جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: تفاوت کلمه ی تسطع و تستطیع در سوره ی مبارکه ی کهف چیست؟

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۲
    نوشته
    22,766
    صلوات
    8400
    دلنوشته
    51
    دلنوشته
    مورد تشکر
    439 پست
    حضور
    96 روز 1 ساعت 11 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    1

    تفاوت کلمه ی تسطع و تستطیع در سوره ی مبارکه ی کهف چیست؟




    با سلام و خداقوت

    استادجان سوره ی مبارکه کهف یک بار تسطع و یک بار تستطیع به کار رفته کمی سرچ کردم معنی بازهم متوجه نشدم این متن پیداکردم اگر کامل نیست بیشتر راهنمایی بفرمایید ممنونم


    سلام عليكم ورحمة الله وبركاته

    تحية طيبة وبعد،

    أثناء قراءتي لسورة الكهف يلفت نظري قوله تعالى : ( سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا ) و ( ذَلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا ). الآيتين 78 و 82 من سورة الكهف.
    وكذلك قوله تعالى: ( فَمَا اسْطَاعُوا أَن يَظْهَرُوهُ وَمَا اسْتَطَاعُوا لَهُ نَقْبًا ). نفس السورة آية 97 .

    سؤالي أيها الأحبة .. ما الفرق بين تستطيع وتسطع؟ واسطاعوا واستطاعوا؟
    وما وجه البلاغة إن كان حذف بعض الحروف لهدف بلاغي؟

    ممتن للجميع، وجمعة مباركة.


    المشاركة الأصلية كتبت بواسطة يحيى معيدي
    شكرا أستاذ فضل..
    كيفك أخي العزيز؟
    الأصل في اسطاع استطاع، وحذفت التاء للتخفيف، وفتحت همزة الوصل وقطعت. وهو قول الفراء.
    وفي اسطاع لغات.. اسطاع يسطيع بفتح الهمزة في الماضي وضم حرف المضارعة، فهو من أطاع يطيع، وأصله يطوع بقلب الفتحة من الواو إلى الطاء في أطوع إعلالا له حملا على الماضي فصار أطاع ثم دخلت السين كالعوض من عين الفعل وهذا مذهب سيبويه.. واللغة الثانية استطاع يستطيع بكسر الهمزة في الماضي ووصلها وفتح حرف المضارعة وهو استفعل نحو استقام واستعان.. نقلا عن إعراب القرآن للدرويش..
    قال ابن كثير رحمه الله:
    ( ذلك تأويل مالم تستطع عليه صبرا) أي هذا تفسير ما ضقت به ذرعا، ولم تصبر حتى أخبرك به ابتداء، ولما أن فسره له وبينه ووضحه وأزال المشكل قال ( تسطع ) وقبل ذلك كان الإشكال قويا ثقيلا، فقال ( سأنبئك بتأويل مالم تستطع عليه صبرا ) فقابل الأثقل بالأثقل والأخف بالأخف، كما قال تعالى: ( فما اسطاعوا أن يظهروه ) وهو الصعود إلى أعلاه ( وما استطاعوا له نقبا ) وهو أشق من ذلك ، فقابل كلا بما يناسبه لفظا ومعنى، والله أعلم... التفسيرج3
    تحياتي.


  2. تشکرها 2


  3.  

  4. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۹۰
    نوشته
    3,482
    صلوات
    1
    دلنوشته
    1
    دلنوشته
    سلام سلامتی میاره
    مورد تشکر
    506 پست
    حضور
    110 روز 20 ساعت 41 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    2
    گالری
    8




    با نام و یاد دوست







    تفاوت کلمه ی تسطع و تستطیع در سوره ی مبارکه ی کهف چیست؟






    کارشناس بحث: استاد هدی
    سعدی اگر عاشقی کنی و جوانی

    عشق محمد بس است و آل محمد



    تفاوت کلمه ی تسطع و تستطیع در سوره ی مبارکه ی کهف چیست؟

  5. تشکرها 2


  6. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۸
    نوشته
    3,098
    مورد تشکر
    79 پست
    حضور
    34 روز 18 ساعت 21 دقیقه
    دریافت
    127
    آپلود
    0
    گالری
    13



    با سلام و عرض ادب
    لم تسطع» در اصل «لم تستطع» بوده و حرف «تاء» براى تخفیف حذف شده است.(1)
    حذف حرف "تاء" در" فماسطاعوا "و نیز در "تسطع" برای تخفیف است .
    در تفسیرراهنما این تخفیف را اینگونه توضیح داده است :
    "وجود حرف «تاء» در «استطاعوا» و نبود آن در «اسطاعوا» در معنى تأثیرى ندارد، بلکه، تنها، براى تخفیف لفظ، گاهى حرف «تاء» را حذف مى کنند، گرچه گفته اند آسان تر بودن صعود از ایجاد رخنه، دلیل سبک تر آوردن لفظ «اسطاعوا» است.(2)
    در متنی هم که شما آوردید ، همین معنای تخفیف را از قول فراء و ابن کثیر آو.رده . ابن کثیر توضیح می دهد که زمانی که تاویل امور ،برای حضرت موسی (علیه السلام) مشخص نشده بود از لفظ"لم تستطع" استفاده شده تا سختی صبر بردیدن و سوال نکردن از فلسفه کارهای حضرت خضر (علیه السلام ) را نشان دهدزیا اشکالات ، قوی و سنگین بنظر می رسیدند؛ اما زمانی که تاویل کارها روشن شد ، از لفظ"تسطع" استفاده شده زیرا پس از توضیحات حضرت خضر (علیه السلام ) و بیان تاویل کارهایشان ، این سنگینی و سختی ،تخفیف یافت .
    همانگونه که در خصوص سد ذوالقرنین اینگونه بود زیرا صعود از این سد ، آسانتر از سوراخ کردنش بود لذا برای کارصعود از این سد،از فعل "فماسطاعوا" استفاده شده اما برای کار سوراخ کردن این سد فعل"فماستطاعوا" بکار رفته است . لذا از دیدگاه برخی مفسرین ، حذف "تا" در "تسطع" یا "فماسطاعوا" دلالت بر تخفیف دارد .اما
    از دیدگاه برخی دیگر از مفسرین ، تفاوتی در معنا ندارد . (3)


    (1)- تفسیر راهنما ذیل آیه 82 کهف
    (2)- همان ،ذیل آیه 97 کهف
    (3)- تفسیر المیزان ،ذیل آیه 82 کهف
    اليس الله بكاف عبده

    الهی ای فلک هرگز نگردی اگر دور سرحیدر نگردی
    الهی ای نفس بی مهر زهرا درون سینه رفتی برنگردی

    ****
    بشكند دستي كه هتك حرمت اين خانه كرد
    شيعه را سوزاند و خون در قلب صاحبخانه كرد

    حضرت زهرا (س) :
    كسی كه عبادت های خالصانه خود را به سوی خدا فرستد، پروردگار بزرگ برترین مصلحت را به سویش فرو خواهد فرستاد

  7. تشکرها 2


  8. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۹۱
    نوشته
    2,591
    صلوات
    1749
    دلنوشته
    22
    دلنوشته
    رب انزلنی منزلا مبارکا و انت خیر المنزلین
    مورد تشکر
    208 پست
    حضور
    204 روز 23 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    47
    آپلود
    6
    گالری
    53



    نقل قول نوشته اصلی توسط هدی نمایش پست
    با سلام و عرض ادب
    لم تسطع» در اصل «لم تستطع» بوده و حرف «تاء» براى تخفیف حذف شده است.(1)
    حذف حرف "تاء" در" فماسطاعوا "و نیز در "تسطع" برای تخفیف است .
    در تفسیرراهنما این تخفیف را اینگونه توضیح داده است :
    "وجود حرف «تاء» در «استطاعوا» و نبود آن در «اسطاعوا» در معنى تأثیرى ندارد، بلکه، تنها، براى تخفیف لفظ، گاهى حرف «تاء» را حذف مى کنند، گرچه گفته اند آسان تر بودن صعود از ایجاد رخنه، دلیل سبک تر آوردن لفظ «اسطاعوا» است.(2)
    در متنی هم که شما آوردید ، همین معنای تخفیف را از قول فراء و ابن کثیر آو.رده . ابن کثیر توضیح می دهد که زمانی که تاویل امور ،برای حضرت موسی (علیه السلام) مشخص نشده بود از لفظ"لم تستطع" استفاده شده تا سختی صبر بردیدن و سوال نکردن از فلسفه کارهای حضرت خضر (علیه السلام ) را نشان دهدزیا اشکالات ، قوی و سنگین بنظر می رسیدند؛ اما زمانی که تاویل کارها روشن شد ، از لفظ"تسطع" استفاده شده زیرا پس از توضیحات حضرت خضر (علیه السلام ) و بیان تاویل کارهایشان ، این سنگینی و سختی ،تخفیف یافت .
    همانگونه که در خصوص سد ذوالقرنین اینگونه بود زیرا صعود از این سد ، آسانتر از سوراخ کردنش بود لذا برای کارصعود از این سد،از فعل "فماسطاعوا" استفاده شده اما برای کار سوراخ کردن این سد فعل"فماستطاعوا" بکار رفته است . لذا از دیدگاه برخی مفسرین ، حذف "تا" در "تسطع" یا "فماسطاعوا" دلالت بر تخفیف دارد .اما
    از دیدگاه برخی دیگر از مفسرین ، تفاوتی در معنا ندارد . (3)


    (1)- تفسیر راهنما ذیل آیه 82 کهف
    (2)- همان ،ذیل آیه 97 کهف
    (3)- تفسیر المیزان ،ذیل آیه 82 کهف
    سلام
    از بحث تخفیف که بگذریم، همه جا این دو لفظ میتونن به جای هم به کار برده بشن؟
    حلال کنید...

  9. تشکرها 2


  10. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۸
    نوشته
    3,098
    مورد تشکر
    79 پست
    حضور
    34 روز 18 ساعت 21 دقیقه
    دریافت
    127
    آپلود
    0
    گالری
    13



    نقل قول نوشته اصلی توسط رحیل نمایش پست
    سلام
    از بحث تخفیف که بگذریم، همه جا این دو لفظ میتونن به جای هم به کار برده بشن؟
    سلام علیکم
    یک قاعده در زبان شناسی و علم لغت هست که میگه :"زیادة المبانی تدل علی زیادة المعانی"یعنی زیادی در مبانی کلمات دلالت برمعانیی اضافه دارند . درست مثل همین مورد که زیادی در یک حرف دلالت بر معانی مجزا دارد . اما در کل بله اگر بحث تخفیف را در نظر نگیریم به یک معنا هستند . بویژه که نظر مرحوم علامه(همونطور که در پست قبل عرض شد) براین است که تفاوتی در معنای این دو کلمه نیست.
    اليس الله بكاف عبده

    الهی ای فلک هرگز نگردی اگر دور سرحیدر نگردی
    الهی ای نفس بی مهر زهرا درون سینه رفتی برنگردی

    ****
    بشكند دستي كه هتك حرمت اين خانه كرد
    شيعه را سوزاند و خون در قلب صاحبخانه كرد

    حضرت زهرا (س) :
    كسی كه عبادت های خالصانه خود را به سوی خدا فرستد، پروردگار بزرگ برترین مصلحت را به سویش فرو خواهد فرستاد

  11. تشکر


  12. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۸
    نوشته
    3,098
    مورد تشکر
    79 پست
    حضور
    34 روز 18 ساعت 21 دقیقه
    دریافت
    127
    آپلود
    0
    گالری
    13

    جمع بندی




    پرسش:
    تفاوت کلمه تسطع و تستطیع در سوره مبارکه کهف چیست؟


    پاسخ:
    «لم تسطع» در اصل «لم تستطع» بوده و حرف «تاء» براى تخفیف حذف شده است.(1)
    حذف حرف "تاء" در" فماسطاعوا "و نیز در "تسطع" برای تخفیف است.

    در تفسیر راهنما این تخفیف را اینگونه توضیح داده است: "وجود حرف «تاء» در «استطاعوا» و نبود آن در «اسطاعوا» در معنى تأثیرى ندارد، بلکه، تنها، براى تخفیف لفظ، گاهى حرف «تاء» را حذف مى کنند، گرچه گفته اند آسان تر بودن صعود از ایجاد رخنه، دلیل سبک تر آوردن لفظ «اسطاعوا» است."(2)

    __________

    (1) تفسیر راهنما ذیل آیه 82 کهف.
    (2) همان ،ذیل آیه 97 کهف.

    کلید واژه ها: تفاوت لم تسطع و لم تستطع، تخفیف لفظ،

    ویرایش توسط عظيم : ۱۳۹۶/۰۶/۱۸ در ساعت ۱۱:۴۰ دلیل: همکار ویراستار تدوین
    اليس الله بكاف عبده

    الهی ای فلک هرگز نگردی اگر دور سرحیدر نگردی
    الهی ای نفس بی مهر زهرا درون سینه رفتی برنگردی

    ****
    بشكند دستي كه هتك حرمت اين خانه كرد
    شيعه را سوزاند و خون در قلب صاحبخانه كرد

    حضرت زهرا (س) :
    كسی كه عبادت های خالصانه خود را به سوی خدا فرستد، پروردگار بزرگ برترین مصلحت را به سویش فرو خواهد فرستاد


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود