جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: تفسیر به رأی

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    1,512
    مورد تشکر
    114 پست
    حضور
    111 روز 4 ساعت 49 دقیقه
    دریافت
    159
    آپلود
    0
    گالری
    1

    تفسیر به رأی





    پرسش:
    تفسير به رأی چيست؟ و چه ويژگی هائی دارد؟

    پاسخ:
    علم تفسیر، همانند علوم دیگر، دارای مبادی و مسایل است‌، داراي پيش نيازها و علومی است كه مفسّر بايد به آن ها اشراف داشته باشد. در تفسیر قرآن‌، به آگاهی و به کار گیری قرار دادهای زبانی‌، آشنایی به زبان عربی طبق استعمال زمان نزولش‌، در نظر گرفتن قراین پیوسته و ناپیوسته (قراین لفظی‌، اصول بدیهی‌، فضای نزول‌، شأن نزول‌) مراجعه به روایات و ... لازم است‌. بنا بر این‌، تفسیر آیه اگر موافق با معیارهای مفاهمه عرب، و مطابق با اصول و علوم متعارف عقلی، و هم چنین مطابق با خطوط کلی قرآن نباشد، به آن تفسیر به رأی می‌ گویند.
    ـ ويژگی های تفسير به رأی را می توان به اين شرح شماره نمود:
    1. تفسیر جاهلانه نسبت به اصل محتوا؛ یعنی‌، مطلبی از آیه‌ای برداشت و بر آن تحمیل شود؛ در حالی که آن مطلب مطابق با برهان نیست، و در این جهت‌، فرقی بین این که برهان‌، مطلب فلسفی یا کلامی باشد یا تجربی و یا نقلی نیست‌؛ «وَ لاَ تَقْف‌ُ مَا لَیْس‌َ لَکَ بِه‌ِی عِلْم‌ٌ إِن‌َّ السَّمْع‌َ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤَادَ کُل‌ُّ أُوْلَئك‌ کَان‌َ عَنْه‌ُ مَسْولا»(1)
    2. تفسیر جاهلانه نسبت به اراده جدّی متکلم و اسناد محتوا به او؛ یعنی مطلبی از آیه برداشت شود که از جهت اسناد به برهان مناسب خود، اعم از عقلی‌، تجربی و نقلی‌، صحیح و تام است‌؛ لیکن از جهت اراده جدی متکلّم و این که وی همین محتوا را از آیه اراده کرده‌، نیاز به دلیل معتبر دارد.
    در این صورت‌، اگر دلیل نقلی معتبر یا عقلی تام بر اراده خصوص معنای مزبور ارائه نشد، اسناد اراده جدی و حتمی مطلب به متکلم از سنخ تفسیر به رأی است‌. «...أَلَم‌ْ یُؤْخَذْ عَلَیْهِم مِّیثَـَق‌ُ الْکِتَـَب‌ِ أَن لآ یَقُولُواْ عَلَی اللَّه‌ِ إِلآ الْحَق‌َّ وَ دَرَسُواْ مَا فِیه‌ِ وَ الدَّارُ الاْ خِرَة‌ُ خَیْرٌ لِّلَّذِین‌َ یَتَّقُون‌َ أَفَلاَ تَعْقِلُون‌»(2)
    براساس این آیه چیزی را که معلوم نیست خداوند گفته باشد، نمی‌توان به ذات اقدس وی اسناد داد.
    3. تفسیر غافلانه نسبت به اصل محتوا و اراده جدی متکلم‌، در صورتی که هم آن مطلب برداشت شده فی نفسه صحیح باشد و هم آن محتوای صحیح را متکلم اراده کرده باشد؛ لیکن مفسر مزبور، نه تنها درباره صحت صدور و استناد مطلب معین به متکلم‌، بلکه در صحت اصل مطلب نیز هیچ‌گونه تحقیقی نکرده است و صرفاً به تخمین خود، هم آیه را معنا کرده و هم معنای تخمینی خود را به متکلم اسناد داده است‌.(3)
    مفسری که برای خوشایند مخاطبان خود، بدون دقت در معانی به تفسیرهای مادّی دیالکتیکی و التقاطی، و یا در تفسیر گزارش‌های غیبی به پدیده‌های مادّی، یا تطبیق نظریه‌های علمی با آیات الهی روی می‌آورد، چنین تفسیری صحیح نیست‌.
    به عبارت دیگر؛ مفسران با پدید آمدن مکتب تازه‌ای (دین‌شناسی‌، انسان‌ شناسی‌، سیاست و...) مطلب مورد نیاز خویش را بر قرآن عرضه می‌کنند، چون متن مزبور به زبان روشن و با داشتن ضوابط فرهنگ محاوره مقصود خود را بازگو می‌کند؛ در این حال‌، وظیفه مفسر سکوت است نه نطق‌؛ چنان که رسالت متن مقدس در این مرحله نطق است‌؛ یعنی اگر مفسر با داشتن پیش فرض (مسائل جاری‌) به حضور متن مقدس برود و بعد از عرض سؤال ساکت نشود و بخواهد متن را بر سؤال خودش منطبق کند، در این صورت فقط صدای خود را از زبان خویش می‌شنود و چنین تفسیری مصداق بارز تفسیر به رأی است‌.
    هم چنین اگر اجازه نطق به متن مقدس بدهد، لیکن خودش نیز همراه با آن متن‌، مطالبی را ارائه کند، در این حال صدای خود را آمیخته با آهنگ متن مقدس استماع می‌کند؛ و چنین تفسیری‌ التقاط، اختلاط و تلفیق گفته‌های زمینی با فرهنگ فرهیخته آسمانی است، و این نیز تفسیر به رأی است‌.(2)

    ــــــــــــــــــــ
    (1) اسراء/ 36.
    (2) اعراف‌/ 169.
    (3) ر.ک‌: تفسیر تسنیم‌، آیة‌الله جوادی آملی‌، ج 1، ص 180، نشر اسراء.
    (4) ر.ک‌: تفسیر تسنیم‌، همان‌، ص 225.


    كليد واژه ها:
    تفسير به رای، تفسير جاهلانه، التقاط، اختلاط، تلفيق گفته های زمينی با فرهنگ آسمانی




    لینک اصلی


  2. تشکر


  3.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود