صفحه 1 از 3 123 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: آيا عقل مي تواند احکام محتوايي صادر کند؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۴
    نوشته
    32
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    11 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    آيا عقل مي تواند احکام محتوايي صادر کند؟




    بسم الله الرحمن الرحیم

    عده ای که مخالفین فلسفه نام دارند می گویند:


    هيچ باوري را نمي توان عقلا اثبات كرد.

    شاید قابل دفاع ترين آنها کساني هستند که معتقدند عقل انسان نمي تواند
    دعاوي محتوايي داشته باشد.

    عقل فقط توانايي ارائه
    احکام صوري دارد.


    يعني همان چيزي که در منطق صوري است.

    مثلا اگر بگوييم :

    هر انساني داراي حق حيات است
    و زيد يک انسان است.
    آنگاه عقل حکم مي کند که زيد داراي حق حيات است.

    اما عقل به هيچ عنوان نمي تواند حکم کند که انسان داراي حق حيات است.

    چون اين يک حکم محتوايي است.

    و عقل چنين توانايي را ندارد.


    من هم
    واقعا نمي دانم آيا عقل مي تواند احکام محتوايي صادر کند يا نه.


    چون تا به حال هيچکس نتوانسته
    سير استدلالي يک حکم محتوايي عقلي را ارائه کند.
    اگر کسي ادعا مي کند مي تواند يک حکم محتوايي را عقلاً اثبات کند، خوشحال مي شوم خبرش را به من بدهي.

    درستي اين صورت منطقي:

    a=b
    و
    b=c
    در نتیجه:
    a=c


    امري
    بديهي و همانگويانه يا توتولوژيک است و به صورت شرطي هم مي توان بيان کرد:

    اگر الف همان ب باشد
    و ب همان ج باشد،
    در نتيجه الف همان ج است.



    بداهت آن هم بنا به تعريف است،‌

    يعني تعريفي که از مساوي داريم.
    وقتي مي گوييم الف با ب مساوي است،

    يعني الف همان ب است.



    مثل اين که بگويي دو به علاوه دو مساوي است با چهار،
    و چهار مساوي است با دو ضرب در دو
    و در نتيجه دو بعلاوه دو مساوي است با دو ضرب در دو.

    در اينجا به لحاظ صوري شما هيچ ادعا ي معرفتي بيان نکرده اي.

    لذا درستي اين قالب امري
    بديهي و بنا به تعريف يا همانگويانه است.





    مسأله اصلي و مناقشه آميزمحتواي
    ادعاي شما است که از توانايي عقل خارج است.

    يعني اينکه
    چه کسي گفته دو بعلاوه دو مي شود چهار؟

    در ادعا ي صوري هيچ حرفي نيست و چيزي جز همانگويي نيست

    يعني
    بنا به فرض اگر دو بعلاوه دو همان چهار باشد و
    اگر چهار هم همان دو ضرب در دو باشد،
    پس دو بعلاوه دو هم همان دو ضرب در دو است.



    بديهيات صرفا همانگونه يا بنا به تعريف هستند.

    مثلا محال بودن اجتماع نقيضين مبتني است بر تعريفي که از نقيض داريم.

    مثلا اگر بگوييم نقيض همان عدد است، دو تا عدد که با هم جمع مي شوند!








    این نوشته ها را در پاسخ به سؤالاتم دریافت کردم
    حال سؤال من این است:
    آيا عقل مي تواند احکام محتوايي صادر کند؟

    با تشکر



  2. تشکرها 3


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۹۰
    نوشته
    3,622
    صلوات
    1
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    800 پست
    حضور
    118 روز 17 ساعت 39 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    2
    گالری
    8



    با نام و یاد دوست






    آيا عقل مي تواند احکام محتوايي صادر کند؟







    کارشناس بحث: استاد صدیق

    ویرایش توسط معین : ۱۳۹۴/۰۷/۰۶ در ساعت ۱۱:۲۲
    سعدی اگر عاشقی کنی و جوانی

    عشق محمد بس است و آل محمد



    آيا عقل مي تواند احکام محتوايي صادر کند؟


  5. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    237
    مورد تشکر
    20 پست
    حضور
    4 روز 11 ساعت 51 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    باسلام و تشکر بابت حضورتان در جمع دوستان انجمن گفتگوی قرآنی

    سوال شما با توجه به اصطلاح حکم صوری و حکم محتوایی مبهم است.
    با این حال با توجه به توضیحی که ارائه کردید، نکاتی را ارائه میکنم.

    اگر مراد از حکم، این است که عقل هم بیاید و دستوری صادر کند و کاری را لازم یا ممنوع کند، خیر چنین حکمی از ناحیه عقل صادر نمیشود.
    ولی اگر منظور از حکم، قضایایی است که به تحلیل عالم واقع میپردازد، بله عقل حکم دارد و نه فقط از ناحیه صورت، بلکه از ناحیه محتوا نیز مواردی را درک میکند.

    بنابر تفکیک فوق، اگر منظور شما حالت دوم است، باید عرض کنم:
    اصل مدعایی که این افراد مطرح میکنند نادرست است. باورهایی که انسان نسبت به ضرورت وجود داشتن خداوند، ضرورت صفات کمال و جمال الهی و ضرورت نبودن صفات سلبی، ضرورت وجود معاد، ضرورت پاداش و مجازات در برابر کارهای اختیاری انسان باورهایی است که از راه تحلیل عقلی و به کمک عقل انسان به صورت مستقیم ایجاد شده است.
    مثلا در مورد صفت عدل الهی گفته میشود:

    عدالت، امری کمالی است.
    هر چه کمال به حساب می آید، وجودش برای خداوند ضرورت دارد.
    پس وجود عدالت در خداوند ضروری است.

    در این استدلال، هم دو مقدمه به کمک تحلیل عقلی به دست آمده است و هم فرایند رسیدن به نتیجه.

    در ضمن، در تمام استدلالهایی که به صورت قیاس اقامه میشود، مقدمه دوم(کبری)، کلی است و مقدمه کلی به کمک عقل به دست آمده است؛ حال یا مستقیما حکم عقل است و یا عقل به کمک استقراء، موارد استقرا شده را به صورت یک حکم کلی نشان میدهد.

    همچنین، در قضایای بدیهی، گرچه خود امور بدیهی نیازمند استدلال نیست و گاه اصلا نمیتوان برای آن استدلال آورد، اما عقل از راه تحلیل به مفاد آنها رسیده است.

    برخی اوقات نیز، انسان برخی باورها را با ارجاع به بدیهیاتی از قبیل اجتماع نقیضین، و سنجش صحت و سقمش با توجه به آن قضایا، به دست می آورد.

    موارد دیگری نیز از این قبیل احکام که با کمک عقل نظری به دست می آید وجود دارد که بیان آنها بحث رابه درازا خواهد کشاند.
    بگذریم از احکام عقل عملی که از طریق آن، ممدوح و مذموم بودن(خوب و بد بودن) کارهایی که انسان یا موجودات مختار دیگر انجام میدهند مشخص میشود.

    تمام این موارد نشان میدهد که عقل انسان توان درک و تحلیل واقعیات را دارد و بر اساس آن قضایایی شکل میگیرد.
    البته در تمام این موارد و مواردی از این دست، عقل انسان تنها درک کننده است و به هیچ وجه توان آنرا ندارد که موردی را لازم یا ممنوع کند. حتی در مواردی که با عقل عملی آنرا درک میکند.


    موفق باشید.





  6. تشکرها 3


  7. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۴
    نوشته
    32
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    11 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    سلام خدمت کارشناس محترم و با تشکر و قددانی بابت پاسخگویی به سؤالاتم



    نقل قول نوشته اصلی توسط صدیق نمایش پست
    عقل هم بیاید و دستوری صادر کند و کاری را لازم یا ممنوع کند، خیر چنین حکمی از ناحیه عقل صادر نمیشود.

    یعنی منظور این است که حکم صادر کردن فقط شامل باید و نباید می شود؟
    یعنی به این که عقل حکم دهد که فلان حقیقت در عالم هستی وجود دارد یا وجود ندارد ... به این کار حکم صادر کردن نمی گویند؟

    مثلا به این کار که عقل بگوید:
    انسان حق حیات دارد

    به بیان این حقیقت حکم صادر کردن نمی گویند؟
    فقط باید جملات دستوری باشد؟
    این جمله با دستور چه فرقی دارد که آن نمی شود و این می شود؟

    با تشکر




  8. تشکر


  9. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۴
    نوشته
    32
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    11 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    البته همین جا این نکته را یادآوری کنم که این مبحث که :

    مخالفین فلسفه می گویند که هیچ باوری را نمی توان با عقل اثبات کرد

    در مقابل عقاید مذهبی قرار ندارد

    زیرا:

    این در مورد هر باوری است
    این باور که خدا وجود ندارد(اگر کسی این باور را دارد) نمی تواند با عقل و فاسفه اثبات کند

    این باور که سقف الان سقوط نمی کند را نمی شود با فلسفه و عقل اثبات کرد

    این باور که من وجود دارم را نی شود با فلسفه و عقل اثبات کرد
    این باور که نانی که صبحانه می خورم سمی نیست را نمی شود با عقل و علم و فلسفه اثبات کرد

    زیرا خود علم هم بر مفرضات اثبات نشده بنا شده


    باور فقط شامل عقاید مذهبی نیست

    هر چیزی


    و این اثبات ناپذیری به صورت عقلی خیلی ریز و به صورت فلسفی ... به معنای ناصحیح بودن آن باور نیست

    فقط امکان ناپذیر است

    به همان عللی که در پست اول اشاره شد



    با تشکر

    ویرایش توسط ؟؟؟؟؟ : ۱۳۹۴/۰۷/۰۷ در ساعت ۰۸:۱۳

  10. تشکر


  11. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۴
    نوشته
    32
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    11 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    مثلا اگر کسی بیاید و یقه من را بگیرد و خفه کند با عقل و فلسفه به صورت جزئی و صغری و کبری نمی توانم اثبات کنم که او دارد مرا خفه می کند

  12. تشکرها 2


  13. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    237
    مورد تشکر
    20 پست
    حضور
    4 روز 11 ساعت 51 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط ؟؟؟؟؟ نمایش پست
    یعنی به این که عقل حکم دهد که فلان حقیقت در عالم هستی وجود دارد یا وجود ندارد ... به این کار حکم صادر کردن نمی گویند؟
    باسلام
    بله به این کار حکم کردن نمیگویند، بلکه خبر دادن و کشف کردن میگویند.
    حکم کردن در جایی است که با صادر شدن آن حکم، آن کار یا چیز مورد نظر حاکم، ایجاد شود.
    ولی در این مواردی که شما میگویید، عقل انسان صرفا درک میکند که چه چیزی در عالم هست و چه چیزی نیست و یا نمیتواند باشد.
    حق حیات داشتن انسان نیز به دو صورت میتواند بیان شود:
    یکی اینکه بگوییم، انسان باید حق حیات داشته باشد. این جمله، دستوری و صدور یک حکم است.
    دیگری اینکه بگوییم، انسان حق حیات دارد. این جمله اگر به همین صورت ظاهری اش استعمال شود، خبری است نه انشایی.





  14. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    237
    مورد تشکر
    20 پست
    حضور
    4 روز 11 ساعت 51 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط ؟؟؟؟؟ نمایش پست
    این در مورد هر باوری است
    این باور که خدا وجود ندارد(اگر کسی این باور را دارد) نمی تواند با عقل و فاسفه اثبات کند

    این باور که سقف الان سقوط نمی کند را نمی شود با فلسفه و عقل اثبات کرد
    بله درست است که به روش فلسفی نمیتوان امور مشخص و جزیی را اثبات کرد، اما برخی باورها، نیازی به اثبات موارد جزیی اش ندارد و همینکه به صورت کلی، وجودش اثبات شد، کفایت میکند.
    مثلا باور به وجود خداوندی حکیم، عادل و مهربان از طریق استدلال عقلی و برهان عقلی ممکن است. و یا اثبات اینکه جهانی در ورای این جهان وجود دارد که محل مکافات انسان است. اینها، همگی از سنخ باور هستند و به کمک عقل اثبات میشوند.
    این امور اگر از طریق عقل اثبات نشوند، از هیچ طریق دیگری قابل اثبات نیست.


  15. تشکرها 3


  16. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۸۹
    نوشته
    237
    مورد تشکر
    20 پست
    حضور
    4 روز 11 ساعت 51 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط ؟؟؟؟؟ نمایش پست
    مثلا اگر کسی بیاید و یقه من را بگیرد و خفه کند با عقل و فلسفه به صورت جزئی و صغری و کبری نمی توانم اثبات کنم که او دارد مرا خفه می کند
    کسی تا کنون مدعی این نبوده که عقل توان درک چنین امور جزیی ای را دارد.
    همانطور که فلاسفه بیان کرده اند، عقل، مُدرِک کلیات است نه جزئیات و توان درک جزئیات از عقل، نادرست است.


  17. تشکرها 3


  18. #10

    تاریخ عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۴
    نوشته
    32
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    11 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    لطفا تاپیک بسته نشود من هنوز سؤال دارم
    تشکر

  19. تشکرها 2


صفحه 1 از 3 123 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. ♥{}♥{}♥ نمونه هايي از الگوهاي تربيتي قرآن♥{}♥{}♥
    توسط ║★║فاطمی║★║ در انجمن تفسیر موضوعی
    پاسخ: 1
    آخرين نوشته: ۱۳۹۱/۰۴/۱۹, ۲۱:۵۰
  2. آشنايي جوانان براي ازدواج
    توسط niko2006 در انجمن ازدواج و خانواده
    پاسخ: 46
    آخرين نوشته: ۱۳۹۰/۰۱/۲۷, ۲۳:۵۱
  3. +++حرام هايي كه از حلال ،حلالتر شده اند!!!!!!
    توسط سیب سبز در انجمن سایر موارد
    پاسخ: 48
    آخرين نوشته: ۱۳۸۹/۱۰/۰۸, ۰۸:۰۷
  4. پرسش و پاسخ هايي در مسائل زنان از ايت الله مصباح يزدي
    توسط هدی در انجمن حقوق و جایگاه زن در قرآن
    پاسخ: 2
    آخرين نوشته: ۱۳۸۹/۰۸/۰۹, ۰۹:۵۹
  5. ذكرهايي براي آرامش در خواب
    توسط غريب در انجمن عرفان ناب
    پاسخ: 3
    آخرين نوشته: ۱۳۸۹/۰۷/۱۳, ۱۹:۳۷

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود