جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: انواع نسخ ,

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۹۰
    نوشته
    3,951
    صلوات
    12700
    تعداد دلنوشته
    19
    مورد تشکر
    289 پست
    حضور
    77 روز 5 ساعت 49 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0

    انواع نسخ ,




    در مورد نسخ در قرآن، چه انواعی قابل تصور است؟
    نسخ در قرآن ، انواع گوناگونى تصوّر شده كه عمده آنها عبارت است از :
    يك . نسخ حكم و تلاوت
    در اين فرض ، آيه اى كه مشتمل بر حكمى است ، به طور كامل از قرآن حذف شده است . نمونه اى كه براى اين نوع نسخ گفته شده ، بنا بر روايتى ضعيف از عايشه است كه مى گويد : بر پيامبر آيه اى نازل شد با اين متن :
    عَشْرُ رَضَعاتٍ مَعلُوماتٍ يُحرِمْنَ .
    ده بار شير دادنِ معلوم ، باعث حرمت مى شود .
    سپس با آيه اى ديگر نسخ شد كه پنج بار را كافى مى دانست . هر دو آيه منسوخ و ناسخ ، در قرآن بودند و مردم آن را تلاوت مى كردند ولى حيوانى اين دو آيه را از مصحفى كه در آن ثبت بود خورد و از ميان برد .
    چگونه ممكن است آياتى از قرآن كه همواره مورد تلاوت و قرائت همگان بوده و حتى پس از پيامبر هم تلاوت مى شده ، پس از وفات پيامبر صلى اللَّه عليه و آله به وسيله يك بز خورده شود و هر دو آيه، از بين بروند؟!
    دو . نسخ تلاوت و بقاى حكم
    تصور وجودِ اين گونه نسخ در قرآن - افزون بر اين كه با همان مشكل قول به تحريف روبروست ، خلاف حكمت نيز هست ؛ زيرا در اين حالت، حكم هست، ولى مستند آن نيست .
    گفتنى است كه خليفه دوم، مدّعى بود كه آيه رجم در قرآن وجود داشته و بى جهت افتاده است؛ ولى كسى اين ادعا را از او نپذيرفت .
    سه . نسخ حكم و بقاى تلاوت
    در اين فرض ، آيه منسوخ ، در قرآن موجود است ؛ ليكن حكم آن، نسخ گرديده است .
    چهار . نسخ مشروط
    نسخ مشروط ، عبارت است از مقيّد كردن احكام به شروط خاصّ خود كه با تغيير آن شروط - كه در واقع، موضوع حكم اند - حكم، تغيير پيدا مى كند .
    همان گونه كه اشاره شد ، نوع اوّل و دوم نسخ ، در قرآن، امكان وقوعى ندارند ، همچنين نسخ به معناى چهارم، بى ترديد در قرآن واقع شده است . بنا بر اين، آنچه وقوع آن مورد بحث است ، نسخ به معناى سوم است، بدين معنا كه: آيا در قرآن، آيه اى هست كه متن آن ، موجود و حكم آن منسوخ باشد؟ پاسخ اين سؤال، ضمن بررسى «شمار آيات منسوخ» خواهد آمد .





  2. کانون گفتگوی قرآنی

    کانون گفتگوی قرآنی

    لیست موضوعات جهت اطلاع رسانی

  3. لیست موضوعات تصادفی این انجمن :
  4.  

  5. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۲
    نوشته
    22,908
    صلوات
    8500
    تعداد دلنوشته
    52
    مورد تشکر
    834 پست
    حضور
    98 روز 1 ساعت 31 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    1



    نـسـخ در لغت به معناى ابطال و ازاله است و در اصطلاح علوم قرآنى عبارت است از رفع تشریع سـابـق - کـه ظـاهرا مقتضى دوام بوده - به تشریع لاحق , به نحوى که جمع آنها یا ذاتا یا به دلیل تنافى آشکار یا به دلیل خاصى از اجماع یا نص صریح ممکن نباشد. ( التمهید , 2/720 ) یا ساده تر : رفع حکم شرعى , به دلیل شرعى ( مناهل العرفان , 2/72 ) یا پایان یافتن تعبد مؤمنان به قرائت یک آیه یا حکم مستفاد از آن یا به هر دو. ( تفسیر بیضاوى ).
    خود قرآن مجید به وقوع نسخ در قرآن تصریح دارد. چـنانکه مى فرماید : هر آیه اى را که نسخ کنیم یا فروگذاریم , بهتر از آن یا همانندش را در میان آوریم . ( بقره , 106 ). همچنین : و چون آیه اى را جانشین آیه دیگر سازیم - و خدا داناتر است که چه فرو فرستاده است - گویند تو دروغزنى , چنین نیست بلکه اکثرشان نمى دانند. ( نحل , 101 ).
    همچنین : خداوند هرچه را بخواهد مى زداید یا مى نگارد , و ام الکتاب نزد اوست . ( رعد , 39 ). از نظر قرآن پژوهان مسلمان اعم از اهل سنت و شیعه , نسخ هم در قرآن و هم در سنت رواست , و نسخ قرآن به قرآن , و قرآن به سنت و سنت به سنت و سنت به قرآن جایز است و سابقه دارد ( براى تفصیل ـ تفسیر ابوالفتوح رازى , ذیل آیه 106 بقره ). بـعـضى نیز مانند یهودیان , منکر نسخ هستند و ایراد آنان به نسخ این است که مى گویند خداوند عـالـم مطلق و علام الغیوب است و همه کلیات و جزئیات گذشته و حال و آینده را مى داند , چرا حـکـمى مى فرستد که بعد آن را تغییر دهد ؟
    در پاسخ گفته اند خداوند عالما و عامدا حکم اول را مـى فـرسـتد و خود مى داند که آن موقت و زماندار است , اگرچه این زماندارى آن بر بندگان یا حتى بر پیامبر (ص ) پوشیده باشد. سـپس چون زمان آن سررسید , حکم دوم را که متضمن تبدیل اعم از تشدید یا تضعیف حکم اول است , فرومى فرستد. مـوارد نـسخ در قرآن بسیار است از جمله تبدیل عده زن شوهر مرده از یک سال ( بقره , 240 ) به چـهـار مـاه و ده روز ( بقره , 234 ) ; یا مساله تغییر و تحویل قبله از بیت المقدس به سوى کعبه ( بقره , 144 ) ; یا پرداخت صدقه اى پیش از نجوا با پیامبر (ص ) که حکم آن در آیه 12 سوره مجادله , و نسخ آن بلافاصله در آیه بعدى همان سوره آمده است . یـا تبدیل وجوب نماز شب به استحباب که حکم آن در اوایل سوره مزمل , و نسخ آن در آخرین آیه همان سوره آمده است .
    سیوطى بر آن است که 19 مورد نسخ صریح در قرآن مجید وارد شده است . ( تـرجـمـه اتـقـان , نـوع چـهل و هفتم , 2/69 به بعد ) زرقانى 22 آیه مشهور به منسوخه بودن را مشروحا یاد کرده و توضیح داده است . ( مناهل العرفان , 2/151 ـ 165 ).
    نـسخ فقط در احکام که معروض امر و نهى است و همه از آیات محکمات است رخ مى دهد , نه در قصص و اخبار یا متشابهات . مگر آنکه یک نهى , در لباس نفى و بصورت خبرى وارد شده باشد. قرآن پژوهان براى نسخ , انواعى شمرده اند. 1 ) نسخ حکم و تلاوت با هم ( مانند آیات مجعولى که اهل سنت قائلند که ابتدا وحى شده و سپس حکم و تلاوت آنها باهم نسخ شده است . این مورد را شیعه نمى پذیرد ).
    2) نـسـخ حـکم و ابقاى تلاوت , مانند آیاتى که پیشتر یاد شد , و نسخ اصطلاحى و مشهور همین است .

    3 ) نسخ تلاوت و ابقاى حکم ( مانند آیه مجعول به آیه رجم , این مورد را هم شیعه نمى پذیرد ).
    بـعضى از مهمترین آثار ( چاپ شده ) درباره نسخ عبارتند از : کتاب الناسخ و المنسوخ اثر ابوعبید قاسم بن سلام ( م 224 ق ) از اهل سنت که به کوشش جان برتون انتشار یافته است .
    2 ) کتاب الناسخ و المنسوخ , اثر ابن متوج بحرانى , از علماى امامیه در قرن نهم هجرى . شرح سید عبدالجلیل حسینى قارى , که با ترجمه و تعلیق محمد جعفر اسلامى انتشار یافته است .
    3 ) الناسخ و المنسوخ تالیف ابن العتائقى ( م . 790 ق ) , تحقیق عبدالهادى الفضلى که در مقدمه آن 73 کتاب در زمینه ناسخ و منسوخ معرفى شده است .


  6. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۲
    نوشته
    22,908
    صلوات
    8500
    تعداد دلنوشته
    52
    مورد تشکر
    834 پست
    حضور
    98 روز 1 ساعت 31 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    1



    انواع متصوّر نسخ در قرآن‏


    نسخ در قرآن ، انواع گوناگونى تصوّر شده كه عمده آنها عبارت است از :
    يك . نسخ حكم و تلاوت‏

    در اين فرض ، آيه‏اى كه مشتمل بر حكمى است ، به طور كامل از قرآن حذف شده است . نمونه‏اى كه براى اين نوع نسخ گفته شده ، بنا بر روايتى ضعيف از عايشه است كه مى‏گويد : بر پيامبر آيه‏اى نازل شد با اين متن :
    عَشْرُ رَضَعاتٍ مَعلُوماتٍ يُحرِمْنَ .
    ده بار شير دادنِ معلوم ، باعث حرمت مى‏شود .
    سپس با آيه‏اى ديگر نسخ شد كه پنج بار را كافى مى‏دانست . هر دو آيه منسوخ و ناسخ ، در قرآن بودند و مردم آن را تلاوت مى‏كردند ولى حيوانى اين دو آيه را از مصحفى كه در آن ثبت بود خورد و از ميان برد .۲
    چگونه ممكن است آياتى از قرآن كه همواره مورد تلاوت و قرائت همگان بوده و حتى پس از پيامبر هم تلاوت مى‏شده ، پس از وفات پيامبر صلى اللَّه عليه و آله به وسيله يك بز

    خورده شود و هر دو آيه، از بين بروند؟!
    دو . نسخ تلاوت و بقاى حكم‏

    تصور وجودِ اين گونه نسخ در قرآن - افزون بر اين كه با همان مشكل قول به تحريف روبروست ، خلاف حكمت نيز هست ؛ زيرا در اين حالت، حكم هست، ولى مستند آن نيست .
    گفتنى است كه خليفه دوم، مدّعى بود كه آيه رجم در قرآن وجود داشته و بى جهت افتاده است؛۱ ولى كسى اين ادعا را از او نپذيرفت .۲

    سه . نسخ حكم و بقاى تلاوت‏

    در اين فرض ، آيه منسوخ ، در قرآن موجود است ؛ ليكن حكم آن، نسخ گرديده است .
    چهار . نسخ مشروط

    نسخ مشروط ،۳ عبارت است از مقيّد كردن احكام به شروط خاصّ خود كه با تغيير آن شروط - كه در واقع، موضوع حكم اند - حكم، تغيير پيدا مى‏كند .
    همان گونه كه اشاره شد ، نوع اوّل و دوم نسخ ، در قرآن، امكان وقوعى ندارند ، همچنين نسخ به معناى چهارم، بى‏ترديد در قرآن واقع شده است . بنا بر اين، آنچه وقوع آن مورد بحث است ، نسخ به معناى سوم است، بدين معنا كه: آيا در قرآن، آيه‏اى هست كه متن آن ، موجود و حكم آن منسوخ باشد؟ پاسخ اين سؤال، ضمن بررسى «شمار آيات منسوخ» خواهد آمد .



  7. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۲
    نوشته
    22,908
    صلوات
    8500
    تعداد دلنوشته
    52
    مورد تشکر
    834 پست
    حضور
    98 روز 1 ساعت 31 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    1



    شمار آيات منسوخ‏


    دانشمندان علوم قرآنى در باره تعداد آيات منسوخ ، اختلاف نظر دارند . برخى معتقدند تعداد آياتى كه نسخ شده فراوان است ، برخى بر اين باورند كه تعداد آنها فراوان نيست ، و برخى مى‏گويند اصولاً نسخ به مفهومى كه در اصطلاح متأخران مطرح است در قرآن وجود ندارد .
    بررسى آنچه در اين باره گفته شده نشان مى‏دهد كه اختلاف نظر در باره تعداد آيات منسوخ يا وجود و عدم آن ، ناشى از اختلاف نظر در تعريف نسخ است ؛ بدين سان كه اگر نسخ را به معناى تنافى و تنافر دو آيه تعريف كنيم - چنان كه در اصطلاح متأخران تعريف شده - بايد گفت اصولاً نسخ در قرآن وجود ندارد.
    اما اگر نسخ را تنافى ظاهرى و بدوى دو آيه بدانيم به گونه‏اى كه شامل تخصيص عام و تقييد مطلق ، و بيان مجمل هم باشد - يعنى همان معناى لغوى نسخ كه در قرآن و حديث هم به همان معنا به كار رفته و در اصطلاح قدما مقصود از نسخ آن بوده است - نسخ در قرآن فراوان است .
    بنا بر اين ، هر چه تعريف نسخ محدودتر شود ، تعداد آيات منسوخ ، كاهش مى‏يابد تا آن جا كه برخى گفته‏اند نسخى در قرآن وجود ندارد .
    بر اين اساس ، آيات منسوخ در آثار قدما مانند قتادة بن دعامة السدوسى (م ۱۱۷ ق) ، زهرى (م ۱۲۴ ق) و ابن جوزى (م ۵۹۷ ق) پر شمار است .۱
    شمار آيات منسوخ به عقيده ابن جوزى ۲۴۷ ، از منظر ابن حزم ۲۱۴ ، به باور ابن سلامه ۲۱۴ ، از نگاه نحاس ۱۳۴ و به گفته سيوطى ۲۰ آيه است .
    ۲



  8. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۲
    نوشته
    22,908
    صلوات
    8500
    تعداد دلنوشته
    52
    مورد تشکر
    834 پست
    حضور
    98 روز 1 ساعت 31 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    1



    آية اللَّه خويى رحمه اللَّه عليه ضمن ردّ سخن كسانى كه نسخ را در قرآن پر شمار دانسته‏اند، تنها يك آيه را منسوخ دانسته است .۱
    آية اللَّه معرفت رحمه اللَّه عليه نيز فراوانى نسخ را باور نداشت و در طول عمر خويش ، دو نظر را در اين باره ابراز داشته است . در آغاز و براى مدتى طولانى ، تنها چند آيه معدود ، مانند آيه امتاع (بقره : آيه ۲۴۰) ، آيه نجوا (مجادله : آيه ۱۲) و آيه عدد مقاتلين (انفال : ۶۵) را از موارد نسخ مى‏شمرد ،۲ اما در پايان عمر ، با عبور از نظر استاد خويش ، آية اللَّه خويى رحمه اللَّه عليه ، نسخ همين آيات را نيز مقبول ندانسته و براى هر يك از آنها ، تفسير و برداشت‏هاى نوينى ارائه داد .۳

    نظريه‏

    نتيجه به دست آمده از مجموعه مباحث پيشين را اين گونه خلاصه مى‏كنيم :
    ۱ . نسخ به معناى تنافى آيات قرآن ، مطلقاً در اين كتاب آسمانى وجود ندارد . ۴ و چنين معنايى از واژه نسخ در كاربردهاى قرآنى و روايى ، نمى‏تواند مراد باشد .
    ۲ . در آياتى از قرآن و روايات فراوانى از اهل بيت عليهم السلام ، به صراحت اعلام شده است كه شمارى از آيات قرآن نسخ گرديده است . از اين رو ، انكار كلى وجود نسخ در قرآن ، صحيح نيست و با آيات و روايات معارض است .
    ۳ . با توجه به فراوانى آيات و روايات اشاره‏كننده به نسخ در قرآن ، ادعاى محدود بودن نسخ به يك مورد نيز تمام نيست . حتى پذيرش دو يا سه مورد نسخ در قرآن نيز نمى‏تواند تبيين‏گر اين شمار از آيات و روايات دال بر نسخ در قرآن باشد .
    ۴ . اشكال اصلى در اين مبحث ، ناشى از خلط معناى لغوى واژه نسخ يا معناى اصطلاحى آن است . همان گونه كه قبلاً بيان شد معناى لغوى نسخ ، هر گونه تغيير ، تبديل ، تخصيص و تقييد را شامل مى‏شود ، در حالى كه معناى اصطلاحى واژه نسخ - بويژه در مباحث اصول فقه - تنها به تنافى غير قابل جمع ميان دو حكم و اعتبار شرعى نظر دارد .
    اصطلاح «نسخ» مربوط به دوره ميانى و متأخر است . از اين رو نمى‏توان واژه نسخ در آيات ، روايات پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام را بر اين اصطلاح متأخر از زمان نزول آيات و صدور روايات حمل نمود . حتى در اصطلاح عالمان كهن - از مفسران و فقيهان - نيز ، معناى لغوى واژه نسخ اراده شده است نه معناى اصطلاحى آن .
    ۵ . گستردگى معناى لغوى واژه نسخ و اشاره فراوان آيات و روايات به وجود نسخ در قرآن ، روشن مى‏سازد كه كاربرد قرآنى واژه نسخ ، مطابق با معناى لغوى بوده و هرگونه تغيير در حكم - از جمله تخصيص و تقييد - را شامل مى‏شود .
    اين معنا از نسخ ، مصداق‏هاى متعددى در قرآن دارد و برخى از آنها در روايات اهل بيت عليهم السلام بيان شده است كه گزارش آن در قسمت‏هاى پيشين گذشت . روايات بيان‏كننده مصاديق نسخ قرآنى و همچنين آيات و روايات دال بر نسخ در قرآن ، قابل پذيرش است و نياز به توجيه و تأويل ندارد .



  9. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۲
    نوشته
    22,908
    صلوات
    8500
    تعداد دلنوشته
    52
    مورد تشکر
    834 پست
    حضور
    98 روز 1 ساعت 31 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    1



    یکی از مهم ترین و بحث برانگیزترین مسائل علوم قرآنی، مسئله تحریف قرآن می باشد . مستشرقان طی قرنهای اخیر، تلاشهای فراوان و متنوعی برای نشان دادن ناکارآمدی اسلام و غیروحیانی بودن قرآن کریم انجام داده اند که این تحقیق به بخشی از تلاشهای آنان که وجود نسخ و اختلاف قرائات را دلیلی بر محرف بودن قرآن دانسته اند، اشاره می کند.
    آنان با تکیه بر نسخ ، قرآن را کتابی بشری می دانند هم چنین با استناد به آیات نسخ ، فراموشی پیامبر را امری قطعی بیان می کنند. علاوه بر این، آنان با تمسک به اختلاف در قرائت قرآن ، عدم وجود نص واحد را برای قرآن اثبات می کنند.
    طرح مهمترین آرای مستشرقان و بررسی و پاسخ به هر یک با تکیه بر دیدگاههای دانشمندان بزرگ و محققان توانمند عالم اسلام و پرده برداری از غرض ورزیها و نسبت های نادرست آنان به ساحت مقدس قرآن کریم از جمله مباحثی است که این رساله بدان پرداخته است.



  10. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۲
    نوشته
    22,908
    صلوات
    8500
    تعداد دلنوشته
    52
    مورد تشکر
    834 پست
    حضور
    98 روز 1 ساعت 31 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    1



    قرآن کلام خداست که از مصدر ربوبی انشا شده و بر پیامبر (صلی الله علیه وآله) نازل گردیده است. و قرآن بودن الفاظ و جملات به آن است که از ذات باری تعالی به عنوان قرآن صادر گردد و کلام خدا باشد نه کلام غیر او و به عنوان قرآن و کتاب خدا نازل شده باشد نه به عنوان های دیگر.
    اکنون سؤال این است که نسخ و ازاله صفت قرآنی از کلماتی که به این عنوان صادر شده چه مفهومی دارد؟ آیا منظور آن است که چیزی که تحقق یافته و در گذشته با این وصف صادر شده چه مفهومی دارد؟ آیا منظور آن است که چیزی که تحقق یافته و در گذشته با این وصف صادر شده است نفی و زایل گردد؟ اگر منظور این است که گفته می شود که این امر محال است، زیرا لا ینقلب الشی ء اما وقع علیه؛ آن چه در ظرف وقوع واقع شده است منقلب نمی شود.
    و اگر منظور آن است که تا این زمان (زمان نسخ) وصف قرآن بودن را داشت و از این زمان به بعد، فاقد این وصف می شود، جواب آن است که وصف قرآن بودن یعنی کلام خدا بودن که قابل زوال نیست؛ همان گونه است کلامی که از هر کس صادر می شود نسبت آن کلام به متکلم قابل زوال و انعدام نیست.
    ممکن است مضمون آن الفاظ را از این به بعد قبول نداشته باشد یا آن الفاظ را از این پس هرگز بر زبان نیاورد، ولی آن چه واقع شده قابل برگشت نیست.
    و اگر منظور از نسخ تلاوت این است که این الفاظ تا تاریخی که نسخ می شود، تلاوت و قرائت آنها جایز بود و از این تاریخ دیگر تلاوت آنها جایز نیست و و کاتبان وحی آن را ننویسند و اگر نگاشته اند از نوشته های خود محو سازند و در حقیقت نسخ در حکم تلاوت و یا نگاشتن این آیات واقع شده است نه در خود قرآن و آیات آن، در این صورت، آیاتی که تلاوت آنها از این پس جایز نیست، صفت قرآنی و کلام خدایی بودن آنها زایل نگردیده است و تنها احکام قرآن بر آنها بار نمی شود؛ مثلاً شخص بی وضو یا جنب می تواند دست و یا جزء دیگر از بدن خود را به این نوع از آیات بزند بنابراین، باز نسخ الفاظ قرآن واقع نشده بلکه احکام این الفاظ تغییر یافته است.
    ما معتقدیم الفاظ و واژه های قرآن مجید معجزه است، نسخ تلاوت این کلمات که اعجاز دارند چه مفهومی دارد؟ آیا قائلین به نسخ تلاوت می خواهند بگویند که این الفاظ و واژه های قرآن دارای نقص و عیبی بوده که خداوند تلاوت آنها را لغو و غیر مجاز اعلام فرموده است؟ در پاسخ کسانی به نسخ تلاوت اعتقاد دارند قاطعانه می گوییم که اساساً نسخ تلاوتیک خیال باطل است و هیچ دلیل قابل قبولی برای آن وجود ندارد.
    افزون براین، بر فرض هم که قبول کنیم نسخ تلاوت عقلاً امکان دارد، اما چه دلیل و برهانی بر قول شما وجود دارد؟ اولاً: در این زمینه روایت و حدیثی وارد نشده و بر فرض هم که وارد شده باشد، با خبر واحد نمی توان تلاوت آیاتی از قرآن کریم را نسخ و غیر جایز دانست. متأخرین از علمای اهل سنت- که قدری روشنفکرتر و به مسائل آگاه تر بودند- روایاتی را که درباره نسخ تلاوت است، به کلی منکر شده و گفته اند این احادیث، مردود و بی اساس است و به این حقیقت، مردانی مانند: مصطفی زید و رافعی، اقرار و اعتراف کرده اند و گفته اند: با اخبار آحاد، نمی توان تلاوت آیات قرآن و معجزه جاودانه پیامبر اکرم را نسخ کرد.



  11. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۲
    نوشته
    22,908
    صلوات
    8500
    تعداد دلنوشته
    52
    مورد تشکر
    834 پست
    حضور
    98 روز 1 ساعت 31 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    1



    در این جا به بعضی از این کلمات اشاره می کنیم:
    1. استادعریض می گوید:
    گروهی از علما این نوع از نسخ نسخ الفاظ و تلاوت آیه) را انکار نموده و گفته اند که در قرآن واقع نشده است، زیرا این نوعی عیب است که زیبنده سزاوار شارع حکیم نیست، چون هیچ فایده ای برای آن معقول نیست و حاجتی هم به آن نیست و با حکمت حکیم تنافی دارد.
    حق آن است که این نوع از نسخ اگر چه عقلاً جایز است در کتاب خدا واقع نشده؛چون روایاتی که بر وجود این آیات دلالت داردخبر واحد است و قرآن به خبر واحد ثابت نمی شود. هر قدر هم راوی دارای مقام و منزلت باشد، بلکه برای اثبات آیات قرآن نیاز به خبر متواتر است، همان گونه که اجماع علما در گذشته و حال بر آن است که اگر این روایت صحیح بود آیات مذکور بین همه اصحاب رسول خدا مشهور می شد و عده کثیری آنها را حفظ می کردند و یا در مصحف های خود می نوشتند، ولی غیر از این راویان از دیگران چیزی روایت نشده است پس نمی توان قطع حاصل کرد که این آیات در زمان پیامبر مسطور و در مصحف نویسندگان وحی مکتوب بوده و بعد از آن منسوخ شده و از مصحف برداشته شده، ولی حکم آنها برای عمل به آن باقی مانده است.
    ایراد دیگر این است که حکم ثابت نمی شود مگر از طریق نص (کتاب یا سنت) و با زایل شدن نص کتاب قهراً حکم هم زایل خواهد گردید و زوال نص موجب زوال حکم می شود. و هیچ حکمت، اثر و فایده ای بر زوال نص به تنهایی وجود ندارد، زیرا مادامی که حکم پایدار است و نسخ نشده، در نسخ الفاظ و تلاوت چه فایده ای خواهد بود؟
    2. عبدالطیف، معروف به ابن الخطیب می گوید:
    از عجیب ترین عجایب ادعای آنان است که می گویند تلاوت بعض آیات قرآن نسخ شده ولی حکم آن باقی است و این قولی است که هیچ عاقلی آن را نمی گوید، زیرا نسخ احکام بعضی از آیات با فرض باقی بودن الفاظ و تلاوت آن آیات، امری معقول و پذیرفته شده است، چون احکام تدریجاً نازل شده اند ولی نسخ تلاوت بعضی از آیات، با فرض باقی بودن حکم آنها امری است که هیچ انسانی که برای خود احترامی قائل است از نعمت عقل برخوردار می باشد آن را نمی پذیرد، چه این که هیچ حکمت و فایده ای در نسخ تلاوت آیه ای با فرض بقای حکم آن نیست.
    چه حکمت و فایده ای است در این که قانونی صادر گردد و عمل به آن واجب باشد ولی الفاظ آن قانون را از بین ببرند و عمل به احکام آن قانون، باقی بماند؟.(111)
    نظیر این گفتار را صدرالشریعه در کتاب التوضیح و ابی اسحاق شیرازی در کتاب اللمع فی اصول الفقه و شیخ محمد خضری در کتاب تاریخ التشریع الاسلامی و دکتر مصطفی زید در کتاب النسخ فی القرآن الکریم و دکتر محمد سعاد(112) و دیگران در نسخ تلاوت گفته اند، ولی باید توجه داشت آن چه را نویسندگان مذکور در صدد نفی آنند، نسخ تلاوت با فرض باقی ماندن حکم است؛ یعنی الفاظ قرآن و آیه نسخ شود و لی حکمش باقی باشد و ادله ای هم ذکر کرده اند بیشتر ارتباط با این قسم از نسخ پیدا می کند، ولی قسم دیگر از نسخ که الفاظ آیه نسخ شود و حکم باقی نباشد، مشمول این عدله قرار نمی گیرد و از مورد سخن آنان خارج است.
    پس همان طور که اثبات قرآنی بودن کلامی و جمله ای نیاز به دلیل قطعی است، از جمله کسانی که به این دلیل استدلال کرده محمد سعاد است؛ وی می گوید:
    برای این که نصوص یاد شده در این روایات، قرآن منسوخ باشند ناچاریم از وجود دو دلیل قطعی که یکی دلالت بر ثبوت قرآن بودن این نصوص کند و دیگری دلالت کند بر زوال صفت قرآن از آنها و هیچ یک از این دو دلیل یرای هیچ یک از این نصوص قایم نشده، پس ثابت نمی شود که این نصوص قرآن منسوخ هستند، پس صحیح نیست نزد ما مگر قول به این که نسخ فقط در حکم است نه در تلاوت.(113)
    جلال الدین سیوطی از قاضی ابوبکر باقلانی که ریاست اشاعره در بغداد را عراق عهده دار بود، در کتاب الانتصار نقل می کند که گروهی این قسم از نسخ را؛ یعنی نسخ تلاوت را انکار نموده اند؛ برای اینکه اخباری که در این مورد رسیده اخبار آحاد است و جایز نیست قطع به انزال قرآن و یا نسخ آن پیدا شود.
    هم چنین از ابوبکر رازی نقل می کند که: نسخ تلاوت به آن است که خداوند آیه ای را از ذهن ها محو نماید و امر کند از آن آیه و یا آیات اعراض نمایند و از کتابت و رسم آن خودداری شود و در طول ایام و یا گذشت زمان کهنه و مندرس شود؛ مانند کتاب هایی که در گذشته بوده است و در قرآن هم به آنها اشاره شده: ان هذا لفی الصحف الأولی صحف ابراهیم و موسی(114) و امروز از آنها هیچ در دست نیست و چیزی شناخته نمی شود.(115)
    همین مطلب را نیز زرکشی در برهان از قاضی ابوبکر در کتاب انتصار نقل نموده است.(116)



اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود