جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: فرزندان و گناه والدین

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    1,512
    مورد تشکر
    114 پست
    حضور
    111 روز 9 ساعت 22 دقیقه
    دریافت
    159
    آپلود
    0
    گالری
    1

    فرزندان و گناه والدین





    پرسش:
    آیا فرزندان بار گناه پدر و مادر را به دوش می کشند؟ و چرا باید لقمه حرام در روح کودک پاک اثر بگذارد؟

    پاسخ:
    آیات قرآن به طور صریح و واضح بیان می دارد که گناه هیچ کس را کس دیگری بر دوش نمی گیرد.
    این مطلب هم از نظر عقلی و هم در آیات قابل اثبات است.
    عقل انسان به صراحت می گوید ثواب و عقاب پیرو اعمال ارادی انسان است و هیچ عاقلی بر نمی تابد عملی که یا انسان هیچ نقشی در آن نداشته یا مجبور به آن است را تحسین یا تقبیح کند. و هیچ گاه به خاطر عمل دیگری فردی را سرزنش نمی کند و گناه هیچ کس را به پای دیگری نمی نویسد. حال چگونه انتظار داریم که خدا که خود جزء عقلا بلکه رئیس العقلا و بلکه بالاتر، خالق عقل است مخالف عقلاء برخورد کند! حاشا و کلا.
    «وَ لا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى»؛ هيچ كسى جز براى خود عملى انجام نمى ‏دهد و هيچ گنه كارى بار گناه ديگرى را به دوش نمى‏ كشد.(1)
    «وَ لا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْها»؛ مفادش اين است كه بطور كلى اشخاص هيچ عمل زشتى نمى‏ كنند مگر اين كه خود صاحبان عمل، وزر و وبال آن را به دوش خود خواهند كشيد، و هيچ كس وزر ديگرى را به دوش نمى‏ كشد، و اين آثار سوء هم چنان باقى است تا روزى كه خلايق به سوى پروردگار خود بازگشت كنند، و پروردگار با كشف حقايق اعمال بندگان جزاى آنان را بدهد.(2)
    حديثى از طرق عامه و خاصه(3)، هر دو روايت شده، و كتاب عزيز هم آن را تاييد مى‏ كند، مثلا مى ‏فرمايد: «وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْ‏ءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ»؛ و آنان كه به خدا ايمان آوردند و فرزندانشان هم در ايمان، پيروانشان شدند ما آن فرزندان را به آن ها برسانيم و از پاداش و عمل فرزندان هيچ نكاهيم كه هر شخصى در گرو عملى است كه اندوخته و كسب كرده است.(4)
    «مَنِ اهْتَدى‏ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى»(5)
    همه این آیات و روایات نشان می دهد که هر کس در گرو گناه خویش است و هیچ کس به گناه دیگری عذاب نمی شود هر چند که بین آن ها رابطه فرزندی باشد.
    هدايت هر كس به سود خود و ضلالتش عليه خود است «وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى‏»، معنايش اين است كه عمل چه نيك باشد و چه بد، ملازم و دنبال صاحبش بوده و عليه او بايگانى مى‏ شود و در هنگام حساب، خود را در برابر صاحبش آفتابى مى‏ كند. بنا بر اين هر كس در راه و به سوى راه قدم نهد براى خود و به نفع خود قدم نهاده و نفع هدايتش عايد خودش مى‏ شود نه غير خود، و كسى هم كه در بی راهه قدم نهد ضرر گمراهيش به خودش برمى ‏گردد و دودش به چشم خودش مى‏ رود، بدون اين كه به غير خود كمترين ضررى برساند، و هيچ نفسى بار گناه نفس ديگر را نمى ‏كشد، و آن طور كه بعضى از اهل ضلالت مى‏ پندارند كه اگر گمراهى كنند وزر گمراهيشان به گردن پيشوايانشان است، و يا مقلدين مى‏ پندارند كه مسئوليت گمراهيشان به گردن پدران و نياكان ايشان است، و خود مسئوليتى ندارند، سخت در اشتباهند.(6)
    گاهى ممكن است توهم شود كه آيه فوق كه دو اصل مسلم منطقى را كه در تمام اديان وجود داشته است بيان مى‏ كند (يعنى هيچ كس جز براى خود عملى انجام نمى ‏دهد و هيچ گنه كارى بار گناه ديگرى را به دوش نمى‏ كشد) با پاره‏ اى از آيات ديگر قرآن و بعضى از روايات تطبيق نمى‏ كند، زيرا قرآن می فرماید: «لِيَحْمِلُوا أَوْزارَهُمْ كامِلَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ مِنْ أَوْزارِ الَّذِينَ يُضِلُّونَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ»؛ آن ها در روز رستاخيز بار سنگين گناهان خويش را بايد بر دوش بكشند، و هم چنين بار گناهان كسانى را كه با بى‏ خبرى و جهل خود گمراه ساختند.(7)
    اگر هيچ كس بار گناه ديگرى را به دوش نمى ‏كشد، چگونه اين گمراه كنندگان بار گناهان گمراه‏ شدگان را نيز بر دوش مى‏ كشند؟
    احاديث مربوط به "سنت حسنه" و "سنت سيئه" كه از طرق شيعه و اهل تسنن وارد شده است، و مضمون آن ها اين است؛ به عنوان نمونه «قال رسول اللَّه (ص) من سن سنة حسنة كان له اجر من عمل بها من غير ان ينقص من اجورهم شى‏ء و من سن سنة سيئة كان عليه وزر من عمل بها من غير ان ينقص من اوزارهم شى‏ء»؛ اگر كسى سنت خوبى بر جاى نهد پاداش تمام كسانى را كه به آن عمل مى‏ كنند خواهد داشت (بدون آن كه از پاداش خود آن ها كاسته شود) و هم چنين كسى كه سنت بدى را بر جاى نهد گناه كسانى كه به آن عمل كنند، براى او نوشته مى‏ شود (بى آن كه از گناهان آن ها چيزى كاسته گردد) نيز با مفهوم آيه مورد بحث سازگار نيست.
    ولى پاسخ اين ايراد روشن است، زيرا آيه مورد بحث مى ‏گويد: بى ‏جهت و بدون ارتباط، گناه كسى را بر ديگرى نمى‏ نويسند، ولى آيات و رواياتى كه اشاره شد مى‏ گويد اگر انسان بنيان گذار عمل نيک و بد ديگرى باشد، و به اصطلاح از طريق "تسبيب" در انجام آن عمل دخالت داشته باشد، در نتائج آن شريک خواهد بود و در حقيقت عمل خود او محسوب مى‏ شود، زيرا پايه و اساس آن، به دست وى گذارده شده است.(8)
    اما در مورد سوال که تاثیر عمل پدر مادر و گناه آن بر فرزندان چگونه است قرآن به وضوح آن را بیان می دارد: «وَ إِنْ تَدْعُ مُثْقَلَةٌ إِلى‏ حِمْلِها لا يُحْمَلْ مِنْهُ شَيْ‏ءٌ وَ لَوْ كانَ ذا قُرْبى»؛ يعنى اگر شخص گرانبارى كه بار گناه به ستوهش آورده، به ديگرى التماس كند، كه: مقدارى از بار او را بردارد و به دوش بكشد، احدى نيست كه خواهش وى را بپذيرد، و چيزى از بار گناه او را برداشته، حمل كند، هر چند درخواست شده خويشاوند درخواست كننده باشد مثل پدر يا مادر يا برادر يا خواهر.(9)
    بنا بر این آیه و آیات دیگر که ذکر آن گذشت بار گناه هیچ کس را دیگری به دوش نمی گیرد.

    اما نکته ای که ذکر آن مفید به نظر می رسد این که: دنیا دار اسباب و مسببات است هر معلولی علتی دارد و هر علتی معلول خاص خود را. در روابط خانوادگی برخی از رفتار های پدر و مادر در آینده فرزندانشان تاثیر بسزایی داشته و گاهی مسیر را برای سعادت او هموار ساخته و یا موانعی را پدید می آورد، ولی این بدان معنا نیست که اختیار از فرد سلب شود و مجبور به راهی شود، بلکه این رفتارهای والدین شرایط را سخت یا آسان می کند و خدا بنا بر همین شرایط پیش آمده از او عمل می خواهد و به اندازه سختی و آسانی این شرایط و میزان عمل وی به او پاداش و جزا خواهد داد.
    ـ تاثیر لقمه حرام
    نظام علّی و معلولی حاکم بر جهان اقتضا می کند که هر عملی که ما انجام می دهیم اثری در خارج داشته باشد و اگر این را از دنیا بگیریم دنیا را از دنیا بودن انداخته ایم ( نظام آفرینش بر علت و معلول استوار است) پس ناگزیر باید اثرات وارده بر معلول را از طرف علت پذیرا باشیم.
    از طرفی فردی که به دنیا می آید محیط خانوادگی (نطفه و لقمه و ...) بر آن از همان باب علت و معلول بر او اثر گذاشته و از نظر تکوینی، یک سری آثاری بر او وضع می شود، اما از نظر تشریعی، نه برای او ثواب و نه عقاب دارد؛ بدین معنی که نه برای این حالت که از خانواده اخذ کرده ثوابی به او داده می شود، نه عذاب می شود چرا که در اختیار او نبوده است.
    حال این فرد که بر اثر وراثت یک سری امتیازات یا نواقص تکوینی کسب کرده است با همین پیش زمینه وارد میدان امتحان می شود و بر اساس همین پیش زمینه به او امتیاز داده می شود اصلا با همین اختلافی که هست زمینه امتحان فراهم می شود.
    بر فرض این فرد 10 امتیاز از وراثت دارا است با تکالیفی که به او می شود جهت گیری او محاسبه می شود، اگر جهت او مثبت بود به همان اندازه که تلاش کرده امتیاز (ثواب) می گیرد، اما اگر جهت گیری اش منفی بود نمره منفی (عقاب) می گیرد.
    و این گونه نیست که کسی که از وراثت نمره 10 دارد با کسی که نمره 20 دارد، هر دو به یک گونه لحاظ شوند، مثلا اگر نفر اول یک پله سقوط کرد بگویند تو 19 هستی پس از فلان که 11 است جلو تر هستی نه مهم جهت گیری است نه داشته ها.
    همین را قرآن می فرماید: «لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعى».
    از طرفی خدا انسان را به گونه آفریده که عوامل محیطی و وراثتی نتواند تاثیر صد در صد بر او داشته باشد بلکه زمینه ساز برای اوست، اما حرف آخر را اراده و اختیار انسان می زند.
    به عبارت دیگر؛ نه این که لقمه حرام بر فرد تاثیر نگذارد، بلکه تام در ایجاد افعال از انسان نیست. همه این ها مُعِد هستند اما آن چه که کار را تمام می کند اختیار انسان است.
    ما نمونه های بسیار داریم که نطفه و لقمه و محیط در نهایت خرابی ولی فرزند راه سعادت در پیش گرفته است، مانند فرزند عبد الله ابن ابی (عبدالله ابن ابی از بزرگترین منافقان زمان پیامبر بود ولی پسری داشت که از صحابی مخصوص پیامبر شد).

    __________
    (1) انعام/ 164.
    (2) ترجمه الميزان، ج‏ 7، ص 546.
    (3) الدر المنثور، ج 5، ص 260.
    (4) طور/ 21.
    (5) اسراء/15.
    (6) ترجمه الميزان، ج ‏13، ص 78.
    (7) نحل/ 25.
    (8) تفسير نمونه، ج ‏6، ص 65.
    (9) فاطر/ 18.




    لینک اصلی

    ویرایش توسط مدیر تدوین : ۱۳۹۵/۰۲/۱۹ در ساعت ۱۱:۳۵

  2. تشکرها 2


  3.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود