جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: تفسیر آیه عبس و تولی

  1. #1

    تاریخ عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۷
    نوشته
    1,461
    صلوات
    9870889
    تعداد دلنوشته
    484
    مورد تشکر
    2,275 پست
    حضور
    50 روز 8 ساعت 31 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0

    تفسیر آیه عبس و تولی




    سلام
    لطفا ضمن شأن نزول نوع استفاده زبان عربی در این مورد را هم بفرمایید.

    فرموده شده در معنی که عبوس شد و پشت کرد. تولی به معنی پیوستن و تبری بعمنی بریدن بود.
    چه صنعتی بکار رفته!؟




    راهنمایی فرمایید






    متشکریم
    انسان فرهیخته، چنان به شباهت های خود با دیگران اهمیت میدهد که قبول یک تفاوت، او را به یادگیری بیشتر وادار میسازد


  2. #2

    تاریخ عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۹۰
    نوشته
    3,737
    صلوات
    1
    تعداد دلنوشته
    1
    مورد تشکر
    9,494 پست
    حضور
    141 روز 12 ساعت 47 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    2
    گالری
    17



    با نام و یاد دوست







    تفسیر آیه عبس و تولی








    کارشناس بحث: استاد میقات

    سعدی اگر عاشقی کنی و جوانی

    عشق محمد بس است و آل محمد



    تفسیر آیه عبس و تولی


  3. #3

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    3,774
    مورد تشکر
    8,998 پست
    حضور
    42 روز 14 ساعت 41 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0



    «عَبَسَ وَ تَوَلّٰى أَنْ جٰاءَهُ اَلْأَعْمىٰ»
    چهره در هم کشید و روی برتافت، از این که نابینایی به سراغ او آمده بود.(عبس/ 1و2)


    با سلام و درود

    در باره شأن نزول باید گفت:

    مشهور مفسران گفته اند شأن نزول آیه شریفه، در باره پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) است یعنی کسی که چهره عبوس کرده و روی برگردانده و سپس مورد عتاب خداوند قرار گرفته است، آن حضرت است.(مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‏10، ص 664)

    عده ای نیز این شأن نزول را ناسازگار با مقام شامخ پیامبر(صلی الله علیه و آله) و نیز مخالف با مضامین و تعابیر عالی قرآن کریم در باره ایشان می دانند؛ لذا این شأن نزول را رد کرده و آن را در باره فردی از بنی امیه می دانند که آن موقع در کنار حضرت بوده است.(التبيان في تفسير القرآن، ج ‏10، ص 268؛ ترجمه تفسير الميزان، ج ‏20، ص 331؛ مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‏10، ص 664)

    اين شأن نزول دوم، در حديثى از امام صادق(علیه السلام) نقل شده است.(مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‏10، ص 663)

    این فقط اشاره ای از شأن نزول بود، اگر تفصیل آن را خواستید عرض می کنم.


    چند نکته:

    در آیه شریفه هیچ دلیلی نداریم که به صراحت مشخص کند آیه شریفه در باره پیامبر(صلی الله علیه و آله) است.

    با قبول شأن نزول اول، باز هم چیزی نیست که با عصمت منافاتی داشته باشد زیرا ترک اولی است، نه گناه.

    تنها می توان به قرینه آیات بعد (آیات 8 تا 10) که در باره پیامبر(صلی الله علیه و آله) آمده، گفت آیه اول هم در باره آن حضرت است.(تفسير نمونه، ج ‏26، ص 125)

    ویرایش توسط میقات : ۱۳۹۶/۱۰/۱۵ در ساعت ۱۵:۳۰

    أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ أَبیها، وَ بَعلِها وَ بَنیها، وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما أَحاطَ بِهِ عِلمُک


    خدایا! صلوات و درود تو بر فاطمه، و بر پدر فاطمه، و بر همسر فاطمه، و بر دو پسر فاطمه، و بر آن سرّی که در فاطمه به ودیعه نهاده ای؛ به آن تعداد که علم تو آن را در بر می گیرد.




  4. #4

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    3,774
    مورد تشکر
    8,998 پست
    حضور
    42 روز 14 ساعت 41 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط کربلائی نمایش پست
    فرموده شده در معنی که عبوس شد و پشت کرد. تولی به معنی پیوستن و تبری بعمنی بریدن بود.

    اما در باره مقایسه بین «تولّی» در آیه شریفه و بین موضوع «تولّی و تبری» که از فروع دین است باید گفت:

    1. «تولّی» در این آیه، تولّا (با الف) تلفظ می شود، ولی در موضوع تولّی و تبری، تولّی (با یاء) تلفظ می شود.

    2. «تولّی» در آیه شریفه، فعل است ولی در «تولّی و تبری» مصدر است.

    3. «ولّی» معانی مختلفی اعم از محبت، سرپرستی، روی گرداندن و... دارد و هر جا به مناسبت، در معنای خاص خودش استفاده می شود.

    4. در آیه شریفه، به معنای اعراض و روی گرداندن است.


    نکته ادبی:

    «تَوْلِيَة»، «وَلّیَ»
    اگر با «عن» باشد به معناى اعراض است
    اگر با «الى» باشد به معناى رو كردن است
    اگر با دو حرف مذكور متعدّى به مفعول ثانى باشد، به معناى‏ برگرداندن و متوجه كردن است
    و در صورت تعدّى به دو مفعول، به معناى سرپرست كردن و غيره می آيد. (قرشی، قاموس قرآن، ج 7، ص 246)


    أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ أَبیها، وَ بَعلِها وَ بَنیها، وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما أَحاطَ بِهِ عِلمُک


    خدایا! صلوات و درود تو بر فاطمه، و بر پدر فاطمه، و بر همسر فاطمه، و بر دو پسر فاطمه، و بر آن سرّی که در فاطمه به ودیعه نهاده ای؛ به آن تعداد که علم تو آن را در بر می گیرد.




  5. #5

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۹۱
    نوشته
    3,265
    صلوات
    61340
    تعداد دلنوشته
    36
    مورد تشکر
    12,640 پست
    حضور
    128 روز 11 ساعت 42 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با عرض سلام خدمت استاد قرآنی عزیز جناب میقات و سؤال کننده محترم
    خسته نباشید و خداقوت
    بسیار ممنون از پاسخگویی شما
    ببخشید استاد در خصوص شأن نزول این آیه شریفه آیا می توان ساحت پاک نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) را خدشه دار کرد و آن حضرت را متهم به نعوذ بالله ترک اولی کرد؟؟ آیا مقام شامخ حضرت که سیدالانبیاء (علیهم السلام) هستند با سهو و نسیان و ترک اولی جور در میاید؟؟
    با کمال تأسف تفسیر نمونه که چنین تهمتی رو به حضرت نسبت می دهد فردای قیامت جواب حضرت را چگونه خواهد داد؟
    وقتی که روایات اهل بیت (علیهم السلام) را کنار گذشته و فقط اکتفا به روش تفسیر قرآن به قرآن شود (قرینه آیات قبل و بعد از آیه مورد نظر) چنین اشتباه بزرگی هم در تفسیر قرآن دور از انتظار نیست...
    این فردی که به فرد کور روی ترش کرد عثمان بود که از بنی امیه بود نه حضرت


  6. تشکرها 2


  7. #6

    تاریخ عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۷
    نوشته
    1,461
    صلوات
    9870889
    تعداد دلنوشته
    484
    مورد تشکر
    2,275 پست
    حضور
    50 روز 8 ساعت 31 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0



    سلام
    ما عجمیم و فراگیری زبان عربی بسیار سخت است ( برای ما فعلا )

    با توجه به تفاسیر زیاد و البته نکته ای که اشاره کردید که فعل بوده و ربطی به فروع دین نداشت و استنباط ما اشکال داشت، بدنبال دانستن بهتر از کلام قرآن اگر باشیم نیازمند تربیت صحیح علوم عربی و قرآنی هستیم که من بشخصه در ابتدای راهم و سکوت میکنم.

    قطعا یس نام ها و طه نام ها زبانشان قوی تر بوده و باید بدانند و یاد بدهند!!!

    لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم
    انسان فرهیخته، چنان به شباهت های خود با دیگران اهمیت میدهد که قبول یک تفاوت، او را به یادگیری بیشتر وادار میسازد


  8. #7

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    3,774
    مورد تشکر
    8,998 پست
    حضور
    42 روز 14 ساعت 41 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0



    نقل قول نوشته اصلی توسط شیعه اهل بیت(ع) نمایش پست

    ببخشید استاد در خصوص شأن نزول این آیه شریفه آیا می توان ساحت پاک نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) را خدشه دار کرد و آن حضرت را متهم به نعوذ بالله ترک اولی کرد؟؟ آیا مقام شامخ حضرت که سیدالانبیاء (علیهم السلام) هستند با سهو و نسیان و ترک اولی جور در میاید؟؟
    با کمال تأسف تفسیر نمونه که چنین تهمتی رو به حضرت نسبت می دهد فردای قیامت جواب حضرت را چگونه خواهد داد؟
    وقتی که روایات اهل بیت (علیهم السلام) را کنار گذشته و فقط اکتفا به روش تفسیر قرآن به قرآن شود (قرینه آیات قبل و بعد از آیه مورد نظر) چنین اشتباه بزرگی هم در تفسیر قرآن دور از انتظار نیست...
    این فردی که به فرد کور روی ترش کرد عثمان بود که از بنی امیه بود نه حضرت

    با سلام و درود

    سهو و نسیان، با ترک اولی تفاوت دارند؛ ترک اولی با عصمت سازگار است و منافاتی ندارد.

    تفسیر نمونه نیز هر دو شأن نزول را آورده و با وجود ادله هر کدام از شأن نزول ها، شأن نزول اول را ترجیح داده است، بدون این که ذره ای به قصد تهمت زدن به پیامبر(صلی الله علیه و آله) باشد.

    در ادامه، بیان تفسیر نمونه آورده می شود تا روشن شود، موضوع، علمی است و اصلا قصد بی احترامی نیست:

    به فرض كه شأن نزول اول، واقعيت داشته باشد، اين مطلب در حد ترک اولايى بيش نيست و كارى كه منافات با مقام عصمت داشته باشد در آن مشاهده نمى‏ شود؛ زیرا:

    "اولا" پيامبر(صلی الله علیه و آله) هدفى جز نفوذ در سران قريش و گسترش دعوت اسلام از اين طريق و درهم شكستن مقاومت آن ها نداشت.

    "ثانيا" چهره درهم كشيدن در برابر يک مرد نابينا مشكلى ايجاد نمى ‏كند چرا كه او نمى ‏بيند، به علاوه «عبداللَّه بن ام مكتوم» نيز رعايت آداب مجلس را نكرده بود زيرا كه هنگامى كه مى ‏شنود پيامبر با گروهى مشغول صحبت است نبايد سخن او را قطع كند.

    از سوى ديگر، اگر به اين آيات از زاويه حقانيت و عظمت پيامبر(صلی الله علیه و آله) نگاه كنيم، مى ‏بينيم در سرحد يک معجزه است، چرا كه رهبر بزرگ اسلام در كتاب آسمانى خود آن چنان مسئوليت براى خود ذكر مى ‏كند كه حتى كوچكترين ترک اولى، يعنى بى ‏اعتنايى مختصرى نسبت به يک مرد نابيناى حق طلب، را مورد عتاب خداوند مى ‏بيند؛ اين دليل زنده ‏اى است بر اينكه اين كتاب آسمانى از سوى خدا است و او پيامبر صادق است، مسلما اگر اين كتاب از سوى خداوند نبود چنين محتوايى نداشت.

    در پايان اين سخن بار ديگر تكرار مى ‏كنيم كه مشهور در ميان مفسران‏ گرچه شأن نزول اول است ولى بايد اعتراف كرد كه در خود آيه چيزى كه صريحا دليل بر اين معنى باشد كه منظور پيامبر(صلی الله علیه و آله) است وجود ندارد.(ر.ک: تفسير نمونه، ج ‏26، ص 125ـ127)

    بنابر این:
    گرچه شأن نزول اول، ایراداتی ـ اعم از ایرادات عقلی و نقلی و... ـ دارد ولی آن نیز ادله خودش را دارد و قائلین به آن، ترک اولی را اتهام محسوب نمی کنند و قصد اهانت و تهمت ندارند.

    ویرایش توسط میقات : ۱۳۹۶/۱۰/۱۵ در ساعت ۱۵:۳۲

    أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ أَبیها، وَ بَعلِها وَ بَنیها، وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما أَحاطَ بِهِ عِلمُک


    خدایا! صلوات و درود تو بر فاطمه، و بر پدر فاطمه، و بر همسر فاطمه، و بر دو پسر فاطمه، و بر آن سرّی که در فاطمه به ودیعه نهاده ای؛ به آن تعداد که علم تو آن را در بر می گیرد.




  9. #8

    تاریخ عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۹۱
    نوشته
    3,265
    صلوات
    61340
    تعداد دلنوشته
    36
    مورد تشکر
    12,640 پست
    حضور
    128 روز 11 ساعت 42 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0



    با عرض سلام مجدد خدمت شما استاد گرامی و سایر عزیزان
    بسیار ممنونم از پاسخگویی جامع شما جناب استاد میقات
    مثل همیشه به نحو احسن روشنگری می کنید... اجرتون با صاحب قرآن


  10. تشکر


  11. #9

    تاریخ عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    3,774
    مورد تشکر
    8,998 پست
    حضور
    42 روز 14 ساعت 41 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0

    جمع بندی




    پرسش:
    شأن نزول و نوع استفاده زبان عربی در آیه «عبس و تولّی» چیست؟
    در معنای آن آمده که عبوس شد و پشت کرد؛ ولی در جای دیگر که تولی به معنای پیوستن و تبری به معنای بریدن بود؟! چه صنعتی به کار رفته است؟


    پاسخ:
    «عَبَسَ وَ تَوَلّٰى أَنْ جٰاءَهُ اَلْأَعْمىٰ»؛ چهره در هم کشید و روی برتافت، از این که نابینایی به سراغ او آمده بود!(1)

    در باره شأن نزول باید گفت:
    مشهور مفسران گفته اند شأن نزول آیه شریفه، در باره پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) است یعنی کسی که چهره عبوس کرده و روی برگردانده و سپس مورد عتاب خداوند قرار گرفته است، آن حضرت است.(2)
    عده ای نیز این شأن نزول را ناسازگار با مقام شامخ پیامبر(صلی الله علیه و آله) و نیز مخالف با مضامین و تعابیر عالی قرآن کریم در باره ایشان می دانند؛ لذا این شأن نزول را رد کرده و آن را در باره فردی از بنی امیه می دانند که آن موقع در کنار حضرت بوده است.(3)
    اين شأن نزول دوم، در حديثى از امام صادق(علیه السلام) نقل شده است.(4)
    این فقط اشاره ای مختصر از شأن نزول بود، تفصیل آن را می توانید در کتب تفسیری مطالعه کنید.

    چند نکته:
    در آیه شریفه هیچ دلیلی نداریم که به صراحت مشخص کند آیه شریفه در باره پیامبر(صلی الله علیه و آله) است.
    با قبول شأن نزول اول، باز هم چیزی نیست که با عصمت منافاتی داشته باشد زیرا ترک اولی است، نه گناه.
    تنها می توان به قرینه آیات بعد (آیات 8 تا 10) که در باره پیامبر(صلی الله علیه و آله) آمده، گفت آیه اول هم در باره آن حضرت است.(5)

    اما در باره مقایسه بین «تولّی» در آیه شریفه و بین موضوع «تولّی و تبری» که از فروع دین است باید گفت:
    1. «تولّی» در این آیه، تولّا (با الف) تلفظ می شود، ولی در موضوع تولّی و تبری، تولّی (با یاء) تلفظ می شود.
    2. «تولّی» در آیه شریفه، فعل است ولی در «تولّی و تبری» مصدر است.
    3. «ولّی» معانی مختلفی اعم از محبت، سرپرستی، روی گرداندن و... دارد و هر جا به مناسبت، در معنای خاص خودش استفاده می شود.
    4. در آیه شریفه، به معنای اعراض و روی گرداندن است.

    نکته ادبی:
    «تَوْلِيَة»، «وَلّیَ»
    اگر با «عن» باشد به معناى اعراض است
    اگر با «الى» باشد به معناى رو كردن است
    اگر با دو حرف مذكور متعدّى به مفعول ثانى باشد، به معناى‏ برگرداندن و متوجه كردن است
    و در صورت تعدّى به دو مفعول، به معناى سرپرست كردن و غيره می آيد.(6)

    ممکن است در خصوص شأن نزول گفته شود چگونه می توان ساحت پاک نبی اکرم (صلی الله علیه و آله) را خدشه دار کرد و آن حضرت را متهم به ترک اولی کرد و گفت کسی که عبوسی کرده و روی برگردانده، پیامبر بوده است؟ آیا مقام شامخ حضرت با سهو و نسیان و ترک اولی جور در نمی آید و آن فردی که به فرد نابینا، روی ترش کرد فردی از بنی امیه بود نه حضرت.
    در جواب باید گفت سهو و نسیان، با ترک اولی تفاوت دارند؛ ترک اولی با عصمت سازگار است و منافاتی ندارد.
    تفسیر نمونه نیز هر دو شأن نزول را آورده و با وجود ادله هر کدام از شأن نزول ها، شأن نزول اول را ترجیح داده است، بدون این که ذره ای به قصد تهمت زدن به پیامبر(صلی الله علیه و آله) باشد.
    در ادامه، بیان تفسیر نمونه آورده می شود تا روشن شود، موضوع، علمی است و اصلا قصد بی احترامی نیست:
    به فرض كه شأن نزول اول، واقعيت داشته باشد، اين مطلب در حد ترک اولايى بيش نيست و كارى كه منافات با مقام عصمت داشته باشد در آن مشاهده نمى‏ شود؛ زیرا:
    "اولا" پيامبر(صلی الله علیه و آله) هدفى جز نفوذ در سران قريش و گسترش دعوت اسلام از اين طريق و درهم شكستن مقاومت آن ها نداشت.
    "ثانيا" چهره درهم كشيدن در برابر يک مرد نابينا مشكلى ايجاد نمى ‏كند چرا كه او نمى ‏بيند، به علاوه «عبداللَّه بن ام مكتوم» نيز رعايت آداب مجلس را نكرده بود زيرا كه هنگامى كه مى ‏شنود پيامبر با گروهى مشغول صحبت است نبايد سخن او را قطع كند.
    از سوى ديگر، اگر به اين آيات از زاويه حقانيت و عظمت پيامبر(صلی الله علیه و آله) نگاه كنيم، مى ‏بينيم در سرحد يک معجزه است، چرا كه رهبر بزرگ اسلام در كتاب آسمانى خود آن چنان مسئوليت براى خود ذكر مى ‏كند كه حتى كوچكترين ترک اولى، يعنى بى ‏اعتنايى مختصرى نسبت به يک مرد نابيناى حق طلب، را مورد عتاب خداوند مى ‏بيند؛ اين دليل زنده ‏اى است بر اينكه اين كتاب آسمانى از سوى خدا است و او پيامبر صادق است، مسلما اگر اين كتاب از سوى خداوند نبود چنين محتوايى نداشت.
    در پايان اين سخن بار ديگر تكرار مى ‏كنيم كه مشهور در ميان مفسران‏ گرچه شأن نزول اول است ولى بايد اعتراف كرد كه در خود آيه چيزى كه صريحا دليل بر اين معنى باشد كه منظور پيامبر(صلی الله علیه و آله) است وجود ندارد.(7)
    بنابر این:
    گرچه شأن نزول اول، ایراداتی ـ اعم از ایرادات عقلی و نقلی و... ـ دارد ولی آن نیز ادله خودش را دارد و قائلین به آن، ترک اولی را اتهام محسوب نمی کنند و قصد اهانت و تهمت ندارند.

    پی نوشت ها:
    1. عبس/ 1و2.
    2. طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن، انتشارات فراهانی، ج ‏10، ص 664.
    3. طوسی، التبيان في تفسير القرآن، انتشارات دار احیاء التراث العربی، ج ‏10، ص 268؛ طباطبایی، تفسير الميزان، ترجمه موسوی همدانی، انتشارات جامعه مدرسین، ج ‏20، ص 331؛ مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‏10، ص 664.
    4. مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‏10، ص 663.
    5. مکارم شیرازی و همکاران، تفسير نمونه، انتشارات دارالکتب الاسلامیه، ج ‏26، ص 125.
    6. قرشی، قاموس قرآن، انتشارات دار الکتب الاسلامیه، ج 7، ص 246.
    7. ر.ک: تفسير نمونه، ج ‏26، ص 125ـ127.

    ویرایش توسط میقات : ۱۳۹۶/۱۲/۰۲ در ساعت ۲۰:۰۰

    أَللّهُمَّ صَلِّ عَلی فاطِمَةَ وَ أَبیها، وَ بَعلِها وَ بَنیها، وَ السِّرِ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما أَحاطَ بِهِ عِلمُک


    خدایا! صلوات و درود تو بر فاطمه، و بر پدر فاطمه، و بر همسر فاطمه، و بر دو پسر فاطمه، و بر آن سرّی که در فاطمه به ودیعه نهاده ای؛ به آن تعداد که علم تو آن را در بر می گیرد.



  12. تشکرها 2


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود