این خطر اندکی نیست، دشمنان اسلام برای پراکنده ساختن امت اسلامی، و بر هم زدن اتحاد مسلمین، ضمن تضعیف نقاط مشترک بین مذاهب، بر نقاط افتراق و نقاط ملیتی مسلمانان تأکید می کنند، چون این آداب و روسم مختص اقوام مختلف است و پررنگ شدن آن موجب جدایی اقوام مختلف مسلمان از یکدیگر می شود، علامه سید محمد حسین طهرانی(ره) در این خصوص می فرمایند:
    «كفّار و أجانب...براى از بين بردن روح وحدت مسلمين، كه كتاب آسمانى آنان قرآن مجيد است، تا توانستند أهل هر كشور را به مليّت و آداب و رسوم قوميّت و محبّت به وطن، كه منظور همان حدود مشخّصه‏اى بوده است، كه خود آنها دور ميز نشسته و تعيين كرده‏اند، دعوت كردند. و با روزنامه‏ها، و راديوها، و سينماها، و تسلّط بر معارف و فرهنگ مردم به وسيله مدارس و دانشگاهها، و تأسيس دانشگاههاى‏ مستقلّى فقط براى حفظ نمودن آداب و مليّت هر قومى كه جز الفاظى تو خالى چيزى نيست... مردم را سرگرم كردند... ما با چشم خود مى‏ديديم كه در شب چهارشنبه سورى از روى آتش مى‏پريدند، و نوروز و مهرجان را محترم مى‏شمردند، و روز سيزده را نحس و سيزده بدر مى‏رفتند».(امام شناسی، ج6، ص176و 177)

    با توجه به آنچه گذشت روشن می شود صدور چنین تعابیری از علما به خاطر بی احترامی و یا بی ادبی نیست، بلکه گاهی دغدغه ای عظیم در درون خود احساس می کردند که مخاطب به کلی از آن غافل بوده و یا آن را جدی نمی گرفته است، طبیعتا آن درد درونی گاهی موجب بروز احساسات در کلام و سخن می شود، قرینه ای که این نظر را تقویت می کند این است که در نوشته های ایشان که فرصت بیشتری برای انتخاب الفاظ بوده، چنین تعابیری بسیار کمتر دیده می شود.




    نقل قول نوشته اصلی توسط پاریس نمایش پست
    سلام....من چند سال پیش که سن زیادی هم نداشتم نسبت به شهید مطهری ارادت خاصی داشتم و کتابهای ایشان برایم جالب می نمود...مثل کتاب سرنوشت...ولی رفته رفته پی بردم که ایشان در آثار خود کم مغلطه نمی کنند، کم اشتباه نمی کنند، کم به منابع غلط و نامرتبط رفرنس نمی دهند....و اینجا بود که رفته رفته جا خوردم...وقتی یکی از بزرگترین فلاسفه و عالمان دین به ادعای مذهبیون ایشان باشند وای به حال دیگران!!!بخشید کمی صریح عرض کردم...البته اینها نظرات بنده هست و من همچنان آثار ایشان را دوست دارم...حالا در این کلیپ هم ایشان خیلی راحت می گویند خوانواده هایی احمق این رسم را اجرا می کنند!!!!!!!گیرم اینکار اشتباه باشن حالا به حسب همین عمل بیاییم خیلی راحت به بسیاری از خانواده ها توهین کنیم از الفاظ احمق و خر استفاده کنیم شایسته است؟؟؟متاسفانه من احساس می کنم مذهبیون هیچگاه آن عقلانیت و دانایی کامل را نداشتند و این دانایی رفته رفته دارد به تکامل میرسد...مثلا دیگر در حال حاضر شاید دیگر کسی بابت چهار شنبه سوری و این رفتار پریدن مانند جناب مطهری دلخور نشود و ایراد خاصی نگیرد و این نشان می دهد که گویا مذهبیون در حال تکامل و رشدند و بنا به شرایط روز فتوا صادر می کنند و رو به عالی شدن هستن...!!!!و این برایم عجیب است...امیدوارم دوستان اگر نظری دارند در مورد این کلیپ و صحبتهایش و کلا شخصیت مطهری بیان کنند...بنده هم واقعا قصد توهین به کسی نداشتم و ندارم..اینها نکاتی بود که تا اینجا تجربه و فهمیده ام..و با احترام نظرم را گفتم...و شاید قضاوت هایم اشتباه است...



    در این که فقه اسلامی در طول قرون متمادی تکامل داشته است شکی نیست، اما این که بگوییم مذهبیون هرگز عقلانیت و دانایی کامل نداشته اند صحیح به نظر نمی رسد.
    این که می بینید کسی امروز از برگزاری چهارشنبه سوری دلخور نمی شود، در بین عوام مردم است، چون نسبتا فراگیر شده و قبح و بی مبنایی آن از بین رفته است، اما خواص و مراجع، هنوز هم با برگزاری مراسم چهارشنبه سوری به خاطر آسیب ها و بی مبنا بودن آن مخالف هستند.
    ببینید باید درک دقیقی از عقلانیت داشته باشیم، آیا این که برخی با پریدن از روی آتش در روز خاص، که هرگز نمی توان برای آن مبنایی عقلایی تصور نمود، مخالف هستند نشانه نداشتن عقلانیت کامل و دانایی هست؟! عملی که غیر از بی مبنایی، سالانه به خاطر حواشی آن بسیاری انسان ها دچار نقص عضو، یا عوارض دیگر می شوند.
    آیا اگر این خواص به خاطر این که عموم مردم چهارشنبه سوری را به جهت هیجاناتش پذیرفته اند، موافقت می کردند، این موجب تکامل و نشان از عقلانیت آنها می شود؟
    اگر غیر از چهارشنبه سوری مورد دیگری دارید که نشان از تکامل و عقلانیت است بفرمایید، یا مثلا اگر روی مسئله ای از آثار شهید مطهری(ره) نظری دارید که آن را مغلطه می دانید بفرمایید تا روی آن صحبت کنیم.

    یا علی(ع)

    ویرایش توسط مسلم : ۱۳۹۴/۰۲/۱۲ در ساعت ۱۳:۱۹


  8. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۳
    نوشته
    1,209
    صلوات
    14920
    تعداد دلنوشته
    16
    مورد تشکر
    42 پست
    حضور
    36 روز 10 ساعت 20 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0



    وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لاَّ يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ يَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَـئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَـئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ
    سوره : الاعراف آیه : 179

    آدمى‏زاده طرفه معجونى است‏
    از فرشته سرشته، و زحيوان

    گر رود سوى اين، شود به از اين‏
    ور رود سوى آن، شود پس از آن


    یا غِيَاثَ الْمُسْتَغِيثِينَ‏
    أَنَا عَبْدُكَ الضَّعِيفُ الذَّلِيلُ الْحَقِيرُ الْمِسْكِينُ الْمُسْتَكِينُ‏
    الهی العفو، الهی العفو،الهی العفو، الهی العفو،الهی العفو، الهی العفو،الهی العفو، الهی العفو،الهی العفو، الهی العفو،الهی العفو، الهی العفو
    به فاطِمَةَ وَ اَبیهَا وَ بَعلِهَا وَ بَنیهَا

  9. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۳
    نوشته
    458
    مورد تشکر
    158 پست
    حضور
    21 روز 20 ساعت 20 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    جمع بندی




    پرسش:
    الف) شهید مطهری(ره) در یکی از سخنرانی های خود در مورد چهارشنبه سوری، رواج این سنت را سند حماقت والدین دانسته، و از آن با تعابیری چون «حماقت» و «خریّت» یاد می کنند، گیرم اینکار اشتباه باشد، اما آیا شایسته است ما به بسیاری از خانواده ها توهین کرده، و از الفاظی چون احمق و خر استفاده کنیم؟
    ب) من احساس می کنم دانایی و عقلانیت مذهبیون رفته رفته به تکامل می رسد، مثلا دیگر در حال حاضر شاید کسی بابت چهار شنبه سوری و این رفتار پریدن مانند جناب مطهری (رحمه الله علیه) دلخور نشود و ایراد خاصی نگیرد و این نشان می دهد که گویا مذهبیون در حال تکامل و رشدند و بنا به شرایط روز فتوا صادر می کنند و رو به عالی شدن هستند که امری عجیب است.


    پاسخ:
    الف) تعابیر شهید مطهری:
    برای پاسخ دقیق به این سوال باید حتما به این نکات توجه فرمایید:

    نکته اول:
    قضاوت در مورد شخصیت با قطعه ای از یک سخنرانی ممکن نیست.
    ما هرگز با به کار بردن وصفی مثل «خریّت» برای کسانی که به رسوم جاهلانه ای چون چهارشنبه سوری پایبند هستند موافق نیستیم، لذا علی رغم احترام و ارزشی که برای شهید مطهری (رحمه الله علیه) قائل هستیم معتقدیم ایشان می توانستند تعابیر بهتری به کار ببرند، اما باید دقت کرد اگر کسی این وصف را در یک سخنرانی خود به کار برد، اهداف و فکر و ادب او به طور کلی زیر سوال نمی رود، طبیعتا نمی توان با شنیدن یک سخنرانی در مورد شخصیت سخنران قضاوت کرد.

    کسانی که اهل سخنرانی باشند می دانند که این کار، یعنی انتخاب سریع الفاظ برای افکاری که می خواهند بیان کنند کار دشواری است، همان لحظه ای که ده ها یا صدها چشم به سمت انسان خیره شده و منتظر شنیدن هستند، انسان باید افکارش را فورا در قالب الفاظ ریخته و به مخاطب القا کند، طبیعتا اگر موضوعی پیش بیاید که دل سخنران در خصوص آن درد و دغدغه داشته باشد ممکن است انسان احساساتی شده و الفاظی را به کار ببرد که بعدها خودش نیز از به کاربردن آن پشیمان شود.

    در هر صورت ما از به کار بردن امثال این الفاظ دفاعی نمی کنیم، خود ایشان نیز شخصیتی نبوده اند که انتقاد ناپذیر بوده و برای خویش حریمی ساخته باشند، همان طور که نقد را برای هر شخصیت غیر معصومی لازم می دانند: «البته من .... معتقد بوده و هستم كه هر مقام غيرمعصومى كه در وضع غيرقابل انتقاد قرار گيرد، هم براى خودش خطر است و هم براى اسلام‏» (1)
    البته تعبیر «حماقت» در اموری که انسان بدون تفکر و صرفا یا از روی تبعیت از آباء و اجداد انجام می دهد، آنچنان بی راه نیست، بالاخره انسان برای هر کاری باید یک دلیل عاقلانه داشته باشد، در غیر این صورت آن عمل می شود جاهلانه، احمقانه، و بدون دلیل، لذا قرآن کریم نیز همان طور که شهید مطهری (رحمه الله علیه) اشاره فرمودند، در پاسخ به مشرکین که دلیل شرک خود را پیروی از آباء و اجدادشان می دانستند می فرماید: «قالُوا حَسْبُنا ما وَجَدْنا عَلَيْهِ آباءَنا أَ وَ لَوْ كانَ آباؤُهُمْ لا يَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ لا يَهْتَدُونَ»؛ مى‏گويند: «آنچه از پدران خود يافته ‏ايم، ما را بس است!» آيا اگر پدران آنها چيزى نمى ‏دانستند، و هدايت نيافته بودند (باز از آنها پيروى مى‏ كنند)؟(2)

    نکته دوم:
    لحن سخنرانی، و نوشته های ایشان در مورد چهارشنبه سوری، نشان از عمق دلسوزی و ناراحتی ایشان از بابت رواج این رسم است، که قرینه ای می شود بر این که دغدغه عمیق ایشان است که از لابلای کلمات بروز نموده است، مثلا در این خصوص می فرمایند:
    «اسلام...شعارى از قبيل آتش روشن كردن ندارد. آتش روشن كردن شعار آتش ‏پرستان است. از روى آتش پريدن در چهارشنبه آخر سال در اسلام بوى كفر مى ‏دهد. «سرخى تو از من زردى من از تو» در اسلام شرك و كفر است. اينها شعار گبرها و آتش‏ پرست هاست. اسلام براى مبارزه كردن با اينها آمده.»(3)

    این جملات به روشنی گویای عمق ناراحتی ایشان از این مسئله است، یا در جای دیگر می فرمایند: «واقعاً عجيب است: چهارشنبه آخر سال شمسى كه مى‏ شود حتى در محيط هاى عالى فرهنگى ما آتش روشن مى‏ كنند، از روى آتش مى‏ پرند، مى ‏گويند: «سرخى تو از من، زردى من از تو». من نمى‏ دانم ما چقدر مى‏ خواهيم اصرار روى حماقت هاى خودمان داشته باشيم؟!»(4)

    یا می فرمایند: «در مورد آتش شب چهارشنبه آخر سال- كه نمونه‏ اى از آتش‏ پرستى‏ هاى قديم است كه نه تنها چيز خوبى نيست بلكه خيلى چيز بدى هم هست- همين را مى‏ گويند فقط براى اينكه به قول اينها فرهنگ را (اين فرهنگ، معنايش علم و فلسفه نيست بلكه به معنى سنت است) بايد زنده نگه داشت. ولى همين آقايان وقتى كه پاى تاريخ به ميان مى ‏آيد مى‏ گويند حالا چه فرق دارد كه ما مبدأ تاريخ را مبدأ مسيحى بگيريم يا مبدأ اسلامى؟!(5)

    نکته سوم:
    خطر ترویج سنت های ملیتی:
    گذشته از مسئله چهارشنبه سوری، به طور کلی تأکید بر سنت هایی که نامعقول بوده، و یا در تعارض با شرع است، یکی از سیاست های دشمنان اسلام است، این خطر اندکی نیست، دشمنان اسلام برای پراکنده ساختن امت اسلامی، و بر هم زدن اتحاد مسلمین، ضمن تضعیف نقاط مشترک بین مذاهب، بر نقاط افتراق و نقاط ملیتی مسلمانان تأکید می کنند، چون این آداب و رسوم مختص اقوام مختلف است و پر رنگ شدن آن موجب جدایی اقوام مختلف مسلمان از یکدیگر می شود.

    علامه سید محمد حسین طهرانی (رحمه الله) در این خصوص می فرمایند: «كفّار و أجانب...براى از بين بردن روح وحدت مسلمين، كه كتاب آسمانى آنان قرآن مجيد است، تا توانستند اهل هر كشور را به مليّت و آداب و رسوم قوميّت و محبّت به وطن، كه منظور همان حدود مشخّصه‏ اى بوده است، كه خود آنها دور ميز نشسته و تعيين كرده‏ اند، دعوت كردند. و با روزنامه‏ ها، و راديوها، و سينماها، و تسلّط بر معارف و فرهنگ مردم به وسيله مدارس و دانشگاه ها، و تأسيس دانشگاه هاى‏ مستقلّى فقط براى حفظ نمودن آداب و مليّت هر قومى كه جز الفاظى تو خالى چيزى نيست ... مردم را سرگرم كردند ... ما با چشم خود مى ‏ديديم كه در شب چهارشنبه سورى از روى آتش مى‏ پريدند، و نوروز و مهرجان را محترم مى‏ شمردند، و روز سيزده را نحس و سيزده بدر مى‏ رفتند».(6)

    با توجه به آنچه گذشت روشن می شود صدور چنین تعابیری از علما به خاطر بی احترامی و یا بی ادبی نیست، بلکه گاهی دغدغه ای عظیم در درون خود احساس می کردند که مخاطب به کلی از آن غافل بوده و یا آن را جدی نمی گرفته است، طبیعتا آن درد درونی گاهی موجب بروز احساسات در کلام و سخن می شود، قرینه ای که این نظر را تقویت می کند این است که در نوشته های ایشان که فرصت بیشتری برای انتخاب الفاظ بوده، چنین تعابیری بسیار کمتر دیده می شود.

    ب) تکامل دانایی و عقلانیت:
    در این که فقه اسلامی در طول قرون متمادی تکامل داشته است شکی نیست، اما این که بگوییم مذهبیون هرگز عقلانیت و دانایی کامل نداشته اند صحیح به نظر نمی رسد.
    این که می بینید کسی امروز از برگزاری چهارشنبه سوری دلخور نمی شود، در بین عوام مردم است، چون نسبتا فراگیر شده و قبح و بی مبنایی آن از بین رفته است، اما خواص و مراجع، هنوز هم با برگزاری مراسم چهارشنبه سوری به خاطر آسیب ها و بی مبنا بودن آن مخالف هستند.
    ببینید باید درک دقیقی از عقلانیت داشته باشیم، آیا این که برخی با پریدن از روی آتش در روز خاص، که هرگز نمی توان برای آن مبنایی عقلایی تصور نمود، مخالف هستند نشانه نداشتن عقلانیت کامل و دانایی هست؟! عملی که غیر از بی مبنایی، سالانه به خاطر حواشی آن بسیاری انسان ها دچار نقص عضو، یا عوارض دیگر می شوند.

    آیا اگر این خواص به خاطر این که عموم مردم چهارشنبه سوری را به جهت هیجاناتش پذیرفته اند، موافقت می کردند، این موجب تکامل و نشان از عقلانیت آنها می شود؟
    پس همراهی با اکثریت و پذیرفتن سلائق آنها نمی تواند نشانه عقلانیت باشد، بلکه ابتدا باید عقلانیت تشخیص داده شود و سپس رفتار انسان ها با آن سنجیده شود، همانطور که امیرالمومنین (علیه السلام) در مورد تشخیص حق، می‌فرمایند: «اعْرِفِ الْحَقَّ تَعْرِفْ أَهْلَهُ»؛ (ابتدا)حق را بشناس، اهل حق راخواهی شناخت.(7)

    ______________
    (1) مجموعه آثار، شهید مطهری(ره)، نشر صدرا، چاپ سوم، 1381ش، تهران، ج19، ص622.
    (2) مائده/ 104.
    (3) مجموعه آثار، ج25، 387.
    (4) همان، ج25، ص409، در پاورقی.
    (5) همان، ج27، ص296.
    (6) امام شناسی، سید محمد حسین حسینی طهرانی، نشر علامه طباطبايى(ره)‏، چاپ سوم، 1426ق، مشهد، ج6، ص176و 177.
    (7) امالی، شیخ طوسی، دار الثقافة، چاپ اول، 1414ق، قم، ص626.



    ویرایش توسط عظيم : ۱۳۹۵/۰۵/۰۲ در ساعت ۱۹:۳۷ دلیل: همکار ویراستار تدوین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود