جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: راز جاودانگی قرآن

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    1,512
    مورد تشکر
    114 پست
    حضور
    111 روز 6 ساعت 15 دقیقه
    دریافت
    159
    آپلود
    0
    گالری
    1

    راز جاودانگی قرآن





    پرسش:
    عوامل بقای قرآن چيست؟ چه چیز قرآن را کتاب جاوید و ماندگار کرده است؟

    پاسخ:
    الفاظ و كلمات قرآن، و اجزاء جمله ‏هايش چنان نظم حيرت انگيزى دارد كه محال است بتوان تغييرى در آن ها داد كه هم چنان زيبائى لفظ و كمال معناى آن ها محفوظ مانَد. آقاى شهرستانى می گويد: استاد علم بلاغت در دانشگاه امريكائى بيروت «جبر ضومط» در كتابش «الخواطر الحسان» از آيات قرآن و بلاغت آن ها اظهار تعجب و شيفتگى می نمايد و به اين آيه مثال مي زند «وَ جاءَ رَجُلٌ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ يَسْعى»‏ و براى خواندن آن چهار صورت فرض نموده، آن گاه اظهار نظر می كند كه هيچ كدام از صورت ها در حسن سبک و بلاغت معنى به صورت موجود در قرآن نمی رسد.(1)
    صادق رافعى آيه «فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ وَ الْجَرادَ وَ الْقُمَّلَ وَ الضَّفادِعَ وَ الدَّمَ آياتٍ مُفَصَّلاتٍ» را آورده و پس از توضيحى كه درباره نظم اين اسماء می دهد، می گويد «تو هرچه اين الفاظ پنجگانه را زير و رو كنى خواهى ديد كه هر كدام جز در جائى كه قرار گرفته، مناسب و فصيح نيست و اندک پس و پيش كردن شان زيبائى و شيوائى آيه را از ميان خواهد برد.»
    ما در باب نظم كلمات به همين مقدار قناعت می كنيم و خلاصه مطلب اين است كه بقول رافعى «يک حرف از قرآن در جايگاهش معجزه است، زيرا آن حرف كلمه ‏اى را كه در آن واقع شده نگاه می دارد، و آن كلمه آيه را و آن آيه آيات بسيار را، و همين راز اعجاز جاودانى قرآن است؛ و آن امرى است برتر از طبيعت انسانى، و فوق آن چه آدمى‏ براى وصولش به تهيه اسباب می پردازد، زيرا قرآن مانند موجودى زنده است و جز كسی كه بر اسرار آسمان ها و زمين علم و اطلاع دارد، آن را نازل نفرموده است؛ پس سرّ اعجاز قرآن در سه نظم است: نظم در حروف، نظم در كلمات، و نظم در جمله‏ ها.

    ـ راز بقاء و ماندگاری قرآن
    در جست و جوی راز جاودانگی قرآن در مسیر تاریخ، سخن نهایی همه پویندگان عرصه وحی و مفسران حقیقی قرآن، آن است که خصوصیات خود این کتاب آسمانی به آن ضمانت بقاء بخشیده، و در فراز و فرودهای فرسایشی زمان، آن را از کهنگی نجات داده(3)؛ گرچه عوامل دیگری مانند اهتمام مسلمانان به حفظ قرآن نیز در این امر بی اثر نبوده است.
    نخستین و مهم ترین نکته در بیان راز جاودانگی قرآن، آن است که این متن از خدا است، نه ساخته و پرداخته عقل بشر. این کتاب از سوی کسی است که به تمام زمان ها، مکان ها، پرسش ها و نیازهای انسان و مخلوقات احاطه دارد و می تواند تا قیام قیامت پاسخگوی تمام احتیاجات و سؤالات بشر باشد. بهترین دلیل درستی این سخن، وجود آیات تحدی در قرآن و ناتوانی بشر در آوردن مثل آن است. در واقع این اعجاز، از سوی خدا بودن قرآن را اثبات می کند.
    در تبیین راز جاودانگی قرآن، خصوصیات و صفات این کتاب آسمانی از دو منظر درونی و بیرونی قابل بررسی می نماید.

    ـ صفات درونی قرآن
    از آن جا که استخراج و بررسی تمام صفات درونی قرآن، مقوله ای مفصّل است و تحقیقی ویژه می طلبد، به ذکر چند مورد بسنده می شود:
    1. اعجاز در بعد لفظ قرآن
    بخشی از جاودانگی قرآن مرهون زیبایی و رسایی وصف ناپذیر کلماتی است که ساختمان بدیع و بی سابقه این کتاب آسمانی را به وجود آورده و تمام ادیبان و سخن سرایان زبر دست تاریخ را به ستایش و شگفتی وا داشته است. در این گستره می توان به موارد زیر اشاره کرد:
    الف) ژرفایی و حکمت آموزی واژگان
    گزینش و چینش واژه ها در قرآن کریم در پرتو حکمت و دقت صورت پذیرفته است(4)؛ مانند کلمه های صراط و سُبُل. قرآن کریم وقتی در مقام بیان تنها راه مستقیم هدایت است، کلمه صراط را به کار می برد و هر جا سخن از راه های انحرافی است، از کلمه سبل استفاده می کند؛ چرا که راه هدایت یکی است و جمع بسته نمی شود؛ در حالی که راه های ضلالت و گمراهی متعدد است و به صورت جمع می آید.
    ب) نوگرایی سبک، خوش آوایی ترکیب
    سبک قرآن نثر متعارف و نیز نظم و شعر نیست؛ ولی ویژگی های مثبت هر دو را دارد و هر آیه ای از موضوعات مختلف سخن می گوید. این سبک تازگی و طراوتی ویژه و انحصاری پدید می آورد(5)، همانند «وَ الطُّورِ وَ كِتَابٍ مَّسْطُورٍ فىِ رَقٍ‏ّ مَّنشُورٍ وَ الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ وَ السَّقْفِ الْمَرْفُوعِ وَ الْبَحْرِ المَسْجُور»(6)
    ج) لطافت گرایی خردمندانه و اخلاقی در بیان واقعیت ها
    این نص گرانسنگ در شرح و تبیین حقیقت، از بالاترین قواعد زیبا سازی کلام و مفاهمه بهره می برد. قرآن کریم از زیباترین و گیراترین تشبیهات، کنایات، استعارات و تمثیل ها آکنده است؛ اما در عین حال همواره معیارهای اساسی حقیقت گویی، خرد محوری، ارزش های انسانی و اخلاقی را نیز رعایت می کند؛ مانند آیه «هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُن‏»(7) که در آن هر یک از زوجین به لباس تشبیه شده اند. لباس باعث زینب و زیبایی، حیا و عفت، صیانت از تعرض و دستبرد بیگانگان است.(8)
    د) بیان مطالب و مسائل مختلف در قالب الفاظ کوتاه و موجز
    نظیر بیان هدایت تکوینی به سوی خوبی ها و مساله حب و بغض در راه خدا که اساس ایمان است، در کوتاه ترین عبارت: «وَ لكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإيمانَ وَ زَيَّنَهُ في‏ قُلُوبِكُمْ وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيانَ‏»(9)

    2. اعجاز در بعد محتوایی قرآن
    بی شک آن چه در کنار اعجاز لفظی قرآن، در جاودانگی قرآن نقش مهم تر دارد، اعجاز در قلمرو محتوا است که شناخت آن به تفکر و تامل بیش تر نیازمند است. در این گستره، می توان به موارد مهم زیر اشاره کرد.
    الف) هماهنگی با فطرت و سرشت مشترک انسان ها
    برخورداری انسان ها از سرشت طبیعی غرایز همگون آن ها را در انگیزه حرکات و تحرکات و نیازمندی های مختلف روانی و جسمانی متحد ساخته است. قرآن کریم در این باره می فرماید: «فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتي‏ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها»؛ سرشت خداوندی که مردم را بر آن سرشت خلق کرد.
    (10)، و «خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ»؛ خداوند شما را از نفس واحد آفرید.(11)
    از ویژگی های اساسی قرآن که آن را از تمام نوشته های دیگر ممتاز ساخته، هماهنگی آن با سرشت الهی انسان و پاسخ گویی به احتیاجات و سؤالات او در تمام اعصار و مکان ها است.
    ب) واقع گرایی و اعتدال
    هنر قرآن در این است که با نگرش واقع بینانه به حقیقت وجود انسان و سرنوشت وی، اهداف زندگی او را در یک طبقه بندی منظم مقدماتی، متوسط، عالی و نهایی سامان و انتظام می بخشد تا تمام استعدادهای ذاتی اش پرورش یابد و خاستگاه وجودی اش به شیوه ای معتدل و هماهنگ ارضا گردد.(12)
    ج) پیراستگی از اختلاف و تناقض
    از ضرورت های عالم ماده و طبیعت، تحول و تکامل است. همه موجودات این عالم وجود تدریجی دارند و در ذات خویش همواره از ضعف به قوت و از نقص به کمال می گرایند. انسان نیز در افکار و آثار خویش پیوسته در حال تحول و تکامل است. کتاب آسمانی قرآن با آن که در طول 23 سال، در احوالات و شرایط مختلف (سفر و حضر، مکه و مدینه، جنگ و صلح و سختی و آسانی) برای بیان معارف الهی و تعلیم اخلاق پسندیده و بیان قوانین دینی نازل شده، در اجزا و آیات آن کم ترین اختلاف و تناقضی مشاهده نمی شود.(13) و این ویژگی منحصر به فرد، به قرآن جاودانگی بخشیده و در بقای ابدی آن نقشی مهم ایفا می کند.
    د) بیان مستحکم ترین راه هدایت
    «إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدي لِلَّتي‏ هِيَ أَقْوَمُ»؛ به درستی که این قرآن به محکم ترین و صحیح ترین راه هدایت می کند.(14)
    قرآن و دین اسلام انسان را به راه خیر و سعادت دنیا و آخرتش را تامین کند، فرا می خواند.(15) ارائه مستحکم ترین و صحیح ترین راه هدایت و سعادت موجب جاودانگی قرآن گشته است.
    ه) معیار تشخیص حق و باطل بودن
    «تَبارَكَ الَّذي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى‏ عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعالَمينَ نَذيرا»؛ پر برکت است خداوندیکه فرقان [جدا سازنده حق از باطل] را بر بنده خود نازل کرد تا بیم دهنده ای برای جهانیان باشد.(16)
    «مبین و فرقان» دو وصفی است که اوج عظمت قرآن را تا ابد برای عالمیان بیان می کند و به عنوان بارقه ای از رحمت و برکت الهی در قرآن عظیم تجلی کرده است. و از فیض وجود این کتاب حقیقت و واقعیت چهره دروغین و حق نمای باطل در هر زمانی، به ویژه دوران پیچیده معاصر، آشکار می گردد.(17)

    صفات بیرونی قرآن
    آن چه در کشف راز جاودانگی قرآن قابل تامل است وجود صفات و ویژگی هایی است که با مطالعه و نگاهی از بیرون به قرآن آشکار می گردد. در میان این صفات دو وصف، قابل عنایت است.
    1. معجزه فکری
    بر خلاف سایر معجزات انبیاء که از سنخ معجزات محسوس و ملموس بوده، در روزگار حضور خود آن پیامبران رخ داده و اینک اثری از آن ها باقی نمانده است، قرآن (معجزه اصلی پیامبر) معجزه ای عقلی ـ فرهنگی است که بر حضور پیامبر مشروط نیست و در همیشه تاریخ جاودان، و معرف خویش است.(18) چون قرآن معجزه ای اندیشه ایی و عقلانی است، برای ابد ـ تا زمانی که فکر باقی است ـ جاودانه می ماند.
    2. خاتمیت قرآن
    «ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّين‏»؛ حضرت محمد (صلی الله علیه و آله) پدر هیچ یک از شما نیست و لکن رسول خداوند و خاتم پیغمبران است.(19)
    پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) واپسین پیامبر و رسول الهی در زمین است، و شریعت وی کامل ترین دین آسمانی شمرده می شود. از این رو، باید معجزه ای ارائه دهد که تا ابد حقانیت رسالت و کمال دینش را اثبات کند و با بیان قوانین و احکام جاودانه، انسان ها را به سعادت فردی و اجتماعی رهنمون گردد.
    امام صادق (علیه السلام) در پاسخ کسی که از سبب تازگی قرآن در هر تلاوت پرسیده بود، فرمود: «لان الله تبارک و تعالی لم یجعله لزمان دون زمان و لا لناس دون ناس فهو فی کل زمان جدید و عند کل قوم غض الی یوم القیامة»؛ زیرا خداوند تبارک و تعالی قرآن را برای زمان خاص و مردم خاصی قرار نداده است. از این رو، در هر زمانی جدید و برای هر قومی تازه و دلپذیر است تا روز قیامت.(20)

    ________________
    (1) كتاب المعجزة الخالدة، ص 12.
    (2) تاريخ آداب اللغة، ص 241.
    (3) التفسیر والمفسرون فی ثوبه القشیب، محمد هادی معرفت، ج 2، ص 101.
    (4) علوم قرآن، محمد باقر سعیدی روشن، ص 105 و 106.
    (5) همان.
    (6) طور/ 106.
    (7) بقره/ 187.
    (8) علوم قرآن، سعیدی روشن، ص 107 و 109.
    (9) التفسیر و المفسرون....، محمد هادی معرفت.
    (10) روم/ 30.
    (11) نساء/ 1.
    (12) علوم قرآن، سعیدی روشن، ص 122.
    (13) المیزان، ج 1، ص 66.
    (14) اسراء/ 9.
    (15) المیزان، ج 13، ص 47 .
    (16) فرقان/ 1.
    (17) المیزان، ج 15، ص 174.
    (18) علوم قرآن، سعیدی روشن، ص 78 و 79.
    (19) احزاب/ 40.
    (20) میزان الحکمه، ری شهری، ج 8، ص 70.




    لینک اصلی



  2. تشکر


  3.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود