جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: سوالاتی در مورد سوره معارج

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۵
    نوشته
    4
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 ساعت 18 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0

    سوالاتی در مورد سوره معارج






    با سلام و احترام

    1
    1- چرا در آیه 36 سور معارج، "فمال الذین کفروا ..." حرف لام در کلمه "مال" کسره گرفته؟ اما در جاهای دیگر مثل آیه 49 سوره مدثر "فمالهم من التذکره ..." لام در کلمه "فمالهم" فتحه گرفته؟ و هچنین در آیه 13 سوره نوح "مالکم لاترجون ..." هم فتحه دارد.

    2- فرق کلمه های حافظون و یحافظون ازنظر دستور زبان و معنایی چیست؟ و چرا در سوره معارج در آیه 29 از کلمه "حافظون" استفاده شده (درآیه "والذین هم لفروجهم حافظون") ولی در آیه 34 از کلمه "یحافظون" (درآیه "والذین هم علی صلوتهم یحافظون")؟

    3- فرق "اذا" با "اذ" چیست؟ چرا بعضی جاها در قرآن "اذ" و بهضی جاها "اذا" بکار رفته؟





    تفسیر المیزان درباره آیه 38 سوره معارج است. اما من بازهم منظور قسمت آخر آن را نفهمیدم:

    ايطمع كل امرى ء منهم ان يدخل جنه نعيم


    اين استفهام انكارى است، مى پرسد چه چيز ايشان را واداشته كه اطراف تو را بگيرند، آيا اين طمع وادارشان كرده كه يك يكشان با اينكه كافرند داخل بهشت شوند؟ نه، بدانند كه كافران چنين اميدى نبايد داشته باشند.
    در اين جمله طمع به داخل شدن در بهشت را به يك يك كفار نسبت داده، نه به جماعت آنان، و نفرموده : (ايطمعون ان يدخلوا - آيا طمع دارند كه داخل شوند؟) ولى مسأله اهطاع را به همه نسبت داد و فرمود: (مهطعين )، و اين بدان جهت بوده كه طمع در سعادت و رستگارى وقتى نافع است كه در دل فرد طمع كار پيدا شود و او را وادار كند به ايمان و عمل صالح، نه طمع قائم

    میشود لطفا توضیح بیشتری بدهید؟
    با تشکر


    ویرایش توسط معین : ۱۳۹۵/۰۶/۰۱ در ساعت ۱۰:۱۸ دلیل: اضافه کردن بقیه سوالات


  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۹۰
    نوشته
    3,642
    صلوات
    1
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    829 پست
    حضور
    119 روز 12 ساعت 13 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    2
    گالری
    8




    با نام و یاد دوست







    سوالاتی در مورد سوره معارج








    کارشناس بحث: استاد میقات
    سعدی اگر عاشقی کنی و جوانی

    عشق محمد بس است و آل محمد



    سوالاتی در مورد سوره معارج


  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    3,699
    مورد تشکر
    103 پست
    حضور
    39 روز 14 ساعت 56 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط Nedashkh نمایش پست
    1- چرا در آیه 36 سور معارج، "فمال الذین کفروا ..." حرف لام در کلمه "مال" کسره گرفته؟ اما در جاهای دیگر مثل آیه 49 سوره مدثر "فمالهم من التذکره ..." لام در کلمه "فمالهم" فتحه گرفته؟ و هچنین در آیه 13 سوره نوح "مالکم لاترجون ..." هم فتحه دارد.

    با سلام و درود

    1. لام وقتی بر سر ضمیر در بیاید فتحه می گیرد و وقتی بر سر غیر ضمیر (مثل موصول و ...) در بیاید کسره می گیرد. دلیل خاصی هم ندارد و دلیل آن سماع عرب است.

    نکته: این قاعده کلی و غالبا چنین است لذا ممکن است در این مورد قرائت شاذی وجود داشته باشد که ضرری به این قاعده نمی زند.



    نقل قول نوشته اصلی توسط Nedashkh نمایش پست
    2- فرق کلمه های حافظون و یحافظون ازنظر دستور زبان و معنایی چیست؟ و چرا در سوره معارج در آیه 29 از کلمه "حافظون" استفاده شده (درآیه "والذین هم لفروجهم حافظون") ولی در آیه 34 از کلمه "یحافظون" (درآیه "والذین هم علی صلوتهم یحافظون")؟
    2. برای انجام کارهایی مثل نماز و روزه و ... که تکرار شدنی و استمرار در آن ها شرط است، برای رساندن این استمرار، از فعل مضارع استفاده می شود.

    ولی حفظ فرج، در واقع یک کار است و به تناسب زمان مثلا صبح و ظهر و شب و ... تکرار شدنی نیست. به بیان دیگر کسی که غیرت دارد و کسی که عفیف است، این گونه نیست که بگویند صبح عفیف است و ظهر عفیف است و شب عفیف است؛ بلکه بطور کلی عفیف است.

    لذا حافظون و یحافظون از نظر معنایی فرق ندارند بلکه فعل مضارع برای بیان استمرار است، آن هم در اموری که استمرار در آن ها لحاظ می شود.



    نقل قول نوشته اصلی توسط Nedashkh نمایش پست
    3- فرق "اذا" با "اذ" چیست؟ چرا بعضی جاها در قرآن "اذ" و بهضی جاها "اذا" بکار رفته؟

    3. در قرآن باید بطور موردی بررسی شود و هر کدام از اذ و اذا، موارد استعمال مختلف دارند که البته یک قاعده ثابت و تغییر شدنی نیست و حتی بطور موردی هم که بررسی شود باز هم می تواند در بین ادیبان، اختلاف نظر وجود داشته باشد، مثلا فردی با در تقدیر گرفتن، ترکیب جمله را به گونه ای و دیگری به گونه دیگری تعریف نماید.

    در نگارش امروزی «اذ» به معنای زیرا و «اذا» مانند "حیث" ظرفیه و به معنای هنگامی که، به کار می رود.

    در این زمینه می توانید به کتاب «مغنی اللبیب عن کتب الاعاریب» ابن هشام (منشورات مکتبة آیت الله العظمی المرعشی النجفی، 1404 قمری) مراجعه کنید. در این کتاب از صفحه 80 تا 101 فقط در مورد اذ و اذا، مطلب نوشته است.



    نقل قول نوشته اصلی توسط Nedashkh نمایش پست
    تفسیر المیزان درباره آیه 38 سوره معارج است. اما من بازهم منظور قسمت آخر آن را نفهمیدم:

    ايطمع كل امرى ء منهم ان يدخل جنه نعيم

    اين استفهام انكارى است، مى پرسد چه چيز ايشان را واداشته كه اطراف تو را بگيرند، آيا اين طمع وادارشان كرده كه يك يكشان با اينكه كافرند داخل بهشت شوند؟ نه، بدانند كه كافران چنين اميدى نبايد داشته باشند.
    در اين جمله طمع به داخل شدن در بهشت را به يك يك كفار نسبت داده، نه به جماعت آنان، و نفرموده : (ايطمعون ان يدخلوا - آيا طمع دارند كه داخل شوند؟) ولى مسأله اهطاع را به همه نسبت داد و فرمود: (مهطعين )، و اين بدان جهت بوده كه طمع در سعادت و رستگارى وقتى نافع است كه در دل فرد طمع كار پيدا شود و او را وادار كند به ايمان و عمل صالح، نه طمع قائم

    میشود لطفا توضیح بیشتری بدهید؟
    با تشکر

    نکته فرمایش علامه طباطبایی(ره) این است که اگرچه در آیه 36 برای کافران فعل جمع به کار رفته (مهطعین) و با سرعت آمدن را به همه آن ها نسبت داده، ولی از آن جا که طمع، وقتی تاثیرگذار است که در دل فرد باشد لذا در آیه 38 آن را به تک تک افراد نسبت می دهد، و جمع نیاروده است.


    أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ أَبیها، وَ بَعلِها وَ بَنیها، وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما أَحاطَ بِهِ عِلمُک


    خدایا! صلوات و درود تو بر فاطمه، و بر پدر فاطمه، و بر همسر فاطمه، و بر دو پسر فاطمه، و بر آن سرّی که در فاطمه به ودیعه نهاده ای؛ به آن تعداد که علم تو آن را در بر می گیرد.




  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۵
    نوشته
    4
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 ساعت 18 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با سلام و وقت بخیر
    بسیار متشکرم از توضیحات خوبتون و وقتی که گذاشتید
    بسیار عالی و مبسوط توضیح دادید
    اجرتان افزون باد


  6. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۵
    نوشته
    4
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 ساعت 18 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با سلام و تشکر
    در مورد اذ و اذا که فرمودید، مثلا در آیه 33 سوره مدثر گفته شده "والیل اذ ادبر" اینجا آیا بمعنی "هنگامیکه" نیست؟
    و یا در آیه 16 سوره نازعات هم "اذ" بمعنی "هنگامیکه" ترجمه شده.
    چرا در این آیه ها از "اذا" استفاده نشده؟

    آوردن "اذ" در اینجاها چه معنی ای میتواند داشته باشد؟

    با تشکر از شما


  7. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    3,699
    مورد تشکر
    103 پست
    حضور
    39 روز 14 ساعت 56 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط Nedashkh نمایش پست
    با سلام و تشکر
    در مورد اذ و اذا که فرمودید، مثلا در آیه 33 سوره مدثر گفته شده "والیل اذ ادبر" اینجا آیا بمعنی "هنگامیکه" نیست؟
    و یا در آیه 16 سوره نازعات هم "اذ" بمعنی "هنگامیکه" ترجمه شده.
    چرا در این آیه ها از "اذا" استفاده نشده؟

    آوردن "اذ" در اینجاها چه معنی ای میتواند داشته باشد؟

    با تشکر از شما

    «وَ اللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ»؛ و [قسم] به شب، هنگامى كه (دامن برچيند و) پشت كند.(مدثر/ 33)

    «إِذْ ناداهُ رَبُّهُ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً‏»؛ در آن هنگام كه پروردگارش او را در سرزمين مقدّس «طوى» ندا داد.(نازعات/ 16)


    با سلام و درود

    در کتب ادبیات عرب آمده که «اذ» چهار وجه دارد، یکی از آن ها به عنوان اسم است برای زمان ماضی (گذشته)؛ خود این هم چهار وجه استعمال دارد که یکی از موارد استعمال آن که غالب مواردش هم هست، «اذ» ظرفیه است.(مغنی اللبیب، ابن هشام، دو جلدی، ج 1، ص 80)

    لذا در این موارد استعمال، «اذ» ظرف زمان به معنای حین و هنگامی که است.(ر.ک: مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‏10، ص 654؛ تفسير نمونه، ج ‏26 ، ص 89، پاورقی)


    أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ أَبیها، وَ بَعلِها وَ بَنیها، وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما أَحاطَ بِهِ عِلمُک


    خدایا! صلوات و درود تو بر فاطمه، و بر پدر فاطمه، و بر همسر فاطمه، و بر دو پسر فاطمه، و بر آن سرّی که در فاطمه به ودیعه نهاده ای؛ به آن تعداد که علم تو آن را در بر می گیرد.




  8. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۵
    نوشته
    4
    مورد تشکر
    0 پست
    حضور
    7 ساعت 18 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با تشکر فراوان

  9. تشکر


  10. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    3,699
    مورد تشکر
    103 پست
    حضور
    39 روز 14 ساعت 56 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0

    جمع بندی





    چند نکته ادبی سوره معارج




    پرسش:
    1. چرا در آیه 36 سور معارج، "فمال الذین کفروا ..." حرف لام در کلمه "مال " کسره گرفته اما در جاهای دیگر مثل آیه 49 سوره مدثر "فمالهم من التذکره" لام در کلمه "فمالهم" فتحه گرفته؛ هم چنین در آیه 13 سوره نوح "مالکم لاترجون ..." هم فتحه دارد؟
    2. فرق کلمه های حافظون و یحافظون از نظر دستور زبان و معنایی چیست؟ چرا در سوره معارج در آیه 29 از کلمه "حافظون" (در آیه "والذین هم لفروجهم حافظون") ولی در آیه 34 از کلمه "یحافظون" (در آیه "والذین هم علی صلوتهم یحافظون") استفاده شده است؟
    3. فرق "اذا" با "اذ" چیست؟ چرا بعضی جاها در قرآن "اذ" و بعضی جاها "اذا" بکار رفته است؟
    4. تفسیر المیزان درباره آیه 38 سوره معارج، بیانی دارد که منظور قسمت آخر آن را نفهمیدم: "«ايطمع كل امرى ء منهم ان يدخل جنه نعيم» در اين جمله طمع به داخل شدن در بهشت را به يك يك كفار نسبت داده، نه به جماعت آنان، و نفرموده: (ايطمعون ان يدخلوا - آيا طمع دارند كه داخل شوند؟) ولى مسأله اهطاع را به همه نسبت داد و فرمود: (مهطعين)، و اين بدان جهت بوده كه طمع در سعادت و رستگارى وقتى نافع است كه در دل فرد طمع كار پيدا شود و او را وادار كند به ايمان و عمل صالح، نه طمع قائم". می شود توضیح بیشتری بدهید؟


    پاسخ:
    «فَما لِ الَّذينَ كَفَرُوا قِبَلَكَ مُهْطِعينَ‏ عَنِ الْيَمينِ وَ عَنِ الشِّمالِ عِزينَ‏»؛ اين كافران را چه مى‏شود كه با سرعت نزد تو مى‏آيند، از راست و چپ، گروه گروه (و آرزوى بهشت دارند).(1)
    «أَ يَطْمَعُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعيمٍ‏»؛ آيا هر يك از آنها (با اين اعمال زشتش) طمع دارد كه او را در بهشت پر نعمت الهى وارد كنند.(2)
    بیان ادبی و جواب پرسش ها به ترتیب:
    1. لام وقتی بر سر ضمیر در بیاید فتحه می گیرد و وقتی بر سر غیر ضمیر (مثل موصول و ...) در بیاید کسره می گیرد. دلیل خاصی هم ندارد و دلیل آن سماع عرب است.
    نکته: این قاعده کلی و غالبا چنین است لذا ممکن است در این مورد قرائت شاذی وجود داشته باشد که ضرری به این قاعده نمی زند.
    2. برای انجام کارهایی مثل نماز و روزه و ... که تکرار شدنی و استمرار در آن ها شرط است، برای رساندن این استمرار، از فعل مضارع استفاده می شود.
    ولی حفظ فرج، در واقع یک کار است و به تناسب زمان مثلا صبح و ظهر و شب و ... تکرار شدنی نیست. به بیان دیگر کسی که غیرت دارد و کسی که عفیف است، این گونه نیست که بگویند صبح عفیف است و ظهر عفیف است و شب عفیف است؛ بلکه بطور کلی عفیف است.
    لذا حافظون و یحافظون از نظر معنایی فرق ندارند بلکه فعل مضارع برای بیان استمرار است، آن هم در اموری که استمرار در آن ها لحاظ می شود.
    3. در قرآن باید بطور موردی بررسی شود و هر کدام از اذ و اذا، موارد استعمال مختلف دارند که البته یک قاعده ثابت و تغییر شدنی نیست و حتی بطور موردی هم که بررسی شود باز هم می تواند در بین ادیبان، اختلاف نظر وجود داشته باشد، مثلا فردی با در تقدیر گرفتن، ترکیب جمله را به گونه ای و دیگری به گونه دیگری تعریف نماید.
    در نگارش امروزی «اذ» به معنای زیرا و «اذا» مانند "حیث" ظرفیه و به معنای هنگامی که، به کار می رود.(3)
    4. نکته فرمایش علامه طباطبایی(ره) این است که اگرچه در آیه 36 برای کافران، فعل جمع به کار رفته (مهطعین) و با سرعت آمدن را به همه آن ها نسبت داده، ولی از آن جا که طمع، وقتی تاثیرگذار است که در دل فرد باشد؛ لذا در آیه 38 آن را به تک تک افراد نسبت می دهد، و جمع نیاروده است.
    مطلب دیگر؛ ممکن است پرسیده شود در آیات (مدثر/33) و (نازعات/16) «اذ» به معنای "هنگامی که" به کار رفته، چرا «اذا» به کار نرفته است؟ ابتدا آیات را می آورم و سپس به جواب می پردازم:
    «وَ اللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ»؛ و [قسم] به شب، هنگامى كه (دامن برچيند و) پشت كند.(4)
    «إِذْ ناداهُ رَبُّهُ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً‏»؛ در آن هنگام كه پروردگارش او را در سرزمين مقدّس «طوى» ندا داد.(5)
    در کتب ادبیات عرب آمده که «اذ» چهار وجه دارد، یکی از آن ها به عنوان اسم است برای زمان ماضی (گذشته)؛ خود این هم چهار وجه استعمال دارد که یکی از موارد استعمال آن که غالب مواردش هم هست، «اذ» ظرفیه است.(6)
    لذا در این موارد استعمال، «اذ» ظرف زمان به معنای حین و هنگامی که است.(7)

    __________
    (1) معارج/ 36 و 37.
    (2) معارج/ 38.
    (3) در این زمینه می توانید به کتاب «مغنی اللبیب عن کتب الاعاریب» ابن هشام (منشورات مکتبة آیت الله العظمی المرعشی نجفی، 1404 قمری) مراجعه کنید. در این کتاب از صفحه 80 تا 101 فقط در مورد اذ و اذا، مطلب نوشته است.
    (4) مدثر/ 33.
    (5) نازعات/ 16.
    (6) مغنی اللبیب، ابن هشام، دو جلدی، ج 1، ص 80.
    (7) ر.ک: مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‏10، ص 654؛ تفسير نمونه، ج ‏26 ، ص 89، پاورقی.


    أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ أَبیها، وَ بَعلِها وَ بَنیها، وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما أَحاطَ بِهِ عِلمُک


    خدایا! صلوات و درود تو بر فاطمه، و بر پدر فاطمه، و بر همسر فاطمه، و بر دو پسر فاطمه، و بر آن سرّی که در فاطمه به ودیعه نهاده ای؛ به آن تعداد که علم تو آن را در بر می گیرد.



  11. تشکر


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود