جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: ماجرای یوم الخمیس

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    1,512
    مورد تشکر
    114 پست
    حضور
    111 روز 4 ساعت 49 دقیقه
    دریافت
    159
    آپلود
    0
    گالری
    1

    ماجرای یوم الخمیس





    پرسش:
    ماجرای یوم الخمیس چیست؟ جزئیاتی از آن را بیان فرمایید.

    پاسخ:
    ماجرای يوم الخميس كه همان ماجرای معروف دوات و قلم خواستن حضرت محمد (صلي الله عليه و آله) در لحظات پايانی عمر شريفشان بوده است، از جمله اين موضوعات است. اين ماجرا در منابع متعدد اهل سنت آمده است:
    محدث بزرگ اهل سنت، امام بخارى اين قضيه را در چندين موضع از كتاب معروف خود (صحيح بخارى) آورده است. در يكى از اين نقل ها از قول ابن عباس مى گويد: هنگامى كه پيامبر (صلی الله علیه و آله) در حال احتضار بود و مردانى در خانه او جمع آمده بودند، پيامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: قلم و كاغذ برايم بياوريد تا نوشته اى برايتان بنويسم (كه با وجود آن) هرگز گمراه نشويد. در اين حال خليفه دوم گفت: پيامبر را درد و مرض فرا گرفته است و نزد ما كتاب خدا هست كه ما را كافى است. در اين حال افراد حاضر دچار اختلاف شدند و همهمه آن جا را فرا گرفت، كه در اين هنگام پيامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: برخيزيد و برويد، شايسته نيست در محضر من (كه فرستاده خدايم) اختلاف و تنازع را پيشه كنيد. پس ابن عباس در حال خروج مى گفت: مـصيبت (براى اسلام و مسلمين) همان چيزى بود كه بين پيامبر (صلی الله علیه و آله) و آن چه اراده نوشتنش را داشت، مانع ايجاد كرد.(1)
    در نقل ديگرى، ابن سعد در طبقات الكبرى از قول خليفه دوم آورده است كه: ما درنزد پيامبر (صلی الله علیه و آله) حضور داشتيم و بين ما و زنان پرده اى آويخته شده بود، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به سخن آمد و فرمود: مرا با هفت مشک آب بشوييد (ظاهرا منظور از آن تخفيف تب آن حضرت بوده است) و پس از اين كه اين فرمان را اجرا كرديد، كاغذ و دواتى براى من بياوريد، تا براى شما نامه اى بنويسم كه با وجود آن نامه هرگز گمراه نشويد. زنان پيامبر (صلی الله علیه و آله) از پس پرده گفتند: خواسته پيامبر (صلی الله علیه و آله) را برآوريد. من (خليفه دوم) گفتم: ساكت باشيد، شما همانند زنانى هستيد كه اطراف يوسف را گرفته بودند و به او چشم طمع داشتند.
    شما اگر پيامبر (صلی الله علیه و آله) مريض شـود، چشمان خود را مى فشاريد و اشک مى ريزيد و اگر تندرستى يابد، گريبانش را گرفته و خرجى از او طلب مى كنيد. در اين هنگام پيامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: همانا ايشان (يعنى زنان پس پرده) از شما بهترند.(2)
    جابر نيز نقل كرده كه پيامبر (صلی الله علیه و آله) هنگام وفات و در آخرين لحظات عمرش، صحيفه اى را طلب كرده تا براى امت خود نامه اى بنويسد كه نه گمراه شوند و نه ديگران را گمراه كنند. كسانى كه اطراف بسترش بودند، آنقدر سر و صدا به راه انداختند و حرف هاى ياوه گفتند كه پيامبر (صلی الله علیه و آله) از اين كار دست كشيد.
    ابن عباس مى گويد: پيامبر (صلی الله علیه و آله) در بيمارى مرگ خود فرمود: كاغذ و دواتى بياوريد تا براى شما نوشته اى بنويسم كه پس از آن هرگز گمراه نشويد. عمر بن خطاب سر و صدا راه انداخت و گفت: نخير، اين همه شهرها باقى مانده و فتح نشده است، اين ها بايد گشوده شود، پس چه كسى اين ها را فتح كند؟ زينب دختر جحش ـ همسر پـيـامـبر (صلی الله علیه و آله) ـ گفت: فرمان پيامبر (صلی الله علیه و آله) را اجرا كنيد، مگر نمى بينيد كه مى خواهد وصيت كند؟ بار ديگر سر و صدا برخاست. در اين هنگام پيامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: از جاى برخيزيد و بيرون رويد. همين كه اتاق را ترک كردند، پيامبر اكرم (صلی الله علیه و آله) دار دنيا را وداع گفت.
    اين ماجراى تأسف بار به صورت هاى مختلف در كتاب هاى ديگر نيز نقل شده است(3)، از جمله ابن ابى الحديد روايت مى كند كه عمر گفت آن حضرت مى خواست تصريح به نام على بكند و من مانع شدم.(4)
    شيعه با توجه به قراين متعدد حاليه و مقاليه معتقد است، پيامبر (صلی الله علیه و آله) از خواستن قلم و دوات منظورى جز تعيين جانشين خود و تعيين تكليف امت براى رهبرى پس از خود نداشته است، زيرا زمان اين واقعه كه در آخرين لحظات عمر پيامبر (صلی الله علیه و آله) بوده است، طبيعتا تعيين سرنوشت امت را مى طلبد؛ و از سوى ديگر اين مطلب مسلم و قطعى كه هيچ حكم ناگفته سرنوشت سازى از تعاليم اسلام باقى نمانده بود و از همه مهمتر تعبيرى كه خود پيامبر (صلی الله علیه و آله) نمودند كه چيزى برايتان بنويسم كه هرگز ـ مستفاد از لن كه به قول اديبان عرب نـفى ابدى را مى رساند ـ گمراه نشويد و ...؛ همگى نشان مى دهد كه آن وجود مقدس در اين قضيه هدفى جز راهنمايى امت، جهت تعيين رهبرى و جانشينى پس از خود نداشته است.

    در ادامه مناسب است به کلماتى که در مخالفت با فرمان حضرت بیان شده است، اشاره کنیم. همه این ها در صحیح بخارى و مسلم است.
    در یک مورد آمده است: «فقال بعضهم: إنّ رسول الله قد غلبه الوجع، وعندکم القرآن، حسبنا کتاب الله».(5)
    در تعبیر دیگر آمده است: «فقال عمر: انّ رسول الله قد غلب علیه الوجع، وعندکم القرآن، حسبنا کتاب الله».(6)
    در تعبیرى شبیه به همان آمده است: «فقال عمر: إنّ النّبى قد غلب علیه الوجع، وعندکم القرآن، حسبنا کتاب الله».(7)
    و در جاى دیگر نیز به این صورت نقل شده است: «قال عمر: إنّ النّبى غلبه الوجع، وعندنا کتاب الله، حسبنا».(8)
    مطابق این تعبیرات، عمر براى جلوگیرى از نوشتن نامه رسول خدا (صلى الله علیه وآله) گفته است: «بیمارى بر رسول خدا چیره شده (و نعوذ بالله نمى داند چه مى گوید!) و قرآن که نزد شما هست، براى هدایت ما و شما کافى است».
    در پنج مورد واژه «هجر» (نعوذ بالله هذیان گفتن) به کار رفته است، البته در پاره اى موارد به صورت استفهامى و یک مورد به صورت اخبارى.
    در یک جا آمده است: «فقالوا: أهجر رسول الله»(9)، در دو مورد آمده است: «فقالوا: ما شأنه؟ أهجر؟ استفهموه».(10)
    اهل لغت نیز «هجر» را وقتى که به بیمار نسبت داده شود، به معناى هذیان گویى دانسته اند.
    «فیومى» در «مصباح المنیر» مى نویسد: «هجر المریض فى کلامه هجراً ایضاً خلط وهذى؛ مریض در کلامش هجر گفت یعنى نامیزان حرف زد و هذیان گفت و به پرت و پلاگویى افتاد».(11)
    در لسان العرب نیز آمده است: «الهَجْر: الهذیان والهُجْر بالضم: الاسم من الاهجار وهو الافحاش وهَجَر فى نومه ومرضه یهجُر هجراً: هذى؛ «هَجر» به معناى هذیان گویى است و «هُجر» که اسم مصدر است به معناى سخن زشت است و هنگامى که این واژه به آدم خوابیده و یا بیمار نسبت داده شود، مفهومش این است که او در خواب و یا حالت بیمارى هذیان گفت و حرف هاى نامربوط زد».(12)

    به راستى چگونه مى توان درباره حضرت محمد (صلى الله علیه وآله) که فرستاده خدا و رابط میان خدا و خلق شمرده مى شود، این کلمات و سخنان را بر زبان جارى کرد؟!! در حالى که قرآن در شأن او مى فرماید: «وَمَا یَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى»؛ او هرگز از روى هواى نفس سخن نمى گوید.(13)
    و نیز قرآن مى فرماید: «وَمَا آتَاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا»؛ آن چه را رسول خدا براى شما آورده بگیرید (و اجرا کنید)، و از آن چه نهى کرده خوددارى نمایید.(14)
    و نیز مى فرماید: «فَلْیَحْذَرْ الَّذِینَ یُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِیبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ یُصِیبَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ»؛ آنان که فرمان او را مخالفت مى کنند، باید بترسند از این که فتنه اى دامنشان را بگیرد، یا عذابى دردناک به آن ها برسد.(15)

    ___________
    (1) صحیح بخاری باب کتابه العلم من کتاب العلم، ج 1، ص 22؛ صحیح بخاری، باب جوائز الوفد من کتاب الجهاد، ج 2، ص 120؛ و باب اخراج الیهود من جزیره العرب، ج 2، ص 136 بدین لفظ آمده است: "فقالوا: هجر رسول الله صلی الله علیه و سلم".
    (2) طبقات ابن سعد، ج 2، ص 244، چاپ بیروت.
    (3) صحیح مسلم، باب من ترک الوصیه، ج 5، ص 76؛ تاریخ طبری، 3/193 بدین عبارت آمده است: "ان رسول الله صلی الله علیه و سلم یهجر"؛ مسند احمد حنبل، تحقیق احمد محمد شاکر، حدیث 2992؛ تاریخ ابی الفداء، ج 1، ص 15.
    (4) ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج 3، ص 97.
    (5) صحیح بخارى، کتاب المغازى، باب 84، ح 5.
    (6) صحیح مسلم، کتاب الوصیة، باب 6، ح 8.
    (7) صحیح بخارى، کتاب المرضى، باب 17، ح 1.
    (8) همان مدرک، کتاب العلم، باب 39 (باب کتابة العلم)، ح 4.
    (9) صحیح بخارى، کتاب الجهاد و السیر، باب 175، ح 1.
    (10) همان مدرک، کتاب المغازى، باب 84، ح 4؛ صحیح مسلم، کتاب الوصیة، باب 6، ح 6.
    (11) مصباح المنیر، واژه هجر.
    (12) لسان العرب، واژه هجر.
    (13) نجم/ 3.
    (14) حشر/ 7.
    (15) نور/ 63. ابن کثیر مى نویسد: «ضمیر «امره» به رسول خدا (صلى الله علیه وآله) بر مى گردد» و در ادامه که قرآن فرمود: (أَنْ تُصِیبَهُمْ فِتْنَةٌ) نیز مى نویسد: «اى فى قلوبهم من کفر او نفاق او بدعة؛ (مخالفت با رسول خدا (صلى الله علیه وآله) سبب فتنه مى شود) یعنى چنین افرادى در قلبشان به کفر، یا نفاق، و یا به بدعت دچار مى شوند». (تفسیر ابن کثیر، ج 5، ص 131).




    لینک اصلی



  2. تشکر


  3.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود