جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: کافر در نگاه قرآن

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    1,512
    مورد تشکر
    114 پست
    حضور
    111 روز 9 ساعت 22 دقیقه
    دریافت
    159
    آپلود
    0
    گالری
    1

    کافر در نگاه قرآن





    پرسش:
    بارها در قرآن آمده کافران عذابی سخت خواهند شد. به چه کسی کافر می گویند؟ آیا افراد بیسواد که کافر به دنیا آمده و طبق سنت پدران خود کافر مانده اند، آن ها هم طبق قرآن عذاب خواهند شد؟

    پاسخ:
    در ابتدا به تعریف و معنای کافر اشاره می شود:
    كفر در لغت به معنى پوشاندن شى‏ء است(1). كافر در عرف دين به كسى گفته می شود كه وحدانيّت يا نبوت يا شريعت يا هر سه را انكار كند.
    در اصطلاح فقهاء نیز چنین آمده: «كافر يعنى كسى كه منكر خدا است، يا براى خدا شريک قرار مى ‏دهد، يا پيامبرى حضرت محمد (صلى الله عليه و آله) را قبول ندارد. و هم چنين است اگر در يكى از اين ها شک داشته باشد.
    و نيز كسى كه ضرورى دين يعنى چيزى را كه مثل نماز و روزه، مسلمانان جزو دين اسلام مى‏ دانند منكر شود، چنان چه بداند آن چيز ضرورى دين است و انكار آن چيز برگردد به انكار خدا يا توحيد يا نبوت.»(2)
    البته کسی که مسلمان است ولی نسبت به انجام برخی وظایف شرعی اش مثل خواندن نماز یا ... اهمال و سستی می کند، مسلمان است ولی مسلمان بی مبالات و مسلمان گنهکار؛ لذا به آن کافر گفته نمی شود.

    قرآن و معرفی کافران
    ـ کافران، لجوج و معاند:
    «إِنَّ الَّذينَ كَفَرُوا يُنادَوْنَ لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِنْ مَقْتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى الْإِيمانِ فَتَكْفُرُونَ»؛ كسانى را كه كافر شدند روز قيامت صدا مى ‏زنند كه عداوت و خشم خداوند نسبت به شما از عداوت و خشم خودتان نسبت به خودتان بيشتر است، چرا كه بسوى ايمان دعوت مى ‏شديد، ولى انكار مى‏ كرديد.(3)
    «إِنَّ الَّذينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبيلِ اللَّهِ ثُمَّ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ»؛ كسانى كه كافر شدند و (مردم را) از راه خدا بازداشتند سپس در حال كفر از دنيا رفتند، خدا هرگز آن ها را نخواهد بخشيد.(4)
    ـ کافری که حجت بر او تمام بوده ولی از روی عناد و لجاجت ایمان نیاورده مشمول عذاب الهی می شود:
    «إِنَّ الَّذينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ أُولئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعينَ»؛ کسانى كه كافر شدند، و در حالِ كفر از دنيا رفتند، لعنت خداوند و فرشتگان و همه مردم بر آن ها خواهد بود.(5)
    «إِنَّ الَّذينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ مِلْ‏ءُ الْأَرْضِ ذَهَباً وَ لَوِ افْتَدى‏ بِهِ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَليمٌ وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرينَ»؛ كسانى كه كافر شدند و در حال كفر از دنيا رفتند، اگر چه روى زمين پر از طلا باشد، و آن را بعنوان فديه (و كفّاره اعمال بد خويش) بپردازند، هرگز از هيچ يک آن ها قبول نخواهد شد و براى آنان، مجازاتِ دردناك است و ياورانى ندارند.(6)
    «هُوَ الَّذي جَعَلَكُمْ خَلائِفَ فِي الْأَرْضِ فَمَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ وَ لا يَزيدُ الْكافِرينَ كُفْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِلاَّ مَقْتاً وَ لا يَزيدُ الْكافِرينَ كُفْرُهُمْ إِلاَّ خَساراً»؛ اوست كه شما را جانشينانى در زمين قرار داد هر كس كافر شود، كفر او به زيان خودش خواهد بود، و كافران را كفرشان جز خشم و غضب در نزد پروردگار چيزى نمى‏ افزايد، و (نيز) كفرشان جز زيان و خسران چيزى بر آن ها اضافه نمى‏كند.(7)

    مجازات کافر، در صورت تمام بودن حجت
    در دادگاه عدل الهی هرگز از شخص، عملی نمی خواهند، مگر آن که حجت بر آن تکلیف بر او تمام شده باشد. آیات زیادی بر این مطلب دلالت دارد:
    «لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَها»؛ خداوند هيچ كس را، جز به اندازه تواناييش، تكليف نمى ‏كند.(8)
    «وَ ما كُنَّا مُعَذِّبينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولاً»؛ و ما هرگز (قومى را) مجازات نخواهيم كرد، مگر آن كه پيامبرى مبعوث كرده باشيم (تا وظايفشان را بيان كند).(9)
    «وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعى»؛ ‏ و اين كه براى انسان بهره‏ اى جز سعى و كوشش او نيست.(10)
    لذا مجازات دائر مدار تمام بودن حجت است. كسی که کافر است (یعنی معتقد به هیچ دین الهی نیست) ادعایش تنها در صورتی پذیرفته است كه حجت بر حقانیت دین الهی بر او تمام نباشد.
    از طرفی همگان از حجت عقل برخوردارند، و عقل، خود تا حدود زیادی راهنمای عمل انسان است. لذا چنین نیست که خداوند در مورد کسانی که أحیانا دسترسی به پیامبران نداشته اند، هیچ حجت تامی نداشته باشد:
    «أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْ‏ءٍ حَيٍّ أَ فَلا يُؤْمِنُونَ»؛ آيا كافران نديدند كه آسمان ها و زمين به هم پيوسته بودند، و ما آن ها را از يكديگر باز كرديم و هر چيز زنده‏ اى را از آب قرار داديم؟! آيا ايمان نمى ‏آورند؟!(11)
    تفکر در خلقت آسمان و زمین و ...، انسان را به آفریدگار و خالق هستی، راهنمایی می کند. کافران نیز از نعمت عقل و قوه تفکر، برخوردار بوده اند.
    هم چنین، قسمت بزرگی از بایدها و نبایدهای شرعی، دلیل عقلی دارند و بدون وحی هم انسان به لزوم انجام آن پی می برد.
    قابل توجه این که از بعضی مدارک به دست می آید توحید و معاد بر همگان به حجت عقلی ثابت شده است و هیچ کس نمی تواند در باره آن ها ادعای جهل و قصور کند.
    البته باید گفت به جز خداوند متعال، هیچ کس نمی تواند در باره این که حجت بر شخصی تمام شده یا نه، در همه موارد قضاوت قاطع کرده و کسی را جهنمی یا بهشتی معرفی کند.

    مطلب دیگر؛ در ادامه به مستضعفان و پیروی آنان از کافران اشاره می شود:
    «مستضعف» به كم عقل، نادان و كسی كه در رأى و تصميم گيرى ناتوان باشد، گفته می شود. اینان دو گروه اند.
    گروه اول مستضعفانی هستند که به کافران اعتماد نموده و از آن ها پیروی کرده اند. در سوره سبأ به محاجه آنان با کافران اشاره شده است:
    «وَ قالَ الَّذينَ كَفَرُوا لَنْ نُؤْمِنَ بِهذَا الْقُرْآنِ ... قالَ الَّذينَ اسْتَكْبَرُوا لِلَّذينَ اسْتُضْعِفُوا ... وَ قالَ الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذينَ اسْتَكْبَرُوا ...»؛ كافران گفتند: «ما هرگز به اين قرآن و كتاب هاى ديگرى كه پيش از آن بوده ايمان نخواهيم آورد!» اگر ببينى هنگامى كه اين ستمگران در پيشگاه پروردگارشان (براى حساب و جزا) نگه داشته شده‏ اند در حالى كه هر كدام گناه خود را به گردن ديگرى مى ‏اندازد (از وضع آنها تعجّب مى ‏كنى)! مستضعفان به مستكبران مى ‏گويند: «اگر شما نبوديد ما مؤمن بوديم!»
    (امّا) مستكبران به مستضعفان پاسخ مى‏ دهند: «آيا ما شما را از هدايت بازداشتيم بعد از آنكه به سراغ شما آمد (و آن را بخوبى دريافتيد)؟! بلكه شما خود مجرم بوديد!»
    و مستضعفان به مستكبران مى ‏گويند: «وسوسه ‏هاى فريبكارانه شما در شب و روز (مايه گمراهى ما شد)، هنگامى كه به ما دستور مى‏ داديد كه به خداوند كافر شويم و همتايانى براى او قرار دهيم!» و آنان هنگامى كه عذاب (الهى) را مى ‏بينند پشيمانى خود را پنهان مى ‏كنند (تا بيشتر رسوا نشوند)! و ما غل و زنجيرها در گردن كافران مى نهيم آيا جز آنچه عمل مى ‏كردند به آن ها جزا داده مى ‏شود؟!(12)
    گروه دوم از مستضعفان، کسانی هستند که هیچ چاره ای نداشته و مجبور بودند در میان کفار بمانند:
    «إِلاَّ الْمُسْتَضْعَفينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا يَسْتَطيعُونَ حيلَةً وَ لا يَهْتَدُونَ سَبيلاً»؛ مگر آن دسته از مردان و زنان و كودكانى كه براستى تحت فشار قرار گرفته‏ اند (و حقيقتاً مستضعفند) نه چاره‏ اى دارند، و نه راهى (براى نجات از آن محيط آلوده) مى‏ يابند.(13)

    ممکن است کسی مانند برخی عرفا (محی الدین عربی) مدعی شود که فرعون با ایمان شد و جزو کافران محسوب نمی شود زیرا اعتراف به ایمان کرد: «حَتىَّ إِذَا أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ ءَامَنتُ أَنَّهُ لَا إِلَاهَ إِلَّا الَّذِى ءَامَنَتْ بِهِ بَنُواْ إِسْرَ ءِيلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِين‏»؛ هنگامى كه غرقاب دامن او را گرفت، گفت: ايمان آوردم كه هيچ معبودى، جز كسى كه بنى اسرائيل به او ايمان آورده ‏اند، وجود ندارد و من از مسلمين هستم‏.(14)
    در مقابل باید گفت این ادعا با صریح قرآن و کلام الهی در تعارض است. قرآن در مورد فرعون و رد توبه او چنین می فرماید: «ءَالَآن‏ وَ قَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَ كُنتَ مِنَ الْمُفْسِدِين‏»؛ (امّا به او خطاب شد) الآن؟! در حالى كه قبلًا عصيان كردى، و از مفسدان بودى.(15)
    لذا با توجه به سیاق آیات مربوط به این موضوع، و نیز با توجه به روایات وارده از اهلبیت (علیهم السلام) که مفسران حقیقی کلام خدا هستند، و نیز با توجه به دیگر روایاتی که در مورد عدم پذیرش توبه در این حالت، وارد شده؛ روشن می شود که چنین ادعایی صحیح نیست.
    لازم به ذکر است یکی از عمده اشکالاتی که به تفاسیر عرفانی وارد می شود، بیان همین مطالبی است که برای آن از طریق عقل، آیات قرآن، و روایات معصومین و ... نمی توان مستندی پیدا کرد؛ خصوصا این مورد مذکور، که با ظاهر آیات قرآن، مخالف است، مانند آیات ذیل:
    «فَلَمَّا رَأَوْا بَأْسَنا قالُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَ كَفَرْنا بِما كُنَّا بِهِ مُشْرِكِينَ فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ إِيمانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنا»؛ هنگامى كه عذاب (شديد) ما را ديدند گفتند: هم اكنون به خداوند يگانه ايمان آورديم و به معبودهايى كه همتاى او مى ‏شمرديم كافر شديم‏. امّا هنگامى كه عذاب ما را مشاهده كردند، ايمانشان براى آن ها سودى نداشت! اين سنّت خداوند است كه همواره در ميان بندگانش اجرا شده، و آنجا كافران زيانكار شدند.(16)
    «يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آياتِ رَبِّكَ لا يَنْفَعُ نَفْساً إِيمانُها لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمانِها خَيْراً»؛ آيا جز اين انتظار دارند كه فرشتگان (مرگ) به سراغشان آيند، يا خداوند (خودش) به سوى آن ها بيايد، يا بعضى از آيات پروردگارت (و نشانه ‏هاى رستاخيز)؟! اما آن روز كه بعضى از آيات پروردگارت تحقّق پذيرد، ايمان ‏آوردن افرادى كه قبلًا ايمان نياورده ‏اند، يا در ايمانشان عمل نيكى انجام نداده‏ اند، سودى به حالشان نخواهد داشت! بگو: «(اكنون كه شما چنين انتظارات نادرستى داريد،) انتظار بكشيد ما هم انتظار (كيفر شما را) مى ‏كشيم.(17)

    بنابر این:
    مجازات دائر مدار تمام بودن حجت است.
    کافر اگر پیام خدا (حقیقت توحید) در قالب دین، عقل، یا ... به او رسیده و به حقانیت آن پی برده باشد، حجت بر او تمام بوده و نپذیرفتن آن از روی عناد و لجاجت است؛ لذا مشمول عذاب می شود.
    کافر اگر پیام خدا (حقیقت توحید) به هیچ طریقی به او نرسیده، و یا رسیده ولی به گونه ای نبوده که حقانیتش برای او اثبات شود، معذور است.

    __________
    (1) راغب اصفهانی، المفردات فی غريب القرآن، ص 714؛ قرشی، قاموس قرآن، ج ‏6، ص 122.
    (2) توضیح المسائل مراجع، ج 1، مسأله 106.
    (3) غافر/ 10.
    (4) محمد/ 34.
    (5) بقره/ 161.
    (6) آل عمران/ 91.
    (7) فاطر/ 39.
    (8) بقره/ 286.
    (9) اسراء/ 15.
    (10) نجم/ 39.
    (11) انبیاء/ 30.
    (12) سبأ/ 31-33.
    (13) نساء/ 98.
    (14) یونس/ 90.
    (15) یونس/ 91.
    (16) غافر/ 84و85.
    (17) انعام/ 158.




    لینک اصلی



  2. تشکر


  3.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود