جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: آشنایی با مفهوم تدبر درقرآن

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۳
    نوشته
    2,947
    صلوات
    12328
    دلنوشته
    15
    دلنوشته
    ♥ هدیه به خانوم فاطمه معصومه سلام الله علیها ♥
    مورد تشکر
    339 پست
    حضور
    81 روز 6 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    1

    آشنایی با مفهوم تدبر درقرآن




    به نام خدا


    آشنایی با مفهوم تدبر در قرآن

    مفهوم تدبر:

    «تَدبر»به معنی «اندیشیدن در پشت وماوراء امور» می‌باشد که «ژرف اندیشی و عاقبت اندیشی» را در نظر دارد. نتیجه این ژرف اندیشی و عاقبت اندیشی «کشف حقایقی است که در ابتدای امر و نظر سطحی، به چشم نمی‌آمد.»

    «کاوش در باطن و توجه به نتایج و عواقب امر» دو خصوصیت اساسی تدبر می‌باشد چرا که تلاش برای کشف عاقبت امور، بناچار انسان را از سطح به عمق می‌کشاند.


    الف. مفهوم تدبر:

    «تَدبر»به معنی «اندیشیدن در پشت وماوراء امور» می‌باشد که «ژرف اندیشی و عاقبت اندیشی» را در نظر دارد. نتیجه این ژرف اندیشی و عاقبت اندیشی «کشف حقایقی است که در ابتدای امر و نظر سطحی، به چشم نمی‌آمد.»

    «کاوش در باطن و توجه به نتایج و عواقب امر» دو خصوصیت اساسی تدبر می‌باشد چرا که تلاش برای کشف عاقبت امور، بناچار انسان را از سطح به عمق می‌کشاند
    .



    نوشته محمد قاسمیان
    منبع : تدبر

    ویرایش توسط بی ریا : ۱۳۹۵/۱۰/۰۳ در ساعت ۱۴:۳۰

    آشنایی با مفهوم تدبر درقرآن

    " فقط حیدر امیر المومنین است "


  2.  

  3. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۳
    نوشته
    2,947
    صلوات
    12328
    دلنوشته
    15
    دلنوشته
    ♥ هدیه به خانوم فاطمه معصومه سلام الله علیها ♥
    مورد تشکر
    339 پست
    حضور
    81 روز 6 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    1



    ب. تدبر در قرآن و اهمیت آن:

    این واژه (تدبر) چهار بار در قرآن بکار رفته است:

    در سه آیه، قرآن مخاطبین خود را به تدبر در اعماق مقاصد پیام خویش دعوت نموده است که آهنگ و سیاق این آیات نوعی توبیخ و اعتراض را بهمراه دارد:

    1ـ «اَفلم یدبروا القول...»( مومنون/68)

    (پس چرا در این سخن (قرآن) ژرف نیندیشند؟)



    2ـ «اَفلا یتدبرون القرآن اَم علی قُلوبٍ اقفالها» ( محمد/26)

    (پس چرا در قرآن ژرف نمی‌اندیشند؟ مگر بر دلهایی قفلهای آن چیره گشته است.؟)



    3ـ «اَفلا یتدبرون القرآن ولو کان مِنً عِنْدِ غیر الله لوجدوا فیه اختلافاً کثیراً» (نساء/82)

    (پس چرا در این قرآن ژرف نمی‌اندیشند؟ و اگر از نزد غیر خدا می‌بود،‌ در آن ناهماهنگی و تضاد بسیاری می‌یافتند.)



    این آیه شریفه صریحاً مطرح می‌نماید که تنها راه فهم اعجاز قرآن «تدبر در قرآن» است چرا که پی‌بردن به الهی بودنِ قرآن نیاز به تعمق و ژرف اندیشی دارد و الا در نظر سطحی، آیات، مرکب از حروف و کلماتی است که عرب با‌ آنها تکلم می‌نماید و تفاوتی در نظر سطحی و ابتدایی با کلام بشر ندارد بنابراین درک معجزه بودن آن نیاز به عبور از این ظاهر را دارد.

    نکته دیگر آنکه «تدبر در قرآن» به «پیگیری سیر آیات، یکی پشت سرِ دیگری و دقت در باطنِ ارتباطِ آنها» نیز نظر دارد، چرا که کشف انسجام و هماهنگی و عدم وجود اختلاف، نیازمند پیگیری و بررسی آیات در یک سوره و آیات یک سوره با کل قرآن دارد تا معلوم گردد کتابی که در طول 23 سال در فراز و نشیبهایِ زندگی پیامبر و در شرایط بسیار متفاوت از یکدیگر، مطرح گشته است نمی‌تواند ساخته و پرداخته ذهن بشر بلکه هر موجود مادی باشد که پیوسته محکوم به تغییر و تحول و حرکت از نقص بسری کمال نسبی خویش هستند بنابراین در امر تدبر در قرآن:



    «کاوش و اندیشه در کشف مفاهیم و روابطِ ناپیدایِ موجود در هر یک از آیات و ارتباط آیات با یکدیگر و آن آیات با آیاتِ دیگر سورِ قرآن»

    مدنظر می‌باشد.


    آشنایی با مفهوم تدبر درقرآن

    " فقط حیدر امیر المومنین است "


  4. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۳
    نوشته
    2,947
    صلوات
    12328
    دلنوشته
    15
    دلنوشته
    ♥ هدیه به خانوم فاطمه معصومه سلام الله علیها ♥
    مورد تشکر
    339 پست
    حضور
    81 روز 6 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    1




    4ـ «کتاب انزلناه الیک مبارک لیدبروا آیاته ولیتذکَّر اولوْ الالباب.»(ص/29)

    «آن کتابی بسیار با عظمت –که آنرا بسویت فروفرستادیم – و بسیار پر خیر و برکت است تا که در آیاتش تدبر نمایند.»



    با دقت و تامّل در سیاق این آیه در می‌یابیم که بدون «تدبر در قرآن» نمی‌توان از ذخائر بیکران و پرخیر و برکت کلام خدا بهره‌ای جست و هم‌چنین نمی‌توان از ظلمت شک و تردید و حیرت و سرگردانیِ نفاق، خود را رهانید و به ایمانی راسخ و یقینی استوار، دست یافت.

    حضرت امیر در نهج البلاغه (خ106) می‌فرماید: تنها «شخص متدبر» می‌تواند مغز و حقیقت ناب و خالص اسلام را دریابد:

    «فجعله (الاسلام) أمناً لِمَن عَلِقَه … و فَهْماً لِمَنْ عَقَلَ و لُبّاً لِمَن تَدَبَّرَ…»

    (پس خداوند اسلام را امنیت قرارداد برای آنکه بدان متصل شود و … و فهم قرارداد برای آنکه تعقل کند و مغز قرارداد برای آنکه تدبر نماید.)



    این بیانات «نقش اساسی تدبر» را در وصول به حقیقت قرآن و اسلام به ما نشان می‌دهد.


    آشنایی با مفهوم تدبر درقرآن

    " فقط حیدر امیر المومنین است "


  5. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۳
    نوشته
    2,947
    صلوات
    12328
    دلنوشته
    15
    دلنوشته
    ♥ هدیه به خانوم فاطمه معصومه سلام الله علیها ♥
    مورد تشکر
    339 پست
    حضور
    81 روز 6 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    1



    ج. تدبر و تلاوت راستین قرآن:

    طبق آیه شریفه بقره/121 کسانی حقیقتاً به اسلام و قرآن ایمان دارند که، کتاب خدا را آنگونه که شایسته است تلاوت می‌نمایند:

    «الذین آتیناهم الکتاب یتلونه حق تلاوته اولئک یومنون بِِِه…»

    بنابراین آنکه این تلاوت راستین و پیروی از قرآن را نداشته باشد از ایمان تهی و در زمره سرمایه باختگان است:

    «... ومن یکفر به فاولئک هم الخاسرون. بقره /121

    با مقایسه این آیه شریفه با آیه سوره ص که هدف از نزول و وسیله بهره‌وری از قرآن را «تدبر در آیات» معرفی می‌کند درمی‌یابیم که «تلاوت راستین» همان «جریان تدبر در آیات» می‌باشد.

    در حدیث شریفی در تفسیر آیه «یتلونه حق تلاوته...» به نکته فوق صراحتاً اشاره گردیده است:

    ( در سخن خداوند که می‌فرماید «... یتلونه حق تلاوته...» که به شیوه ترتیل آیاتش را می‌خوانند و معانیش را فهم می‌کنند و به احکام آن عمل می‌نمایند و امید به وعده الهی دارند و از عذابش در خوف و هراس بسر می‌برند و قصص را آنرا مجسم می‌بینند و از مثلهایش عبرت می‌گیرند، اوامرش را اجرا می‌کنند و از محرماتش دوری می‌گزینند؛

    وآن ـ بخدا قسم ـ صرفاً با حفظ آیات و چینش منظم حروف و تلاوت سوره‌ها و تحقیق یک دهم و یک پنجم قرآن حاصل نمی‌شود ـ آنان حروفش را حفظ و حدودش را تباه کردند؛

    و جز این نیست که آن (حق تلاوت) همان تدبر در آیاتش می‌باشد چرا که خداوند می‌فرماید:

    «کتاب انزلناه الیک مبارک لیدبروا آیاته» (امام صادق میزان الحکمه ج 1))



    این حدیث شریف مطرح می‌سازد که «جریان تدبر» همان «جریان تلاوت راستین قرآن» می‌باشد که از «قرائت» شروع و با «فهم عمیق» ادامه یافته و به «عمل» ختم می‌گردد.

    بر اساس این حدیث پر محتوی، تدبر در آیات «ترتیل آیات، فهم معانی، عمل به احکام، امید به وعده الهی، خشیت از عذاب، تجسم نمودن قصص، عبرت از نمونه حوادث، اجرای اوامر و دوری از محرمات» را شامل می‌شود با آنکه نه معنای لغوی «تلاوت» و نه معنای لغوی «تدبر» چنین محتوائی را با خود دارند لذا معلوم می‌شود که مقصود «جریان تلاوت راستین قرآن» بوده و با «جریان تدبر در آیات» وحدت دارد.


    آشنایی با مفهوم تدبر درقرآن

    " فقط حیدر امیر المومنین است "


  6. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۳
    نوشته
    2,947
    صلوات
    12328
    دلنوشته
    15
    دلنوشته
    ♥ هدیه به خانوم فاطمه معصومه سلام الله علیها ♥
    مورد تشکر
    339 پست
    حضور
    81 روز 6 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    1



    د. فرق قرائت، تلاوت، ترتیل و تدبر:

    برای انس با قرآن، پنج عنوان «قرائت» «تلاوت»، «ترتیل»، «استماع و انصات» و «تدبر» در خود قرآن مطرح گریده است:

    «فاقرءوا ما تیسر من القرآن» (مزمل / 20)

    «اتل ما اوحی الیک من الکتاب» (عنکبوت / 45)

    «ورتّل القرآن ترتیلا» (مزمل/4)

    «أفلا یتدبرون القرآن» (محمد/24)

    «و إذا قری القرآن فاستمعوا له و انصتوا...» (اعراف/204)


    آشنایی با مفهوم تدبر درقرآن

    " فقط حیدر امیر المومنین است "


  7. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۳
    نوشته
    2,947
    صلوات
    12328
    دلنوشته
    15
    دلنوشته
    ♥ هدیه به خانوم فاطمه معصومه سلام الله علیها ♥
    مورد تشکر
    339 پست
    حضور
    81 روز 6 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    1



    قرائت


    1ـ قرائت: بمعنی «جمع کردن و بهم پیوستن» می‌باشد ومقصود از آن در سخن«جمع و پیوستن حروف و کلمات» می‌باشد که با بهم پیوستن حروف، کلماتِ با معنی و با پیوستن کلمات و حروف به هم، جملات مفید ساخته می‌شود.

    در تعریف آن در کتب لغت ( مفردات) گفته‌اند:

    « قرائت، بهم پیوستن حروف و کلمات به یکدیگر در جریان ترتیل»

    است. از این معنای دقیق بر می‌آید که «قرائت» بعنوان جزئی از جریان ترتیل مطرح است.


    آشنایی با مفهوم تدبر درقرآن

    " فقط حیدر امیر المومنین است "

  8. تشکر


  9. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۳
    نوشته
    2,947
    صلوات
    12328
    دلنوشته
    15
    دلنوشته
    ♥ هدیه به خانوم فاطمه معصومه سلام الله علیها ♥
    مورد تشکر
    339 پست
    حضور
    81 روز 6 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    1



    تلاوت


    2ـ تلاوت: بمعنی «در پی آمدن، دنبال کردن» است به طوری که بین تابع و متبوع چیزی جز تبعیت نباشد.

    تلاوت قرآن،

    «متابعت از قرآن در قرائت و دنبال کردن معانی و پیروی در عمل می‌باشد.»


    آشنایی با مفهوم تدبر درقرآن

    " فقط حیدر امیر المومنین است "

  10. تشکر


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. آشنایی و خواستگاری از نگاه اسلام
    توسط صدیقه طاهره در انجمن انتخاب همسر
    پاسخ: 73
    آخرين نوشته: ۱۳۹۵/۰۵/۰۷, ۱۱:۱۰
  2. مجموعه مداحی کربلایی مجید نریمانی
    توسط mammadecho در انجمن کلیپ صوتی
    پاسخ: 28
    آخرين نوشته: ۱۳۹۳/۱۰/۰۲, ۱۱:۴۰
  3. شهید زاده بودی که شهید شدی؛خاطراتی از شهید خلبان،عباس بابایی
    توسط fateme_d در انجمن برگی از دفتر زندگی ( زندگی نامه و خاطرات شهدا)
    پاسخ: 5
    آخرين نوشته: ۱۳۹۲/۱۲/۱۰, ۱۲:۵۴
  4. پاسخ: 2
    آخرين نوشته: ۱۳۹۲/۱۰/۱۰, ۱۹:۱۵
  5. جمع بندی چرایی ازدواج در بهشت و خلقت حور العین (موجودات ناشناخته)
    توسط محسن82 در انجمن بهشت و جهنم
    پاسخ: 2
    آخرين نوشته: ۱۳۹۲/۰۹/۲۸, ۱۸:۴۹

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود