جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: در روز ازل چه اتفاقاتی رخ داد؟!

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن 1393
    نوشته
    154
    صلوات
    24721941
    دلنوشته
    298
    دلنوشته
    لا بشی من آلائک رب اکذب
    مورد تشکر
    581 در 150 پست
    حضور
    2 روز 10 ساعت 55 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    راهنما در روز ازل چه اتفاقاتی رخ داد؟!




    باسلام
    دوست دارم بدانم در روز ازل چه اتفاقاتی رخ داد؟
    چطور در ذهنم پرورش دهم وقایع اتفاق افتاده را؟


  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر 1390
    نوشته
    2,643
    صلوات
    1
    دلنوشته
    1
    دلنوشته
    سلام سلامتی میاره
    مورد تشکر
    7,025 در 2,334 پست
    حضور
    81 روز 15 ساعت 25 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    2
    گالری
    5



    با نام و یاد دوست






    در روز ازل چه اتفاقاتی رخ داد؟!







    کارشناس بحث: استاد مشکور

    ویرایش توسط معین : 1395/02/08 در ساعت 12:56


  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت تیر 1393
    نوشته
    119
    مورد تشکر
    365 در 106 پست
    حضور
    3 روز 9 ساعت 9 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط بکیر نمایش پست
    باسلام
    دوست دارم بدانم در روز ازل چه اتفاقاتی رخ داد؟
    چطور در ذهنم پرورش دهم وقایع اتفاق افتاده را؟
    سلام و ادب و تشکر از سؤال خوبتان

    در پاسخ به سؤالتان قبل از هر چیز لازم است چیستی ازل برایمان روشن شود:

    الف- معنا و مفهوم ازل: معناي متعارف ازل به معني ابتداي زمان است، اما در معناي دقيق ازل به معني ابتداي ايجاد و آفرينش است؛ در حقيقت، اينكه گفته می شود خداوند حقيقتي ازلي است آن است كه خداوند از ابتدا بوده و فرض عدم براي او ناممكن است. اينكه گاهاً به اشتباه گفته می شود قبل از آفرينش جهان و يا قبل از خدا بايد دانست كه اصولا مفهوم قبليت و بعديت از مفاهيم مرتبط با حقيقت زمان هستند. قبل يعني زماني پيش از يك حادثه خاص، در نتيجه بايد تصور كرد كه قبل از اين حادثه هم زمان بوده است، در حالي كه زمان تنها در كنار حقايق مادي معنا دارد. بنابراین، تصور قبل از خدا يا قبل از آفرينش عالم (روز ازل) تعابيري منطقي و قابل قبول نيستند.(1)

    همچنین در معنای ازل گفته شده: ازل آن چه که اول و ابتدا نداشته باشد و مقابل آن ابد قرار می گیرد. یعنی آن چه پایان ندارد. در دائرة المعارف فارسی گفته شده: ابد در علم الهی مدت بقائی که پایان ندارد، در مقابل آن ازل است که بی ابتداء است.(2) و در کتاب فرهنگ معارف اسلامی آمده است: ازل (اصطلاح فلسفی) کلمه ازل در لغت یعنی بدون اول. ازلی یعنی آن چه اولی ندارد و یا آن چه وجودش دائم و مستمر است در طرف گذشته و در زمان های مقدر غیر متناهی (دستور، ج۱، ص۷۹ ) (3) حکیم صدرا گفته: ازلی یعنی بدون اول، یعنی آن چه اول نداشته باشد در مقابل ابدی یعنی آن چه آخر ندارد و بالجمله ازل همیشگی در طرف گذشته و ابد در طرف آینده و موجود ازلی یعنی موجودی که اول نداشته باشد و ابدی یعنی آخر نداشته باشد و آن چه وجودش در طرف ماضی مستمر و دائم باشد ازلی گویند. (4)

    ب- اتفاقات روز ازل: در طول تاریخ، پرسشهای بسیاری در باره روز ازل و آغاز آفرینش؛ چیستی، چندی و چگونگی این اتفاقات، اولین مخلوق و ده ها سؤال دیگر ... ذهن انسان را به خود مشغول ساخته است؟؟؟ قرآن در پاسخ به اين پرسش‏ها از طرفى چند رهنمود كلى ارائه كرده و كاوش و پژوهش در اين باره را به عهده انسان گذاشته تا با سعى و تلاش به اين راز دست ‏يابد. از طرفی ساختار انسان به گونه‏ اى است كه مى‏ تواند اين قفل را بگشاید، چرا كه ذاتا و طبعا كنجكاو، پژوهشگر، پيشرو و رازگشا آفریده شده است. قرآن نخست‏ براى اين كه بفهماند همه آفرينش به دست قدرت او آغاز گشته گاهى مى ‏فرمايد: خداوند كسى است كه آسمانها و زمين را بدون وجود ماده قبلى پديد آورده است: ««بديع السماوات والارض...»» (5) و گاهى با اشاره به وجود ماده و مايه پيشين مى‏ فرمايد: خداوند آفريننده آسمانها و زمين است ««...فاطر السماوات والارض...»» . (6) در پى اين امر از يك منظر در رهنمود كلى نخست پيرامون پيدايش حيات بر روى كره زمين مى‏ فرمايد:««او لم يرالذين كفروا ان السماوات و الارض كانتا رتقا ففتقناهما وجعلنا من الماء كل شى‏ء حى...»» (7) . «آيا كسانى كه كفر ورزيدند ندانستند كه آسمانها و زمين هر دو به هم پيوسته بودند، و ما آن دو را از هم جدا ساختيم، و هر چيز زنده را از آب پديد آورديم‏». بنابراين نخست كره زمين و اجرام آسمانى همه به هم پيوسته بوده و مايه اصلى آنها يكى بوده است، سپس از هم جدا شده‏ اند، آنگاه آبى كه مايه پيدايش حيات است پديد آمده و حيات در پى آن به وقوع پيوسته است. در رهنمود كلى دوم به جستارى همه سويه و كاوش و كنكاش همه جانبه تشويق و ترغيب نموده مى‏ فرمايد:««او لم يروا كيف يبدى‏الله الخلق ثم يعيده ان ذلك على الله يسير× قل سيروا فى الارض فانظروا كيف بدا الخلق...»» . (8) «آيا نديده‏ اند كه خداوند چگونه آفرينش را آغاز مى‏ كند سپس آن را باز مى‏ گرداند، در حقيقت اين كار بر خدا آسان است، بگو در زمين بگرديد و بنگريد چگونه آفرينش را آغاز كرده است‏». بنابراين بين گردش و جستجو در زمين و بين پى بردن به راز آفرينش يك ارتباط تنگاتنگ وجود دارد، و اين يكى از وظايف انسان جستجوگر است، زيرا فرمان مى‏ دهد بگرديد و بنگريد ««سيروا فى الارض فانظروا»». بر اين اساس كاوشگران و زمين پژوهان از همين راه، با بررسى آثار باستانى، دل و لايه‏ هاى زمين، اعماق درياها، فسيل‏ ها، سنگواره‏ ها توانستند گامهاى تازه بردارند، و به رازهاى آفرينش آغازين، عمر زمين و پيدايش آب و حيات دست‏ يازند. (9)

    ج- چگونگی درک و فهم اتفاقات روز ازل: با این توضیح، جهت آگاهی در باره جزییات اتفاقات آغاز آفرینش (روز ازل)، چگونگی این اتفاقات و تصور آنها 3 راه متصور است:

    اول. قرآن که منبعی معصومانه و بی بدیل است، در آیات بسیاری به خطوط کلی و چگونگی ابداع و ایجاد و آفرینش عالم هستی اشاره نموده است و مفسران در ذیل این آیات به تبیین و تفسیر آن پرداخته اند.(10)

    دوم. از انجاییکه شناخت بیشتر در باره کم و کیف خلقت و آفرینش هستی به انسان واگذار شده، در طول تاریخ، دانشمندان علوم مختلف عقلی و تجربی نیز به تلاش و مجاهدت در این مسیر پرداخته اند که دریافت های عقلی و فلسفی فلاسفه و خکما در کنار تلاشها و مجاهدت های دانشمندان علوم مختلف تجربی (زمین شناسی، کیهان شناسی، حیوان شناسی و ...) مجموعه ای سترگ و قابل اعتنائی را در اختیار بشر قرار داده که پرداختن به جزییات آنهمه در این مختصر نمی گنجد. (11)

    سوم. در باب آغاز جهان و آفرینش هستی روایات بسیاری از قول پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت عصمت و طهارت (امامان معصوم علیهم السلام) در منابع روایی بیان گردیده(دومین منبع معصومانه) که بطور گسترده به این موضوع پرداخته و جزییات زیادی را در اختیار طالبان قرار می دهد. همچنین در منابع کلامی متکلمان به بحث پیرامون این مطالب بسیار پرداخته است. (12)

    موفق باشید ...

    پاورقی______________________________________ ____________________
    1. بنقل از پایگاه مرکز ملی به سؤالات دینی، مفهوم ازل، با کمی تغییر و تصرف. http://www.pasokhgoo.ir/node/18993
    2. دائرة المعارف فارسی به سرپرستی غلامحسین مصاحب، شرکت سهامی کتاب های جیبی، ج ۱، ص ۵ .
    3. فرهنگ معارف اسلامی، تألیف دکتر سید جعفر سجادی، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، ج ۱، ص ۱۵۳.
    4. مصطلحات فلسفی صدر الدین شیرازی بقلم سید جعفر سجادی، چاپ دانشگاه تهران به نقل از اسفار، ج ۲، ص ۱۰۳.
    5. بقره/117; انعام/101.
    6. زمر/46.
    7. انبياء/30.
    8. عنكبوت/19-20.
    9. بنقل از دانشنامه موضوعی قرآن، مقاله آغاز آفرینش، علی زمانی، با کمی دخل و تصرف. http://www.maarefquran.org/index.php...le/LinkID,4016
    10. برای آگاهی بیشتر از جزییات مباحث مربوط به خلقت و آفرینش هستی می توانید به منابع تفسیری مراجعه کنید.
    11. برای مطالعه بیشتر می توانید به ابواب افرینش در منابع حکما و فلاسفه شرق و غرب و حکمای اسلامی قدیم و جدید و نیز به منابع دانشمندان علوم تجربی در باره اکتشافات خلقت جهان مراجعه کنید. برای نمونه ر.ك: زيستگاه انسان، سياره زمين، ص 73.
    12. برای این منظور می توانید به منابع حدیثی و کلامی شیعه رجوع کنید بعنوان نمونه در جلد 14 بحارالانوار، روایات بسیاری در باب آسمان و جهان گردآوری شده است.


    ویرایش توسط مشکور : 1395/02/09 در ساعت 13:26


  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت تیر 1393
    نوشته
    119
    مورد تشکر
    365 در 106 پست
    حضور
    3 روز 9 ساعت 9 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط بکیر نمایش پست
    دوست دارم بدانم در روز ازل چه اتفاقاتی رخ داد؟
    چطور در ذهنم پرورش دهم وقایع اتفاق افتاده را؟
    سلام مجدد

    در پست قبلی گفتیم که روز ازل به آغاز آفرینش و خلقت جهان تعبیر و تفسیر شده است و از راه های مختلفی می شود به اتفاقات و چگونگی آغاز آفرینش پی برد. در ادامه نظر دانشمندان قدیم را در خصوص عناصر و مراحل آفرینش جهان، تقدیم می کنیم تا با گوشه هایی از اسرار آفرینش و نظرات پیرامون آن آشنا شوید:

    دانشمندان از قدیم همواره در پی آن بوده اند که بدانند خورشید، ماه، ستارگان و زمین از چه ساخته شده اند. طبیعی ترین راهی که به ذهن آنها راه می یافت [دانشمندان امروزی نیز چنین می پندارند] این است که اگر بتوانیم هر یک از آنها را به اجزای سازنده اش تجزیه کنیم، سرانجام به ماده ای می رسیم که در حکم آجر ساختمانی مقدماتی سازنده آن چیز است. از جمله عناصر جهان که دانشمندان گذشته ذکر نموده اند، می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

    1. آب: تالس پس از تعمق فراوان و به دلیل فراوانی آب بر روی کره زمین، آب را عنصر سازنده جهان می دانست.

    2. آپیرون [Apeiron]:
    انکسیمندروس شاگرد تالس بود. او وقتی تنوع خاص موجودات جهان را مشاهده کرد دریافت که هیچ ماده ای نیست که این خواص متناقض را با هم داشته باشد، و این عقیده را پیدا کرد که عنصر اصلی جهان باید چیز مرموزی باشد که انسان با آن آشنایی ندارد و آن را «آپیرون» نامید.

    3. هوا: هوا همه چیز را در برگرفته است، این مسئله باعث شد انکسیمانوس، هوا را به عنوان عنصر سازنده جهان معرفی کند.

    4. آتش: تغییرات دائمی که در عالم در حال انجام است، هراکلیتوس را برآن داشت تا آتش را عنصر اصلی جهان پندارد. (آیزاک آسیموف، جهان از چه ساخته شده است؟ ص 15)

    5. ذرات مخفی: «لویست» و «دموکریت» مکتب اتمی را پایه گذاری کردند و گفتند: خلاء جهان، آکنده از ذرات مخفی است که به چشم نمی آید و این ذرات ازلی هستند و جوهر آن تغییرناپذیر است و آسمان ها و زمین از آنها پدید آمده اند.

    6. بخارهای متراکم: «هراکلیت» می گفت: اصل ستارگان که ما می بینیم بخارهایی است که متراکم و سنگ شده است. (محمد علی رضایی، پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، ج 1، ص 110.)

    7. عناصر چهارگانه: انباذقلس از شاگردان مکتب فیثاغورث بود، او برای توجیه مواد گوناگون، قایل به نظریه چند عنصری شد. او به این نتیجه رسید که عناصر، باید چهار عنصر باشند: 1. خاک؛ 2. آب؛ 3. هوا؛ 4. آتش، که به ترتیب نشان دهنده ی جامد بودن، مایع بودن، بخار بودن و قابلیت تغییر داشتن است. این نظریه به زودی مورد توجه فلاسفه یونانی قرار گرفت و بعدها توسط ارسطو بسط داده شد.

    8. عناصر پنج گانه: ارسطو عناصر چهارگانه انباذقلس را عناصر تشکیل دهنده ی موجودات زمینی می دانست، ولی برای اجرام آسمانی و هر آنچه در خارج از زمین است، عنصر پنجمی معرفی کرد و آن را «اثیر» [Aether] نامید. و این به خاطر ثابت و جاویدان پنداشتن ستارگان بود. (آیزاک آسیموف، جهان از چه ساخته شده است؟ ص 15)

    ادامه دارد ...



  6. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت تیر 1393
    نوشته
    119
    مورد تشکر
    365 در 106 پست
    حضور
    3 روز 9 ساعت 9 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    راهنما عناصر اولیه و مراحل خلقت جهان از نگاه قرآن- مرحله اول ماء (آب)




    سلام مجدد

    در ادامه بحث آغاز آفرینش جهان و خلقت آسمان و زمین، قرآن کریم به صورت پراکنده در برخی از آیات، به بعضی از مراحل خلقت جهان اشاره کرده است:


    • در برخی آیات، دخان را به عنوان ماده اولیه ی تشکیل دهنده ی آسمان و زمین معرفی می کند
    • و در برخی دیگر از آیات، از وجود آب قبل از خلقت آسمان و زمین خبر می دهد.
    • همچنین این کتاب مقدس از پیوستگی آسمان ها و زمین و جدا شدن آنها به دست خداوند سخن می گوید که نشانه ای از قدرت و تدبیر الهی است.


    براساس آیات قرآن، چهار مرحله بر آفرینش آسمان ها و زمین گذشته است. در این فرصت به تفکیک و طی چند پست به بررسی این مراحل می پردازیم:

    مرحله اول: ماء (آب)


    مرحله ای که در فضای خالی جهان(نهج البلاغه، ج یک، ص 15.)، چیزی جر مایعی که قرآن از آن به آب تعبیر کرده است، وجود نداشت و عرش آفرینش الهی بر آن بوده است.


    • «وهو الذی خلق السماوات و الارض فی سته ایام و کان عرشه علی الماء»( سوره ی هود، آیه ی 7) (و او کسی است که آسمانها و زمین را در شش روز [و دروه] آفرید و تخت [جهانداری و تدبیر هستی] او برآب بود).



    • «وجعلنا من الماء کل شیءحی» (سوره ی انبیاء، آیه ی 30) (و هر چیز زنده ای را از آب قرار دادیم.)


    مفسران درباره ی این که مراد از «ماء» در این آیات شریفه چیست، تفاسیر گوناگونی ارائه داده اند:


    1. گروهی آن را همین آب معمولی (H2O) می دانند.


    الف) مرحوم علامه طباطبایی در این باره می نویسد: «ماء همین آبی است که مایه ی حیات و زندگی موجودات است و قرار دادن عرش الهی روی آب، کنایه از آن است که ملک و قدرت خداوند در آن روز بر آب که ماده ی حیات است قرار گرفته بود». (تفسیر المیزان، ج 10، ص 151)

    ب) در تفسیر راهنما آمده است: «جمله » (و کان عرشه علی الماء) به دلیل وجود واژه ی «کان» به معنای «بود» به این معناست که خداوند پیش از آفرینش آسمان و زمین آب را آفرید و بر آب ها سیطره و حکومت داشت، این معنا را می رساند که آب پیش از آسمان ها و زمین تشکیل دهنده ی هستی بوده است». (رهنما، زین العابدین، تفسیر راهنما، ج 7، ص 27)

    2. گروه دیگری از مفسران معنای وسیع تری را برای کلمه «ماء» درنظر گرفته اند. آنان همگام با دانشمندانی شده اند که ماده ی نخستین آفرینش جهان مادی را که قرآن از آن به ماء تعبیر کرده است، مواد مذاب دارای حرارت فوق العاده می دانند نه آب معمولی. (محمد صادقی، زمین، آسمان و ستارگان از نظر قرآن، ص 18). تفسیر نمونه در این باره می نویسد: کلمه ی «ماء» معنای معمولی آن «آب» است؛ اما گاهی به هر شیء مایع «ماء» گفته می شود، مانند: فلزات مایع و امثال آن. با آنچه در تفسیر این دو کلمه [ماء-عرش] گفتیم، چنین استفاده می شود که در آغاز آفرینش جهان هستی به صورت مواد مذابی بود [یا گازهای فوق العاده فشرده که شکل مواد مذاب و مایع را داشت]. (مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج 9؛ ص 26).

    3.مؤلف کتاب قرآن و علم امروزی می نویسد: «خداوند نخست آب را آفریده، همراه آن عناصر دیگری را آفرید سپس در آن گرما نهاد، از آن بخار خارج گردید آن بخار انباشته شد، این بخار سخت و تاریک بود مانند دود، سپس خداوند آنها را متراکم ساخت و به شکل های گوناگون درآورد و این عمل تحت قوانین استوار گرفت و از این دود در تمام عالم، هستی گشوده گردید». (خطیب، عبدالغنی، مترجم: مبشری، اسدالله، قرآن و علم امروز، ص 92)

    امام باقر(علیه السلام) این حقیقت را این گونه اشاره می فرمایند: «همه چیز آب بود و عرش الهی برآن قرار داشت سپس خداوند انفجاری در آب پدید آورد و پس از آن، شعله و زبانه اش را خاموش کرد و در پی آن گازی پدید آمد که ماده آفرینش آسمان ها شد». (حویزی، عبد علی بن جمعه، مصحح: رسولی، هاشم، تفسیر نورالثقلین، ج 4، ص 540)؛ امام باقر(علیه السلام) در روایت جالب دیگری، ویژگی آن آب را سابقه و نسبت نداشتن دانسته اند. (تفسیر نورالثقلین، ج چهار، ص 540) از این بیان به خوبی بر می آید که «ماء» در آیه ی شریفه آب معمولی و دارای سابقه و ترکیب نبوده است(زمین، آسمان و ستارگان از نظر قرآن، ص 21). برخی نیز مراد از «ماء» را در این روایت «عقل» یا «نور» می دانند، که نخستین آفریده خداست. (توحید صدوق، 64)

    ادامه دارد ...





  7. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت تیر 1393
    نوشته
    119
    مورد تشکر
    365 در 106 پست
    حضور
    3 روز 9 ساعت 9 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط مشکور نمایش پست
    براساس آیات قرآن، چهار مرحله بر آفرینش آسمان ها و زمین گذشته است. در این فرصت به تفکیک و طی چند پست به بررسی این مراحل می پردازیم:

    مرحله اول: ماء (آب)
    سلام مجدد

    در ادامه بحث از آغاز آفرینش (روز ازل)، مختصراً به دیگر مراحل آفرینش جهان (آسمانها و زمین) اشاره می کنیم و ان شاءالله در پست بعدی به بیان نظرگاه روایات دینی نسبت به روز ازل (آغاز آفرینش) خواهیم پرداخت:

    مرحله دوم: دخان (دود گاز)

    «ثم استوی الی السماء و هی دخان فقال لها و للارض ائتیا طوعا او کرها قالتا اتینا طائعین»( سوره ی فصلت، آیه ی 11) (سپس به آفرینش آسمان پرداخت، در حالیکه آن دود بود؛ و به آن [آسمان] و به زمین گفت: «خواه یا نا خواه بیایید» گفتند: «اطاعت کنان آمدیم».)


    • در تفسیر این آیه آمده است: «این جمله [هی دخان] نشان می دهد که آغاز آفرینش آسمانها، از توده های گسترده و عظیمی بوده است و این با آخرین تحقیقات علمی در مورد آغاز آفرینش کاملاً هماهنگ است. هم اکنون نیز بسیاری از ستارگان آسمان به صورت توده ی فشرده ای از گازها و دخان هستند». (تفسیر نمونه، ج 20، ص 228)
    • در کتاب قرآن و علم امروزی آمده است: «[دخان در جمله»] «وهی دخان» یعنی دود؛ زیرا شامل ذرات آب و گاز است، یعنی دود از سه چیز سخت، سیال و گاز مرکب است و این اشارات به ماده نخستین موجود است که در صفت شبیه دود است». (یداله نیازمند، قرآن و علوم امروزی، ص 89)
    • در شرح و تفسیر کلام امیرالمومنین(علیه السلام)( نهج البلاغه، خ 91، ص 154) درباره ی خلقت آسمان ها چنین گفته شده است: «جهان در آغاز توده فشرده ای از گازهای متراکم بود که شباهت زیادی به مایعات داشت که هم تعبیر به ماء، درباره آن صحیح است و هم تعبیر به دخان، که در آیات قرآن آمده است». (مکارم شیرازی، پیام امام، ج 4، ص 83)
    • در این خصوص دیدگاه های دیگری نیز بیان شده که به همین موارد بسنده می کنیم.


    نتیجه اینکه: خداوند متعال، پيش از آنكه آسمان و زمين را بيافريند، آبى را كه تنها خدا حقيقتش را مى‏ داند و بر ما روشن نيست، آفريده است. عرش خداوند، يعنى فرشتگانى كه به فرمان خدا عمل مى ‏كردند، بر روى اين آب بودند، و هنگامى كه حكمت و مشيّت خداوندى بر آن شد كه چيزهاى ديگرى را بيافريند، ابتدا پيش از خلقت آسمان، زمين را آفريد. سپس از بخار زمين و گرماى آن، به خلق آسمان پرداخت. اين بخار يا دود از زمين بالا مى‏رفت. همچنين خداوند آسمان و زمين را، در حالى كه به هم پيوسته بودند، از يكديگر جدا ساخت- و خدا داناتر است- و همان بخار يا دود زمين، آسمان شد، اين آسمان را خداوند باز و گسترش داد و آن را هفت طبقه روى هم قرار داد. اين تفسير را در كلام امام على عليه السّلام چنين مى‏يابيم: "خداوند از درياى متراكم و موّاج آب، خشكى جامدى آفريد، و سپس از همان آب يا خشكى، طبقاتى را پديد آورد، و پس از پيوستگى از يكديگر جدايشان ساخته به هفت آسمان تبديل كرد." (نهج البلاغة، خطبه 202، تفسير الدر المنثور، ج 1، ص 44، بحار ج 58، ص 104)( ر.ک: عقايد اسلام در قرآن كريم، علامه سید مرتضی عسگری، ترجمه کرمی، ج‏1، ص: 86)

    مرحله سوم: رتق و فتق (بسته و متصل بودن و باز و از هم جدا شدن)

    برخی آیات قرآن، از مرحله ای سخن می گویند که آسمان و زمین بعد از به هم پیوسته بودن، از هم جدا شدند.

    «او لم یر الذین کفروا ان السماوات و الارض کانتا رتقا ففتقناهما»( سوره ی انبیاء، آیه ی 30) (آیا کسانی که کفر ورزیدند اطلاع نیافتند که آسمانها و زمین پیوسته بودند، آن دو را گشودیم).

    منطور از «یَرَ» رؤیت علمی و فکری است، پس نیازی نیست که رؤیت را دیدن با چشم بگیریم؛ (قاموس قرآن، ج 3، ص 37) چرا که در آن صورت آیه درباره ی آغاز آفرینش نمی باشد؛ زیرا دیدن آغاز آفرینش برای انسانها، با چشم ممکن نیست. «رتق و به معنای ضمیمه کردن و چسباندن دو چیز است. (مفردات راغب، ص 341) و فتق به معنای جداسازی دو چیز متصل به هم است و ضد رتق می باشد». (همان، ص 623)

    برخی دیگر از لغویون با توجه به کاربردهای این دو کلمه چنین نوشته اند: «فالنظر فی الفتق الی حصول انفراج فی الامر الملتئم الرتق حتی یتظاهر منه ما فیه و یخرج ما فی کمونه». (مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن، ج 9، ص 20) (آنچه در کلمه فتق مورد نظر است ایجاد شدن شکاف در چیز پیوسته ای است، تا آنچه در آن است آشکار شود و آنچه درون آن است، خارج گردد.) مفسران، با توجه به آیات و روایات و شواهد علمی، رتق و فتق را به گونه های مختلفی تفسیر کرده اند. (برای آگاهی بیشتر رجوع کنید به تفاسیر معتبر، ذیل آیات مربوطه)

    مرحله چهارم: السموات السبع (آفرینش هفت آسمان)

    صورت بندی آسمان به هفت آسمان از دیگر مراحلی است که در قرآن بیان شده است .«فقضاهن سبع سماوات فی یومین واوحی فی کل سماء امرها»( سوره ی فصلت، آیه ی 12) (و [کار] آنها را به صورت هفت آسمان در دو روز تمام کرد و در هر آسمانی کارش را وحی کرد.)

    با توجه به اینکه در آیه قبل، از خلقت آسمان و زمین سخن به میان آمده است، این مرحله پس از خلقت اصل آسمان و زمین صورت گرفته است. علامه طباطبائی «قضاء» را جدا کردن چیزی از هم می داند و می نویسد: «آسمانی که خدا متوجه آن شد به صورت دود بود و امر آن از نظر فعلیت یافتن وجود، مبهم و نامشخص بود و خدای متعال امر آن را متمایز کرد و آن را در دو روز، به صورت هفت آسمان خلق کرد». (تفسیر المیزان، ج 17، ص 367)

    - در روايت بسيارى نامى از آسمان و سماء ثانيه و همچنين از سماء ثالثه و رابعه و خامسه و سادسه نامبرده شده مراد كرات و اجرام بالا مانند كره ماه و ثريّا و مرّيخ نيست زيرا اين كرات موجودات مادّى و جسمانى و بى خبر از خود هستند و انتقال بدن عنصرى و روح مقدس بآنها بيهوده و وسيله تقرب بساحت كبريائى نخواهد بود بلكه سماء از سمو گرفته شده بمعناى مقام عالى معنوى و عالم امر است. (حسینی همدانی، انوار درخشان، ج‏10، ص: 12)

    مطالب و دیدگاه های بسیاری در خصوص مراحل آفرینش جهان مطرح و موجود است که به جهت پرهیز از تفصیل و طولانی شدن بحث، از ذکر آنها خودداری می کنیم.

    ادامه دارد ...


    ویرایش توسط مشکور : 1395/02/14 در ساعت 23:19


  8. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت تیر 1393
    نوشته
    119
    مورد تشکر
    365 در 106 پست
    حضور
    3 روز 9 ساعت 9 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    راهنما نگاه روایات و بیان تأویل آنها در خصوص آغاز خلقت و اول ما خلق الله




    نقل قول نوشته اصلی توسط بکیر نمایش پست
    باسلام
    دوست دارم بدانم در روز ازل چه اتفاقاتی رخ داد؟
    سلام مجدد

    بعنوان بحث پایانی آغاز خلقت و آفرینش (روز ازل) به سراغ روایات این باب می رویم: روایات بسیاری درباره نحوه پیدایش عالم وارد شده است، چنان‏که علامه مجلسی جلد 54 بحار را به روایات حدوث عالم و آغاز خلقت اختصاص داده است. اینکه اولین موجودی که خلق شد، چه بوده است؟ خداوند خلقت این عالم را با چه چیزی شروع کرد؟ روایاتی که در این‏باره وارد شده، اغلب با عبارت «اول ما خلق اللّه» شروع می‏شوند. اما هر یک چیزی را به عنوان مخلوق اول معرفی می‏کنند. از این رو، این مطلب نیاز به بررسی بیشتر و جمع روایات و احیانا تأویل آنها دارد.
    آن‏چه در روایات معصومین علیهم‏ السلام مخلوق اول حق تعالی معرفی شده، دارای عناوین متفاوتی است:

    1. «عقل» ... فقال ابوعبداللّه علیه‏السلام إِنَّ اللّه عَزَّ و جَلَّ خَلَقَ العَقْلَ و هو اوَّلُ خَلَقٍ مِنَ الرُّوحانِیّین ... (کلینی، اصول کافی، 1/21)
    2. «نور نبی اکرم صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله و ائمه اطهار» ... قال ابوجعفر علیه‏السلام : یا جابِرُ اِنَّ اللّهَ اَوَّلَ ما خَلَقَ، خَلَقَ مُحَمَّدا و عِتْرَتِهِ الهُداةَ المُهْتَدین. (همان، 442)
    3. «نور» ... عن امیرالمؤمنین علیه‏السلام اَخْبَرنی عَنْ اَوَّلَ ما خَلَقَ اللّهُ تبارک و تعالی فقال النور ... (مجلسی: بحارالأنوار، 1/96)
    4. «هواء» ... و ذالِکَ فی مَبدَأَ الخَلْقَ أن الرَّب تبارکَ و تَعالی خَلَقَ الهَواء ... (همان، 54/71-70)
    5. «آب» ... فَأَوَّل شی‏ءٍ خَلَقَهُ مِنْ خَلْقِهِ الشَّی‏ءُ الَّذی جَمیعُ الاْءَشیاء مِنهُ وَ هُوَ الماء ... (التوحید/ باب التوحید و نفی التشبیه، ص 66، ح 20)
    6. «جوهر اخضر» ... إِنَّ اللّه تعالی لَمّا اَرادَ خَلْقَ السَّماءِ وَ الأَرضِ جُوهَرا أخْضَرَ ثُمَّ ذَوَّبَهُ فَصارَ مآءً مُضطَرِبا (مجلسی: همان، 54/29)
    7. «قلم» ... عن أبی‏عبداللّه علیه‏السلام قال أَوَّلَ ما خَلَقَ اللّه القَلَم (همان، 366)

    مشکل اصلی جمع‏بندی و احیانا تأویل این روایات است. بعضی از حکما، محدثان و شارحان که در جمیع این روایات تلاش کرده‏ اند، در شرح و تأویل این روایات اقوالی دارند که بدلیل پرهیز از اطناب از بیان آنها صرفنظر می کنیم.

    پس از بیان روایات، به جمعبندی و تأویل آنها می پردازیم: در عالم تکوین، دو عالم وجود دارد: عالم انوار و عالم اجسام که در عالم انوار و ارواح، اولین مخلوق خداوند متعال، نور وجود پیامبر اکرم صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله است که از حیثیات مختلف دارای عناوین مختلفی چون عقل، روح، نور و قلم است که این مخلوق اول در اصطلاح عرفا، «حقیقت محمدیه» نام دارد و در اصطلاح فلاسفه، «عقل اول» یا «صادر نخستین» است، لکن در عالم مادیات و جسمانیات، اولین مخلوق در میان غیر محسوسات، هواست و در میان محسوسات، اولین مخلوق آب است که از ذوب جوهر أخضری که از نور وجود نبوی پیدا شده، پدید آمده است. از این رو، اوّلیّت خلق جوهر أخضر، آب و هواء، اضافی و نسبی است و اولین مخلوق حقیقی نور وجود نبیّ اکرم صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله است که همه کائنات از آن پدید آمده است. به این ترتیب، جمع بین روایات مختلف اول ما خلق اللّه می‏شود. ذکر این نکته لازم است که «جوهر اخضر»، آن‏چنان‏که بعضی از حکما گفته‏ اند، اولین مخلوق و عنوان دیگری برای حقیقت محمّدی نیست، بلکه همان‏طور که در برخی روایات (مجلسی، بحار، 15/31) اشاره شده است، موجودی است که خداوند به هنگام خلق آسمان و زمین و عالم اجسام، آن را از نور وجودی پیامبر صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله خلق کرده و از ذوبان آن، آب پدید آمده است.(برگرفته از مجله پژوهش های فلسفی - کلامی -، حسین اترک، زمستان 1383 و بهار 1384 - شماره 22 و 23).

    موفق باشید ...


  9. تشكر


  10. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت تیر 1393
    نوشته
    119
    مورد تشکر
    365 در 106 پست
    حضور
    3 روز 9 ساعت 9 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    جمع بندی




    پرسش:
    در روز ازل چه اتفاقاتی رخ داده است؟ چگونه آن اتفاقات قابل شناسایی است؟


    پاسخ:
    در پاسخ به سؤالتان قبل از هر چیز لازم است چیستی ازل برایمان روشن شود:

    الف_ معنا و مفهوم ازل: معنای متعارف ازل به معني ابتدای زمان است، اما در معنای دقيق ازل به معنی ابتدای ايجاد و آفرينش است؛ در حقيقت، اينكه گفته می شود خداوند حقيقتی ازلی است آن است كه خداوند از ابتدا بوده و فرض عدم برای او ناممكن است. همچنین در معنای ازل گفته شده: ازل آن چه که اول و ابتدا نداشته باشد و مقابل آن ابد قرار می گیرد. یعنی آن چه پایان ندارد. در دائرة المعارف فارسی گفته شده: ابد در علم الهی مدت بقائی که پایان ندارد، در مقابل آن ازل است که بی ابتداء است.(1) و در کتاب فرهنگ معارف اسلامی آمده است: ازل (اصطلاح فلسفی) کلمه ازل در لغت یعنی بدون اول. ازلی یعنی آن چه اولی ندارد و یا آن چه وجودش دائم و مستمر است در طرف گذشته و در زمان های مقدر غیر متناهی.(2)

    ب_ اتفاقات روز ازل: در طول تاریخ، پرسش های بسیاری در باره روز ازل و آغاز آفرینش؛ چیستی، چندی و چگونگی این اتفاقات، اولین مخلوق و ده ها سؤال دیگر ... ذهن انسان را به خود مشغول ساخته است، قرآن نخست‏ براى اين كه بفهماند همه آفرينش به دست قدرت او آغاز گشته گاهى مى ‏فرمايد: خداوند كسى است كه آسمان ها و زمين را بدون وجود ماده قبلى پديد آورده است: «بديع السماوات والارض...»(3) و گاهى با اشاره به وجود ماده و مايه پيشين مى‏ فرمايد: خداوند آفريننده آسمانها و زمين است «...فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ...»(4)

    در پى اين امر از يك منظر در رهنمود كلى نخست پيرامون پيدايش حيات بر روى كره زمين مى‏ فرمايد: «أَوَلَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ ...»؛ آيا كسانى كه كفر ورزيدند ندانستند كه آسمان ها و زمين هر دو به هم پيوسته بودند، و ما آن دو را از هم جدا ساختيم، و هر چيز زنده را از آب پديد آورديم.‏(5)
    و در رهنمود كلى دوم به جستارى همه سويه و كاوش و كنكاش همه جانبه تشويق و ترغيب نموده مى‏ فرمايد: «أَوَلَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللَّهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ * قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ...»؛ آيا نديده‏ اند كه خداوند چگونه آفرينش را آغاز مى‏ كند سپس آن را باز مى‏ گرداند، در حقيقت اين كار بر خدا آسان است، بگو در زمين بگرديد و بنگريد چگونه آفرينش را آغاز كرده است‏.(6)

    بنابراين بين گردش و جستجو در زمين و بين پى بردن به راز آفرينش يك ارتباط تنگاتنگ وجود دارد، و اين يكى از وظايف انسان جستجوگر است، زيرا فرمان مى‏ دهد بگرديد و بنگريد.
    «سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا»
    بر اين اساس كاوشگران و زمين پژوهان از همين راه، با بررسى آثار باستانى، دل و لايه‏ هاى زمين، اعماق درياها، فسيل‏ ها، سنگواره‏ ها توانستند گامهاى تازه بردارند، و به رازهاى آفرينش آغازين، عمر زمين و پيدايش آب و حيات دست‏ يازند.(7)

    ج_ چگونگی درک و فهم اتفاقات روز ازل: با این توضیح، جهت آگاهی در باره جزییات اتفاقات آغاز آفرینش (روز ازل)، چگونگی این اتفاقات و تصور آنها 3 راه متصور است:
    اول. قرآن که منبعی معصومانه و بی بدیل است، در آیات بسیاری به خطوط کلی و چگونگی ابداع و ایجاد و آفرینش عالم هستی اشاره نموده است و مفسران در ذیل این آیات به تبیین و تفسیر آن پرداخته اند.(8)

    دوم. از آنجایی که شناخت بیشتر در باره کم و کیف خلقت و آفرینش هستی به انسان واگذار شده، در طول تاریخ، دانشمندان علوم مختلف عقلی و تجربی نیز به تلاش و مجاهدت در این مسیر پرداخته اند که دریافت های عقلی و فلسفی فلاسفه و حکما در کنار تلاش ها و مجاهدت های دانشمندان علوم مختلف تجربی (زمین شناسی، کیهان شناسی، حیوان شناسی و ...) مجموعه ای سترگ و قابل اعتنائی را در اختیار بشر قرار داده که پرداختن به جزییات آنهمه در این مختصر نمی گنجد. (9)

    سوم. در باب آغاز جهان و آفرینش هستی روایات بسیاری از قول پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) در منابع روایی بیان گردیده (دومین منبع معصومانه) که بطور گسترده به این موضوع پرداخته و جزییات زیادی را در اختیار طالبان قرار می دهد. همچنین در منابع کلامی متکلمان به بحث پیرامون این مطالب بسیار پرداخته است.(10)

    د_ نظر دانشمندان قدیم را در خصوص عناصر و مراحل آفرینش جهان: از جمله عناصر جهان که دانشمندان گذشته ذکر نموده اند، می توان به مواردی اشاره کرد: 1. آب 2. آپیرون [Apeiron]. 3. هوا. 4. آتش. 5. ذرات مخفی. 6. بخارهای متراکم. 7. عناصر چهارگانه. 8. عناصر پنج گانه.

    ه_ مراحل خلقت جهان از منظر قرآن کریم: در برخی آیات، دخان را به عنوان ماده اولیه ی تشکیل دهنده آسمان و زمین معرفی می کند. و در برخی دیگر از آیات، از وجود آب قبل از خلقت آسمان و زمین خبر می دهد. همچنین این کتاب مقدس از پیوستگی آسمان ها و زمین و جدا شدن آنها به دست خداوند سخن می گوید که نشانه ای از قدرت و تدبیر الهی است.

    براساس آیات قرآن، چهار مرحله بر آفرینش آسمان ها و زمین گذشته است:
    مرحله اول. ماء (آب): مرحله ای که در فضای خالی جهان(11)، چیزی جز مایعی که قرآن از آن به آب تعبیر کرده است، وجود نداشت و عرش آفرینش الهی بر آن بوده است. «وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ كَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ ...»؛ و او کسی است که آسمانها و زمین را در شش روز [و دروه] آفرید و تخت [جهانداری و تدبیر هستی] او برآب بود.(12) و فرمود: «... وَ جَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ ...»؛ و هر چیز زنده ای را از آب قرار دادیم.(13)
    مفسران درباره این که مراد از «ماء» در این آیات شریفه چیست، تفاسیر گوناگونی ارائه داده اند.(14)

    مرحله دوم. دخان (دود _ گاز): «ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْأَرْضِ ائْتِيَا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا قَالَتَا أَتَيْنَا طَائِعِينَ»؛ سپس به آفرینش آسمان پرداخت، در حالی که آن دود بود؛ و به آن [آسمان] و به زمین گفت: «خواه یا نا خواه بیایید» گفتند: «اطاعت کنان آمدیم.(15) در تبیین این آیه شریفه نیز تفاسیر گوناگونی بیان شده است.(16)
    نتیجه ای که حاصل می شود: خداوند متعال، پيش از آنكه آسمان و زمين را بيافريند، آبى را كه تنها خدا حقيقتش را مى‏ داند و بر ما روشن نيست، آفريده است. عرش خداوند، يعنى فرشتگانى كه به فرمان خدا عمل مى ‏كردند، بر روى اين آب بودند، و هنگامى كه حكمت و مشيّت خداوندى بر آن شد كه چيزهاى ديگرى را بيافريند، ابتدا پيش از خلقت آسمان، زمين را آفريد. سپس از بخار زمين و گرماى آن، به خلق آسمان پرداخت. اين بخار يا دود از زمين بالا مى‏ رفت.
    همچنين خداوند آسمان و زمين را، در حالى كه به هم پيوسته بودند، از يكديگر جدا ساخت- و خدا داناتر است- و همان بخار يا دود زمين، آسمان شد، اين آسمان را خداوند باز و گسترش داد و آن را هفت طبقه روى هم قرار داد. اين تفسير در كلام امام على (عليه السّلام) نیز بیان شده است.(17)

    مرحله سوم. رتق و فتق (بسته و متصل بودن و باز و از هم جدا شدن): برخی آیات قرآن، از مرحله ای سخن می گویند که آسمان و زمین بعد از به هم پیوسته بودن، از هم جدا شدند. «أَوَلَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا...»؛ آیا کسانی که کفر ورزیدند اطلاع نیافتند که آسمانها و زمین پیوسته بودند، آن دو را گشودیم.(18) مفسران، با توجه به آیات و روایات و شواهد علمی، رتق و فتق را به گونه های مختلفی تفسیر کرده اند.(19)

    مرحله چهارم. السموات السبع (آفرینش هفت آسمان): صورت بندی آسمان به هفت آسمان از دیگر مراحلی است که در قرآن بیان شده است .«فَقَضَاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ فِي يَوْمَيْنِ وَأَوْحَى فِي كُلِّ سَمَاءٍ أَمْرَهَا...»؛ و [کار] آنها را به صورت هفت آسمان در دو روز تمام کرد و در هر آسمانی کارش را وحی کرد.(20) با توجه به اینکه در آیه قبل، از خلقت آسمان و زمین سخن به میان آمده است، این مرحله پس از خلقت اصل آسمان و زمین صورت گرفته است. علامه طباطبائی «قضاء» را جدا کردن چیزی از هم می داند و می نویسد: «آسمانی که خدا متوجه آن شد به صورت دود بود و امر آن از نظر فعلیت یافتن وجود، مبهم و نامشخص بود و خدای متعال امر آن را متمایز کرد و آن را در دو روز، به صورت هفت آسمان خلق کرد.»(21)

    و. روایات باب پیدایش عالم: روایات بسیاری درباره نحوه پیدایش عالم وارد شده است، چنان‏که علامه مجلسی جلد 54 بحار را به روایات حدوث عالم و آغاز خلقت اختصاص داده است. آن‏چه در روایات معصومین (علیهم‏ السلام) مخلوق اول حق تعالی معرفی شده، دارای عناوین متفاوتی است: 1. «عقل» 2. «نور نبی اکرم و ائمه اطهار (علیهم السلام)». 3. «نور». 4. «هواء». 5. «آب».6. «جوهر اخضر». 7. «قلم».

    نتیجه؛ پس از بیان آیات و روایات، به جمعبندی و تأویل آنها می پردازیم: در عالم تکوین، دو عالم وجود دارد: عالم انوار و عالم اجسام که در عالم انوار و ارواح، اولین مخلوق خداوند متعال، نور وجود پیامبر اکرم (صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله) است که از حیثیات مختلف دارای عناوین مختلفی چون عقل، روح، نور و قلم است که این مخلوق اول در اصطلاح عرفا، «حقیقت محمدیه» نام دارد و در اصطلاح فلاسفه، «عقل اول» یا «صادر نخستین» است، لکن در عالم مادیات و جسمانیات، اولین مخلوق در میان غیر محسوسات، هواست و در میان محسوسات، اولین مخلوق آب است که از ذوب جوهر أخضری که از نور وجود نبوی پیدا شده، پدید آمده است.

    از این رو، اوّلیّت خلق جوهر أخضر، آب و هواء، اضافی و نسبی است و اولین مخلوق حقیقی نور وجود نبیّ اکرم (صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله) است که همه کائنات از آن پدید آمده است. به این ترتیب، جمع بین روایات مختلف اول ما خلق اللّه می‏ شود. ذکر این نکته لازم است که «جوهر اخضر»، آن‏چنان‏ که بعضی از حکما گفته‏ اند، اولین مخلوق و عنوان دیگری برای حقیقت محمّدی نیست، بلکه همان‏طور که در برخی روایات (22) اشاره شده است، موجودی است که خداوند به هنگام خلق آسمان و زمین و عالم اجسام، آن را از نور وجودی پیامبر (صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله) خلق کرده و از ذوب آن، آب پدید آمده است.(23)

    _________________
    (1) دائرة المعارف فارسی به سرپرستی غلامحسین مصاحب، شرکت سهامی کتاب های جیبی، ج ۱، ص ۵ .
    (2) دستور، ج۱، ص۷۹؛ فرهنگ معارف اسلامی، تألیف دکتر سید جعفر سجادی، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، ج ۱، ص ۱۵۳.
    (3) بقره/ 117؛ انعام/ 101.
    (4) زمر/ 46.
    (5) انبياء/ 30.
    (6) عنكبوت/ 19_20.
    (7) بنقل از دانشنامه موضوعی قرآن، مقاله آغاز آفرینش، علی زمانی، با کمی دخل و تصرف. http://www.maarefquran.org/index.php...le/LinkID,4016
    (8) برای آگاهی بیشتر از جزییات مباحث مربوط به خلقت و آفرینش هستی می توانید به منابع تفسیری مراجعه کنید.
    (9) برای مطالعه بیشتر می توانید به ابواب افرینش در منابع حکما و فلاسفه شرق و غرب و حکمای اسلامی قدیم و جدید و نیز به منابع دانشمندان علوم تجربی در باره اکتشافات خلقت جهان مراجعه کنید. برای نمونه ر.ك: زيستگاه انسان، سياره زمين، ص 73.
    (10) برای این منظور می توانید به منابع حدیثی و کلامی شیعه رجوع کنید بعنوان نمونه در جلد 14 بحارالانوار، روایات بسیاری در باب آسمان و جهان گردآوری شده است.
    (11) نهج البلاغه، ج یک، ص 15.
    (12) هود/ 7.
    (13) انبیاء/ 30.
    (14) ر.ک: تفسیر المیزان، ج 10، ص 151؛ رهنما، زین العابدین، تفسیر راهنما، ج 7، ص 27؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج 9؛ ص 26؛ خطیب، عبدالغنی، مترجم: مبشری، اسدالله، قرآن و علم امروز، ص 92؛ تفسیر نورالثقلین، ج چهار، ص 540.
    (15) فصلت/ 11.
    (16) ر.ک: تفسیر نمونه، ج 20، ص 228؛ یداله نیازمند، قرآن و علوم امروزی، ص 89؛ مکارم شیرازی، پیام امام، ج 4، ص 83.
    (17) نهج البلاغة، خطبه 202، تفسير الدر المنثور، ج 1، ص 44، بحار ج 58، ص 104؛ ر.ک: عقايد اسلام در قرآن كريم، علامه سید مرتضی عسگری، ترجمه کرمی، ج‏1، ص: 86.
    (18) انبیاء/ 30.
    (19) برای آگاهی بیشتر رجوع کنید به تفاسیر معتبر، ذیل آیات مربوطه.
    (20) فصلت/ 12.
    (21) تفسیر المیزان، ج 17، ص 367.
    (22) مجلسی، بحار، 15/31.
    (23) برگرفته از مجله پژوهش های فلسفی - کلامی -، حسین اترک، زمستان 1383 و بهار 1384 - شماره 22 و 23.
    ویرایش توسط عظيم : 1395/10/05 در ساعت 22:07 دلیل: همکار ویراستار تدوین

  11. تشكرها 2


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود