جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: کتب اسباب نزول

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    1,512
    مورد تشکر
    114 پست
    حضور
    111 روز 11 ساعت 58 دقیقه
    دریافت
    159
    آپلود
    0
    گالری
    1

    کتب اسباب نزول





    پرسش:
    سیر تالیف کتب «اسباب النزول» توسط دانشمندان چگونه بوده است؟

    پاسخ:
    ابن ندیم (صاحب الفهرست) نخستین مجموعه های تدوین یافته درباره اسباب النزول را از ابن عباس به روایت عکرمه (104ق) و ضحاک (105ق) دانسته است.
    ابن مدینی (234ق) به عنوان نخستین دانشمندی که به تالیف در اسباب النزول دست زده مشهور شده است، اما با توجه به این که واحدی از کتاب ابن مدینی نامی نبرده و سیوطی نیز چنین کتابی ندیده، برخی در اصل وجود آن تردید کرده اند.
    ـ نام برخی از کتاب های تألیف شده در زمینه اسباب النزول:
    1. اسباب النزول، ابوالحسن علی بن عبدالله بن جعفر سعدی مدینی بصری (161-234 ق).
    2. القصص و الاسباب التی نزل من اجلها القرآن، اثر عبد الرحمن بن محمد (عیسی ) معروف به ابومطرف اندلسی (402 ق).
    3. اسباب النزول، اثر محمد بن اسعد قرافی.
    4. اسباب نزول القرآن یا اسباب النزول، مشهورترین کتاب در علم اسباب نزول، تالیف ابوالحسن علی بن احمد واحدی (462 ق).
    5. اسباب النزول، قطب الدین سعید بن هبة الله بن الحسن راوندی (573 ق).
    6. بیان التنزیل، اثر رشیدالدین محمد بن علی بن شهر آشوب السروی المازندرانی (588 ق).
    7. اسباب النزول، اثر ابن جوزی (597 ق).
    8. الاعجاب ببیان الاسباب یا العجاب فی الاسباب، از ابن حجر عسقلانی (852 ق).
    9. مدد الرحمن فی اسباب نزول القرآن، اثر قاضی زین الدین عبدالرحمن تمیمی داری (876 ق).
    10. لباب النقول فی اسباب النزول، اثر جامع و کم حجم سیوطی (911 ق).
    11. اسباب النزول، اثر سید محمد باقر حجتی (معاصر).

    ـ آشنایی با کتاب اسباب النزول واحدی:

    علی بن احمد واحدی نیشابوری، عالم بزرگی است که در فنون مختلف سرآمد زمان خود بود؛ وی محدث، متکلم، مفسر، فقیه، ادیب و شاعر است. او دوران طلایی علمی اش را در نیشابور گذراند، شافعی مذهب است و متوفای 468 هجری (قرن 5). از میان تألیفات قرآنی ایشان فقط اسباب النزول چاپ شده و بقیه یا خطی است یا از بین رفته است.
    ـ معرفی کتاب اسباب النزول واحدی:

    واحدی در این کتاب درباره تمام آیات قرآن شأن نزول نیاورده اما شأن نزول آیاتی که برای آن روایتی نقل شده را آورده است و در مجموع در باره 82 سوره و 883 مورد سبب نزول را ذکر کرده است. وی اکثر روایات پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و صحابه و تابعین را در این باره نقل نموده است. واحدی این کتاب را در قرن پنجم که معرکه آرا و مباحث مذهبی و کلامی بود، نگاشته است.
    ـ انگیزه مؤلف از تالیف این کتاب:
    واحدی از ابن سیرین نقل می کند که: درباره آیه ای از قرآن از عبید سوال کردم. او گفت: از خدا بترس و گفتار محکم و صحیح بگو. آنان که عالم به شأن نزول قرآن بودند از دنیا رفته اند و امروز هر کسی به دروغ و افترا و از روی نادانی برای هر آیه شان نزولی اختراع می کند، بدون این که بداند لغزش در نقل روایت سرانجامش دوزخ است.
    واحدی می افزاید: امروزه کسی که مایل به علوم قرآنی باشد بر سر راه خود تفسیرهای دروغینی می یابد که با نیروی سرزنش قابل جبران نیست؛ پس بر ماست که شأن نزول آیات را برای مبتدیان علوم قرآنی توضیح دهیم زیرا بایسته ترین چیزی که باید دانست این است که بدون فهمیدن سبب نزول آیات نمی توان در راه تفسیر آن ها گام برداشت.
    ـ روش واحدی در اسباب النزول :

    او در ذیل آیات مورد نظر ابتدا روایت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و بعد روایات صحابه و بعد روایات تابعین را می آورد. در بخش قابل توجهی از روایات هم سند را کامل نقل نکرده و فقط به ذکر نام فرد انتهای سند اکتفا نموده است؛ به عنوان مثال می گوید: روی مجاهد عن ابن عباس یا می گوید: قال ابن عباس و حتی گاهی بدون ذکر نام راوی، روایت را نقل می کند و می گوید: و نزلت فی کذا ...
    گاهی نیز می گوید: راوی برای من روایت کرد و شفاهاً اجازه روایت داد و گاهی می گوید: اجازه کتبی داد و گاهی هم از کتابی نقل می کند و در موارد زیادی روایات را با صحیحین و مستدرک حاکم و سیره محمد بن اسحاق تطبیق می دهد.
    دراین کتاب روایات ضعیف السند و با مضامین موهن هم نقل شده است مانند قصه غرانیق، قطع وحی به سبب وجود میته سگ در خانه پیامبر اکرم، قصه سحر شدن پیامبر.
    به طور کلی واحدی هیچ گونه اظهار نظری درباره مضمون یا اسناد روایاتی که نقل می کند نمی نماید.
    واحدی سعی نموده که داستان های تاریخی گذشتگان را به عنوان شان نزول نقل نکند مانند داستان اصحاب کهف، داستان ذوالقرنین، داستان های انبیا، ولی در یک مورد خلاف این رویه اش عمل نموده و آن سوره فیل است که داستان اصحاب فیل را به عنوان شان نزول این سوره ذکر نموده است.
    واحدی با اینکه سنی و شافعی مذهب است اما شأن نزول برخی آیات را همانند شیعه نقل می کند، مانند: آیه 274 بقره؛ آیه 61 آل عمران ( آیه مباهله)؛ آیه 55 مائده (آیه ولایت)؛ آیه 67 مائده (آیه تبلیغ)؛ و... .
    کتاب اسباب النزول واحدی توسط آقای کمال بسیونی السید زعلول درسال 1411 ق تحقیق شده و دار الکتب العلمیه بیروت هم آن را چاپ نموده است. نیز جناب محمد جعفر اسلامی و آقای علیرضا ذکاوتی قراگزلو این کتاب را به فارسی ترجمه نموده اند.

    ـ آشنایی با کتاب اسباب النزول سید محمد باقر حجتی (معاصر):
    این کتاب در یک جلد و به زبان فارسی است. مؤلف مطالب آن را چندین نوبت در دانشگاه تدریس نموده و بعداً به صورت کتاب چاپ کرده است. انگیزه ایشان از تالیف این کتاب آن چنان که خود می گوید، پاسخ گویی به مشکلات و مسائلی است که درباره اسباب النزول مطرح است و افرادی هم چون سیوطی نتوانسته اند به آن مشکلات و مسائل پاسخ دهند.
    این کتاب اسباب نزول آیات قرآن و روایات این باب را به گونه ای که واحدی در اسباب النزولش آورده است، ذکر نمی کند بلکه همان گونه که استاد حجتی در مقدمه کتابشان یاد آور شده اند، موضوعات و بحث هایی که مرتبط با اسباب النزول است را مطرح نموده اند فلذا این کتاب مرجعی برای رجوع به روایات اسباب النزول نمی باشد. این کتاب یک مقدمه و 6 فصل دارد.





    لینک اصلی


  2.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود